Tiểu thuyết “Trả hoa hồng cho đất” của Nguyễn Thị Diệp Mai từ góc nhìn phê bình nữ quyền

Bài viết Tiểu thuyết “Trả hoa hồng cho đất” của Nguyễn Thị Diệp Mai từ góc nhìn phê bình nữ quyền tìm hiểu xác định đặc trưng thể loại tiểu thuyết; để thấy sáng tác của Nguyễn Thị Diệp Mai vừa phát triển theo sự vận động của thể loại vừa có nét riêng của một lối viết nữ từ góc nhìn nữ quyền. Mời các bạn cùng tham khảo!

TIỂU THUYẾT “TRẢ HOA HỒNG CHO ĐẤT”

CỦA NGUYỄN THỊ DIỆP MAI TỪ GÓC NHÌN PHÊ BÌNH NỮ QUYỀN

Bùi Ngọc Luyến 1

1 Lớp: CH20VH01 Email: ngocluyen010192@gmail.com

TÓM TẮT

Phê bình văn học nữ quyền là một khuynh hướng vận động tư tưởng nữ quyền để tiếp cận tác phẩm văn học; lấy người phụ nữ làm đối tượng nghiên cứu trung tâm Ở Việt Nam, văn học

nữ tính đã ươm mầm, gieo hạt từ lâu, nhưng phải đến khi đất nước bước vào thời kì hòa bình, đặc biệt sau đổi mới thì văn học nữ quyền mới thực sự trỗi dậy mạnh mẽ và mang lại những dấu ấn sáng tạo riêng biệt Chủ nhân của nó là những gương mặt nữ sắc sảo, bản lĩnh và đầy

cá tính, trong đó có nhà văn Nguyễn Thị Diệp Mai Với ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ, giản dị, gần gũi, Nguyễn Thị Diệp Mai đã khắc họa rõ nét những người phụ nữ sẵn sàng “tấn công” phá vỡ thành lũy của chế độ nam quyền, đó là những người phụ nữ dám mơ ước, dám sống, dám yêu Họ luôn khao khát tình yêu cháy bỏng, dám sống với bản năng tình dục, với những gì

mà tạo hóa đã ban tặng và sẵn sàng nổi loạn, phá cách vượt lên mọi quy tắc tất cả những điều

đó đều được thể hiện trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất

Từ khóa: Nhân vật nữ, Nguyễn Thị Diệp Mai, phê bình nữ quyền, Trả hoa hồng cho đất

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Phong trào đấu tranh nữ quyền đã xuất hiện từ lâu trong đời sống xã hội và văn học, cuộc đấu tranh giành lại vị thế đã mất để tạo dựng lại sự bình đẳng và vị trí mới của nữ giới, về sau được các nhà nữ quyền luận đúc kết trở thành lí thuyết nữ quyền và cuối cùng người ta gọi là

nữ quyền luận hay chủ nghĩa nữ quyền (feminism) Phong trào này xuất phát từ ý thức về bản thân của giới nữ, được manh nha vào thời kì Khai sáng và bắt đầu phát triển mạnh mẽ từ thế kỉ XIX cho đến nay Âm hưởng nữ quyền đã ngấm vào văn học, từ đó tạo thành thế giới hình tượng và diễn ngôn về giới vô cùng mới mẻ trong văn học hiện đại và hậu hiện đại, âm hưởng

đó đã lan rộng ra các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Ở Việt Nam, văn học nữ tính đã ươm mầm, gieo hạt từ lâu, nhưng phải đến khi chiến tranh qua đi, đất nước bước vào thời kì hòa bình, đổi mới thì văn học nữ quyền mới thực sự trỗi dậy mạnh mẽ và mang lại những dấu ấn sáng tạo riêng biệt Chủ nhân của nó là những gương mặt nữ sắc sảo, bản lĩnh và đầy cá tính như Phạm Thị Hoài, Lê Minh Khuê, Võ Thị Hảo, Nguyễn Thị Thu Huệ, Y Ban, Phan Thị Vàng Anh và gần đây là Vi Thùy Linh, Phan Huyền Thư, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Hoàng Diệu và Nguyễn Thị Diệp Mai,… Tất cả họ, với sức sống và nội tâm sáng tạo mạnh mẽ đã làm nên một bước đột phá mới chưa từng thấy trong văn học Việt Nam Không chỉ đem đến một làn gió mới trên văn đàn văn học nước nhà, những tác phẩm của

họ đã được nhiều độc giả, nhiều nhà văn nam giới ái mộ và lên tiếng ủng hộ, thừa nhận những

đóng góp tích cực của họ Giờ đây, các cây bút nữ đã thật sự trở thành chủ thể tư duy, trải nghiệm và thẩm mĩ có vị trí quan trọng, họ đã góp tiếng nói dân chủ, đấu tranh cho quyền bình đẳng giới giúp cho văn học Việt Nam ngày càng phát triển

Trong sự vận động và phát triển của văn học từ sau đổi mới, tiểu thuyết có lẽ là thể loại phát triển vượt bậc và sâu sắc hơn cả, nó được xem là “cỗ máy cái” của văn học, chiếm vị trí thống soái trên văn đàn, đồng thời cũng là “nhân vật chính trong tấn bi kịch phát triển văn học thời đại mới”, là thể loại giúp người viết thể hiện rõ phong cách và tầm ảnh hưởng của mình Trước đây, sự thành công của thể loại này thường gắn liền với tên tuổi của nhiều nhà văn nam, thì giờ đây sự xuất hiện của các nhà văn nữ cũng đã tạo được dấu ấn riêng Bằng bản lĩnh, họ

đã đối thoại với những quan niệm cũ “tiểu thuyết chỉ phù hợp với nam giới” Rõ ràng, khi người phụ nữ cầm bút, dù muốn hay không thì ý thức giới vẫn hiện hữu trong mỗi trang viết Bản sắc

nữ, lối viết nữ luôn hiện lộ trong tiểu thuyết của họ Thuộc lớp nhà văn trẻ của vùng đất Nam

Bộ, nữ nhà văn Nguyễn Thị Diệp Mai cũng ít nhiều chịu sự ảnh hưởng từ lí thuyết nữ quyền và phê bình văn học nữ quyền, nên trong những tác phẩm của cô cũng bắt đầu manh nha và dần mang đậm dấu ấn “quyền lực giới”

Nguyễn Thị Diệp Mai đã đi sâu vào khai thác, tìm hiểu, cũng như hướng ngòi bút của mình vào những nhân vật nữ, xem đó là nguồn cảm hứng chính trong sáng tác của mình Bằng vốn sống và sự trải nghiệm sâu sắc, những nhân vật nữ trong truyện của nhà văn Diệp Mai hiện lên với những gam màu sắc riêng, vừa lạ vừa quen Với ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ, giản dị, gần gũi, tác giả sinh năm 1972 đã khiến người đọc ngỡ ngàng khi bắt gặp những người phụ nữ sẵn sàng “tấn công” phá vỡ thành lũy của chế độ nam quyền, đó là những người phụ nữ dám mơ ước, dám sống, dám yêu và khao khát đi đến tận cùng bản thể Tất cả những

điều đó đều được thể hiện trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất – tiểu thuyết đạt giải B

(không có giải A) tại cuộc Vận động “Sáng tác văn học cho tuổi trẻ năm 2004” lần 2 của nhà xuất bản Thanh Niên (2002 – 2004)

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp lịch sử - xã hội: sử dụng phương pháp này giúp chúng tôi tìm hiểu về lí

thuyết phê bình nữ quyền, về hoàn cảnh lịch sử xã hội ra đời tác phẩm

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: phương pháp này sẽ giúp chúng tôi vừa đưa ra những

dẫn chứng để phân tích mổ xẻ vấn đề, vừa phân tích tổng hợp một cách logic hợp lý, từ đó đi

sâu tìm hiểu nghiên cứu những đặc điểm về vấn đề nữ quyền trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất của Nguyễn Thị Diệp Mai

- Phương pháp nghiên cứu so sánh, đối chiếu: sử dụng phương pháp này, chúng tôi so

sánh tác phẩm Trả hoa hồng cho đất của Nguyễn Thị Diệp Mai với các sáng tác của một số nhà

văn nữ khác để thấy được những đặc trưng nữ quyền trong sáng tác của nhà văn Nguyễn Thị

Diệp Mai

- Phương pháp loại hình: pháp loại hình giúp người viết xác định đặc trưng thể loại tiểu

thuyết; để thấy sáng tác của Nguyễn Thị Diệp Mai vừa phát triển theo sự vận động của thể loại vừa có nét riêng của một lối viết nữ từ góc nhìn nữ quyền

3 NỘI DUNG

3.1 Đặc điểm nhân vật nữ trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất của Nguyễn Thị Diệp Mai

3.1.1 Nhân vật nữ với khát vọng tình yêu và bản năng tình dục

3.1.1.1 Nhân vật nữ với khát vọng tình yêu

Theo như lí thuyết nữ quyền nhận định, người phụ nữ chính là một “cá thể độc lập” với những cảm xúc, tình cảm đầy “hỗn mang” Song sự tranh đấu của giới nữ chỉ đơn giản là mưu cầu, khao khát hạnh phúc trọn vẹn luôn ẩn chứa bên trong mỗi “nhân tố nữ” Nếu như người đàn ông coi tình yêu như một công việc trong cuộc đời, họ yêu người đàn bà chỉ với một mong muốn chiếm hữu, chinh phục và chỉ xem người đàn bà như “một giá trị” trong số những giá trị khác, thì đối với người phụ nữ, tình yêu là tất cả, là cuộc sống Nietzsche đã khái quát được bản chất muôn thuở của giới nữ: “Với phụ nữ, tình yêu là “số phận”, cuộc đời họ Cuộc sống của đàn ông là niềm vinh quang, còn đàn bà là tình yêu” (Bùi Thị Tỉnh, 2010, tr.132) Tình yêu đối với người phụ nữ quan trọng như khí trời để thở, tất cả mọi cô gái đều mong muốn, khao khát

có được một tình yêu, một người đàn ông yêu thương và che chở cho mình Vì thế họ luôn

“cháy” hết mình, dồn hết năng lượng tích cực nhất cho tình yêu, khi yêu người con gái thường đặt trọn vẹn trái tim mình vào người đàn ông bởi “Tình yêu đối với họ không chỉ là sự tận tụy

mà còn là sự hiến dâng trọn vẹn cả thể xác lẫn tâm hồn cho người tình mà không mảy may để

ý tới bất cứ cái gì khác” (Bùi Thị Tỉnh, 2010, tr.131)

Bản thân là nữ giới nên Nguyễn Thị Diệp Mai đã có được lợi thế trong việc diễn đạt thế giới nội tâm của nhân vật nữ, cũng như bộc lộ sâu sắc cách cảm, suy nghĩ, suy tư, hành động của giới mình Xem xét thế giới nhân vật nữ của văn xuôi đương đại, chúng tôi nhận thấy rằng nỗi đau ám ảnh đau đáu trong suốt cuộc đời người phụ nữ là tình yêu, là khát vọng hạnh phúc

và mái ấm gia đình Bước vào trang viết của các cây bút nữ như Y Ban, Lý Lan, Dạ Ngân, Nguyễn Thị Diệp Mai,… chúng ta dường như bước vào vương quốc nữ giới Nhân vật nữ giới trong sáng tác của họ dù già hay trẻ, dù xấu hay đẹp, dù bình thường hay tật nguyền, dù đang hạnh phúc hay lở dở, dù chưa chồng hay người phụ nữ từng trải,… đều có một điểm chung đó

là những cô gái si tình, khao khát được yêu, si mê và dâng hiến Vì thế, khát vọng về tình yêu,

về hạnh phúc lứa đôi, xem tình yêu là tất cả của lẽ sống từ lâu đã trở thành chủ đề quen thuộc

để nhiều nhà văn khai thác, đó là mảnh đất ươm mầm cho những cây bút nữ khởi nguồn cảm xúc, trong đó có Nguyễn Thị Diệp Mai

Trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất, Nguyễn Thị Diệp Mai đã thể hiện được tình yêu

mãnh liệt của các cô gái trẻ như Vy, Uyên, Thúy Đó là những người con gái với tuổi đời còn rất trẻ nhưng họ dám nghĩ, dám làm, dám sống trọn vẹn với tình yêu của mình và dám chịu trách nhiệm, sẵn sàng vượt qua mọi ranh giới, định kiến để đến với tình yêu, hết lòng vì tình

yêu, tận tụy vì người mình yêu Nhân vật Vy trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất là một cô

gái với nét lạ lạ ưa nhìn, trẻ trung nhí nhảnh Cô không chỉ hết lòng san sẻ, giúp đỡ, yêu thương bạn bè là “lũ chim chóc”, mà khi yêu cô cũng luôn một lòng, một dạ vì người mình yêu và coi tình yêu là lẽ sống của đời mình Cô sẵn sàng dọn về ở chung phòng với Tuấn khi chưa cưới với mong muốn được ở bên người mình yêu nhiều hơn, muốn cả hai không ngỡ ngàng với cuộc sống hôn nhân ràng buộc sau này, muốn cả Tuấn và cô không còn sự xa cách nào, muốn hiểu

được mọi sở thích, tâm tư của nhau mà mặc kệ sự ngăn cản, bàn tán, góp ý của bạn bè: “Vy và

Tuấn thuê nhà riêng cùng ở… Có người dè bỉu Vy quá bạo dạn Mặc kệ ai bàn tán, Vy cứ làm theo ý mình Vy hiểu mình đang làm gì Tình yêu của cô và Tuấn được hai gia đình công nhận

Cô phải chuẩn bị sẵn sàng cho cả hai bước vào cuộc sống gia đình Cô muốn tự mình tạo ra hạnh phúc của mình Nếu sau nầy định mệnh cay nghiệt đến đâu cô cũng chấp nhận, không hề hối hận những gì mình đã làm” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.208 - 209)

Khi bước vào “ván bài tình yêu” Vy không chỉ hiến dâng trọn vẹn cả thể xác lẫn tâm hồn cho người tình mà còn tận tụy lo tính tương lai cho hai người, không mảy may để ý tới bất cứ

điều gì khác “Lũ chim chóc lúc nầy hay xầm xì Thúy tỏ hẳn thái độ yêu thích Tuấn cho mọi người biết, Vy bỏ ngoài tai Cô tin Thúy thương yêu, quý trọng Tuấn như một người anh trai, bởi lẽ cô

bé không có anh chị nên rất thích được yêu chiều.” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.209) Vy

luôn cố gắng làm việc với mong muốn xây dựng một mái ấm gia đình hạnh phúc với Tuấn, để

Tuấn yên tâm học hành mà không phải nghĩ suy về cơm áo gạo tiền sau khi ra trường: “Vy tốt nghiệp xong hai trường đại học… Trở về quê, Vy bắt đầu xin đi làm ngay Nhờ cha mẹ là cán bộ lâu năm trong ngành, Vy đã xin được vào làm thuyết minh ở bảo tàng của tỉnh Ngoài giờ làm,

Vy còn hợp đồng làm hướng dẫn viên theo tua cho công ty du lịch Buổi tối rảnh rỗi, cô đi dạy thêm tiếng Anh, dịch sách thuê, biên tập công trình nghiên cứu làm tất cả những gì có thể để kiếm tiền Vy muốn dành dụm để đến khi Tuấn ra trường, làm đám cưới xong hai đứa sẽ có một

số vốn kha khá Lúc đó sẽ mua một căn nhà nho nhỏ để cùng nhau chung sống Nửa năm qua, Vy chuẩn bị mọi thứ cho cuộc sống riêng sau khi thành gia thất gần như đầy đủ Chỉ còn đợi đến ngày Tuấn ra trường là sẽ gần nhau mãi mãi” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.210 - 211)

Cô lo nghĩ, chăm chút và dành trọn tình yêu cho Tuấn và yêu thương người thân của người

yêu mình “Lúc rảnh rỗi Vy lại đến thăm và trò chuyện với cha mẹ Tuấn” (Nguyễn Thị Diệp Mai,

2005, tr.211): “Mỗi lần nhớ đến Tuấn, Vy lại cười một mình và thầm nghĩ không có mình Tuấn sẽ

ra sao Tuấn có buồn có nhớ đến không thể học được không? Mỗi tuần Vy lại dành một buổi tối ngồi viết thư cho Tuấn Gởi đến người yêu bao nhớ nhung nồng thắm mà Vy vẫn cảm thấy không đủ bao giờ Lá thư nào Vy cũng kèm theo những lời dặn dò Tuấn giữ gìn sức khỏe, cố gắng học hành và Vy luôn đợi từng ngày Tuấn về… mỗi lá thư được Tuấn viết ra là cả một công trình tình cảm chân thành nên Vy rất quý trọng Ba lá thư được cất cẩn thận trong hộp kia là báu vật của Vy nhờ cậy hai người chăm sóc cho Tuấn giùm” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.211)

Thông qua nhân vật Vy, Nguyễn Thị Diệp Mai đã gửi gắm được những quan niệm mới mẻ trong tình yêu Khác với cách yêu e thẹn, dè dặt, đắn đo, ngại ngùng, Vy thẳng thắn và đầy cá tính khi yêu, cô yêu hết mình, tận dụng từng phút dây để hòa vào tình yêu Tình yêu với cô không phải

là sự chiếm đoạt, sở hữu, cô luôn quan niệm tình cảm thì không gượng ép, chỉ cần người mình yêu

thấy vui vẻ hạnh phúc thì Vy sẵn sàng để Tuấn quyết định tình cảm của mình, Vy “luôn tin rằng cưới nhau là cả hai thật lòng muốn chung sống với nhau chớ đâu phải do hôn nhân ràng buộc

Dù xa nhau năm năm hay mười năm cũng vẫn là của nhau khi cả hai đã yêu nhau thật lòng Một năm có là bao Sáu tháng gần trôi qua đâu có gì thay đổi mà còn vun đắp thêm niềm thương, nỗi nhớ của cả hai” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.212) và cũng chỉ có tình yêu mới có thể biến con

người ta từ trắng thành đen, từ ngang tàng, cứng cỏi trở thành mềm yếu, vụng dại và ngược lại

Nhân vật Hạnh trong tác phẩm Trăng nơi đáy giếng của Trần Thùy Mai là người phụ nữ

si tình, yêu chồng, tôn thờ chồng, nhưng khi hình tượng ông Phương - người chồng sụp đổ, thì người phụ nữ hết lòng vì chồng đã quá nửa đời người như cô cũng bắt đầu tỉnh ngộ để tìm lại hạnh phúc và tự do cho bản thân mình Vì Hạnh nhận ra sự hi sinh và tôn sùng của mình đã đặt

nhầm người Giống Hạnh, Vy trong Trả hoa hồng cho đất của nhà văn Diệp Mai, yêu mãnh liệt

là thế, nhưng Vy không mù quáng vì tình yêu, khi bị phản bội cô vẫn mạnh mẽ và cư xử hành động đúng đắn, tuy đau khổ nhưng vẫn cố gắng vượt qua Ngày Tuấn phản bội tình yêu của cô, bất chất gia đình, không đếm xỉa đến hôn ước, để đến bên Thúy - người Vy luôn xem như em

gái và hai người chấp nhận có con với nhau, Vy “ không hiểu Anh đã từng yêu em say đắm đến nỗi không muốn vắng em một ngày Mười mấy năm làm bạn, hai năm rưỡi yêu nhau không bằng một năm anh sống với Thúy sao? Một năm thôi, hai người chấp nhận có con với nhau không cần biết đến gia đình, không đếm xỉa đến hôn ước” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.228),

Vy đau đớn không sao kể xiết “Vy đau đớn quá Mắt Vy khô rát tưởng chừng như sắp rách khóe

Người Vy yêu thương chờ đợi đang ngồi đây mà sao lạ lẫm quá” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.228), hàng trăm câu hỏi hiện ra trong đầu Vy “ mình đã sai lầm ở đâu” Bao ước mơ, bao

toan lo cho hạnh phúc trở thành vô nghĩa, sự trông chờ ngày đêm, nỗi nhớ thương cháy bỏng

trong Vy và ước mơ về một hôn nhân viên mãn trong cô tắt liệm “Vy với bàn tay run run rút một điếu thuốc châm lửa đốt (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.228) Cô uất ức, khóc nghẹn “Vy đau đớn kêu lên Không biết mình đang muốn gì nữa Cô cảm thấy ê chề trước cái trò đùa của tạo hóa Sao lại buộc cô vào cái cảnh khốn nạn nầy” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.230) Rõ

ràng Tuấn và Vy gần nhau đến mức có thể tan vào nhau, Vy đã dồn tất cả sự nồng nhiệt của tình

yêu để tạo dựng một cuộc sống đầy đủ và hạnh phúc cho cô và anh vậy mà: “ tại sao người từng yêu cô và người cô yêu lại có thể yêu người khác? Nào phải là người xa lạ mà chính là cô bạn bé bỏng ngây thơ yếu đuối, người mà cô đã từng ôm ấp vỗ về, từng chăm chút chuyện học hành, ăn ngủ, vui chơi Đó là Thúy, còn cay đắng nào hơn? Hai người ấy Vy hiểu rõ nhất, thương yêu nhất, lại là hai kẻ phản bội cô” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.228) Vừa đau đớn

vừa hoài nghi, mâu thuẫn khi đứng trước những lựa chọn một bên là tình yêu và hôn lễ của cô nhưng đi cùng với nó chính là sự ích kỉ tàn nhẫn để bảo vệ hạnh phúc của mình, một bên là tình thương và sự khoan dung, đi kèm là sự chấm dứt tình yêu của cô, hủy bỏ cuộc hôn nhân suốt đời mong ước Và dù chọn bên nào Vy cũng chính là người nhận lãnh đủ những vết thương nhức nhối trong tâm hồn mà không bao giờ nguôi ngoai được Vy dằn vặt, đau khổ, khổ sở

nhưng vẫn quyết định hủy hôn “Con xin cha mẹ hai bên cho con hủy bỏ cuộc hôn nhân nầy”

(Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.257) Vy chọn con đường mạnh dạn đối diện, Vy đến dự đám

cưới của Thúy và Tuấn mà lẽ ra đám cưới này là của cô, chính cô mới là cô dâu “Vy vẫn rất bình thường, ngược lại còn vui vẻ giúp Thúy trang điểm, giúp Tuấn tiếp đãi bạn bè Bây giờ Vy

còn chuẩn bị thật chu đáo để đến dự tiệc cưới” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.264)

Rõ ràng, người phụ nữ khi yêu sẽ dâng hiến hết cho người tình, họ chỉ biết tận tụy, hi sinh hết cho cuộc đời nhưng khi tình yêu sụp đổ, họ nhận lại sự phản bội, thì người phụ nữ sẽ thật mạnh mẽ, kiên cường đối mặt và làm những điều mình cho là đúng Họ tự chủ, cá tính và đầy bản lĩnh, họ yêu được, bỏ được Người phụ nữ trong xã hội hiện đại đã biết trân quý bản thân

và giá trị cuộc sống, họ chủ động đấu tranh giành lấy cuộc sống tự do, hạnh phúc “thay vì bị trói buộc vào những công việc đơn điệu: sinh con, chăm lo việc nhà và đáp ứng nhu cầu tình dục của đàn ông” (Bùi Thị Tỉnh, 2010, tr.72)

Không mạnh mẽ, cá tính như Vy, Uyên - một cô sinh viên trường Quân y với vẻ ngoài xinh xắn, dễ thương, nhỏ nhắn, cô có một tình yêu ngọt ngào bên Huy, song chính cô lại nhận ra chỉ khi

ở bên Lâm cô mới thật sự được sống đúng với cảm xúc của mình Tình yêu cô dành cho Lâm với nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau nó vừa là sự da diết vừa là sự dằn vặt, mâu thuẫn Uyên không

biết nên đến bên Huy người luôn che chở lo lắng cho cô, hay đến bên Lâm - một chàng trai trắng

trẻo, đẹp trai, đào hoa, đa tình Nhưng rồi Uyên nhận ra mình bắt đầu thích Lâm vì: “Lâm rất hiểu Uyên, luôn biết chọn đúng lúc chiều theo những ý thích dù là rất đỏng đảnh, kiêu kì của cô Điều

đó làm Uyên hài lòng Cô vốn thích được chiều chuộng, thích người khác quan tâm đến mình Từ con người Lâm toát ra sức hút kỳ lạ, Uyên càng tránh nó nó càng hút chặt lấy cô Chưa có ai gợi được ở cô những cảm giác bay bổng tuyệt vời như Lâm Cô biết tật xấu bay bướm thích gái đẹp của Lâm Nhưng những bó hoa tươi thắm, những lá thư hoa mỹ, những chuyến đi chơi, những lời trêu đùa khôi hài của Lâm đã khiến cho Uyên quên hết mọi thứ Nhiều lúc cô tự nghĩ không biết tình cảm Lâm dành cho cô là thật hay giả nữa” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.42)

Uyên không thể chối bỏ sự rung động trước tình cảm của Lâm dành cho mình “Từ trước đến nay chưa có ai khơi dậy ở cô cảm giác xao xuyến khó tả đó Gần Lâm, cô vui vẻ biết bao

Xa Lâm, cô nhớ nhung đến từng cử chỉ của anh Nhiều khi cô tự hỏi có phải đó là tình yêu không Uyên bối rối, khổ sở Cô chỉ còn cách cố gắng không để cho tình cảm đó vượt qua giới hạn của tình bạn” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.71) Cô khao khát một tình yêu mãnh liệt, gai góc, sóng gió, chứ không phải là cuộc tình bình lặng không hấp dẫn, Uyên muốn “nổi loạn, muốn dứt bỏ tất cả để làm lại từ đầu Uyên lại chán nản, hối tiếc không muốn đánh mất hạnh phúc mình đang có Cuối cùng Uyên thổ lộ rằng mình chỉ cần một người, muốn một người mà mình đang cố tình lảng tránh, cố tình chối bỏ” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.74)

Vượt qua bao trắc trở, giằng xé giữa lí trí và tình cảm, cuối cùng trải qua mười năm thử

thách “mười năm quá đủ chứng tỏ một tấm chân tình” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.389) thì Uyên và Lâm đã có lời hồi đáp “một tình yêu tuyệt vọng – nhưng bền chí đến đáng nể” (Nguyễn

Thị Diệp Mai, 2005, tr.389), họ đã có một đám cưới, một tình yêu trọn vẹn

Ngoài nhân vật Vy, Uyên, nhà văn Nguyễn Thị Diệp Mai vẫn thể hiện, gửi gắm những khao khát tình yêu cháy bỏng vào những nhân vật nữ khác như: Thúy, Kiều, Thúy yêu Tuấn,

và khao khát tình yêu nơi Tuấn, cô cho rằng Tuấn chính là tình yêu đích thực của đời mình hay tình yêu giữa Kiều và Vũ Như vậy, có thể thấy tuy mỗi nhân vật nữ một hoàn cảnh, nhưng họ đều có điểm chung là gặp những bất trắc, đau khổ, thử thách trong tình yêu Song vì tình yêu đích thực và khát khao hạnh phúc, họ đều cố gắng vượt qua nghịch cảnh để giành được hạnh phúc

3.1.1.2 Nhân vật nữ với bản năng tình dục

Trong xã hội hiện đại, việc các nhà văn bắt đầu khai thác yếu tố bản năng của con người

là một điều tất yếu, bởi con người là dấu cộng của phần Con và phần Người Con người trở nên hài hòa khi nó hòa hợp với tự nhiên, với bản năng gốc của mình bên cạnh yếu tố xã hội Điều

đó có nghĩa là văn chương để hiểu con người sâu sắc hơn, thấu đáo hơn cần phải tôn trọng bản tính tự nhiên của con người Một trong những bản tính tự nhiên của con người đó chính là nhu cầu bản năng tình dục Nếu ở những giai đoạn trước, người cầm bút e ngại việc miêu tả đời sống bản năng, nhất là bản năng tình dục vì cho rằng điều đó sẽ ảnh hưởng đến lí tưởng thì giờ đây người viết đã mạnh dạn khám phá và thể hiện yếu tố này ngày càng nhân văn, không gây phản cảm cho người đọc Đặc biệt, khi viết về tình dục các nhà văn nữ thường xem đó là cách

để giải bày nỗi lòng, giải phóng bản thể của chính mình cũng như bộc bạch những chiêm nghiệm

về cuộc sống Họ lấy người phụ nữ làm hình tượng trung tâm trong các tác phẩm, đó là những người phụ nữ luôn khao khát giải phóng bản thân khỏi những điều cấm kị, những quan niệm hà khắc, áp đặt, bảo thủ; hiểu được nỗi lòng, sự thống khổ của họ, nhà văn đã lên tiếng bảo vệ, đấu tranh cho quyền lợi của người phụ nữ

Tình dục là một vấn đề rất bình thường của con người, nhưng cũng hết sức nhạy cảm Ở các quốc gia phương Đông vào thời kì trước, hầu như vấn đề này ít được đề cập rộng rãi, họ xem đó là một nhu cầu kín đáo, phòng the, thậm chí một thời kì dài trong văn học, vấn đề nhạy cảm này là

“vùng cấm địa” Trong các tác phẩm văn chương Việt Nam thời trung đại, chuyện tình dục hầu như vắng bóng do quan niệm hà khắc của lễ giáo, đạo đức nho gia Nếu tác phẩm nào chỉ cần manh nha yếu tố cá nhân, tình dục thì bị xem là dâm thư, dâm tục Thế nhưng bước vào đầu thế kỉ XX, đặc biệt là giai đoạn sau đổi mới, vấn đề tình dục được xem như là một khao khát cá nhân nhằm giải tỏa những dồn nén, người viết lấy tình dục để lên tiếng đòi quyền sống cá nhân cho con người một cách tự nhiên vốn có Nhiều nhà văn, đặc biệt là những nhà văn trẻ, đã không e ngại “nói to” vấn

đề tình dục và lấy con người bản năng làm thước đó để phản ánh giá trị hiện thực cuộc sống

Lẽ sống của con người là yêu và được yêu cả về thể xác lẫn tinh thần Con người phải sống đúng với bản năng, vì thế, khoái cảm, nhục cảm, sự giao thoa giữa đàn ông và đàn bà không có gì là xấu, nếu nó là sự thăng hoa của cảm xúc, của tình yêu Đây chính là khát vọng chính đáng của hạnh phúc đích thực mang tính nhân văn, nhân bản trong cõi nhân sinh của con

người Và đối với nhà văn Diệp Mai “Tình yêu chân thật là sự rung động cả thể xác và tâm

hồn Thượng đế tạo ra người đàn ông và đàn bà từ một quả táo bổ đôi Trên thế gian nầy có

vô số mảnh bổ đôi đó Chỉ đến khi nào một nửa trái nầy tìm được đúng một nửa kia của nó thì mới có thể ráp thành một trái táo tình yêu trọn vẹn Nếu tìm không đúng, cả hai nửa đó sẽ đau

đớn suốt đời hoặc không có được tình yêu thật sự” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.249)

Tình dục là sức mạnh bản năng thuần túy của con người, nó như một ham muốn tự nhiên góp phần tăng thêm sự hòa hợp của tình yêu, bù đắp sự trống vắng của con người Những nhân

vật, đặc biệt là nhân vật nữ trong Trả hoa hồng cho đất là những thanh niên trẻ ngoài khao khát

yêu đương, hạnh phúc thì họ cũng có những nhu cầu bản năng tình dục

Trinh tiết vốn là thước đo đạo đức và phẩm giá của người con gái, nhất là người phụ nữ phương Đông Văn học vì vậy từng ca ngợi những người phụ nữ biết giữ gìn phẩm giá, nhưng với các nhà văn nữ đương đại và Nguyễn Thị Diệp Mai, tình yêu phải gắn liền với quan niệm

về sự dâng hiến Bởi trong tình yêu giờ đây những giao thoa cảm xúc về thể xác trở thành cách thể hiện thái độ quyết liệt của người cầm bút khi làm sống dậy “cái tôi” với khát vọng thành thật của con người, đặc biệt là người phụ nữ Họ sẵn sàng cho và khao khát được nhận trong tình yêu Gắn với tình dục, tình yêu dâng hiến là một motif đặc thù trong tiểu thuyết đương đại, dâng hiến trở thành một cách thể hiện và cảm nhận tình yêu Dâng hiến khi con người tự nguyện trao cho đối phương tình yêu và thể xác, đồng thời đó cũng là những giây phút thăng hoa và đạt được sự khoái cảm Trên mảnh đất của tình yêu, đi sâu vào những phức cảm, nhà văn Diệp Mai

đã ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ khi yêu Với quan niệm tiến bộ về tình dục, đi đến tận cùng của những cảm xúc yêu thương, tác giả cũng khẳng định niềm hạnh phúc của nữ giới

Vy là cô gái với cá tính mạnh mẽ và bản lĩnh, cô vốn là con người luôn sống thật với tình cảm của mình, khi yêu Vy chẳng toan tính điều gì, mà cứ yêu hết mình và dâng hiến trọn vẹn

cho người mình yêu từ nụ hôn, cho đến cái ôm “Cô yêu Tuấn thật lòng, muốn cho Tuấn biết những cảm xúc cả về tâm hồn và thể xác của cô Và Tuấn cũng mong điều đó Vy luôn sống thật với tình cảm của mình Cả hai hiểu nhau hơn Vy càng biết Tuấn quan trọng thế nào đối với cuộc đời cô Cô và Tuấn yêu nhau từ tâm hồn, rồi hòa nhập nhau về thể xác Để rồi càng yêu nhau say đắm” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.180)

Vy “hòa nhập” tuyệt đối với Tuấn, mong được ở trong nhau, cùng những cảm giác đê mê,

lâng lâng khi quyện vào người mình yêu: “Vy cười rúc rích Tuấn không kìm được, cúi xuống hôn lên đôi môi đỏ mọng Một nụ hôn nụ hôn hạnh phúc của người con gái Vy cảm thấy mình lâng lâng bay bổng, thấy mình không còn cô độc nữa, thấy cuộc sống nầy rất đẹp Nằm trong vòng tay Tuấn, Vy cảm thấy mình thật an toàn, thật bình yên Sức mạnh từ đôi tay Tuấn truyền cho Vy một cảm giác đê mê bất tận Cả phòng vẫn ngủ say Không ai biết một thế giới mới vừa xuất hiện Thế giới riêng chỉ dành cho hai người đang yêu, hai trái tim vừa tìm đến nhau, hai tâm hồn, hai thể xác trẻ trung đang thầm thì với nhau bao điều bí ẩn Tình yêu Tình yêu vừa chớm nở Điều kì diệu đó cũng là điều bình thường nhất của loài người” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.145 - 146) Nhờ

những giây phút thăng hoa giữa hai tâm hồn, hai thể xác mà người phụ nữ hiểu và nhận thức rõ hơn

về tình yêu của chính mình, hiểu được giá trị của bản thân và hơn hết hiểu được thế nào là tình yêu Tình yêu giữa Vy và Tuấn tan vỡ nhưng cô không hề hối hận trước những quyết định của

mình “Cô muốn tự mình tạo ra hạnh phúc của mình Nếu sau nầy định mệnh cay nghiệt đến đâu

cô cũng chấp nhận, không hề hối hận những gì mình đã làm” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.209)

Trải qua những biến động và đầy thăng trầm, cuối cùng Vy cũng tìm được tình yêu đích thực của đời mình đó là Huy Cô nhận ra rằng cuộc sống không thể thiếu tình yêu, và những phút giây thăng hoa, hòa quyện giữa đàn ông và đàn bà, dẫu Vy không còn sự trinh trắng để dành cho Huy Điều đó đủ khẳng định, giá trị của người phụ nữ không phải ở trinh tiết và tình yêu “hữu tính” trong thế giới con người “thu nhận được tính chất cá thể, khiến cho một và chỉ một cá nhân nhất định thuộc giới khác trở nên có ý nghĩa tuyệt đối với người yêu quý nó, như thể một cái gì đó độc nhất vô nhị, không gì thay thế được” (Đỗ Lai Thúy, 2017, tr.267) Sự giao thoa giữa Vy và Huy say đắm cuồng nhiệt, lúc ái ân cả hai hiểu nhau đến tận cùng của sự rung

cảm: “… Vy run rẩy khi đôi môi nóng bỏng của Huy lướt trên má, trên mắt, trên môi cô Vị mặn của nước mắt càng khích thích Huy Anh hôn cô thật sâu, Vy rùng mình nhắm mắt Cảm giác thèm được âu yếm vuốt ve trỗi dậy trong cô Từ ngày xa Tuấn, cảm giác muốn yêu đương của

cô không còn nữa Cô không còn rung động trước đàn ông Nhưng đêm nay cảm giác đó bỗng sống dậy Vy vòng tay ôm cổ Huy Tay cô đan vào tóc Huy, kéo anh sát vào cô Thân hình mềm mại dán chặt vào tấm thân cường tráng của Huy Cô muốn anh Cô cần anh Cái cần thiết của một người đàn bà với những gì tạo hóa ban cho họ” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.325)

Nhà văn Nguyễn Thị Diệp Mai đã để ngòi bút trượt theo cảm xúc của nhân vật nữ - đầy đê

mê và bản năng “Bàn tay Vy vuốt ve khuôn ngực nở nang của Huy làm cả người anh nóng rực Huy xoay nhẹ chiếc cổ ba ngấn tròn trịa Tựa lưng cô vào vách tường Môi anh không rời được

cô Vy nhẹ nhàng mở từng nút áo sơ-mi Cô muốn sờ mó vào những cơ bắp rắn chắc trên người anh Tấm lưng trần của Huy thật là gân guốc, khôi vĩ Vy mỉm cười cúi xuống hôn nhẹ đầu vai anh Môi cô lướt trên cổ anh, hôn lên mang tai anh Huy cảm thấy thèm muốn Vy mãnh liệt Anh giật mạnh chiếc đai áo Vy lả người ngã xuống sàn nhà Huy ngã theo cô, anh hôn cô đến ngạt thở Tay anh lần mở bung chiếc áo ki-mô-nô Một cơ thể chín mùi của người phụ nữ đang ở độ tuổi đẹp nhất, hiện trước mắt anh Huy ngơ ngẩn vuốt ve mãi Huy bừng dậy, bế xốc Vy vài phòng ngủ Họ hòa vào nhau, tan vào nhau Thật thỏa mãn Thật trọn vẹn Vy hiểu được một điều là đã tìm được một nửa còn lại của cô” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.325 - 326) Như vậy, sau tất cả

những đau đớn mất mát, bằng tình yêu chân thành và sự rung động mãnh liệt của hai con tim, của hai con người từng đổ vỡ trong tình yêu, giữa những hoang mang, tuyệt vọng họ đã tìm thấy nhau,

hòa vào nhau và cùng nhau đi đến bến bờ hạnh phúc “hoa hồng kia xin trả về cho đất”

Trong những tiểu thuyết mang tinh thần và dấu ấn nữ quyền thì xu hướng tình dục trở nên phổ biến, tình dục trở thành một trong những biểu hiện đại diện cho quyền sống, quyền tự do bản thể Nhà văn không đánh giá tình dục ở góc nhìn của luân lí, đạo đức mà hướng đến việc giải phóng bản năng của người phụ nữ qua đời sống tình dục và ý thức rõ về nhu cầu và vai trò của mình Từ đó, họ gắn kết tình yêu và tình dục, đây cũng là lối đi mà một số cây bút nữ lựa chọn, trong đó có Nguyễn Thị Diệp Mai

Bằng sự đồng cảm, nhà văn Diệp Mai đã tìm đến sâu thẳm những tâm hồn khao khát được yêu và được gần người mình yêu như cảm xúc giữa Uyên và Huy Họ khao khát hòa vào nhau

sau bao năm tháng yêu đương tha thiết: “Lời nói muôn thuở của một kẻ đang yêu Một kẻ khát khao hòa với người yêu của mình Đó là chuyện tự nhiên nhất của hai người đang yêu nhau

Từ những cảm xúc của tâm hồn, thể xác của họ sẽ rung động Họ tìm đến nhau, hòa nhập vào nhau, để hiểu nhau đến tận cùng Những đòi hỏi của thể xác đưa tâm hồn họ gần nhau hơn Huy ôm chặt Uyên Hôn lướt lên mắt Lên môi Lên cổ Uyên không phản ứng Đôi môi nóng bỏng của Huy lướt đến đâu, cô cảm giác nơi đó tê dại Huy say sưa trong cảm giác đê mê Anh rung động mãnh liệt khi được ghì chặt Uyên hơn Cảm xúc của một gã đàn ông được gần gũi người mình yêu, được ôm chặt người con gái mình tôn thờ trong lòng Toàn thân Huy nóng rực, căng cứng….Huy xiết chặt cô hơn… Huy hôn lên môi Uyên thật sâu, thật nồng nàn, như những rung động lòng anh đang trào dâng Anh muốn có Uyên Anh muốn Uyên là của anh, mãi mãi

là của anh…Tay Huy xoa dọc suốt người cô…” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.168 - 169)

Có thể thấy, tình dục như một nhu cầu chính đáng, những ái ân thỏa mãn bản năng tự nhiên là một phần không thể thiếu trong đời sống của con người Người phụ nữ có quyền “làm chủ cuộc chơi”, làm chủ cảm xúc của mình và làm chủ cuộc sống ngay cả nhu cầu tình dục của mình, một vấn đề khá tế nhị đối với người phụ nữ và xã hội, mà xưa nay ít được đề cập đến trong văn học Đối với các nhân vật nữ, bản năng tình dục và nhu cầu giải phóng tình dục luôn

có tính chất song hành với nhau, nó được thể hiện đầy tinh tế, có chiều sâu qua ngòi bút của Nguyễn Thị Diệp Mai Như vậy, khi viết về tình dục chính là “tự cởi trói” của nhà văn, giúp họ bộc lộ bản thân đầy sáng tạo, mới lạ, độc đáo mà không hề có yếu tố nhục dục, phản cảm

3.1.2 Nhân vật nữ nổi loạn

Văn học Việt Nam những năm cuối thế kỉ XX đầu thế kỉ XXI đã chứng kiến sự phát triển một cách đầy thuyết phục của các cây bút nữ, họ đã dành nhiều tâm lực cũng như bút lực cho những vấn đề về nữ giới: khát vọng sống, bản năng bị kiềm tỏa, những quan niệm về định kiến,… Trong bối cảnh mà những giá trị nhân bản của con người ngày càng được mở rộng biên

độ, khi nhân loại không chỉ thừa nhận giới thứ hai mà còn thừa nhận cả giới thứ ba, thì các cây tác giả nữ, cũng như nhân vật của mình hoàn toàn có cơ hội thoát ra khỏi những định kiến từ lâu đã in bóng lên cuộc đời họ Các nữ nhà văn sẵn sàng dấn thân vào những vấn đề nhạy cảm như: tính dục, cũng như thẳng thắn thể hiện lối nghĩ mới về những miền hiện thực mang sắc màu truyền thống như gia đình, con cái, đức hạnh, trinh tiết, phẩm giá,… Theo mạch cảm hứng

đó, sự phản kháng trở thành một phẩm tính chung của nhiều nhân vật, từ đó góp phần tạo nên kiểu nhân vật “nổi loạn”, đặc biệt là nhân vật nữ nổi loạn Đó là những nhân vật luôn đấu tranh, phản kháng chống lại mọi quy tắc, mọi sự ràng buộc của xã hội Họ đấu tranh để khẳng định

“cái tôi” của chính mình, để tìm kiếm cuộc sống tự do và hạnh phúc Họ mạnh dạn, quyết liệt, đối kháng, hạ bệ, lật đổ những giá trị trước nay luôn được tôn thờ và sẵn sàng đi ngược lại với những điều vốn được xem là “chuẩn mực”, “mực thước”

Đặc biệt “nổi loạn” ở đây được hiểu là hành trình mà nhân vật tự đấu tranh, vượt thoát ra khỏi mọi giới hạn để được sống đúng với cái “nhân vị đàn bà” của mình Đây thật chất là sự phản ứng lại những định chế của xã hội trong việc kìm hãm tự do cá nhân của con người, mà sâu xa hơn là sự phản kháng vừa âm thầm vừa quyết liệt về một xã hội vốn hằn sâu tư tưởng nam quyền

Simone de Beauvoir từng nói: “Người chỉ là thực sự nếu biết phản kháng Danh dự, giá trị làm người ở chỗ biết phản kháng, chống lại một thân phận đã bị gán cho một cách phi lí” Bà cũng

đã khẳng định “Người ta sinh ra không là đàn bà, người ta trở thành đàn bà” Rõ ràng, đàn bà

không sinh ra với những điểm bị cho là “yếu kém” mà chính định kiến về sự áp đặt của chế độ nam quyền biến họ trở thành thể thứ yếu, phụ thuộc Một trong những tín hiệu đầu tiên của ý thức xác lập bản sắc – nhân vị đàn bà chính là ở sự tự nhận thức về cái tẻ nhạt của cuộc sống thường nhật, cùng khát vọng cháy bỏng muốn thoát ra khỏi “bầu khí quyển không hương không sắc” đó chính là động cơ mạnh mẽ nhất cho hành trình nổi loạn của người phụ nữ

Nhu cầu tự giải phóng của người phụ nữ khởi phát cũng tức là lúc họ đã ý thức được sâu sắc việc giải phóng tình trạng lệ thuộc của cái tôi thứ yếu bên cạnh cái tôi chủ yếu là nam giới Vốn dĩ, vẫn thua thiệt người đàn ông trên nhiều phương diện, đặc biệt là quyền được biểu hiện những ham muốn riêng tư, người phụ nữ không mấy khi dám vượt qua những rào cản tâm lí, đạo đức để sống thật với chính mình Nhưng nhà văn Nguyễn Thị Diêp Mai đã dành cho nhân vật nữ của mình cơ hội thụ hưởng cảm giác một cách trọn vẹn bằng cách “xóa mờ” những quan niệm về trinh tiết và tính cách yếu đuối thường thấy ở phụ nữ

Vy trong tiểu thuyết Trả hoa hồng cho đất là một cô gái tính khí mạnh mẽ, cứng cỏi, ngang ngạnh, đầy cá tính và nổi loạn: “Vy ngang tàng, phóng khoáng không bao giờ chấp nhận lòng thương hại của ai, không bao giờ sống dối mình” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.247)

Cô dám đi ngược lại với những quan niệm truyền thống vốn được xem là chuẩn mực Bởi đối với người phụ nữ Việt Nam “trinh tiết” được xem như là cái đáng giá – cái ngàn vàng, chỉ khi nào cưới trở thành vợ chồng thì họ mới trao cho nhau, là cái để xã hội nhìn vào đánh giá phẩm chất, phẩm hạnh của một người phụ nữ, thế nhưng, Vy lại dám “sống thử” với người mình yêu, dám dâng hiến trọn vẹn cả thể xác và tâm hồn cho người mình yêu Dù ở cuộc tình nào, dù Tuấn hay với Huy cô cũng trao cho họ tất cả

Xưa nay, khi nói đến người con gái thì mặc nhiên mọi người cho rằng họ phải là những người phụ nữ biết hi sinh, tảo tần, thủy chung, phải biết thêu thùa, may vá, phải tự gắn cuộc đời mình với xó bếp, góc nhà,… Nhưng Vy lại là cô gái có lối sống hiện đại cùng vẻ ngoài vừa năng

động vừa quyến rũ của người phụ nữ chính chắn “Vy khác xưa nhiều quá Mái tóc dài đẫm đuột cắt thành mái tóc ngắn không mái che phủ một phần gương mặt trái xoan hơi dài Đôi mắt dài, lông mày thẳng, đôi môi mọng thắm vẫn như xưa Vy vẫn thon thả tươi trẻ, có vẻ lạnh lùng và chín chắn, nhưng lại toát lên sự quyến rũ pha chút kiêu kỳ khác lạ” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.282); Vy tự tin, quyến rũ, hấp dẫn và trau chuốt trong ăn mặc“cô mặc một bộ váy màu lam tím

có nhiều vạt chéo nhau mềm mại, thắt một chiếc dây lưng bạc rất đep Vy trang điểm như thường

lệ Tóc chải hết phía sau, được túm lại bằng một cái bao lưới đen trên tay cô có một ly rượu Martel đầy Trông Vy thật đài các và tự tin” (Nguyễn Thị Diệp Mai, 2005, tr.297)

Cô đi sàn nhảy mỗi khi buồn “Đêm nào không có việc để làm Cô đi đến sàn nhảy là

để tạm quên hết mọi thứ trên đời Khiêu vũ đến mệt mỏi, về nhà uống vài ly rượu, sau đó sẽ lên giường với giấc ngủ không mộng mị Sáng hôm sau cô sẽ hoàn toàn tỉnh táo để đối đầu với một