QUAN TRẮC CHẤT LƯỢNG NƯỚC MƯA TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH potx

Mưa là một trong hai nguyên nhân chính gây ngập ở các đô thị hiện nay, nhất là tại thành phố Hồ Chí Minh Mưa là một trong hai nguyên nhân chính gây ngập ở các đô thị hiện nay, nh

  QUAN TRẮC CHẤT LƯỢNG 

Lê Hoàng Trưng 0717

Vai trò của nước mưa.

* Nước tự nhiên được coi là nguồn tài nguyên vô giá đối

với con người

* Nước mưa cũng pha loãng nguồn nước bị ô nhiễm nặng

để phục hồi các quá trình hóa học và sinh học

* Có tác dụng rửa trôi các chất ô nhiễm trong môi trường

bề mặt và mang chúng ngấm vào đất

* Bổ sung cho nguồn dự trữ nước mặt và nước ngầm

* Ngoài ra còn có tác dụng giữ áp suất địa tĩnh chống sụt lún vùng đô thị

nước mưa

Mưa axít: là hiện tượng nước mưa có độ pH dưới 5,6

* Đây là hậu quả của quá trình tiêu thụ nhiều than

đá, dầu mỏ và các nhiên liệu khác

* Do có tính axit khá lớn, nước mưa có thể hoà tan được một số bụi kim loại và ôxit kim loại có trong không khí như ôxit chì (Pb), làm cho nước mưa trở nên độc hơn nữa đối với cây cối, vật nuôi và con

người.

AXIT  Mưa   AXIT 

nước mưa

tăng độ chua của đất

Hoà tan các nguyên tố trong đất cần

thiết cho cây như canxi (Ca), magiê

Hoà tan các nguyên tố trong đất cần

thiết cho cây như canxi (Ca), magiê

Làm suy thoái đất, cây cối kém phát triển

Lá cây sẽ bị "cháy" lấm chấm,

mầm sẽ chết khô, làm cho khả năng

quang hợp của cây giảm

Lá cây sẽ bị "cháy" lấm chấm,

mầm sẽ chết khô, làm cho khả năng

quang hợp của cây giảm

Năng suất thấp

Phá huỷ các vật liệu làm bằng kim

loại như sắt, đồng, kẽm,

Phá huỷ các vật liệu làm bằng kim

loại như sắt, đồng, kẽm,

Giảm tuổi thọ các công trình xây dựng

Mưa là một trong hai nguyên nhân chính gây ngập ở các đô thị hiện

nay, nhất là tại thành phố Hồ Chí Minh

Mưa là một trong hai nguyên nhân chính gây ngập ở các đô thị hiện

nay, nhất là tại thành phố Hồ Chí Minh

Do tốc độ đô thị hóa, bê tông hóa ngày càng tăng, nên sẽ cản trở

lượng nước thấm vào đất để bổ cập cho tầng nước ngầm

Do tốc độ đô thị hóa, bê tông hóa ngày càng tăng, nên sẽ cản trở

lượng nước thấm vào đất để bổ cập cho tầng nước ngầm

Kỹ thuật tiêu thoát nước đô thị hiện nay đang gây ra các hậu quả nghiêm trọng :

=>Gây úng lụt cho các vùng thấp trũng

=>Xói mòn các kênh tự nhiên,

=>Tải thẳng các chất ô nhiễm ra nguồn tiếp nhận

=>Phá hủy nơi cư trú của động vật hoang dã, giảm tính đa dạng sinh học

Kỹ thuật tiêu thoát nước đô thị hiện nay đang gây ra các hậu quả nghiêm trọng :

=>Gây úng lụt cho các vùng thấp trũng

=>Xói mòn các kênh tự nhiên,

=>Tải thẳng các chất ô nhiễm ra nguồn tiếp nhận

=>Phá hủy nơi cư trú của động vật hoang dã, giảm tính đa dạng sinh học

www.themegallery

.com

* Phân tích chất lượng nước mưa là một trong những bước

cơ bản để xác định các thông số

* Thể tận dụng tối đa nguồn nước mưa theo những mục

đích cụ thể khác nhau  tránh lãng phí

* Quan trắc chất lượng nước mưa để phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước mưa.

* Từ kết quả phân tích có thể cho ta một cái nhìn sơ bộ về chất

lượng môi trường không khí.

Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay bao gồm 19 quận và 5

huyện, tổng diện tích 2095.01 km² Giữ vai trò quan trọng

trong nền kinh tế Việt Nam

Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay bao gồm 19 quận và 5

huyện, tổng diện tích 2095.01 km² Giữ vai trò quan trọng

trong nền kinh tế Việt Nam

Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, Thành phố Hồ Chí Minh có nhiệt độ cao đều trong năm và hai mùa mưa – khô

Mẫu đại diện cho khu dân cư :

•Khu dân cư ngoại thành : Hoocmon, Bình Chánh, Cần Giờ,

Củ Chi

•Khu dân cư thuộc trung tâm thành phố : Quận 1, 3, 5, 10

•Khu dân cư gần trung tâm thành phố : Quận 4, 6, 7, 8, 9, 11,

12, Quận Tân Phú,Thủ Đức, Gò Vấp, Phú Nhuận

VÀ XỬ LÝ MẪU

www.themegallery.com

Lấy mẫu đại diện cho khu công nghiệp

• Khu công nghiệp Tân Bình (Quận Tân Bình)

• Khu chế xuất Linh Trung (Quận Thủ Đức)

• Khu chế xuất Tân Thuận (Quận 7)

Việc lựa chọn vị trí lấy mẫu và số lượng mẫu tùy thuộc vào

* Quy mô đề tài quan trắc

* Thời gian thực hiện quan trắc

* Những thuận lợi về đường đi, nơi ở của người quan trắc

phải đảm bảo mẫu đại diện cho các khu vực đã nêu trên

quản mẫu

www.themegallery.com

Trước khi chọn dụng cụ để lấy mẫu cần phải biết thể tích

mẫu cần thiết cho các phân tích hoá học và để thoả mãn

mục đích nghiên cứu

Lưu ý khi chọn dụng cụ

Đồng thời phải tính đến hiệu suất mong đợi của dụng cụ để

điều chỉnh khi tính toán

quản mẫu

www.themegallery

.com

* Bình chứa mẫu bằng polyetylen chất lượng cao là tốt nhất

*Phễu đong bằng polyetylen vừa với miệng bình chứa

 gây ảnh hưởng chất lượng mẫu và độ chính xác khi

phân tích

Vì một số thành phần mẫu, nhất là vết các kim loại và các hợp chất hữu cơ, có xu hướng hấp phụ lên thành bình chưa

quản mẫu

quản mẫu

www.themegallery.c

om

Thời gian lấy mẫu

* Từ tháng 5 đến tháng 8, nhằm phân tích sự thay đổi chất lượng

nước mưa từ đầu mùa và cuối mùa

* Lấy mẫu nước mưa theo từng cơn mưa riêng lẻ và từng giai đoạn  của cơn mưa nhằm phân tích sự thay đổi trong chất lượng nước

mưa

* Lấy mẫu khi cơn mưa bắt đầu và kết thúc ngay khi cơn mưa ngưng

vì để tránh ảnh hưởng của bụi và các nhân tố khác

Số lượng mẫu và thể tích mẫu :

Tùy thuộc vào quy mô và mục tiêu quan trắc

quản mẫu

Kĩ thuật lấy mẫu

* Dùng nước cất siêu sạch (Milipore water) tráng rửa cẩn thận bình chứa và phễu ít nhất 2 lần rồi mới đem ra hiện trường

* Đặt bình lấy mẫu ở vị trí thông thoáng,

* Đảm bảo thu trực tiếp nước mưa, để không lấy phải nước mưa sau khi rơi lên cành cây, mái nhà, hoặc các vật che khác ở phía trên

* Ghi nhãn cho mẫu vừa lấy

* Lấy mẫu ở độ cao ít nhất nhất định so với mặt đất để tránh

bụi, đất, các ảnh hưởng từ bên ngoài khác

bảo quản mẫu

Bảo quản và vận chuyển mẫu

Bình chứa mẫu nước phải đậy kín, bảo vệ khỏi các tác động trực tiếp của ánh sáng và sức nóng, bảo quản mẫu ở nhiệt độ < 5oC

Mẫu sau khi lấy cho vào thùng xốp có khả năng giữ nhiệt để

vận chuyển về phòng thí nghiệm phân tích Môi trường

Khi đo pH và độ dẫn phải rót mẫu ra những dụng cụ riêng.

Không thêm hóa chất bảo quản gì: dùng để đo pH và độ dẫn

tại hiện trường

Không được đo độ dẫn của mẫu nước mưa đã dùng để đo pH, vì KCl khuyếch tán ra từ dụng cụ đo pH làm sai lạc độ dẫn của mẫu

Trước khi phân tích mẫu được lọc qua đầu lọc 0.45 µm

Mẫu được phân tích trong vòng 3 tháng kể từ ngày thu mẫu, bởi vì

trong vòng 3 tháng thì sự sai khác không quá 5%

Phần còn lại 

www.themegallery.com

Phân tích các thông số trong mẫu để so sánh theo Tiêu chuẩn vệ

sinh nước sạch (Ban hành kèm theo Quyết định số

09/2005/QĐ-BYT, ngày 11 tháng 3 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Y tế)

Các thông số được lựa chọn để quan trắc bao gồm :

www.themegallery.com

Phương pháp xác định pH

Tiến hành xác định pH mẫu nước mưa ngay tại hiện trường để

thu được kết quả về giá trị pH của nước mưa chính xác nhất

Không để quá 6 giờ sau khi lấy mẫu (ISO 5667-3)

Có 3 phương pháp sử dụng để đo pH của nước mưa :

Giấy chỉ thị pH,Chỉ thị màu dung dịch Máy đo pH ( chính xác và thuận lợi nhất )

www.themegallery.com

Các ion này có thể tồn tại trong nước mưa từ bụi biển, từ khí thải

công nghiệp, giao thông

Cũng như pH, đo độ dẫn cũng phải được tiến hành ngay tại hiện

trường

Để xác định độ dẫn điện, người ta thường dùng các máy đo hay bút đo

Phương pháp phân tích nồng độ các ion trong nước mưa

Thông số hóa học chính được chọn để quan trắc là :

Các anion Cl─, NO3-, SO42-

Các cation Na+, K+, NH4+, Mg2+, Ca2+

Các phương pháp có thể sử dụng xác định hàm lượng ion trên trong nước mưa:

•Phương pháp xác định ion bằng điện cực có màng chọn lọc

•Phương pháp SPADNS

•Phương pháp sắc kí ion (Ion Chromatography)

www.themegallery.com

Phương pháp phân tích nồng độ các ion trong nước mưa

Thông số hóa học chính được chọn để quan trắc là :

Các anion Cl ─ , NO3- , SO42-

Các cation Na + , K + , NH4+ , Mg 2+ , Ca 2+

Các phương pháp có thể sử dụng xác định hàm lượng ion trên trong nước mưa:

•Phương pháp xác định ion bằng điện cực có màng chọn lọc

•Phương pháp SPADNS

Phương pháp sắc kí ion (Ion Chromatography)

Ưu điểm sau

•Có độ nhạy cao khá cao, có thể phát hiện được các ion ở hàm lượng

0.1 ppm

•Phân tích đồng thời nhiều ion trong thời gian ngắn

•Đảm bảo tính chọn lọc đối với các ion cần phân tích thông qua việc

chọn cột tách và đầu dò

•Phương pháp đơn giản và dễ kiểm soát

www.themegallery.com

www.themegallery.com

- Chuẩn bị hóa chất , dụng cụ và thiết bị

Tiến hành

- Dựng dãy chuẩn

- Phân tích mẫu trắng (sử dụng nước cất siêu sạch làm mẫu trắng

cho phép phân tích)

- Phân tích mẫu nước mưa : Phân tích anion trước sau đó thay cột phân tích cation

- Dựa vào diện tích peak để tính nồng độ của các ion thông qua

phương pháp đường chuẩn

Phương pháp xác định kim loại nặng trong nước mưa

Để xác định kim loại nặng trong nước mưa, ta có thể sử dụng

các phương pháp sau :

Phương pháp phân tích phổ hấp thụ nguyên tử (AAS)

Phương pháp phân tích phổ phát xạ nguyên tử (AES)

Phương pháp đo quang

Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC)

 chứa nhiều bụi, vi khuẩn, các tạp chất hóa học

Về vi khuẩn: có thể có mặt coli (Escherichia coli) là loại

vi khuẩn có nguồn gốc trong phân người, súc vật và các

vi khuẩn hiếu khí và kị khí khác.

Tạp chất trong khí quyển bao gồm các khí NO2, NH3, H2S

Nguồn gốc :

Các quá trình phân hủy ở mặt đất

Cl─ có nguồn gốc từ biển

K+, Ca2+ có nguồn gốc từ đất liền

SO42─ có nguồn gốc từ phát thải nhân tạo Cl2, CO2,

CH4 do các nhà máy thải ra, SO2 do đốt than, dầu

mỏ

www.themegallery.com

* Chứa bụi chứa kim loại năng như Zn, Fe, Cu,

Pb… những kim loại này phát trinh tại các khu công

nghiệp, trong khói xe của các phương tiện giao

thông, tại các làng nghề tái chế kim loại.

* Chất hữu cơ dễ bay hơi, các bụi thực vật.

www.themegallery.com

Mưa axit nhiều khi xuất hiện ở rất xa nguồn thải có hàm

lượng cao khí axit

Trong các khí oxit tạo nên mưa axit gây ô nhiễm thì

các hợp chất lưu hùynh chiếm trên 80%, còn lại là các

oxit nitơ 12% và axit HCl 5%

Các ion trong nước mưa gồm có F─, Cl─, HCO3─,

SO42─, Na+, K+, NH4+, Mg2+, Ca2+, formate, axetate

Ta chỉ xác định các ion chính trong nước mưa

STT Thông Số Đơn vị Giá trị giới hạn

www.themegallery.com

•Giá trị pH của nước mưa

Bảng : Những quy định đối với tính chất nước mưa

Giá trị pH tăng lên là do ảnh hưởng nhiều của các thành phần trong bụi, trong đất ( Ca2+, Mg2+ ), yếu tố này còn chịu ảnh hưởng của hướng gió

Trong khi đó, giá trị pH giảm xuống do chịu ảnh hưởng của các khí mang tính axit

Một KCN, nhiều nguồn khí thải mang tính axit nên giá trị

pH thấp Giá trị pH phân bố trong khoảng 3.8 đến 5.3, giá trị trung bình là 4.72 Qua sự phân bố giá trị pH thì nước mưa của khu chế xuất mang tính axit

www.themegallery.com

pH của nước mưa

Tại thành phố nằm trong khoảng 4.67- 7.5

Tại các KCN 3.8-5.3, giá trị trung bình là 4.72

 nước mưa của KCN mang tính axit

Nồng độ các ion trong nước mưa giảm dần theo thứ tự

Mặc dù lượng nước mưa dồi giàu, khả năng thu gom cao

nhưng do tâm lý của nhiều người dân trong Tp.HCM cho

rằng nước mưa bị ô nhiếm nặng do khói bụi giao thông, công nghiệp Do đó, đa số người dân không sử dụng nước mưa

Vì vậy đã lãng phí nguồn tài nguyên này

LOGO