NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ SĨ QUAN CƠ SỞ GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. 1. Mở đầu: Giáo dục chính trị (DGCT) là một trong những hình thức cơ bản của công tác tư tưởngvăn hoá, là cơ sở xây dựng nhân tố chính trịtinh thần cho bộ đội, nhân tố cơ bản để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội, góp phần đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu thủ đoạn của kẻ thù. Để đạt được hiệu quả cao trong công tác GDCT theo mục tiêu, yêu cầu đề ra ở từng thời kỳ cách mạng, đòi hỏi tất yếu phải thường xuyên nâng cao chất lượng GDCT trong toàn quân nói chung và đối với đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở nói riêng. Trong giai đoạn mới của cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đang đặt ra những yêu cầu cao đối với mọi cán bộ, chiến sĩ, nhất là đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở. Trong nhiều việc phải làm, có nội dung quan trọng là nâng cao hơn nữa chất lượng GDCT cho toàn quân nói chung, đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở nói riêng. Nhận thức rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ nêu trên, quán triệt các Nghị quyết Đại hội của Đảng, của Ban chấp hành Trung ương, của Đảng ủy quân sự Trung ương, trong những năm qua Tổng cục Chính trị (TCCT) đã có sự chỉ đạo tích cực đổi mới nâng cao chất lượng công tác GDCT trong toàn quân; đồng thời các đơn vị cơ sở đã quan tâm, có nhiều giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng công tác GDCT ở từng đơn vị, nhất là đối với đội ngũ sĩ quan. Bên cạnh những thành tích và kết quả đã đạt được thì việc tiến hành công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở vẫn chưa đáp ứng với những yêu cầu mới ngày càng cao của nhiệm vụ cách mạng và còn bộc lộ nhiều thiếu sót, khuyết điểm. Vì vậy, tiếp tục nâng cao chất lượng GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội là công việc quan trọng và cấp bách trong giai đoạn hiện nay. 2. Vai trò, tầm quan trọng của công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội giai đoạn hiện nay. Đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội: Đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở là đội ngũ cán bộ của Đảng trong quân đội, được đào tạo theo các chuyên ngành khác nhau, được nhà nước phong quân hàm sĩ quan, được bổ nhiệm các chức vụ: tiểu đoàn trưởng, phó tiểu đoàn trưởng, đại đội trưởng, phó đại đội trưởng, trung đội trưởng, chính trị viên tiểu đoàn, chính trị viên đại đội …. Là người được giao trọng trách trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy, quản lý ở đơn vị cơ sở trong quân đội. Đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, giác ngộ chính trị cao, có sức khoẻ tốt, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Đó là những “vốn liếng” ban đầu hết sức quý giá để đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, để đáp ứng tốt mọi yêu cầu công tác ở chức vụ hiện tại cũng như sự phát triển lên cương vị cao hơn thì kiến thức được trang bị tại các học viện, nhà trường không thể thỏa mãn được. Vì vậy, họ phải thường xuyên được trang bị những kiến thức mới thông qua nhiều con đường và biện pháp khác nhau, trong đó có GDCT ở đơn vị cơ sở.
Trang 1Trong giai đoạn mới của cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đang đặt
ra những yêu cầu cao đối với mọi cán bộ, chiến sĩ, nhất là đội ngũ sĩ quan ởđơn vị cơ sở Trong nhiều việc phải làm, có nội dung quan trọng là nâng caohơn nữa chất lượng GDCT cho toàn quân nói chung, đội ngũ sĩ quan ở đơn vị
cơ sở nói riêng Nhận thức rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ nêu trên, quántriệt các Nghị quyết Đại hội của Đảng, của Ban chấp hành Trung ương, củaĐảng ủy quân sự Trung ương, trong những năm qua Tổng cục Chính trị(TCCT) đã có sự chỉ đạo tích cực đổi mới nâng cao chất lượng công tácGDCT trong toàn quân; đồng thời các đơn vị cơ sở đã quan tâm, có nhiều giảipháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng công tác GDCT ở từng đơn vị, nhất làđối với đội ngũ sĩ quan Bên cạnh những thành tích và kết quả đã đạt được thìviệc tiến hành công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở vẫn chưađáp ứng với những yêu cầu mới ngày càng cao của nhiệm vụ cách mạng và
còn bộc lộ nhiều thiếu sót, khuyết điểm Vì vậy, tiếp tục nâng cao chất lượng
GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội là công việc quan
trọng và cấp bách trong giai đoạn hiện nay
Trang 22 Vai trò, tầm quan trọng của công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan
ở đơn vị cơ sở trong quân đội giai đoạn hiện nay.
* Đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội:
Đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở là đội ngũ cán bộ của Đảng trong quânđội, được đào tạo theo các chuyên ngành khác nhau, được nhà nước phongquân hàm sĩ quan, được bổ nhiệm các chức vụ: tiểu đoàn trưởng, phó tiểuđoàn trưởng, đại đội trưởng, phó đại đội trưởng, trung đội trưởng, chính trịviên tiểu đoàn, chính trị viên đại đội … Là người được giao trọng trách trựctiếp lãnh đạo, chỉ huy, quản lý ở đơn vị cơ sở trong quân đội Đội ngũ sĩ quan
ở đơn vị cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, giác ngộ chính trị cao, có sứckhoẻ tốt, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân Đó là những
“vốn liếng” ban đầu hết sức quý giá để đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở thựchiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, để đáp ứng tốt mọi yêucầu công tác ở chức vụ hiện tại cũng như sự phát triển lên cương vị cao hơnthì kiến thức được trang bị tại các học viện, nhà trường không thể thỏa mãnđược Vì vậy, họ phải thường xuyên được trang bị những kiến thức mới thôngqua nhiều con đường và biện pháp khác nhau, trong đó có GDCT ở đơn vị cơ
sở
* Quan niệm về giáo dục chính trị cho sĩ quan:
Trong công cuộc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam, Đảng ta vàChủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm chăm lo đến việc GDCT cho bộ đội,nhất là đội ngũ sĩ quan, coi việc nâng cao trình độ giác ngộ lí luận, chính trịcho cán bộ, chiến sĩ, nhất là đội ngũ sĩ quan, là một trong những nhân tố cóvai trò quan trọng hàng đầu trong việc nâng cao sức mạnh tổng hợp của quânđội, là cơ sở để quân đội ta hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ mà Đảng vàNhà nước giao
Giáo dục chính trị cho sĩ quan chính là truyền bá cho họ những
nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối
Trang 3quan điểm tư tưởng của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm
vụ của cách mạng, của quân đội, của đơn vị; nhằm xây dựng thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn; nâng cao sự hiểu biết và trình độ chính trị, xây dựng niềm tin, bản lĩnh chính trị vững vàng, giúp đội ngũ sĩ quan hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao
Quan niệm trên được thể hiện trên những nội dung chủ yếu sau đây:
b, Cơ quan chính trị phối hợp với cơ quan tham mưu và các cơ quan cóliên quan lập kế hoạch giáo dục chính trị và đưa vào kế hoạch huấn luyện bộ đội
do người chỉ huy phê chuẩn; đồng thời giúp cấp ủy, người chỉ huy hướng dẫn,chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra … việc thực hiện giáo dục chính trị của đơn vị mình
c, Tổ chức đảng và các tổ chức quần chúng có trách nhiệm tham giavào quá trình giáo dục chính trị, bảo đảm cho mọi thành viên và tổ chức mìnhtham gia đầy đủ, có chất lượng trong học tập chính trị, đồng thời chủ động tổchức tốt việc học tập chính trị của tổ chức mình theo quy định”[10] Đồngthời, điều 15 của quy chế 65 nhấn mạnh: “Cán bộ các cấp, các ngành đều cótrách nhiệm tham gia giảng dạy, giới thiệu, hướng dẫn cho cấp dưới các nộidung học tập chính trị”[10]
Trang 4Như vậy, chủ thể chủ yếu của công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan ởđơn vị cơ sở chính là tổ chức đảng, người chỉ huy, cơ quan chính trị và cán bộchính trị các cấp Ngoài ra, các tổ chức, cán bộ có liên quan đều có tráchnhiệm tham gia vào quá trình GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị.
- Đối tượng GDCT cho sĩ quan: toàn thể sĩ quan của đơn vị
- Phương pháp giáo dục: thường sử dụng phương pháp thuyết trình,
trình bày trực quan, nêu vấn đề, tự nghiên cứu của cá nhân …
- Nội dung giáo dục: Điều 5, quy chế số 65 về GDCT tại đơn vị trong
Quân đội nhân dân Việt Nam nêu rõ: “Quán triệt quan điểm chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, nhiệm vụ cách mạng của Đảng,đường lối quan điểm, nhiệm vụ quân sự, nhiệm vụ của quân đội; lịch sử,truyền thống, bản sắc tốt đẹp của dân tộc, của Đảng, của giai cấp, của quânđội; những chuẩn mực về phẩm chất chính trị, đạo đức, pháp luật Nhà nước,
Mác-kỷ luật quân đội; đồng thời trang bị những kiến thức cần thiết về kinh tế, khoahọc, văn hoá, xã hội”[10] Ngoài những nội dung trên, hàng năm căn cứ vàotình hình cụ thể, TCCT có chỉ thị về công tác GDCT và hướng dẫn của Cục
Tư tưởng-văn hoá về những nội dung học tập chính trị của sĩ quan
- Hình thức giáo dục chính trị: Điều 8 quy chế số 65 quy định có 6 hình
thức GDCT trong quân đội Đối với sĩ quan ở đơn vị cơ sở, có 3 hình thứcchủ yếu đó là: huấn luyện chính trị, nghiên cứu chuyên đề của sĩ quan vàthông báo chính trị thời sự Trong đó nghiên cứu chuyên đề của sĩ quan làhình thức cơ bản nhất
* Vai trò, tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội giai đoạn hiện nay:
Công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội có
vai trò chủ đạo trong toàn bộ quá trình xây dựng phẩm chất, nhân cách của
người sĩ quan; là yếu tố quan trọng hàng đầu trong xây dựng bản chất chính trị cho quân đội và là vấn đề cấp bách trong tình hình hiện nay
Trang 5Xác định vai trò của công tác giáo dục chính trị cho đội ngũ sĩ quan ởđơn vị cơ sở được nêu trên, dựa vào những cơ sở khoa học sau đây:
- Xuất phát từ vị trí, vai trò của đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở: Đội ngũ
sĩ quan ở đơn vị cơ sở là đội ngũ cán bộ của Đảng trong quân đội, họ có vị trí,vai trò hết sức quan trọng trong lãnh đạo, chỉ huy đơn vị thực hiện nhiệm vụchính trị mà Đảng, Nhà nước, quân đội giao phó Hồ Chí Minh khẳng định:
“Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thíchcho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúngbáo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng
Vì vậy, cán bộ là gốc của mọi công việc”[3, 269] Và “công việc thànhcông hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”[3, 273] Để đội ngũ sĩ quanhoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao thì họ cần phải có tri thức, cónhận thức, từ đó để họ có hành động đúng Để có tri thức và nhận thức đúngphải thông qua nhiều con đường khác nhau, nhưng con đường chủ yếu nhất làbằng công tác giáo dục chính trị
- Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của công tác giáo dục Cộng sản chủ nghĩa Chủ nghĩa Mác-
Lênin luôn khẳng định vai trò to lớn của tính tích cực chủ động, tự giác, tínhsáng tạo của con người khi đã nhận thức được quy luật và chân lí khách quan.C.Mác và Ph.Ăngghen đã viết: lí luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chấtmột khi nó thâm nhập vào quần chúng Trung thành với những nguyên lý cơbản của C.Mác và Ph.Ăngghen, Lênin đã khẳng định: “Đối với chúng ta, mộtnước mạnh là nhờ ở sự giác ngộ của quần chúng Nước mạnh là khi nào quầnchúng biết rõ mọi cái, quần chúng có thể phán đoán được về mọi cái và đi vàohành động một cách có ý thức”[5, 23] Với ý nghĩa đó, trong tác phẩm
“Đường Cách mệnh” Hồ Chí Minh đã dạy: Cách mệnh trước hết phải làm chodân giác ngộ, giác ngộ rồi để mà làm Người đi tuyên truyền phải giảng giảicho dân hiểu là: theo Đảng để đạt cái gì? Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dạy cán
Trang 6bộ: Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lí này: dân rất tốt, lúc họ đã hiểuthì việc gì khó khăn mấy họ cũng làm được, hy sinh mấy họ cũng không sợ.Nhưng trước hết cần phải chịu khó tìm đủ mọi cách giải thích cho họ hiểurằng: những việc đó là vì lợi ích cho họ mà làm Như vậy, bằng nhiều phươngpháp khác nhau, trong đó công tác GDCT đã góp phần quan trọng đưa đườnglối, chính sách của Đảng, Nhà nước vào trong nhân dân hiệu quả nhất
Đối với đội ngũ sĩ quan trong quân đội, khi họ có sự thống nhất giữamục tiêu, lí tưởng với nhận thức, nhiệm vụ thì họ sẽ tìm ra được biện pháptích cực để thực hiện thắng lợi mục tiêu, lí tưởng đó Nếu họ nhận rõ quy luậtkhách quan, quy luật sự vận động của tự nhiên, xã hội và tư duy thì họ sẽ cóhành động chính xác và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Lòng tin của cán
bộ, chiến sĩ nói chung, người sĩ quan nói riêng được xây dựng trên cơ sở nhậnthức được quy luật khách quan và sự kết hợp chặt chẽ với tình cảm cách mạng
là lòng tin vững chắc nhất, mãnh liệt nhất Nó trở thành động lực tinh thầnthôi thúc, cổ vũ động viên họ hành động để thực hiện lí tưởng đã chọn và nếucần thì sẵn sàng hy sinh tính mạng của mình Như vậy, để người sĩ quan nhậnthức rõ mục tiêu, lí tưởng, nhiệm vụ để họ có hành động đúng, chúng ta phảitiến hành bằng nhiều hình thức, biện pháp khác nhau, nhưng chủ yếu, quantrọng và hiệu quả nhất là tiến hành công tác GDCT
- Xuất phát từ mục đích của công tác giáo dục chính trị Giáo dục chính
trị là truyền bá lí luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đườnglối quan điểm tư tưởng của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước,nhiệm vụ của cách mạng, của quân đội, của đơn vị và các giá trị đạo đức, tinh
thần Đó là hệ thống kiến thức cơ bản, toàn diện nhằm xây dựng thế giới quan
khoa học, phương pháp luận đúng đắn, niềm tin Cộng sản, yếu tố cơ sở tạo nên
nhân cách của người quân nhân cách mạng nói chung, người sĩ quan trong
quân đội nói riêng; đồng thời tạo cơ sở thống nhất về chính trị, tinh thần trong
Trang 7toàn quân, tạo điều kiện cho người sĩ quan phát triển các phẩm chất nhân cáchcần thiết khác
Xây dựng nhân cách của người sĩ quan phải toàn diện, tổng hợp cả vềphẩm chất và năng lực Phẩm chất nhân cách người sĩ quan bao gồm một hệthống các phẩm chất chính trị, đạo đức, tâm lý, lối sống; trong đó phẩm chấtchính trị giữ vai trò quan trọng hàng đầu Lênin đã khẳng định: “trong mọicuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúngđang đổ máu trên chiến trường Lòng tin vào cuộc chiến tranh chính nghĩa, sựgiác ngộ rằng cần phải hy sinh đời mình cho hạnh phúc của những người anh
em là yếu tố nâng cao tinh thần của binh sĩ và làm cho họ chịu đựng đượcnhững khó khăn chưa từng thấy”[7, 147] Việc xây dựng phẩm chất cho cán
bộ, chiến sĩ nói chung, đội ngũ sĩ quan nói riêng được tiến hành bằng nhiều conđường, nhưng trước hết là bằng công tác tư tưởng, trong đó công tác GDCT làhình thức cơ bản, giữ vị trí chủ đạo trong hệ thống giáo dục Cộng sản chủnghĩa, nó trực tiếp xây dựng nhân tố chính trị tinh thần cho đội ngũ sĩ quan-nhân tố cơ bản nhất để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấucủa quân đội cách mạng Đặc biệt, trước những âm mưu thủ đoạn thâm độc của
kẻ thù hòng “phi chính trị hóa quân đội”, xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng đối vớiquân đội, xóa nhòa niềm tin lí tưởng cách mạng, thì GDCT để nâng cao bảnlĩnh chính trị của đội ngũ sĩ quan càng trở nên quan trọng và cấp thiết hơn baogiờ hết
- Cùng với việc xây dựng nhân cách, GDCT còn trang bị cho đội ngũ sĩ
quan ở đơn vị cơ sở một phương tiện vũ khí sắc bén để đấu tranh có hiệu quả
trên mặt trận tư tưởng, lí luận, bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng.Lênin đã khẳng định: “nhiệm vụ cơ bản của công tác giáo dục và của ĐảngCộng sản, đội tiên phong trong cuộc đấu tranh là phải giúp đỡ việc giáo dục
và rèn luyện quần chúng lao động để khắc phục những thói quen cũ, nhữngtập quán của người tư hữu đã tiêm nhiễm sâu vào quần chúng”[7, 474] Đối
Trang 8với đội ngũ sĩ quan ở đơn vị càng đặc biệt quan trọng, GDCT giúp họ tự khắcphục và giáo dục bộ đội xoá bỏ những tư tưởng lạc hậu, những tàn tích củathế giới quan cũ, nâng cao giác ngộ chính trị, nhiệt tình cách mạng, nhạy bén
về chính trị, giúp họ “tự miễn dịch” trước những luận điệu xuyên tạc của kẻthù
- Đồng thời, GDCT còn là cơ sở thúc đẩy các hình thức hoạt động của
công tác tư tưởng-văn hoá, các mặt công tác khác của đơn vị Giáo dục chính
trị là hình thức quan trọng nhất của công tác tư tưởng-văn hoá, làm cơ sở, làmnền tảng cho công tác thi đua, tuyên truyền cổ động, văn hoá quần chúng Mặtkhác, GDCT còn là cơ sở, là động lực quan trọng thúc đẩy công tác quân sự,hậu cần, kỹ thuật của đơn vị
- Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, bất cứ một giai cấp nào tổ chức ra
quân đội cũng đều tiến hành GDCT, bảo đảm cho quân đội mang bản chất củamột giai cấp, là công cụ bạo lực bảo vệ lợi ích của giai cấp đó Đối với quânđội cách mạng, do Nhà nước và Đảng của giai cấp công nhân tổ chức và lãnhđạo, đã luôn luôn giáo dục cho quân đội vững vàng về chính trị làm cơ sở xâydựng sức mạnh tổng hợp, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao
Trong sự nghiệp xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta,Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm đến công tácGDCT cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là đội ngũ cán bộ Người dạy: Cán bộ là gốccủa mọi công việc “Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” [3,269] Huấn luyện cán bộ là một công việc rất cần “Những công việc rất dễdàng còn phải học Huống chi công việc cách mạng, công việc kháng chiến,không có huấn luyện thì làm sao xuôi”[3, 247] Đặc biệt, trước mỗi bước ngoặtcủa cách mạng, khi tình hình nhiệm vụ thay đổi, Đảng ta đã chú trọng giáo dụccán bộ, chiến sĩ, trước hết là đội ngũ sĩ quan quán triệt sâu sắc các chỉ thị, Nghịquyết của Đảng, chính sách của Nhà nước; tình hình nhiệm vụ của cách mạng,của quân đội và của đơn vị, tạo cơ sở cho sự thống nhất ý chí và hành động để
Trang 9thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ Hồ Chí Minh bao giờ cũng coi: chính trị làmột động lực to Người còn luôn nhắc nhở cán bộ, chiến sĩ ra sức học tập,không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt để làm tròn nhiệm vụ của quân độicách mạng Chính nhờ thường xuyên làm tốt công tác GDCT mà đội ngũ sĩquan luôn nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, vững vàng trước mọi khókhăn thử thách, có trình độ giác ngộ chính trị cao, trung thành vô hạn với Tổquốc XHCN, với nhân dân, với lí tưởng của Đảng, hoàn thành thắng lợi mọinhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao cho.
- Trong giai đoạn cách mạng mới, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc, sự nghiệp xây dựng quân đội đang đặt ra những yêu cầu cấp bách đốivới việc nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở
Sự phát triển, đổi mới về biên chế, tổ chức, vũ khí kỹ thuật ….đang đặt ranhững yêu cầu mới trong tổ chức chỉ huy chiến đấu, trong huấn luyện cũngnhư trong công tác giáo dục bộ đội Mặt khác, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là
đế quốc Mĩ đang đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hoà bình” nhằm
xóa bỏ CNXH ở nước ta Trên lĩnh vực chính trị tư tưởng-văn hoá hiện nay,các thế lực thù địch đang chống phá ta quyết liệt nhằm thực hiện ý đồ “phichính trị hóa quân đội” mà mũi nhọn là tập trung vào đội ngũ sĩ quan ở đơn vị
cơ sở Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị
trường theo định hướng XHCN bên cạnh những yếu tố tích cực thì những mặttrái, tiêu cực đang hàng ngày, hàng giờ tác động đến nhận thức chính trị, tưtưởng, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ nói chung, đội ngũ sĩ quan nói riêng
Đồng thời trong giai đoạn hiện nay, chúng ta phải xây dựng quân đội cách
mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, lấy xây dựng chính trị làm
cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội…
Vì vậy, đòi hỏi chúng ta phải “tăng cường công tác giáo dục chính trị tư
tưởng, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng, đạo đức, phong cách HồChí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, nâng cao trình độ kiến thức của
Trang 10cán bộ đảng viên và nhân dân”[1, 17-18] Không ngừng nâng cao chất lượng
và hiệu quả của công tác GDCT là góp phần tích cực vào việc quán triệt Nghịquyết của Đảng đến từng cán bộ, chiến sĩ, mà trước hết là đội ngũ sĩ quan, tạonên sự đổi mới về nhận thức, nâng cao nhiệt tình cách mạng, tinh thần yêunước, yêu CNXH, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao
- Xuất phát từ thực trạng công tác giáo dục chính trị ở các đơn vị cơ sở trong quân đội trong những năm qua.
+ Ưu điểm:
Trong những năm qua dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát, đúng của Đảng ủy
quân sự Trung ương, TCCT và Cục Tư tưởng-văn hoá, cùng với sự nổ lực cố
gắng của các đơn vị cơ sở trong toàn quân, công tác GDCT cho đội ngũ sĩquan đã đạt được nhiều kết quả cao đáng khích lệ, thể hiện:
Tuyệt đại đa số sĩ quan ở đơn vị cơ sở kiên định với mục tiêu lí tưởngcủa Đảng, trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; không
có sự thoái hóa về phẩm chất chính trị; hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
Lãnh đạo, chỉ huy các cấp đã có sự chuyển biến trong nhận thức về vịtrí, vai trò của công tác GDCT; đã đi sâu nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hóacác chỉ thị, Nghị quyết của trên vào tình hình nhiệm vụ của đơn vị mình.Trong Nghị quyết lãnh đạo hàng tháng, quý, năm, tổ chức đảng các cấp đãbiết lồng ghép nội dung GDCT để lãnh đạo và tổ chức thực hiện, nhất là cácđợt ra quân huấn luyện, các đợt diễn tập Trên cơ sở kế hoạch công tác GDCThàng năm của cơ quan chính trị, các đơn vị đã có kế hoạch cụ thể về công tácGDCT của đơn vị mình và đôn đốc thực hiện tương đối tốt
Đội ngũ giáo viên lên lớp chính trị được chọn lựa, bồi dưỡng khá chuđáo về trình độ nhận thức, phương pháp giảng dạy; nhất là đã phát huy đượckhả năng và thái độ nhiệt tình, có trách nhiệm với công tác GDCT
Trang 11Đồng thời, qua tìm hiểu cho thấy, nội dung chương trình GDCT cho sĩquan ở các đơn vị cơ sở được thực hiện đầy đủ, không bỏ sót nội dung theoquy định của trên Hình thức, phương pháp giáo dục khá đa dạng và phongphú Kết quả GDCT của các đơn vị hàng năm cao, thường đạt 100% yêu cầu,
có trên 80% khá và giỏi
+ Khuyết điểm:
Bên cạnh những ưu điểm, những kết quả đạt được trong công tácGDCT đối với đội ngũ sĩ quan, các đơn vị cơ sở vẫn còn bộc lộ một số khuyếtđiểm, hạn chế chủ yếu đó là:
Một là: Qua tìm hiểu thực tế thấy rằng, chất lượng, hiệu quả công tác
GDCT đối với đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở chưa cao, còn thiếu chiều sâu, độbền; cá biệt một số sĩ quan chưa nhạy bén về chính trị, ít quan tâm về chính trị.Biểu hiện, ngại đọc báo, nghe đài, xem ti vi, coi đó là trách nhiệm của chiến sĩ
Cá biệt, có cấp ủy, chỉ huy đơn vị, cơ quan chính trị, cán bộ chính trị của một
số đơn vị còn chưa coi trọng công tác GDCT cho sĩ quan Biểu hiện: lập kếhoạch GDCT không khả thi, nặng về hình thức, mẫu biểu; hoặc dù đã có kếhoạch học tập rồi nhưng tổ chức thực hiện không nghiêm với nhiều lý do: bậnhuấn luyện quân sự, thiếu giáo viên, quân số luôn thiếu vắng …
Hai là: Khâu chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc của lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan
chính trị, cán bộ chính trị đối với nhiệm vụ học tập chính trị của sĩ quan cólúc thiếu kiên quyết, báo cáo không trung thực, kết quả GDCT phản ánh chưathực chất Không ít đơn vị có kết quả kiểm tra cao là để báo cáo thành tích vớicấp trên hoặc đủ tiêu chuẩn cho những sĩ quan đến niên hạn thăng quân hàm,bình xét phân loại đảng viên và xét thành tích của tập thể, cá nhân,
Ba là: Năng lực của đội ngũ giáo viên ở đơn vị cơ sở còn nhiều hạn
chế Lên lớp các chuyên đề của sĩ quan, nói chuyện thời sự, nếu giáo viên làChính ủy trung đoàn, chủ nhiệm chính trị trung đoàn, trợ lý tuyên huấn thìchất lượng thường đảm bảo; nhưng giáo viên là chính trị viên tiểu đoàn, đại
Trang 12đội hoặc trợ lý chính trị thì chất lượng thường không được tốt Biểu hiện: chấtlượng giáo án không cao, ít cập nhật thông tin mới (nhiều giáo án chépnguyên xi đề cương hướng dẫn của trên), phương pháp giảng bài đơn điệu(nặng về thuyết trình-đọc và ghi chép) Một số đơn vị không thực hiện tốtkhâu thông qua bài giảng, phê chuẩn giáo án; không giảng thử, giảng mẫu.
Bốn là: Một số sĩ quan chấp hành không nghiêm quy chế GDCT, chưa
thực sự coi học tập chính trị là quyền lợi và là trách nhiệm của bản thân Biểuhiện: không tham gia đầy đủ các buổi học tập chính trị do đơn vị tổ chức; ghichép sơ sài; ngồi trong hội trường không tập trung, nói chuyện riêng, nghe điệnthoại di động; kiểm tra chính trị cuối năm, còn có đồng chí chép bài thu hoạch,bài kiểm tra của nhau Qua kết quả khảo sát một số đơn vị, số sĩ quan có kếhoạch tự học tập, tự nghiên cứu lí luận chính trị không nhiều; nếu có thì không
có tiêu chí, định hướng rõ ràng trong việc tự học, tự nghiên cứu
Năm là: Chế độ, chính sách đãi ngộ của Đảng và Nhà nước đối với đội
ngũ sĩ quan chưa nhất quán, như chính sách nhà ở, quân hàm, chế độ phục vụvùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, hậu phương gia đình chưa giải quyếthài hòa giữa nghĩa vụ và quyền lợi của sĩ quan Vì vậy, chưa động viên kịpthời đội ngũ sĩ quan ở đơn vị an tâm công tác, an tâm bồi dưỡng kiến thức
+ Nguyên nhân của những ưu điểm:
Có được những ưu điểm nêu trên, trước hết là sự thành công của gần 20năm đổi mới đất nước, đã tác động mạnh mẽ đến tâm tư tình cảm của cán bộ,chiến sĩ nói chung, đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở nói riêng; sự lãnh đạo, chỉđạo chặt chẽ về nội dung, chương trình, kế hoạch học tập chính trị cho độingũ sĩ quan của TCCT, của lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp; độingũ giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm với công tác GDCT; phần đông sĩquan có ý thức, thái độ học tập chính trị tốt
+ Nguyên nhân của những khuyết điểm:
Trang 13Một là, một số cấp ủy, chỉ huy, sĩ quan chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc
vị trí, vai trò của công tác GDCT ở đơn vị cơ sở; chưa làm tốt công tác quản
lý kế hoạch học tập chính trị, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, nắm chất lượng họctập chính trị của từng đơn vị và cá nhân Đối với sĩ quan, cá biệt có một sốngười cho rằng, kiến thức chính trị được trang bị tại trường là đủ rồi, khôngcần học thêm nhiều làm gì, nếu cần thì đọc thêm sách báo là đủ
Hai là, chất lượng của đội ngũ giáo viên chưa ngang tầm với tình hình
nhiệm vụ và chưa thực sự đáp ứng với nhu cầu thông tin của phần đông độingũ sĩ quan hiện nay
Ba là, ý thức tự học tập, tự nghiên cứu của một số sĩ quan chưa cao,
gặp chăng hay chớ, gặp gì đọc đấy
Bốn là, nội dung, hình thức, phương pháp GDCT chưa thực sự đổi mới
để đáp ứng với thực tiễn; đảm bảo vật chất, phương tiện giáo dục còn thiếu vàchưa đáp ứng với sự phát triển của khoa học công nghệ và sự bùng nổ thôngtin hiện nay; chế độ, chính sách đãi ngộ, đời sống vật chất, tinh thần của độingũ sĩ quan có đơn vị chưa quan tâm đúng mức dẫn đến một số sĩ quan không
an tâm công tác, không an tâm học tập, rèn luyện
Như vậy, công tác GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở có ý
nghĩa hết sức quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và chiến đấu của quânđội nói chung cũng như đối với việc hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của bảnthân mỗi sĩ quan nói riêng Bởi vì, người sĩ quan không những là nhà chỉ huyquân sự, mà còn là nhà giáo dục Họ phải gương mẫu về chính trị tư tưởng,đạo đức và tác phong công tác Họ phải là người nắm vững chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
để lãnh đạo, chỉ huy đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao
2 Những yêu cầu và giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng GDCT cho đội ngũ sĩ quan ở đơn vị cơ sở trong quân đội giai đoạn hiện nay.
* Những yêu cầu chủ yếu: