Bài giảng Vẽ kỹ thuật 1: Chương 3 Hình chiếu vuông góc được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp sinh viên trình bày được khái niệm về các phép chiếu; dựng được hình chiếu vuông góc của các khối hình học. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
PVMTC
TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ
Giảng viên: TRẦN THANH NGỌC
Email: ngoctt@pvmtc.edu.vn Mobile: 097.297.8571
VẼ KỸ THUẬT 1
CH ƯƠ NG 3: HÌNH CHI U VUÔNG GÓC Ế
Trang 2TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
Chương 3: Hình chiếu vuông góc
M C TIÊU C A CH Ụ Ủ ƯƠ NG 3:
Sau khi h c xong Ch ọ ươ ng 3, ng ườ ọ i h c có kh năng: ả
Ø Trình bày đ c khái ni m v các phép chi u ượ ệ ề ế
Ø D ng đ c hình chi u vuông góc c a các kh i hình h c ự ượ ế ủ ố ọ
2
Trang 4v Măt phăng hi nh chiê u : ̣ ̉ ̀ ́ MPHC
v Măt phăng hi nh chiê u đ ng: ̣ ̉ ̀ ́ ứ MPHCĐ
v Măt phăng hi nh chiê u bă ng: ̣ ̉ ̀ ́ ̀ MPHCB
v Măt phăng hi nh chiê u canh: ̣ ̉ ̀ ́ ̣ MPHCC
Trang 5c đ nh ngoài MP (P). T m t đi m A b t k ố ị ừ ộ ể ấ ỳ
trong không gian d ng (đt) SA. (đt) này c t ự ắ
(P) t i A'. Ta nói r ng đã th c hi n phép ạ ằ ự ệ
chi u đi m A lên MP (P)ế ể
Trang 6TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
6
3.1. Khái ni m v các phép chi u ệ ề ế
Ø Phe p chiê u xuyên tâḿ ́
ü Các tia chi u đ ng qui t i m t đi m S ế ồ ạ ộ ể
c đ nh.ố ị
ü Đi m S : Tâm chi u.ể ế
ü Điêm A', B', C' : Hình chi u xuyên tâm ̉ ếcua A, B, C trên mp (P)̉
Trang 7TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
7
3.1. Khái ni m v các phép chi u ệ ề ế
Ø Phe p chiê u song sonǵ ́
ü Các tia chi u song song v i m t (đt) c ế ớ ộ ố
đ nh g i là phị ọ ương chi u.ế
Ø Phe p chiê u xiêń ́
ü Phương chi u nghiêng so v i MPHC ế ớ
Ø Phe p chiê u vuông góć ́
ü Phương chi u vuông góc so v i MPHC ế ớ
Trang 8HC duy nh t trên MPHC là A'. Nh ng ấ ư
ngượ ạc l i, t m t HC A' ta l i có th xác ừ ộ ạ ể
đ nh đị ược vô s các đi m khác nhau A, B, ố ể
C,… trên cùng m t HC. Suy ra, bi t m t ộ ế ộ
HC c a v t th trên m t MPHC thì ta ch a ủ ậ ể ộ ư
th hình dung để ược v t th đó trong không ậ ể
gian. Do v y, đ tránh nh m l n c n ph i ậ ể ầ ẫ ầ ả
có hai hình chi u tr lên.ế ở
Trang 9MP P3 bên ph i P1 g i là ả ọ MPHC c nh ạ
Chi u vuông góc v t th lên các ế ậ ể MPHC
vuông góc nhau t ng đôi m t. Sau đó xoay ừ ộ
các MPHC trùng nhau thành m t m t ph ng ộ ặ ẳ
(xoay theo quy ướ c) M t này chính là m t ặ ặ
ph ng b n v ẳ ả ẽ
Trên MP c a b n v s có nhi u hình ủ ả ẽ ẽ ề
chi u vuông góc c a v t th Nghiên c u các ế ủ ậ ể ứ
hình v này ta s hình dung ra hình d ng c a ẽ ẽ ạ ủ
v t th trong không gian ậ ể
Trang 10TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
10
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.1. Hình chi u c a đi m ế ủ ể
§ AA1 = A2Ax : đ xa c a Aộ ủ
§ AA2 = A1Ax : đ cao c a Aộ ủ
Trang 11TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
11
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.1. Hình chi u c a đi m ế ủ ể
Ay
Trang 12TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
12
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
Ø Đ th c đo n th ng ồ ứ ạ ẳ
Trang 13TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
13
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
d2 //
x
d 2
2
x
d 1
B1
C 1
P 1
P 2
d 2
Trang 14TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
14
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
P 2
C 2
d 1
d 2
d2 = d
d 1
1
B2
C 2
d 2
Trang 15TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
15
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
y
P 2
P 3
P 1
Trang 16TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
16
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
P 2
g
g 1
g2
Trang 17TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
17
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
P 2
g
g 1
g 2
Trang 18TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
18
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.2. Hình chi u c a đo n th ng ế ủ ạ ẳ
P 2
u u1
u2
P 3
Trang 19TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
19
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
Ø Ca ch xa c đinh măt phăng trong không giań ́ ̣ ̣ ̉
Trang 20TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
20
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
P 2
Trang 21TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
21
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
B2
C2
P 2
A
Trang 22TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
22
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
.
A3C3
.
P 3
P 1
AC
B
Trang 23TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
23
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
.
A1
.
B1
P 1
P 2
AB
Trang 24TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
24
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
Ø Đ th c m t ph ng v trí đ c bi t ồ ứ ặ ẳ ở ị ặ ệ
ü M t ph ng song song v i MPHC: ặ ẳ ớ
M t ph ng ặ ẳ
b ng ằ
• A2B2C2 Suy biê n tha nh đoan thăng tru ng v i vê t bă nǵ ̀ ̣ ̉ ̀ ớ ́ ̀
• Vê t đ ng vuông go c v i truc x́ ứ ́ ớ ̣
x
A1
P 2
C
h
Trang 25TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
25
3.2. Hình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
3.2.3. Hình chi u c a m t ph ng ế ủ ặ ẳ
• A3B3C3 Suy biê n tha nh đoan thăng tru ng v i vê t canh́ ̀ ̣ ̉ ̀ ớ ́ ̣
• Vê t đ ng vuông go c v i truc ź ưṔ ́ ớ ̣
2
P 3
P1
A
BC
h
Trang 26TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
1) Ti m hi nh chiê u th 3 (HCC) cho ca c hi nh sau:̀ ̀ ́ ứ ́ ̀
Trang 28ü Kh i đa di n là kh i HH đố ệ ố ược gi i h n b ng các đa giác ph ng. ớ ạ ằ ẳ
- Các đa giác ph ng đẳ ược g i là các m t c a kh i đa di nọ ặ ủ ố ệ
- các đ nh và các c nh đỉ ạ ược g i là đ nh và c nh c a kh i đa di n.ọ ỉ ạ ủ ố ệ
ü Các đa di n thệ ường g p: kh i lăng tr , kh i tháp, kh i tháp c t.ặ ố ụ ố ố ụ
Trang 30TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
30
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Ø Khô i hi nh hôṕ ̀ ̣
A1 E1
B2 F2
C2 G2
B1 F1
A2 E2
D1 H1 C1 G1 D2
H2
G A
Trang 31TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
31
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
C 2 B2
A
2
F2
E 2
D 2
K 1
K 2
B 1
C 1
D 1
E 1 F1
Trang 32TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
32
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Ø Khô i lăng tr đáy l c giác đ ú ụ ụ ề
Trang 33TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
33
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
C 2 B
2
A 2
S 2 E
Trang 34TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
34
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Trang 35TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
35
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Trang 36TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
36
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Ø Khô i tròn – Hình tr đ nǵ ụ ứ
Trang 37TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
37
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Ø Khô i tròn – Hình tr xiêń ụ
Trang 38TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
38
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Trang 39TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
39
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Trang 40TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
40
3.3.3. Bi u di n hình chi u c a kh i hình h c ể ễ ế ủ ố ọ
3.3. Hình chi u c a kh i hình h c ế ủ ố ọ
Trang 43TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
T ng k t ch ổ ế ươ ng 3
Nh ng n i dung chính: ữ ộ
vKhái ni m v các phép chi u ệ ề ế
vHình chi u c a đi m, đo n th ng, m t ph ng ế ủ ể ạ ẳ ặ ẳ
vHình chi u c a các kh i hình h c ế ủ ố ọ
43
Trang 44TR N THANH NGOC Ầ V K THU T 1 Ẽ Ỹ Ậ
PVMTC
TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ
Giảng viên: TRẦN THANH NGỌC
Email: ngoctt@pvmtc.edu.vn Mobile: 097.297.8571
Thank You!
WWW.PVMTC.EDU.VN
44