FTA thế hệ mới và cơ chế thực thi

Jackson Pollock Template FTA thế hệ mới và cơ chế thực thi TS Phạm Thị Thu Lan Viện Công nhân và Công đoàn Hiệp định thương mại tự do Hiệp định thương mại (TA) VN US BTA 2001 và Hiệp định thương mại t.

FTA thế hệ mới và cơ chế thực thi

TS Phạm Thị Thu Lan Viện Công nhân và Công đoàn

Hiệp định thương mại tự do

- Hiệp định thương mại (TA) VN-US BTA 2001 và

Hiệp định thương mại tự do (FTA) – rõ ràng về quy tắc “luật chơi” và xóa bỏ các rào cản

thương mại (thuế quan và phi thuế quan: thủ tục hành chính, giấy phép, hạn ngạch….)

- FTA và FTA thế hệ mới (dịch vụ, đầu tư, lao

động, môi trường…)

Xu thế FTA hiện nay

- Có sự gia tăng nhanh chóng về FTA: 1970s – phổ biến 1990s và 2000s Hiện nay 265 FTA (2015)

- Có sự gia tăng nhanh chóng các FTA có quy định về lao động: 4 FTA (1994) - 21FTA

(2005) – 58FTA (2013) – 76FTA (2015) bao phủ 135 nước; 16 FTA Nam – Nam

- Nguyên nhân: Bế tắc đàm phán WTO

Lợi ích đối với các quốc gia khi

tham gia các FTA

- Lợi ích về tiếp cận thị trường xuất khẩu: việc làm cho người lao động và tiền lương

- Cơ hội thu hút đầu tư nước ngoài

- Cơ hội cải cách thể chế phù hợp với tiêu

chuẩn quốc tế

- Cơ hội cải thiện điều kiện cho người lao động

Khía cạnh lao động trong

các FTA

Nguồn gốc gắn lao động với

thương mại

- Từ nửa sau thế kỷ XIX: Lộ trình đơn phương

chống sử dụng lao động tù nhân và lao động

cưỡng bức – ký kết điều ước, luật thương mại

quốc gia

- 1984: Mỹ tiếp cận toàn diện hơn trong quan hệ

thương mại: ưu đãi thương mại và rút ưu đãi

thương mại.

- 1995: EU thực hiện rút ưu đãi thương mại và tăng

ưu đãi thương mại.

Nguồn gốc gắn lao động với

thương mại

- Khung thương mại đa phương: Hiến chương Ha-va-na 1947 của Tổ chức Thương mại Quốc tế

(ITO); Điều khoản xã hội trong WTO (159 quốc

gia); Tổ chức Lao động Quốc tế giám sát chung về vấn đề lao động

- Hiệp định thương mại tự do song phương và khu vực: NAFTA (1994) - 21FTA (2005) – 58FTA (2013) – 76FTA (2015) bao phủ 135 nước; 16 FTA Nam – Nam.

- Quay lại lộ trình đa phương trong tương lai

Các thế hệ điều khoản về lao

động trong FTA

- Có sự thay đổi tăng dần

- NAFTA: theo pháp luật quốc gia

- Thế hệ 2: Tuân thủ các tiêu chuẩn lao động tối thiểu theo Tuyên bố ILO 1998

- Thế hệ mới: phê chuẩn công ước, sửa đổi pháp luật (EU), sửa đổi pháp luật (Mỹ) + cơ chế thực thi chặt

chẽ hơn: Mỹ (NAFTA: cùng cơ chế với các vi phạm lao động và thương mại); EU: yêu cầu phê chuẩn trước và cam kết thực hiện rõ ràng.

Hai cơ chế thực thi