Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho sinh viên đại học tân trào

Nâng cao ch ất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp lu ật cho sinh viên Đại học Tân Trào Phổ biến, giáo dục pháp lu ật cho sinh viên trong các cơ s ở giáo dục đại học là một trong nhữ

Nâng cao ch ất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp lu ật cho sinh viên Đại học Tân Trào

Phổ biến, giáo dục pháp lu ật cho sinh viên trong các cơ s ở giáo dục đại học là một trong những nhiệm vụ chính tr ị quan trọng của nhà trư ờng,

là yêu cầu bắt buộc đối với m ỗi ngành đào t ạo, giúp cho sinh viên hi ểu

và tuân th ủ đúng các quy định của pháp lu ật Để nâng cao hiệu quả của nhiệm vụ này, nhà trư ờng cần thay đ ổi tư duy giáo dục theo hư ớng kết hợp hài hòa giữa tri th ức khoa học và kiến thức xã hội; có s ự phối hợp giữa nhà trư ờng với các cơ quan nhà nư ớc và toàn xã h ội Đây là đi ều kiện bảo đảm nhiệm vụ được thực hiện đúng vai trò và góp ph ần xây dựng Nhà nư ớc pháp quy ền xã hội chủ nghĩa ở nước ta

Trường Đại học Tân Trào Ảnh: daihoctantrao.edu.vn

Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp lu ật (PBGDPL) cho ngư ời dân nói

chung và sinh viên nói riêng nh ững năm qua đã đư ợc Đảng, Nhà nư ớc quan tâm và ban hành nhi ều văn bản, như: Chỉ thị số 32-CT/TW ngày

09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đ ảng về tăng cư ờng sự lãnh đạo của Đảng trong công tác PBGDPL, nâng cao ý th ức pháp luật của cán bộ, nhân dân; Luật PBGDPL năm 2012; Quy ết định số 705/QĐ-TTg ngày

25/5/2017 c ủa Thủ tướng Chính p hủ về việc ban hành Chương trình

PBGDPL giai đoạn 2017 – 2021; Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày

20/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duy ệt Đề án “Nâng cao chất lượng công tác ph ổ biến, giáo dục pháp lu ật trong nhà trư ờng”; Quyết định số 3957/QĐ-BGDĐT ngày 28/9/2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Kế hoạch tiếp tục triển khai thực hiện Đề án

“Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường đến năm 2021” Theo đó, công tác PBGDPL cho sinh viên đư ợc coi

là trách nhi ệm của các cơ sở giáo dục đại học, trong đó có Trư ờng Đại học Tân Trào

Một số hạn chế trong công tác ph ổ biến, giáo dục pháp lu ật

Trường Đại học Tân Trào tiền thân là Trường Sơ cấp sư phạm Năm 2011, Trường đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, như: sư phạm, y dược, nông lâm nghiệp, kinh tế Hiện nay, Trường có 8 khoa, b ộ môn, 8 phòng ch ức năng,

5 trung tâm trực thuộc, 1 trư ờng phổ thông liên cấp (Trường Phổ thông Tuyên Quang) và 1 phòng khám đa khoa1

Những năm qua, Trư ờng Đại học Tân Trào đã ban hành k ế hoạch tiếp tục triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao chất lư ợng công tác ph ổ biến, giáo dục pháp lu ật trong nhà trư ờng”, trong đó B ộ môn Lý luận Chính tr ị chịu trách nhiệm giảng dạy môn Pháp luật theo n ội dung các b ộ luật đã đư ợc Quốc hội thông qua; đ ổi mới phương pháp nh ằm nâng cao chất lượng giảng dạy các học phần pháp luật Tuy nhiên, bên c ạnh những kết quả đạt đư ợc, công tác PBGDPL c ủa Trư ờng còn gặp những hạn chế và khó khăn, c ụ thể:

Một là, về kế hoạch PBGDPL Phòng Thanh tra – Pháp chế là đơn v ị được

giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch và phối hợp với các đơn vị thực hiện PBGDPL trong trường Hằng năm, Phòng Thanh tra – Pháp chế xây dựng

kế hoạch PBGDPL chung cho toàn trư ờng, tuy nhiên chưa th ực sự phát huy được vai trò, trách nhiệm trong việc phối hợp với Bộ môn Lý luận Chính trị trong công tác PBGDPL cho sinh viên

Hai là, v ề chương trình đào t ạo Hiện nay, học phần Pháp lu ật đại cương

(PLĐC) được đưa vào khung chương trình đào t ạo tất cả các ngành học của Trường Tuy nhiên, với mỗi ngành khác nhau thì học phần PLĐC giảng dạy vào các k ỳ khác nhau, như: Khoa Giáo d ục Mầm non học vào k ỳ 1 của năm thứ 3, Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh học vào kỳ 2 của năm thứ 1, Khoa Giáo d ục Tiểu học học vào kỳ 1 của năm thứ 4 Như vậy, việc sắp xếp môn h ọc đại cương vào các k ỳ học cuối là không phù h ợp

Nhìn chung, chương trình h ọc đã đầy đủ, logic những kiến thức chung về pháp luật, giáo dục, phổ biến một số ngành luật liên quan trực tiếp đến đời sống hằng ngày, như : Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Luật Lao động năm 2019, Bộ luật Hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2021, Lu ật Xử lý vi ph ạm hành chính năm 2012 sửa đổi, bổ sung năm 2020, Luật Tố tụng hành chính năm 2015, Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 Tuy nhiên, th ời lượng còn chưa phù hợp nên giảng viên chỉ có thể truyền tải được những nội dung

cơ bản của ngành Luật mà chưa có thời gian để tuyên truyền các văn bản dưới luật, chưa đề cập sâu cách giải quyết các tình huống xảy ra trong thực

tế

Ba là, về phương pháp gi ảng dạy Giảng viên đã vận dụng đưa ra những

tình huống pháp luật cụ thể trong cuộc sống hằng ngày nh ằm tăng cường tính tích cực, sáng tạo của sinh viên trong h ọc tập, tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả giáo d ục pháp luật Tuy nhiên, n ội dung, phương pháp còn hạn chế, chưa k ết hợp hài hòa giữa kiến thức pháp luật với việc hình thành

kỹ năng, hành vi và thói quen tuân th ủ pháp lu ật của sinh viên Đ ặc biệt, còn thiếu phương thức hư ớng dẫn sinh viên rèn luyện, tu dưỡng nhân cách theo những chuẩn mực đạo đức, pháp luật

Bốn là, v ề nguồn lực phục vụ công tác PBGDPL Đội ngũ giảng viên B ộ

môn Lý lu ận chính trị có 100% giảng viên có trình đ ộ thạc sỹ, 5 tiến sỹ, trong đó giảng viên chuyên ngành Luật và chuyên ngành gần là 2 người2 Như vậy, số lượng giảng viên được đào tạo chuẩn về kiến thức PLĐC còn quá ít, chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc Bên cạnh đó, hằng năm, đội ngũ giảng viên này chưa được tham gia tập huấn kiến thức pháp luật,

kỹ năng PBGDPL nên vi ệc cập nhật nội dung chương trình gi ảng dạy còn thụ động, tính chuyên nghi ệp trong công tác PBGDPL chưa cao

Hiện nay, Nhà trư ờng đã đư ợc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, tuy nhiên, cơ s ở vật chất, phương tiện làm vi ệc dành cho công tác PBGDPL chưa đáp ứng được yêu cầu Cụ thể: hệ thống mạng intenet để trình chiếu video v ề các hành vi tuân th ủ và không tuân th ủ pháp lu ật để sinh viên cùng th ảo luận, xử lý tình hu ống tạo hứng thú cho sinh viên còn hạn chế; phương tiện đi lại để tổ chức tham d ự một phiên tòa thực tế chưa có… cần được bổ sung, đầu tư để bài giảng được trực quan, sinh động Mặc

dù sự đầu tư này không l ớn nhưng ch ỉ thực hiện đư ợc khi có sự quan tâm từ lãnh đạo nhà trường

Năm là, nhận thức của sinh viên Đa số sinh viên đều cho rằng, việc học

tập kiến thức pháp luật là cần thiết, giúp các em hi ểu rõ những nội dung cơ bản của pháp luật để áp dụng trong đ ời sống hằng ngày M ột số sinh viên

đã có ý thức tự tìm hiểu, tự nghiên cứu về pháp luật để giải quyết các tình huống pháp lu ật, nhưng tư duy còn thi ếu logic, chưa ch ặt chẽ Bên c ạnh đó, phương pháp học tập của một số sinh viên còn thụ động, thiếu linh hoạt trong việc xử lý các tình hu ống khi gi ảng viên yêu c ầu

Sáu là, v ề công tác thi, ki ểm tra Trong chương trình c hi tiết học phần

PLĐC của Trường Đại học Tân Trào, hình thức thi, kiểm tra được đánh giá theo hình thức tự luận, đây là hình th ức truyền thống, đư ợc áp d ụng trong các nhà trường Hình thức này đo lường được kết quả học tập của sinh viên

ở mức độ áp dụng, vận dụng lý thuyết để giải quyết bài tập tình huống, tuy nhiên, không đánh giá đư ợc đầy đủ hết nội dung yêu cầu do số lượng câu hỏi còn ít

Một số giải pháp nâng cao ch ất lượng công tác ph ổ biến, giáo d ục pháp luật

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thi ện hệ thống các văn bản của trường về công tác PBGDPL cho sinh viên trong gi ảng dạy học phần PLĐC

Để thực hiện tốt hơn nữa công tác PBGDPL cho sinh viên, cần tiếp tục đưa chương trình PLĐC là môn h ọc bắt buộc trong tất cả các ngành đào tạo của Trường theo Chỉ thị số 32-CT/TW, các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về công tác PBGDPL nhằm nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác PBGDPL Rà soát chương trình đào t ạo, đưa h ọc phần PLĐC vào kh ối kiến thức đại cương, gi ảng dạy vào kỳ 2, 3 c ủa ngành đào tạo Căn cứ vào kế hoạch PBGDPL hằng năm, Phòng Thanh tra – Pháp chế phối hợp chặt chẽ với Bộ môn Lý luận Chính trị xây dựng kế hoạch ngoại khóa, t ổ chức cho sinh viên tham quan, quan sát công tác xét x ử vụ

án của Tòa án liên quan đ ến kiến thức pháp luật hình sự, dân sự, hành

chính, lao động, giúp sinh viên hiểu rõ thêm các kiến thức về pháp luật

Thứ hai, đổi mới, nâng cao ch ất lượng phương pháp gi ảng dạy và thi, ki ểm tra đánh giá học phần PLĐC

Về phương pháp gi ảng dạy, các giảng viên cần đa dạng hơn nữa phương pháp giảng dạy để phù h ợp với đối tư ợng và môn h ọc Đổi mới phương pháp PBGDPL nh ằm hướng tới rèn luyện cho sinh viên k ỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức pháp lu ật vào gi ải quyết các sự việc, tình hu ống pháp

luật cụ thể diễn ra trong cu ộc sống Tổ chức các câu lạc bộ pháp luật, tuyên truyền pháp lu ật bằng những hình thức hấp dẫn sinh viên tham gia, t ổ chức phiên tòa giả định… Tăng cư ờng ứng dụng công ngh ệ thông tin để cung cấp các hình ảnh, sự việc, con ngư ời thật, liên quan đ ến bài gi ảng Ngoài

ra, giảng viên có th ể sử dụng các phần mềm hỗ trợ học tập, như: Quizizz đ ể giao bài tập về nhà, tạo nhóm chơi trắc nghiệm để củng cố kiến thức cũng như tạo hứng thú cho sinh viên…

Về công tác thi, kiểm tra, đánh giá, đ ổi mới công tác tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên không chỉ bao hàm mục đích tạo ra động cơ học tập và định hướng phát triển của sinh viên mà còn nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên Việc đổi mới hình th ức thi, kiểm tra, đánh giá phải bám sát vào tiêu chuẩn đầu ra của học phần và ngành đào tạo, bảo đảm chính xác, khách quan, khoa h ọc nhằm nâng cao ch ất lư ợng đào tạo nguồn nhân lực

Thứ ba, nâng cao ch ất lượng đội ngũ giảng viên

Để công tác PBGDPL ngày càng quy mô, bài b ản và chất lượng cao, trước hết, phải xây dựng đội ngũ giảng viên có trình đ ộ chuyên môn và am hi ểu

về pháp luật Hằng năm, cử giảng viên tham gia t ập huấn các lớp bồi

dưỡng, bổ sung nâng cao kiến thức, nghiệp vụ PBGDPL qua các chương trình đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo; mời các báo cáo viên đến thuyết trình về kiến thức pháp luật cho giảng viên, sinh viên; t ổ chức thi giảng viên dạy giỏi, sinh viên h ọc giỏi môn PLĐC nhằm khuyến khích giáo viên, sinh viên trong công tác giảng dạy và học tập; thư ờng xuyên c ập nhật

thông tin pháp lu ật thông qua các kênh, như: phát thanh, truy ền hình, h ội thảo, sách, báo, internet…

Thứ tư, nâng cao hi ệu quả tự học, tự nghiên c ứu pháp luật của sinh viên

Năng lực tự học, tự nghiên cứu là khả năng chủ thể tự mình đánh giá, định hướng, sửa chữa những yếu điểm để hoàn thiện mình theo tiêu chuẩn của nghề nghiệp tương lai Đư ợc rèn luy ện năng lực này, ngư ời học sẽ biết tự tìm kiếm, khai thác hi ệu quả nguồn tài li ệu phục vụ quá trình tự học, tự nghiên cứu Vì vậy, mỗi sinh viên c ần xác đ ịnh đúng m ục tiêu, đ ộng cơ học tập; xây dựng kế hoạch học tập cho từng thời điểm, từng giai đoạn phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của mình; phát huy năng l ực tiếp nhận, xử lý, tổng hợp thông tin ph ục vụ học tập Bên c ạnh đó, sinh viên c ần đư ợc trang

bị và thực hành t ốt các phương pháp h ọc tập, như: tìm đọc tài li ệu, nghe

giảng, sơ đ ồ hóa kiến thức, học với giáo trình, h ọc với phương tiện dạy học, học thông qua xê -mi-na, học nhóm, học thông qua nghiên c ứu khoa học, học khi đi thực tập, thực tế;… Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ từ phía

giảng viên và nhà trư ờng

Thứ năm, bảo đảm điều kiện về kinh phí, phương ti ện, cơ sở vật chất

Trường Đại học Tân Trào là một trường đại học địa phương, công tác

PBGDPL cho sinh viên n hà trư ờng cũng là m ột phần trong chương trình PBGDPL c ủa tỉnh Tuyên Quang Đ ể nâng cao ch ất lư ợng PBGDPL cho sinh viên và thực hiện đổi mới phương pháp d ạy học đối với học phần PLĐC, hằng năm, Trường cần lập dự toán kinh phí dành cho ho ạt động tuyên

truyền, PBGDPL từ nguồn kinh phí ho ạt động thường xuyên, b ảo đảm đáp ứng kịp thời, đầy đủ về kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện cho hoạt động này Ngoài ra, c ần huy đ ộng các nguồn lực khác từ xã hội để phục vụ cho việc học tập của sinh viên, như: xây d ựng tủ sách pháp lu ật, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về pháp luật, thành l ập các câu l ạc bộ pháp luật, tổ chức các buổi tham quan thực tế…

Chú thích:

1 Giới thiệu chung https://daihoctantrao.edu.vn, ngày 28/02/2002

2 Theo s ố liệu thống kê từ Phòng T ổ chức – Chính trị, Trường Đại học Tân Trào, 2022

Tài liệu tham khảo:

1 Bài vi ết nghiên c ứu được hỗ trợ bởi Trư ờng Đại học Tân Trào, là k ết quả của Đề tài mã số 2021.5.10

2 Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 c ủa Ban Bí thư Trung ương Đ ảng

về tăng cư ờng sự lãnh đạo của Đảng trong công tác ph ổ biến giáo d ục pháp luật, nâng cao ý th ức pháp lu ật của cán b ộ và nhân dân

3 Lê Thị Thu Hằng Nâng cao hi ệu quả quản lý nhà nước về giáo dục pháp

luật cho học sinh phổ thông giai đoạn hiện nay Tạp chí Giáo d ục số 18,

2019

4 Luật Phổ biến, giáo d ục pháp lu ật năm 2012

5 Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày 20/11/2009 c ủa Thủ tướng Chính phủ

về việc phê duyệt đề án “Nâng cao ch ất lượng công tác ph ổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trư ờng”

6 Quyết định số 705/QĐ -TTg ngày 25/5/2017 của Thủ tướng Chính ph ủ về

việc ban hành chương trình ph ổ biến, giáo dục pháp luật giai đo ạn 2017 –

2021

7 Quyết định số 3957/QĐ-BGDĐT ngày 28/9/2017 c ủa Bộ trưởng Bộ Giáo

dục và Đào tạo về việc ban hành k ế hoạch tiếp tục triển khai thực hiện Đề

án “Nâng cao ch ất lượng công tác phổ biến, giáo d ục pháp luật trong nhà trường”