Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện sóc sơn, thành phố hà nội – thực trạng và giải pháp

Những kết quả đạt được phản ánh nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp huyện Sóc Sơn trong công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện.. Ảnh: Tư

Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao đ ộng nông thôn tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội – Thực trạng và giải pháp

Những năm qua huy ện Sóc Sơn chú trọng đẩy mạnh công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, qua đó, tỷ lệ lao động qua đào tạo ngày một nâng cao Lao đ ộng nông thôn đã có nhi ều cơ hội để tìm kiếm việc làm tại các khu công nghi ệp và có thu nh ập ổn định, góp ph ần xóa đói, giảm nghèo, b ảo đảm an sinh xã hội Những kết quả đạt được phản ánh

nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp huyện Sóc Sơn trong công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện

Hợp tác xã Rau hữu cơ xã Phú Cư ờng, huyện Sóc Sơn Ảnh: Tư ờng Vy

Thực trạng công tác quản lý nhà nư ớc về đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Sóc Sơn, thành ph ố Hà Nội

Với 98,59% dân số ở vùng nông thôn, Sóc Sơn có ngu ồn lao động dồi dào đáp ứng nhu cầu tuyển lao động vào làm việc tại các cụm – khu công

nghiệp cận kề Đư ợc sự quan tâm, ch ỉ đạo thường xuyên c ủa Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân (UBND) thành ph ố Hà Nội nên đã tạo được sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của các cấp, ngành, tổ chức chính trị – xã hội và người lao động về vai trò của công tác

đào tạo nghề (ĐTN), góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực lao động nông thôn (LĐNT), đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội1

Hệ thống văn bản chỉ đạo, hư ớng dẫn của các cấp ủy Đảng, chính quy ền, các ngành ch ức năng c ủa thành ph ố, huyện đư ợc ban hành tương đ ối đầy đủ

và kịp thời, làm cơ sở cho việc triển khai lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát các ho ạt động ĐTN cho LĐNT Các khâu c ủa quy trình quản lý nhà nư ớc (QLNN) có sự phối hợp khá chặt chẽ giữa các ngành, đ ịa phương trong tổ chức thực hiện Đề án ĐTN cho LĐNT huyện Thực hiện việc sơ kết, tổng kết đề án ở cấp huyện, cấp xã thư ờng xuyên, đ ầy đủ Hằng năm, Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện chủ động tham mưu cho UBND huy ện thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát công tác ĐTN trên địa bàn Kết quả kiểm tra, giám sát đã giúp cơ s ở dạy nghề nhận rõ những mặt tích cực, đồng th ời xác định rõ nh ững khó khăn, h ạn chế cần có tham mưu, đề xuất các giải pháp khắc phục trong những năm tiếp theo

Thông qua hoạt động QLNN v ề ĐTN trên địa bàn huy ện, mọi chế độ, chính sách đối với cơ sở ĐTN, với giáo viên, người học nghề đã cơ bản được thực hiện theo quy định ĐTN bư ớc đầu đã gắn kết với mục tiêu, nhu cầu

sử dụng của doanh nghiệp (DN), như: ngh ề may công nghiệp, nghề trồng và chế biến nông sản… đã tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao đ ộng tại địa phương và dự kiến tạo việc làm cho số lượng lớn LĐNT trong những năm tới

Anh Nguy ễn Văn Giáp (thôn Đông Th ủy, xã Đông Xuân) sau 3 tháng đư ợc học nghề trồng cây ăn qu ả, bư ớc đầu đã có doanh thu vài ch ục triệu đồng Ảnh: Thủy Trúc

Tuy vậy, bên c ạnh những kết quả đạt được, trên thực tế, công tác ĐTN cho LĐNT tại huyện Sóc Sơn vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định Cụ thể:

Một là, công tác QLNN v ề ĐTN, chỉ đạo tổ chức thực hiện, qu ản lý chuyên

môn về ĐTN cho LĐNT ở các địa phương còn g ặp nhiều khó khăn, hơn n ữa

sự tập trung, điều phối nguồn vốn đầu tư, nhân lực, như: cán bộ, giáo viên trong toàn hệ thống các cơ s ở ĐTN hiện nay còn dàn tr ải, kém hiệu quả

Hai là, công tác điều tra, khảo sát dự báo nhu cầu học nghề còn thiếu hợp

lý, chưa thực sự sát với thực tế, chưa cụ thể theo các tiêu chí, chưa thể hiện rõ độ tin cậy của kết quả điều tra

Ba là, Trung tâm Giáo d ục nghề nghiệp – Giáo dục thư ờng xuyên (GDNN

-GDTX) huyện chưa xây dựng được mối quan h ệ gắn kết hiệu quả với các

DN đóng trên địa bàn đối với việc ĐTN, cung cấp lao động cho DN, giải

quyết việc làm cho lao đ ộng địa phương M ối liên k ết 3 nhà (Nhà trư ờng – Nhà nước – Nhà DN) chưa được củng cố và tăng cường

Bên cạnh đó, một số Ban Chỉ đạo cấp xã về ĐTN cho LĐNT đã đư ợc thành lập nhưng sự phối hợp giữa các các thành viên chưa ch ặt chẽ và nhịp

nhàng; vi ệc triển khai thực hiện Đề án chủ yếu do một đồng chí lãnh đạo UBND xã và cán bộ phòng Lao động – Thương binh và Xã h ội trực tiếp phụ trách Các thành viên trong Ban ch ỉ đạo chưa chủ động trong vi ệc tham mưu cho chính quyền địa phương lập, phê duyệt kế hoạch và tổ chức thực hiện Đề án ĐTN cho LĐNT h ằng năm Một số xã chưa đưa ch ỉ tiêu dạy nghề vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm của địa phương, chưa xây dựng kế hoạch dạy nghề hàng năm theo Đề án ĐTN

Những hạn chế trên là do một số nguyên nhân, như:

Thứ nhất, bộ máy, biên ch ế công chức thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực

ĐTN thiếu ổn định; trách nhiệm QLNN về ĐTN chưa rõ ràng Việc phân cấp QLNN về ĐTN cho LĐNT còn ch ồng chéo giữa các cấp, ngành nên việc chỉ đạo có nội dung còn chưa th ống nhất, đồng bộ Biên ch ế giáo viên dạy nghề của Trung tâm GDNN – GDTX huyện còn hạn chế, không đủ so với số ngành nghề được phê duy ệt và nhu c ầu của nghề đào tạo; còn tình trạng “thiếu giáo viên cơ h ữu”, trong khi đó m ỗi lớp đào tạo cần ít nhất một giáo viên cơ h ữu

Thứ hai, chưa có chính sách khuy ến khích đ ể phát triển ĐTN giúp thay đ ổi

cơ cấu nguồn nhân lực của huyện Chủ trương phân luồng và định hướng ĐTN chưa được thực hiện một cách khoa học Cơ sở ĐTN công lập chưa phát huy hết tính năng đ ộng và tự chủ của đơn vị Một số chế độ, chính sách hỗ trợ ĐTN không còn phù h ợp với nhu c ầu của xã hội và ngư ời học nghề song chậm đư ợc thay đ ổi

Thứ ba, công tác tuyên truy ền nâng cao nhận thức về ĐTN cho LĐNT chưa

thực sự sâu rộng, hi ệu quả; cùng v ới đó là trình đ ộ nhận thức của một bộ phận ngư ời dân còn th ấp, có tư tưởng trông ch ờ vào sự bao cấp từ nhà

nước Nhận thức của các cấp, các ngành, các địa phương về ĐTN cho

LĐNT chưa đầy đủ, nhất là về xã hội hóa công tác ĐTN

Thứ tư, trình độ học vấn của LĐNT còn thấp, phần lớn là lao đ ộng lớn tuổi,

do đó việc tiếp nhận kiến thức, kỹ năng còn gặp nhiều khó khăn Tập quán sản xuất, canh tác nhỏ lẻ, theo kinh nghi ệm lâu đời, tâm lý ít mu ốn thay đổi cũng là trở ngại lớn trong thực hiện dạy nghề cho các đối tượng này

Mặt khác, do đặc điểm sản xuất và làm việc theo mùa vụ, người học nghề vừa tham gia h ọc, vừa phải lao động sản xuất hằng ngày đ ể kiếm sống nên gặp khó khăn khi tham gia h ọc nghề thường xuyên

Một số giải pháp nâng cao hi ệu quả công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở huyện Sóc Sơn, thành ph ố Hà Nội

Một là, giải pháp v ề phổ biến, tuyên truyền chính sách

Tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy các cấp trong công tác phố biến, tuyên truyền chính sách ĐTN cho LĐNT trên đ ịa bàn huy ện Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truy ền, thông tin về ĐTN cho LĐNT Trung tâm GDNN – GDTX huyện chủ động tham mưu cho UBND huyện, xây dựng kế hoạch phối hợp với Trung tâm Văn hóa – Thông tin và truy ền thông huyện,

UBND các xã, thị trấn đẩy mạnh công tác tuyên truy ền, nâng cao nh ận thức của các ngành, các c ấp, các tầng lớp xã h ội, các DN về vai trò, ý nghĩa, tầm quan tr ọng của công tác ĐTN cho LĐNT trên h ệ thống truyền thanh huyện, xã, xóm, ho ặc tuyên truyền lưu động Nội dung tuyên truyền cần chính thống, đầy đủ, tập trung vào mục tiêu chính sách, nh ững lợi ích mà chính sách mang lại Đồng thời, cần tuyên truyền về nhu cầu của xã hội về nghề nghiệp; những yêu cầu tuyển dụng của DN cũng như cơ h ội việc làm

để các bên liên quan hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm

Đổi mới, đa dạng phương thức tuyên truyền, như: đăng tải trên cổng thông tin điện tử của huyện, trang fanpage “Sóc Sơn quê mình”… phù h ợp với các đối tượng để dễ dàng tiếp cận và thực thi chính sách Kênh truy ền

thanh của huyện đến xã nên phát nội dung tuyên truy ền về chính sách ĐTN cho LĐNT vào thời gian phù hợp với thời gian người dân sinh hoạt tại địa phương Đối tượng tuyên truyền tập trung vào đội ngũ cán bộ chủ chốt của huyện; cán bộ chủ chốt của 26 xã, th ị trấn; cán bộ của các phòng ban liên quan được phân công phụ trách, trực tiếp tham gia vào quá trình th ực thi chính sách ĐTN cho LĐNT; các DN, cơ s ở sản xuất và LĐNT trên địa bàn huyện Sóc Sơn Ti ếp tục tổ chức các hội thảo, đối thoại với DN, tổ chức ngày hội việc làm… từ đó khuy ến khích DN chủ động tham gia, đóng góp vào hoạt động ĐTN cho LĐNT ở địa phương

Hai là, phân công, ph ối hợp, xác định rõ trách nhi ệm trong thực thi chính sách ĐTN cho LĐNT

Trong công tác phân công, ph ối hợp thực hiện, Ban ch ỉ đạo công tác ĐTN cho LĐNT huyện cần có điều chỉnh, bổ sung quy ch ế hoạt động, trong đó

xác định rõ hơn, cụ thể hơn trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị, của các bên liên quan trong tri ển khai thực thi chính sách ĐTN Bên c ạnh đó, cần phải lựa chọn cán b ộ, công chức có đủ năng lực trình độ, năng lực, đạo đức nghề nghiệp để tham gia thực thi chính sách Đi ều chỉnh nhiệm vụ của cán

bộ, công chức các phòng chuyên môn tham gia công tác qu ản lý, tránh tình trạng quá tải, chồng chéo nhiệm vụ ảnh hư ởng đến chất lượng thực thi

chính sách Tăng cư ờng vai trò c ủa các DN vào quá trình th ực thi chính sách ĐTN cho LĐNT Cần có sự ràng buộc trách nhiệm đối với đối tượng thụ hưởng chính sách đ ể bảo đảm chất lượng công tác ĐTN Đ ề xuất với thành phố, trung ương b ổ sung, xây dựng cơ chế, trong đó LĐNT tham gia ĐTN cần được thực hiện đối ứng kinh phí học tập khi được ĐTN ở bậc trung c ấp và cao đ ẳng Tăng cường phối hợp, liên kết với DN trong việc sắp xếp việc làm, tiêu th ụ sản phẩm của LĐNT sau quá trình đào t ạo

Ba là, nâng cao hi ệu quả công tác t ổ chức thực hiện ĐTN cho LĐNT

Đẩy mạnh thực hiện chủ trương xã hội hóa ĐTN cho LĐNT Trên cơ sở các văn bản, quy định hiện hành của Nhà nước về ĐTN cho LĐNT, cấp ủy, chính quy ền huyện cần nghiên c ứu, cụ thể hóa thành cơ ch ế, chính sách khuyến khích các đơn v ị, tổ chức và tư nhân đ ầu tư tham gia ho ạt động ĐTN cho LĐNT ở địa phương Tập trung đào tạo những nghề mũi nhọn, trọng điểm và phù hợp với đặc thù lao động ở địa phương, ưu tiên tuy ển sinh ở các xã tập trung nhi ều hộ nghèo, điều kiện kinh t ế khó khăn T ạo mối quan hệ gắn kết giữa DN với Trung tâm d ạy nghề, hư ớng tới đào tạo theo nhu cầu của đơn vị sử dụng lao đ ộng; đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động ở cả trong và ngoài huyện Bên cạnh đó, cần quy hoạch, phát triển các làng nghề truyền thống theo hư ớng bền vững

Ngoài ra, cũng cần ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng trong sản xuất, đầu tư khoa học công nghệ, tích c ực hỗ trợ nông dân về vốn, kiến thức, thị trường

để nông dân có thể sản xuất những mặt hàng theo nhu cầu của thị trường, vừa đáp ứng nhu c ầu lao động tại chỗ, vừa thúc đ ẩy kinh t ế phát tri ển Hằng năm định kỳ tổng hợp, đánh giá k ết quả hoạt động xã hội hóa ĐTN và

có những điều chỉnh thích h ợp cho từng địa phương và từng giai đoạn; đồng thời đề xuất góp ý chính sách, cơ chế, chế độ ưu đãi của thành phố về khuyến khích đẩy mạnh xã hội hóa trong ĐTN L ập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn,

kỹ năng sư phạm cho đ ội ngũ giáo viên d ạy nghề của Trung tâm GDNN – GDTX huy ện, các cơ sở ĐTN nhằm nâng cao ch ất lư ợng ĐTN cho LĐNT

Bốn là, nâng cao hi ệu quả công tác ki ểm tra, đánh giá ho ạt động ĐTN cho LĐNT

Tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra của các cấp ủy Đảng, chính quyền về công tác ĐTN cho LĐNT và chuyển dịch cơ cấu kinh

tế của huyện trong giai đo ạn tới Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, giám sát hoạt động ĐTN từ cấp huyện đến cấp xã b ằng các hình thức: kiểm tra định

kỳ, kiểm tra đột xuất, kiểm tra công tác t ổ chức dạy nghề, quản lý, sử dụng kinh phí, cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề, quy trình t ổ chức ĐTN Thông qua kiểm tra, giám sát nh ằm nâng cao năng l ực và hiệu quả hoạt động

QLNN về ĐTN cho LĐNT Đ ặc biệt cần đẩy mạnh sự giám sát c ủa HĐND huyện, xã và các t ổ chức đoàn thể xã hội, như: M ặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… nh ất là sự giám sát trực tiếp của Nhân dân đối với hoạt động ĐTN tại địa phương

Năm là, gắn công tác ĐTN cho LĐNT với công tác giải quyết việc làm sau đào tạo

Tăng cường các hình thức hỗ trợ cho LĐNT sau ĐTN Xây dựng các mối liên kết với các tổ chức, DN, c ở sở kinh doanh trên đ ịa bàn huy ện, tăng cường thực hiện các ký kết hợp đồng nhận học viên sau khi ĐTN từ hệ thống các DN, cơ s ở sản xuất – kinh doanh trên đ ịa bàn huyện Cần đổi mới

và tăng cường hoạt động điều tra, khảo sát và dự báo nhu cầu học nghề của LĐNT, tránh ĐTN cho LĐNT m ột cách tràn lan, đào tạo không phù hợp với nhu cầu của lao động tại địa phương, xuất phát từ nhu cầu thực tế của

người học và nhu cầu sử dụng lao động thực sự của các cơ sở sản xuất – kinh doanh, từ nhu cầu phát tri ển kinh tế của huyện Cùng với đó, tăng cường tổ chức các phiên giao dịch, hội chợ việc làm để người dân có cơ hội tiếp xúc với DN, qua đó tạo cho người dân hư ớng mở và quyết định chọn lựa chọn nghề đào tạo Ngoài ra, cần tư vấn, định hư ớng cho LĐNT chọn đúng ngh ề thích hợp để học, tạo việc làm ổn định nhằm hạn chế mức thấp nhất tình trạng ngư ời lao động học xong không có vi ệc làm ho ặc

không có vi ệc làm phù h ợp

Chú thích:

1 Báo cáo số 390/BC -UBND ngày 19/7/2019 c ủa Ủy ban nhân dân huy ện Sóc Sơn về nguồn lực đào tạo nghề cho lao động nông thôn

Tài liệu tham khảo:

1 Đảng bộ huyện Sóc Sơn Báo cáo Chính trị Đại hội Đảng bộ huyện Sóc

Sơn lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 – 2025 Hà Nội, 2020

2 Báo cáo số 217/BC –UBND ngày 21/6/ 2017 của Ủy ban nhân dân huy ện

Sóc Sơn về Chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Sóc Sơn từ năm 2010–2020

3 Kế hoạch số 31/KH -UBND ngày 12/02/2020 c ủa Ủy ban nhân dân thành

phố Hà Nội về việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định

số 1956/QĐ-TTg trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2020

4 Đào tạo nghề cho lao đ ộng nông thôn – Thực trạng và giải pháp

http://lyluanchinhtri.vn, ngày 21/11/2017

5 Đào tạo nghề cho lao đ ộng nông thôn trong tình hình

mới https://tuyengiao.vn, ngày 29/11/2021