Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh tại tiền giang giai đoạn 2018 – 2020

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nư ớc cấp tỉnh tại Tiền Giang giai đoạn 2018 – 2020 Cùng với quá trình qu ản lý thu ngân sách nhà nư ớc thì việc quản lý chi ngân sách nhà nước có

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nư ớc cấp tỉnh tại Tiền Giang giai đoạn 2018 – 2020

Cùng với quá trình qu ản lý thu ngân sách nhà nư ớc thì việc quản lý chi ngân sách nhà nước có vai trò rất quan trọng trong quản lý điều hành ngân sách nhà nước, góp phần ổn định phát triển kinh tế – xã hội của đất nước Tiền Giang là tỉnh chưa thể tự cân đối ngân sách, hằng năm, đều nhận số

bổ sung cân đ ối ngân sách c ủa trung ương trong giai đ oạn 2018 – 2020 Do vậy, bên cạnh những kết quả đạt đư ợc, hoạt động quản lý chi thư ờng xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh tại Tiền Giang cũng bộc lộ một số hạn chế nhất định cần có giải pháp khắc phục để nâng cao hi ệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh trong thời kỳ ổn định ngân sách tiếp theo

Ảnh minh họa (internet)

Kết quả thực hiện quản lý chi thư ờng xuyên ngân sách nhà nư ớc của tỉnh giai đoạn 2018 – 2020

Thứ nhất, về quản lý l ập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nư ớc (NSNN) cấp tỉnh

Định kỳ tháng 7 hằng năm, các cơ quan sử dụng NSNN cấp tỉnh lập dự toán ngân sách năm tiếp theo gửi Sở Tài chính Sau khi dự toán được lập và phê duyệt, các đơn v ị đều tiến hành công khai d ự toán theo quy định

Thứ hai, về quản lý ch ấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN c ấp tỉnh

Quản lý chấp hành dự toán chi thư ờng xuyên đư ợc thực hiện theo các nội dung chi gắn với các chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị thụ hưởng ngân sách Trong quá trình ch ấp hành dự toán chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh giai đoạn 2018 – 2020, tỉnh Tiền Giang đã phân bổ chi 13 lĩnh vực thuộc chi thường xuyên làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh, bao g ồm: giáo d ục – đào tạo, khoa h ọc – công nghệ, quốc phòng, an ninh, sự nghiệp y tế, văn hóa – thông tin, phát thanh – truyền hình, thể dục – thể thao, bảo vệ môi trường, sự nghiệp kinh tế, quản lý hành chính, bảo đảm xã hội và chi khác

Các định mức áp dụng để phân bổ dự toán chi thường xuyên đều dựa trên phương pháp phân bổ chi tiêu kinh điển, tức là dựa chủ yếu trên nguồn lực đầu vào, không tạo ra cầu nối ràng buộc giữa việc sử dụng ngân sách và hiệu quả chi tiêu Các đơn v ị sử dụng NSNN c ấp tỉnh đư ợc tiến hành chi thường xuyên như sau (xem bảng cuối bài):

Từ năm 2018 – 2020, tỉnh Tiền Giang đã dành m ột nguồn lực rất lớn để chi giáo dục và đào tạo Tỷ trọng khoản chi này tương đ ối cao, đ ạt bình quân

là 0,74%/GRDP/năm, 30,49%/t ổng chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh1 Với chủ trương tăng quy ền tự chủ cùng với sự phát triển về quy mô và t ỷ trọng chi sự nghiệp giáo dục – đào tạo đã góp phần đem lại một số thành tựu nhất định trong hệ thống giáo dục – đào tạo của tỉnh

Chiếm tỷ trọng cao thứ 2 trong chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh là chi quản lý hành chính Chi qu ản lý hành chính bình quân là

0,34%/GRDP/năm, 14,56%/tổng chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh2 Nhưng

tỷ trọng này có xu hư ớng giảm dần theo quá trình tinh g ọn bộ máy (thực hiện Đề án 02 của Tỉnh ủy) Tuy nhiên, so v ới yêu cầu và mục tiêu c ải cách hành chính đề ra, nhìn chung chi cho bộ máy quản lý vẫn tăng đều qua các năm do nhiều nguyên nhân Ngoài ra, trong giai đo ạn đầu thực hiện tinh giản biên ch ế, NSNN thực hiện chi trả chính sách, ch ế độ cho ngư ời thực hiện tinh giản biên chế nên chi qu ản lý hành chính còn cao

Chiếm tỷ trọng cao thứ 3 trong cơ cấu chi thường xuyên NSNN c ấp tỉnh tại Tiền Giang là chi s ự nghiệp y tế Chi sự nghiệp y tế chiếm bình quân

0,29% trong t ổng GRDP tỉnh và 11,88% trong chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh Tuy nhiên, t ỷ trọng khoản chi này năm 2019 gi ảm hơn so với năm

2018, nguyên nhân do th ực hiện quy định của Bộ Y tế, các cơ s ở khám, chữa bệnh thu giá d ịch vụ khám, chữa bệnh đã kết cấu tiền lương vào chi phí giá3 Năm 2020, tỷ trọng khoảng chi này tăng đột biến do ngân sách địa phương phải bố trí kinh phí bảo đảm cho các ngành, các cấp triển khai các biện pháp phòng, c hống dịch Covid -19

Đứng thứ 4 trong cơ cấu chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh tại Tiền Giang

là chi sự nghiệp kinh t ế Quy mô chi sự nghiệp kinh tế tăng qua các năm,

từ 119,24 tỷ đồng năm 2018 tăng lên 192,95 t ỷ đồng năm 2020 Đ ặc biệt,

tỷ trọng chi cho sự nghiệp kinh t ế tăng cao vào năm 2019 do t ỉnh tập trung đầu tư phát triển kinh tế nhưng đến năm 2020, dưới ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên tỷ trọng này gi ảm4 Việc quan tâm đầu tư chi cho s ự nghiệp kinh tế trong th ời gian qua đã góp ph ần tích cực trong vi ệc tăng cường các hoạt động khuyến nông, khuy ến lâm, khuyến ngư, duy tu nâng c ấp, sửa chữa giao thông đư ờng bộ, đư ờng thủy, phục hồi các công trình đê, kè, giao thông, thủy lợi Trong quá trình ch ấp hành chi thư ờng xuyên NSNN cấp tỉnh, các đơn vị sử dụng ngân sách đều dựa vào định mức chi thường xuyên do Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyệt

Thứ ba, quản lý quyết toán chi thường xuyên NSNN c ấp tỉnh

Công tác qu ản lý quyết toán NSNN cấp tỉnh nói chung và quy ết toán chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đã được đẩy mạnh; bảo đảm các khoản chi thường xuyên NSNN đ ều được phản ánh vào ngân sách thông qua Kho b ạc nhà nư ớc Báo cáo tổng quyết toán ngân sách tỉnh Tiền Giang hằng năm đư ợc HĐND t ỉnh thông qua, b ảo đảm thời gian

và chất lư ợng theo quy đ ịnh của Luật NSNN So sánh tình hình th ực hiện chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh so với dự toán được giao đầu năm giai đoạn 2018 – 2020 cho thấy, dự toán chi thường xuyên (năm 2018 là

1.873,89 tỷ đồng; năm 2019: 2.038,07 t ỷ đồng; năm 2020: 2.871,07 t ỷ

đồng); quyết toán chi thường xuyên (năm 2018: 2.076,32 tỷ đồng; năm 2019: 2.094,74 t ỷ đồng; năm 2020: 2.599,07 t ỷ đồng)5

Từ số liệu trên cho thấy, quyết toán chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh trong năm 2018 và 2019 thường cao hơn số dự toán đầu năm Riêng năm 2020, theo số liệu báo cáo c ủa Ủy ban nhân dân t ỉnh thì s ố chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh trên thực tế thấp hơn s ố dự toán đã được phê duy ệt, vì do ảnh hưởng của hạn mặn, dịch Covid-19 nên số thu NSNN của tỉnh giảm và một số nội dung chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh không th ể triển khai được Bên cạnh đó, ngày 08/7/2020, B ộ Tài chính có Công văn số

8299/BTC -NSNN g ửi các Ủy ban nhân dân t ỉnh, thành ph ố trực thuộc trung ương về việc đẩy mạnh thực hiện các giải pháp điều hành thực hiện nhiệm

vụ tài chính – ngân sách đ ịa phương những tháng cuối năm 2020 và th ực hiện triệt để tiết kiệm chi thư ờng xuyên

Về chi tiết, tình hình l ệch giữa dự toán và quy ết toán chi t ừng lĩnh vực giai đoạn 2018 – 2020 đều có sự chênh lệch với dự toán, đặc biệt là năm 2020

số chênh lệch giữa dự toán và quy ết toán khá nhiều Điều này nhìn chung cho thấy công tác d ự báo chi chưa chính xác Ở một số lĩnh vực cụ thể, số tăng chi so với dự toán còn do một số nguyên nhân khách quan và chủ quan

từ nội tại ngành đó

Những hạn chế, bất cập trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh

Một là, hiệu quả việc lập dự toán chưa cao, th ể hiện rõ ở số dự toán và

quyết toán còn chênh l ệch nhiều Ngoài ra, các đơn v ị sử dụng NSNN cấp tỉnh vẫn chưa tuân thủ đúng quy định về thời hạn lập và gửi dự toán

Hai là, số kiểm tra dự toán chưa phát huy h ết vai trò là căn c ứ kiểm tra dự

toán của các đơn v ị sử dụng NSNN cấp tỉnh Qua thực tế chỉ mang tính

chất hình thức, thủ tục Quy trình phân b ổ dự toán chi thư ờng xuyên NSNN cấp tỉnh thiếu mối liên k ết chặt chẽ với kế hoạch phát tri ển kinh t ế – xã hội (KTXH) của địa phương, ít g ắn với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của đơn

vị, chưa phát huy hi ệu quả cao nhất thúc đẩy quá trình phát tri ển KTXH trên địa bàn

Ba là, việc quản lý chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh của một số đơn vị

chưa chặt chẽ, vẫn còn xảy ra tình trạng cấp kinh phí ngoài kế hoạch theo

cơ chế xin cho Đối với các đơn vị thụ hưởng ngân sách, một số đơn vị thực hiện không đúng theo quy trình qu ản lý chi ngân sách, chi thư ờng xuyên không theo như dự toán, giữa dự toán và thực hiện dự toán có sự chênh lệnh lớn nhưng vẫn được chấp nhận quyết toán Đi ều này là trái v ới quy định của Luật NSNN năm 2015

Bốn là, công tác thanh tra, ki ểm tra chưa quan tâm nhi ều đến hiệu quả chi

thường xuyên NSNN cấp tỉnh của các đơn vị sử dụng, chưa có sự gắn kết giữa ngân sách chi thư ờng xuyên và kết quả thực hiện nhiệm vụ Qua thực tiễn chấp hành chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh có một số định mức chi không phù h ợp với tình hình th ực tế, dẫn đến việc chấp hành chi và quy ết toán gặp nhiều khó khăn Trong quá trình qu ản lý chi thư ờng xuyên NSNN cấp tỉnh vẫn còn để xảy ra tình trạng vi phạm trong chi ngân sách, chi sai quy định, buộc phải nộp NSNN, giảm dự toán, thanh toán năm sau Đi ều này cho thấy, tỉnh chưa có công c ụ đánh giá hiệu quả chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh gắn với công việc Việc chi ngân sách ch ỉ dừng lại ở việc đạt được kết quả đề ra theo kế hoạch

Giải pháp nhằm nâng cao hi ệu quả chi thư ờng xuyên ngân sách nhà nư ớc cấp tỉnh tại Tiền Giang trong th ời gian tới

Thứ nhất, nâng cao nhận thức về tăng cường quản lý chi thư ờng xuyên

NSNN cấp tỉnh Đây đư ợc xem là gi ải pháp then chốt Việc tăng thu ngân sách nhưng nếu không quản lý tốt, không thực hiện có hiệu quả các khoản chi thì cũng không mang lại hiệu quả trong phát triển KTXH của địa

phương Do đó, trong quản lý ngân sách, cần phải tiến hành các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của các ngành, các c ấp có liên quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

Thứ hai, nâng cao chất lư ợng lập dự toán chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh

Để quản lý tốt hơn chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh đòi hỏi các đơn vị sử dụng NSNN cấp tỉnh phải nâng cao vai trò qu ản lý ngân sách đư ợc cấp

Điều đó thể hiện rõ ở việc nâng cao chất lượng lập, chấp hành và quyết toán ngân sách Vi ệc nâng cao chất lượng công tác lập dự toán bao g ồm dự toán chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh là yêu cầu cấp thiết

Thứ ba, nâng cao vai trò c ủa số kiểm tra dự toán Do đó, đòi h ỏi các cơ

quan có thẩm quyền phải kịp thời giao số kiểm tra dự toán và bắt buộc các

cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách cấp tỉnh phải tuân thủ khi lập dự toán

Thứ tư, phân b ổ hợp lý chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh cho các lĩnh v ực

Chi thường xuyên đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hoạt động cho cả hệ thống chính tr ị và góp ph ần phát triển KTXH Chính vì th ế, khi phân bổ chi thường xuyên NSNN c ấp tỉnh, cơ quan nhà nư ớc có thẩm

quyền phải xác định đúng các nhi ệm vụ trọng tâm, các lĩnh v ực cần ưu tiên trong từng giai đoạn nhất định

Thứ năm, nâng cao tính phù h ợp của định mức chi thường xuyên NSNN c ấp

tỉnh với tình hình th ực tế Tỉnh cần xây dựng định mức chi phù h ợp với tình hình thực tế để giúp cho việc chi thường xuyên đư ợc thực hiện thuận lợi, góp ph ần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính tr ị tại địa phương, qua đó thúc đẩy phát triển KTXH

Thứ sáu, tăng cư ờng quản lý việc chấp hành chi thư ờng xuyên NSNN c ấp

tỉnh Trong đó, S ở Tài chính cần kịp thời hướng dẫn, quản lý ch ặt chẽ quá trình chấp hành chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh và buộc các cơ quan, đơn

vị phải xuất toán đ ối với những khoản chi không đúng tiêu chu ẩn, định mức

Thứ bảy, xây dựng tiêu chí đánh giá hi ệu quả chi thư ờng xuyên NSNN c ấp

tỉnh tại Tiền Giang Tỉnh cần sớm xây dựng và ban hành b ộ tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng NSNN nói chung và vi ệc chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh nói riêng Các tiêu chí này c ần đư ợc xây dựng một cách khách quan, ch ặt chẽ để có thể đánh giá m ột cách chu ẩn xác, đ ịnh lượng hiệu quả chi thư ờng xuyên NSNN c ấp tỉnh của các đơn v ị sử dụng

Thứ tám, nâng cao hiệu quả của công tác thanh tra, ki ểm tra để quản lý tốt

hơn công tác chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh Qua việc thực hiện hiệu quả công tác thanh tra, ki ểm tra sẽ giúp k ịp thời phát hi ện, xử lý các

trường hợp vi phạm trong chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh, góp phần bảo đảm việc sử dụng hiệu quả, hợp lý NSNN tại địa phương

Chú thích:

1, 2, 3 Nghị quyết số 28/2020/NQ -HĐND ngày 10/12/2020 c ủa Hội đồng nhân dân tỉnh về phê chu ẩn quyết toán ngân sách nhà nư ớc năm 2019 của tỉnh Tiền Giang

4 Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang về phê chu ẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2020

5 Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang về việc phê chu ẩn quyết toán ngân sách nhà nư ớc năm 2018, 2019 và 2020

Tài liệu tham kh ảo:

1 Nghị quyết số 25/2018/NQ-HĐND ngày 07/12/2018 c ủa Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang v ề phân bổ ngân sách địa phươn g năm 2019

2 Nghị quyết số 30/2019/NQ-HĐND ngày 06/12/2019 c ủa Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang v ề phân bổ ngân sách địa phương năm 2020