Phát triển du lịch vùng đông nam bộ – cần liên kết và hợp tác để phát huy các nguồn lực

Phát triển du lịch Vùng Đông Nam b ộ – Cần liên kết và hợp tác để phát huy các nguồn lực Trong b ối cảnh cạnh tranh như hi ện nay, hợp tác, liên k ết để phát triển du lịch luôn là v ấn đ

Phát triển du lịch Vùng Đông Nam b ộ – Cần liên kết và hợp tác để phát huy các nguồn lực

Trong b ối cảnh cạnh tranh như hi ện nay, hợp tác, liên k ết để phát triển du lịch luôn là v ấn đề quan trọng được quan tâm đặc biệt từ cấp độ địa phương đến quốc gia Hợp tác, liên kết sẽ giải quyết được hiện trạng phát triển nhỏ

lẻ, manh mún, không chuyên nghi ệp, bổ sung, h ỗ trợ các nguồn lực để cùng nhau phát triển ngành du l ịch Tại vùng Đông Nam Bộ, hoạt động hợp tác, liên kết để sẻ chia, phát huy các ngu ồn lực du lịch đã đư ợc quan tâm, chú trọng, từng bước mang l ại những hiệu quả nhất định, tuy nhiên th ực tế vẫn còn tồn tại các thách thức cần đư ợc xem xét và gi ải quyết để sự phối hợp này thực sự mang lại hiệu quả và đạt được mục tiêu mong mu ốn

Đông Nam Bộ là phần phía Đông của Nam Bộ Việt Nam, tiếp giáp

Campuchia và Bi ển Đông

Thực trạng hoạt động du l ịch vùng Đông Nam B ộ

Với vị trí nằm liền kề Đồng bằng sông Cửu Long, cửa ngõ phía Tây n ối với các nước Campuchia, Thái Lan, Malaysia thông qua m ạng lưới đường bộ xuyên Á; phía Đông có hệ thống cảng biển Sài Gòn, Bà Rịa – Vũng Tàu, Thị Vải, khu vực Đông Nam Bộ giữ vai trò quan tr ọng trong phát tri ển kinh

tế – xã hội của cả nước, đặc biệt là du lịch Đông Nam Bộ hội tụ đầy đủ các điều kiện tự nhiên và nhân văn để phát triển các loại hình du lịch về nguồn, du l ịch sinh thái, du l ịch nghỉ dưỡng, du l ịch biển,… Tuy vậy trên thực tế, nguồn khách đ ến tham quan vùng Đông Nam B ộ trong những năm gần đây chủ yếu phụ thuộc nhiều từ lượng khách đ ến TP Hồ Chí Minh do

TP Hồ Chí Minh là đầu mối giao thông và tập trung các hãng l ữ hành quốc

tế Trong khi đó các đ ịa phương còn lại trong vùng như Bình Dương, Đ ồng Nai, Tây Ninh và Bình Phư ớc trở thành những địa hạt du lịch “ăn theo” thành phố năng động bậc nhất Việt Nam này Đi ều này cho thấy việc phát triển du lịch vùng Đông Nam B ộ đang trong tình tr ạng thiếu sự đồng đều, đồng bộ, đặc biệt việc hợp tác, liên kết để khai thác tối đa những tiềm năng vốn có giữa các địa phương trong vùng chưa đư ợc quan tâm đúng m ức Những hạn chế trên dẫn đến tình tr ạng chung là du l ịch các tỉnh thành

Đông Nam Bộ phát triển manh mún, mạnh tỉnh nào tỉnh nấy làm, chưa có

sự gắn kết giữa các địa phương với hai trung tâm du l ịch lớn là TP H ồ Chí Minh và Bà Rịa – Vũng Tàu, nên đ ến nay v ẫn chưa có nh ững sản phẩm chung gắn kết liên tuyến đủ sức hấp dẫn khách quốc tế Bên c ạnh đó là tình trạng thiếu sự phân công đầu tư phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, trùng lặp về sản phẩm du lịch,… dẫn đến ảnh hưởng tới hiệu quả đầu tư và tính hấp dẫn chung của cả vùng Trong b ối cảnh cạnh tranh gay g ắt hiện nay, việc phát triển nhỏ lẻ, manh mún, không chuyên nghi ệp và thiếu các nguồn lực cần thiết sẽ tác động mạnh mẽ tới kết quả và mục tiêu phát tri ển của các ngành kinh t ế nói chung và ngành du l ịch nói riêng Lĩnh v ực du lịch, với đặc thù nguồn tài nguyên phân b ố không tập trung do vậy để phát triển mạnh, tạo hiệu quả chung và b ền vững, ngoài các yếu tố liên quan khác thì hợp tác, liên kết là hai mặt của một vấn đề cần được quan tâm trong giai đoạn hiện nay

Thực tế cho thấy, ngu ồn khách (k ể cả nội địa và quốc tế) đến tham quan vùng Đông Nam Bộ trong những năm qua phụ thuộc rất nhiều số lượng khách đến TP Hồ Chí Minh do thành phố này sở hữu nguồn tài nguyên du lịch, văn hóa đa d ạng, phong phú g ồm hơn 200 tài nguyên văn hóa v ật thể, hơn 100 tài nguyên nhân tạo, hệ thống bảo tàng, di tích cách mạng,… với nhiều điểm đến hấp dẫn du khách như Khu d ự trữ sinh quyển Cần Giờ, Khu

di tích lịch sử địa đạo Củ Chi, Công viên Văn hóa Đ ầm Sen, Khu du l ịch Văn hóa Suối Tiên, Làng Du lịch Bình Quới, Khu du lịch Vàm Sát, Bảo tàng thành ph ố, Dinh Thống Nhất, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Ch ợ

Bến Thành, Bưu đi ện thành ph ố, Nhà thờ Đức Bà,… Không ch ỉ là một

trong những trung tâm trung chuy ển, đầu mối tiếp nhận khách quốc tế và nội địa quan trọng của cả nước, TP H ồ Chí Minh còn có 2.795 khách s ạn tại 1.749 cơ sở lưu trú du lịch; trong đó có 907 khách s ạn tại 149 cơ sở lưu trú du lịch và 1.888 khách s ạn tại 1.600 cơ s ở homestay, Airbnb,…1 giúp giải quyết việc làm cho hàng trăm ngàn lao đ ộng thành ph ố và các tỉnh, thành lân cận Với những điều kiện trên, th ời gian qua, ngành du l ịch TP

Hồ Chí Minh luôn gi ữ vị trí, vai trò quan tr ọng trong phát tri ển kinh t ế –

xã hội của thành ph ố và cả nước

Chỉ tính riêng trong năm 2019, doanh thu c ủa ngành du l ịch TP Hồ Chí Minh tăng hơn 16% so với cùng kỳ năm 2018 Với tỷ trọng đóng góp vào GRDP thà nh phố năm 2018 đạt khoảng 11%, ho ạt động du lịch đã góp phần định hình và phát triển nhiều ngành sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Du lịch TP Hồ Chí Minh trong nh ững năm qua phát tri ển khá toàn diện cả về

số lượng lẫn chất lượng với tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm 15%-20%, đóng góp bình quân từ 55% – 60% lượng khách quốc tế đến Việt Nam

và chiếm gần 40% doanh thu du l ịch cả nước TP Hồ Chí Minh hiện nằm trong top 5 điểm đến hàng đầu khu vực ASEAN, top những điểm đến hấp dẫn của du lịch thế giới2

Năm 2020 là năm khó khăn c ủa du lịch TP Hồ Chí Minh, đại dịch

Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt kinh tế – xã hội và đời sống, trong đó ngành du lịch chịu ảnh hưởng trực tiếp và trực diện Số lượng khách cũng như doanh thu du lịch sụt giảm mạnh, tăng trưởng của ngành

du lịch năm 2020 cũng gi ảm sâu, tác đ ộng không nhỏ đến tốc độ tăng

trưởng GRDP của thành phố Tổng khách du lịch đến TP Hồ Chí Minh năm

2020 đạt 17,182 triệu lượt, giảm 66,6%, trong đó khách qu ốc tế đạt 1,303 triệu lư ợt (chủ yếu của 3 tháng đầu năm), giảm 84,8% so với cùng kỳ;

khách du lịch nội địa đạt 18,879 triệu lượt, giảm 48,45% so v ới cùng kỳ Tổng thu du l ịch năm 2020 đạt 84.512 tỷ đồng, giảm 39,6% so v ới cùng

kỳ Các doanh nghi ệp lữ hành phải chịu tác đ ộng kép – giảm khách và bồi thường một số nhóm chi phí của các tour bị hủy Ngành lữ hành bị tác động kéo theo sự khó khăn của các dịch vụ khác như v ận chuyển, lưu trú,… Ngành du lịch có hơn 98% là doanh nghi ệp vừa và nhỏ, do đó khả năng tự

“chống chọi” khi có rủi ro thấp Một số công ty có lượng khách và doanh thu giảm 95% đến 100% so v ới cùng k ỳ năm nư ớc3

Là địa phương đứng thứ 2 sau TP Hồ Chí Minh về phát triển du lịch ở Đông Nam Bộ, giai đoạn 2016-2020, tổng lượt khách du lịch đến tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đạt 62,15 triệu lư ợt khách, tốc độ tăng bình quân

10,47%/năm, trong đó, khách có lưu trú đ ạt 15 triệu lượt, tốc độ tăng

trưởng bình quân 7,39%/năm Tổng doanh thu từ du lịch đạt 67.559 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân 10,66%/năm, trong đó, doanh thu t ừ dịch vụ lưu trú đ ạt 19.343 tỷ đồng, tốc độ tăng bình quân 6,9%/năm4 Tuy nhiên, trong năm 2020, đại dịch Covid-19 bùng phát, lan nhanh và khó kiểm soát trên nhi ều quốc gia và vùng lãnh th ổ đã ảnh hư ởng nghiêm trọng đến ngành du lịch Bà Rịa – Vũng Tàu Việc thực hiện các biện pháp cách

ly xã hội trong th ời gian phòng, ch ống dịch bệnh Covid -19 đã d ẫn đến lượng khách du lịch đến Bà Rịa – Vũng Tàu giảm sâu

Dù không có l ợi thế như TP H ồ Chí Minh hay Bà R ịa- Vũng Tàu trong thu hút khách du lịch nhưng trong các năm t ừ 2017-2019, mỗi năm t ỉnh Đồng Nai đón trung bình trên 3,5 tri ệu lượt khách đến tham quan, lưu trú, doanh thu đạt hơn 1.200 tỷ đồng Tuy vậy do ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh Covid-19 nên số lượng khách và doanh thu du l ịch đến Đồng Nai năm 2020

và quý I năm 2021 giảm sâu so với năm trước Theo đó, tính riêng từ đầu năm 2021 đến nay, Đồng Nai mới đón được khoảng 550 ngàn lượt du

khách, doanh thu d ịch vụ du lịch đạt 246 tỷ đồng, giảm 32% so v ới cùng

kỳ5 Hiện trên địa bàn Đồng Nai có 21 khu, đi ểm du lịch thường xuyên thu hút đông đảo du khách đến tham quan với nhiều địa danh, phong cảnh đẹp như: Thác Giang Điền, thác Mơ, hồ Trị An, rừng quốc gia Cát Tiên,… Để thu hút khách du l ịch, thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh t ế mũi nhọn, thời gian qua, t ỉnh Đồng Nai đã có nhiều giải pháp phát triển mạnh mẽ ngành du lịch địa phương như: đ ẩy mạnh công tác qu ảng bá, xúc ti ến du lịch trên các phương ti ện thông tin đ ại chúng, không ch ỉ trong t ỉnh mà còn trên các kênh truy ền hình của Trung ương; đa d ạng hóa các lo ại hình du lịch, từng bư ớc nâng cao chất lư ợng sản phẩm du lịch được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành du l ịch tỉnh Đồng Nai Trong

đó, phát triển các loại hình du lịch tiềm năng, đặc biệt là du lịch đường sông được tỉnh Đồng Nai quan tâm thực hiện; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Nai phối hợp với Sở Giao thông v ận tải tổ chức khảo sát các v ị trí bến tàu ph ục vụ cho phát tri ển các tuyến du lịch đường sông Ngành Du lịch tỉnh Đồng Nai cũng đã ch ủ động thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như: xây dựng Chương trình hành động phát triển du lịch giai đến năm

2020; quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Đồng Nai đ ến năm 2020 và t ầm nhìn 2030; lập hồ sơ xin tái thành l ập Ban chỉ đạo phát tri ển du l ịch tỉnh,… Được đánh giá là một trong những địa phương có sự đầu tư mạnh mẽ nhất

cả nước trong lĩnh v ực du lịch trong những năm g ần đây, tỉnh Bình Dương

đã kêu gọi nhiều thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào ngành du lịch bằng việc tạo điều kiện thuận lợi, nhanh chóng v ề thủ tục pháp lý cho nhà đầu tư, hỗ trợ, tư vấn về kỹ thuật chuyên môn cho các nhà đầu tư; nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, nhân viên phục vụ bằng cách mở các lớp học nghiệp vụ; tổ chức quán tri ệt cho các đi ểm du lịch, các nhà hàng, khách s ạn thực hiện bộ quy tắc ứng xử văn minh du lịch Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để kịp thời chấn chỉnh những hành vi sai trái trong ho ạt động kinh doanh du l ịch Tỉnh chú tr ọng bảo tồn quỹ đất cho phát tri ển du lịch sinh thái, hư ớng tới thu hút đ ầu tư nước ngoài vào các ngành dịch vụ cao cấp

Các loại hình du l ịch đư ợc tỉnh Bình Dương t ập trung đ ầu tư bao g ồm: Du lịch kết hợp tổ chức sự kiện, du l ịch mua sắm, du lịch sinh thái, du l ịch thể thao cao c ấp, du l ịch văn hóa truy ền thống Trong tương lai trên đ ịa bàn tỉnh sẽ hình thành các cụm du lịch tiêu biểu như: Cụm phía Nam, g ồm: thành phố Thủ Dầu Một, thành ph ố Thuận An, thành ph ố Dĩ An và m ột phần phía Nam thị xã Bến Cát sẽ tập trung xây dựng sản phẩm chính là du lịch miệt vư ờn, tham quan làng ngh ề, vui chơi gi ải trí, di tích l ịch sử, văn hóa Cụm phía Tây Bắc tỉnh tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch chính gồm: Tham quan Núi C ậu, du lịch trên hành lang sông Sài Gòn, th ị xã Bến Cát, huyện Dầu Tiếng Phía Đông c ủa tỉnh sẽ phát triển du lịch dọc sông Đồng Nai, sông Bé với sản phẩm là du lịch sinh thái, tham quan di tích lịch sử,… Dù nhiều tiềm năng nhưng k ết quả kinh doanh du l ịch của Bình

Dương thời gian qua vẫn còn khiêm tốn với doanh thu năm 2011 đạt 830 tỷ đồng, năm 2019 đạt 1.140 tỷ đồng, lượng du khách đạt khoảng gần 5,2 triệu lư ợt khách (trong đó, riêng khu du l ịch Đại Nam đã đóng góp kho ảng 41% lượt khách), tăng trưởng bình quân về lượt khách đạt 6% và về doanh thu 5%6 Những hạn chế trong các ho ạt động du l ịch của tỉnh Bình Dương được xác định là do các dự án đầu tư phát triển du lịch chủ yếu tập trung ở không gian phía Nam và phía Đông (bao g ồm các thành phố: Thuận An, Dĩ

An, Thủ Dầu Một), trong khi đó ở không gian phía Tây B ắc (huyện Dầu Tiếng) nhiều lợi thế nhưng chưa có nhà đ ầu tư tham gia khai thác; du l ịch nhà vườn phát triển manh mún Công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực

du lịch còn hạn chế, chưa có sản phẩm du lịch nổi trội làm đi ểm nhấn thu hút du khách,…

Là tỉnh có vị trí cầu nối giữa TP Hồ Chí Minh và thủ đô Phnôm Pênh, Vương quốc Campuchia, đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức tour, tuyến du lịch, đưa đón du khách t ừ Việt Nam sang Campuchia, các nư ớc ASEAN và ngược lại, Tây Ninh không chỉ có khu du lịch quốc gia núi Bà Đen mà khách du lịch còn biết nhiều địa danh khác như: Khu di tích l ịch sử Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, Tòa thánh đạo Cao Đài, hồ Dầu

Tiếng,… Năm 2013, Tây Ninh ban hành Quy ho ạch tổng thể phát triển du lịch đến năm 2020 và đ ịnh hư ớng đến năm 2030, trong đó đ ặt ra nh ững mục tiêu cụ thể như: Phát triển các sản phẩm du lịch có thế mạnh gắn với lễ hội

và tín ngưỡng; sản phẩm du lịch gắn liền với di tích lịch sử, danh lam

thắng cảnh và các công trình văn hóa; s ản phẩm du lịch sinh thái g ắn với

hệ sinh thái vư ờn quốc gia, đồng quê, miệt vư ờn; sản phẩm du lịch làng nghề; sản phẩm du lịch thương mại, công vụ; sản phẩm du lịch gắn liền với loại hình du l ịch thăm, khám ch ữa bệnh; sản phẩm ẩm thực,… Theo S ở Văn hóa, Thể thao và Du l ịch Tây Ninh, m ặc dù s ố lượng khách du l ịch đến Tây Ninh tăng dần đều hằng năm, nhưng mức đóng góp của ngành du lịch vào tăng trưởng kinh tế của địa phương vẫn còn khá khiêm tốn Một trong

những nguyên nhân chính là do các s ản phẩm du lịch địa phương còn khá hạn chế, khách du l ịch đến Tây Ninh chủ yếu là khách nội địa, tiếp cận sản phẩm du lịch tâm linh Ngành du l ịch tỉnh chưa có sản phẩm nổi trội, có sức hấp dẫn lớn để níu chân du khách ở lại dài ngày, khó có th ể thu hút được khách du lịch cao cấp và quốc tế7

Nằm trong vùng kinh t ế trọng điểm phía Nam, là c ửa ngõ kết nối khu vực Tây Nguyên với TP H ồ Chí Minh và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long,

có quốc lộ 13 nối với Vương qu ốc Campuchia và CHDCND Lào, cùng v ới nhiều danh lam thắng cảnh, văn hoá đ ặc trưng của các dân tộc, Bình Phư ớc được đánh giá là địa phương hội tụ nhiều tiềm năng để phát triển du lịch Tiềm năng đ ể khai thác và phát tri ển du l ịch của tỉnh tương đ ối dồi dào với phong c ảnh thiên nhiên hoang sơ cùng nhi ều thác và h ồ nước tuyệt đẹp, những cánh rừng nguyên sinh có qu ần thể động, thực vật phong phú, đa dạng Tài nguyên du l ịch của Bình Phư ớc đều mang những nét đặc thù

riêng với các địa danh nổi bật như: Trảng cỏ Bù Lạch, Vư ờn Quốc gia Bù Gia Mập, núi Bà Rá – Thác Mơ, khu Di tích Qu ốc gia đặc biệt Bộ Chỉ huy Quân giải phóng mi ền Nam Vi ệt Nam (Tà Thiết), Nhà Giao t ế, kho xăng

Lộc Quang, Khu Bảo tồn Văn hoá dân tộc X’tiêng Sóc Bom Bo, Phú Ri ềng Đỏ,… Trong đó, tỉnh Bình Phước đang khai thác tiềm năng của núi Bà Rá với các dự án phát triển du lịch tâm linh và k ết hợp về nguồn địa chỉ đỏ – nhà tù Bà Rá; Tr ảng cỏ Bù Lạch đang phát tri ển dự án phim trư ờng ngoài trời kết hợp với du lịch sinh thái c ụm thác trên đ ầu nguồn sông Đ ồng Nai; các khu di tích lịch sử cách mạng như: Di tích Tà Thi ết, kho xăng L ộc Quang, mộ tập thể 3.000 ngư ời (Bình Long),…

Đặc biệt, việc khánh thành khu Di tích Qu ốc gia đặc biệt Bộ Chỉ huy Quân giải phóng mi ền Nam Việt Nam (Tà Thiết) đã làm nên đi ểm nhấn hấp dẫn cho du lịch Bình Phư ớc Bình Phước hiện có 41 dân t ộc anh em cùng sinh sống thuộc các nhóm ngôn ng ữ khác nhau và có nh ững nét văn hoá đ ặc sắc riêng, thể hiện qua các l ễ hội như lễ lập làng mới, đặt tên con, lễ quay đầu trâu, cúng lúa, c ầu mưa,… Các công trình ki ến trúc cổ, đình, chùa, nhà th ờ

và các di ch ỉ đất đắp dạng tròn cũng là ngu ồn tài nguyên du l ịch quý giá của tỉnh Bên cạnh đó là r ất nhiều món ăn đ ặc trưng như cơm ống, canh thụt, lá nhíp, đ ọt mây nư ớng, rượu cần, hạt điều,… Với những lợi thế du lịch sẵn có, hàng năm, lư ợng du khách đến Bình Phư ớc trung bình đ ạt

khoảng 200.000 -250.000 lư ợt8 Bình Phước hiện có thị trường du lịch tiềm năng, nhiều điểm du lịch được du khách trên cả nước biết đến nhưng dịch Covid-19 xuất hiện từ đầu năm 2020 là m ột thách thức lớn chưa từng có trong nhi ều thập niên gần đây đối với hoạt động kinh doanh các lo ại hình dịch vụ, đặc biệt với ngành du lịch Để bảo đảm an toàn trong đ ợt dịch Covid-19 và phục hồi ngành du l ịch do ảnh hưởng tình hình chung, Bình Phước đã có nhiều giải pháp trong quản lý, kiểm soát dịch bệnh Những ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh Covid-19 gây ra đối với nền kinh tế nói chung và ngành du l ịch nói riêng là đi ều hiển nhiên và không thể tránh khỏi

Nhiều thách thức trong phát tri ển du lịch vùng Đông Nam B ộ hiện nay (1) Cơ sở hạ tầng chưa được đầu tư tương xứng

Những số liệu về đầu tư phát triển du lịch trong những năm qua t ại vùng Đông Nam Bộ cho thấy công tác đầu tư vùng này vẫn còn dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm nên chưa định hình đư ợc khu, đi ểm du l ịch có đầy đủ các yếu tố cần thiết cho vi ệc thu hút khách du l ịch Một số khu, đi ểm du lịch có tiềm năng tài nguyên du l ịch nổi trội chưa đư ợc định hư ớng đầu tư

và ưu tiên đầu tư rõ rệt nên sản phẩm du l ịch này v ẫn còn dưới dạng tiềm năng Bên cạnh đó, công tác quy hoạch chi tiết một số khu du lịch trong vùng chưa kịp thời, ảnh hưởng tới việc triển khai các dự án đầu tư xây dựng sản phẩm du l ịch mới hấp dẫn hơn

Các doanh nghiệp kinh doanh du l ịch ở Đông Nam Bộ hiện nay ph ần lớn là các doanh nghi ệp vừa và nhỏ kinh doanh ch ủ yếu là cơ s ở lưu trú, nhà

hàng; chất lượng dịch vụ chưa đạt tiêu chu ẩn quy đ ịnh và kỳ vọng của du khách Mặt khác, các công ty l ữ hành tại nhiều địa phương còn thi ếu về số lượng, chưa đủ khả năng và trình độ để cạnh tranh, vươn ra thị trường quốc

tế Điển hình như Bình Phư ớc, toàn tỉnh đến nay mới có chưa đầy 100 cơ

sở lưu trú, trong đó ch ỉ có 03 cơ s ở đạt tiêu chuẩn 03 sao9, hệ thống giao thông kết nối giữa các khu du l ịch ở đây cũng chưa phát tri ển nên còn r ất khó khăn trong quá trình di chuy ển giữa các địa danh Hoặc Tây Ninh, toàn tỉnh hiện mới có 01 khách s ạn 04 sao do t ỉnh đầu tư, còn l ại chủ yếu là các nhà nghỉ quy mô nh ỏ, không có các trung t âm vui chơi giải trí, điểm dừng

chân Hạ tầng giao thông k ết nối đến các địa điểm du lịch chất lượng còn rất thấp, từ TP Hồ Chí Minh lên Tây Ninh tuy dài chưa đ ến 100 km nhưng khách du lịch phải đi gần ba giờ; tỉnh cũng không có nhi ều đơn v ị có thể tổ chức các tour, tuyến du lịch chuyên nghiệp cho du khách đ ến tham quan Thực tế cũng cho th ấy, đến nay ngoài TP H ồ Chí Minh và Bà R ịa – Vũng Tàu đã năng nổ đẩy mạnh công tác quảng bá, tiếp thị du lịch đến các thị trường khách quốc tế như Trung Quốc, Đài Lan, Hàn Quốc, Nga, Mỹ,… thì các địa phương còn lại trong vùng việc làm cần thiết này chủ yếu vẫn nằm trong chủ trương, k ế hoạch Cũng vì v ậy mà dù thư ờng xuyên giữ mức đóng góp cho ngành du lịch toàn quốc lớn nhưng vùng Đông Nam Bộ chủ yếu phát tri ển theo thế mạnh của từng địa phương mà chưa có s ự đồng bộ Sản phẩm du lịch ở Đông Nam Bộ hiện nay còn trùng l ặp, đơn điệu, dễ gây

ra nhàm chán cho khách du l ịch; chất lượng sản phẩm du lịch không cao chưa đủ sức hút khách du lịch và cạnh tranh với sản phẩm du lịch trong khu vực Các dịch vụ vui chơi giải trí tại nhiều tỉnh hiện nay chưa đư ợc đầu tư xây dựng nên mức độ lôi kéo du khách ở dài ngày tham quan trên địa bàn rất hạn chế, số ngày lưu trú thấp dẫn đến tổng thu từ khách du lịch không cao Từ đó thị trường khác h du lịch thiếu ổn định, số lượng khách

du lịch chủ yếu tập trung ở địa bàn TP Hồ Chí Minh, các t ỉnh còn l ại gần như chưa có thị trường về khách du lịch quốc tế

(2) Phát tri ển du lịch kiểu mạnh ai nấy làm

Thời gian vừa qua, vai trò quan tr ọng của hợp tác và liên k ết trong phát triển kinh t ế nói chung và du l ịch nói riêng đư ợc quan tâm ở hầu hết các cấp độ tại vùng Đông Nam B ộ Tuy vậy, vấn đề đặt ra là việc hợp tác liên kết đã được triển khai đang còn mang tính hình th ức, nặng tính phong trào

mà chưa đạt được các hiệu quả như mong muốn Nhiều các đối tác đã ký kết hợp tác liên k ết, tuy nhiên không tri ển khai thực hiện, hoặc thực hiện nhưng chưa theo đúng nội dung đã được ký kết Hơn nữa, việc ký kết các văn bản hợp tác liên kết giữa các đối tác, các chủ thể diễn ra rất nhiều, nhưng việc xác định cụ thể nội dung, lộ trình, phương thức, bộ máy cơ cấu nhân lực thực hiện còn nhi ều bất cập,… Năm 2017, t ổng lượng khách đến khu vực Đông Nam B ộ đạt ước khoảng 40 tri ệu lư ợt, thế nhưng trong đó khách nội địa đã chiếm hơn 75%, còn l ại là khách qu ốc tế1 0 Tuy nhiên, s ố lượng chủ yếu tập trung ở TP Hồ Chí Minh và Bà Rịa – Vũng Tàu, còn lại các địa phương khác trong vùng lượng khách đến tham quan vẫn còn rất khiêm tốn

Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến sự chênh lệch lớn này có thể kể đến là vùng này còn thiếu tính liên k ết TP H ồ Chí Minh là đầu mối đón lư ợng khách lớn từ các tỉnh, thành trong nư ớc và quốc tế ở khu vực Đông Nam Bộ, vậy đáng ra các công ty lữ hành của thành phố phải xây dựng các chương trình tour, tuy ến du lịch từ thành phố đến các tỉnh lân c ận và việc quảng bá cũng

sẽ được tiến hành đ ồng thời nhằm khai thác t ối đa thế mạnh của từng địa phương, đưa ra chương trình c ụ thể các sản phẩm trọn gói chất lượng tốt và giá cả phù hợp với từng đối tư ợng Tuy v ậy việc phối hợp liên tuy ến này gần như vẫn còn bỏ ngỏ Thực tế diễn ra hiện nay đó là m ỗi khi có khách

từ vùng miền khác hay khách là ngư ời nước ngoài đ ến thăm viếng, các tour

du lịch ở TP Hồ Chí Minh thư ờng chỉ đưa họ đi đến những địa điểm tham quan truy ền thống hiện có của địa phương như Chợ Bến Thành, B ảo tàng Chứng tích chi ến tranh, Dinh Đ ộc Lập, Bến Nhà Rồng, Bưu điện Thành phố, Địa đạo Củ Chi,…

Trong khi đó, các khu, điểm du lịch ở Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương,… chỉ nằm cách TP H ồ Chí Minh vài ch ục km nhưng du khách lại không được biết hoặc không đư ợc giới thiệu để tham quan Ngay c ả Bà Rịa -Vũng Tàu, những năm gần đây, nhờ con đư ờng cao t ốc TP Hồ Chí Minh – Long

Thành – Dầu Giây đưa vào ho ạt động đã rút ng ắn đáng k ể thời gian đi lại

từ TP Hồ Chí Minhđến Vũng Tàu, lư ợng khách du lịch đều tăng hàng năm nhưng chủ yếu là khách nội địa Nguyên nhân của thực trạng đáng tiếc này được lãnh đạo các tỉnh trong khu vực chỉ ra là còn thiếu hợp tác liên kết tour, tuy ến nên chưa khai thác đư ợc nguồn khách quốc tế khổng lồ qua cửa ngõ TP H ồ Chí Minh

Sự quan tâm đến phát triển vùng chưa định hình rõ mục tiêu có m ột đầu tàu, dựa vào đầu tàu nên chưa có chính sách, cơ ch ế thực sự hỗ trợ thúc đẩy vai trò hạt nhân, tiên phong, dẫn dắt của TP Hồ Chí Minh, thay vào đó hiện nay tư duy phát tri ển quốc gia và phát tri ển vùng còn bị chi phối bởi

tư duy “dàn hàng ngang”, “chia đ ều”, nên chưa có cơ chế, chính sách vận hành liên tuyến giống như các vùng khác trong c ả nước

Nhiều chuyên gia kinh t ế khi nghiên c ứu về việc phát tri ển du lịch vùng Đông Nam Bộ cho rằng sự phân bố khách quốc tế không đều trong vùng là một lãng phí, b ởi nếu các địa phương trong vùng có chi ến lược thu hút khách quốc tế hợp lý s ẽ mang lại những cái l ợi vô cùng to lớn cho nền kinh

tế Một số nhà nghiên cứu khác cũng nhìn nh ận, các địa chỉ du lịch về

nguồn thư ờng nằm ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên gi ới, hải đảo, nơi đi ều