Đề tài nâng cao năng lực thu hút, chủ trì đề tài khoa học cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia tại Viện Nghiên c ứu Khoa h ọc hành chính – Học viện Hành chính Quốc gia Nhận thức rõ vai trò củ
Trang 1Đề tài nâng cao năng lực thu hút, chủ trì đề tài khoa học cấp tỉnh, cấp
bộ, cấp quốc gia tại Viện Nghiên c ứu Khoa h ọc hành chính – Học viện Hành chính Quốc gia
Nhận thức rõ vai trò của khoa học – công ngh ệ đối với sự phát triển của đất nước, những năm qua, Vi ện Nghiên cứu Khoa học hành chính làm tốt vai trò là đầu mối quản lý hoạt động khoa học – công nghệ của Học viện Hành chính Quốc gia Viện đã tích c ực triển khai xây d ựng định hướng nghiên cứu và cung cấp thông tin cho các nhà khoa học, giảng viên, viên ch ức trong toàn hệ thống Học viện Hành chính quốc gia tham gia đăng ký thực hiện chủ trì các nhiệm vụ khoa học – công nghệ cấp cơ sở và đặc biệt triển khai đăng ký các nhi ệm vụ khoa học cấp bộ, tỉnh, cấp quốc gia
Ảnh minh họa (internet)
Vai trò, chức năng của Viện Nghiên c ứu Khoa học hành chính
Hiện nay, chức năng, nhiệm vụ của Viện Nghiên cứu Khoa h ọc hành c hính (sau đây viết tắt là Viện Nghiên cứu) thực hiện theo Quyết định số
1218/QĐ-HCQG ngày 11/4/2018 của Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia (gọi tắt là Học viện) là tổ chức sự nghiệp của Học viện và là đầu mối quản lý hoạt động khoa h ọc – công ngh ệ (KHCN) của Học viện với Viện Khoa học Tổ chức nhà nư ớc – Bộ Nội vụ, Bộ KHCN cơ quan hữu quan;
Trang 2thực hiện thống nhất quản lý toàn b ộ hoạt động KHCN trong h ệ thống Học viện Viện Nghiên cứu có chức năng nghiên c ứu và tổ chức nghiên cứu khoa học (NCKH) v ề khoa học hành chính (KHHC), qu ản lý nhà nư ớc
(QLNN), chính sách công và lĩnh vực có liên quan (theo Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động KHCN, số A-200 ngày 02/02/2021 của Bộ KHCN);
nghiên cứu cung c ấp luận cứ khoa học về cải cách hành chính, c ải cách công vụ, công chức, chính sách công, bi ện pháp nâng cao năng l ực và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và tổ chức bộ máy hành chính nhà nước phù hợp với từng giai đoạn phát triển; giúp Giám đốc Học viện thực hiện quản lý thống nhất hoạt động NCKH c ủa Học viện; cung ứng các dịch vụ công theo quy đ ịnh của pháp lu ật và của Học viện
Với chức năng, nhi ệm vụ được giao, Viện Nghiên cứu giữ vai trò khẳng định công tác NCKH là một trong 3 nhiệm vụ trọng tâm của Học viện song song với nhiệm vụ đào tạo, bồi dư ỡng (ĐTBD); đóng vai trò quan tr ọng trong việc thúc đẩy, nâng cao chất lượng nghiên cứu KHHC, QLNN, góp phần khẳng định Học viện là Trung tâm qu ốc gia về ĐTBD và nghiên c ứu KHHC, QLNN
Những kết quả đạt được trong hoạt động thu hút, ch ủ trì đề tài khoa học cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia tại Viện Nghiên c ứu Khoa h ọc hành chính
Những năm qua, Vi ện Nghiên cứu đã tích cực triển khai xây dựng định hướng nghiên cứu và cung cấp thông tin cho các nhà khoa học, giảng viên, viên chức trong h ệ thống Học viện để tham gia đăng ký th ực hiện chủ trì các nhiệm vụ KHCN c ấp cơ sở và đặc biệt triển khai đăng ký các nhi ệm vụ khoa học cấp bộ, tỉnh, c ấp quốc gia V ới tư cách là đơn v ị đầu mối quản lý hoạt động KHCN c ủa Học viện, Viện đã giao các phòng ch ức năng thu ộc Viện thực hiện tốt các nhi ệm vụ: triển khai, theo dõi, đôn đ ốc, tổng hợp hồ
sơ và tích cực hỗ trợ các chủ nhiệm đề tài khoa học (ĐTKH) thực hiện các quy trình, th ủ tục, tham gia đăng ký ĐTKH c ấp cơ sở với kinh phí từ nguồn ngân sách cấp và ngu ồn xã hội hóa Trong đó , đặc biệt quan tâm đến việc đăng ký tham gia đấu thầu, tuyển chọn các ĐTKH cấp quốc gia, cấp bộ, cấp tỉnh
Giai đoạn 2016 – 2022, Viện Nghiên cứu tham mưu giúp Ban Giám đốc Học viện triển khai 285 ĐTKH c ấp cơ sở, 29 ĐTKH c ấp bộ, 6 ĐTKH c ấp
Trang 3tỉnh và 5 ĐTKH cấp quốc gia (trong đó có 2 ĐTKH c ấp quốc gia đang tri ển khai thực hiện trong giai đo ạn 2022 – 2025)1
Tính riêng trong th ời gian 2021 – 2022, Vi ện Nghiên c ứu đư ợc giao trực tiếp chủ trì thực hiện đăng ký, tuyển chọn, đấu thầu ĐTKH cấp quốc gia, cấp bộ, cấp tỉnh Đồng thời, là đơn vị chủ trì: 5 đ ề tài cấp bộ (năm 2022), hiện đang tiến hành nghi ệm thu theo ti ến độ; hoàn thành thủ tục triển khai
4 đề tài cấp bộ thực hiện trong năm 2023 Viện tổ chức chủ trì 2 đề tài cấp quốc gia tri ển khai trong giai đo ạn 2022 – 2025, g ồm: (1) Đề tài “Xây
dựng và hoàn thiện nền quản trị quốc gia Vi ệt Nam hiện đại, hiệu lực, hiệu quả: Cơ sở lý luận, thực tiễn và định hướng chính sách”; (2) Đ ề tài
“Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ hoàn thiện thể chế, chính sách, tổ chức bộ máy, quy trình nghi ệp vụ hành chính phù h ợp với Chiến lược phát triển Chính phủ số đến năm 2030”2
Ngoài ra, đã trực tiếp lập hồ sơ tham gia tuyển chọn thành công và tham gia chủ trì 2 đề tài cấp tỉnh tại Lạng Sơn (2021 – 2022), trong đó có 1 đ ề tài đã được tổ chức nghi ệm thu và công nh ận kết quả nghiên cứu: “Nghiên cứu giải pháp s ắp xếp các đơn vị hành chính c ấp xã và sắp xếp, sáp nhập các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn”; 1 đề tài đang tiếp tục triển khai thực hiện trong năm 2022 – 20233
Các ĐTKH đã cung cấp luận cứ khoa học, luận cứ thực tiễn quan trọng trong xây dựng và phát triển đất nư ớc Đây cũng là cơ h ội để viên chức, người lao động của Viện Nghiên cứu tham gia trực tiếp hoạt động NCKH, góp phần nâng cao trình đ ộ chuyên môn, ng hiệp vụ và năng lực NCKH, đặc biệt là năng lực khai thác, thu hút và ph ấn đấu làm chủ trì các đề tài của các bộ, ngành, đ ịa phương
Với những thành công bư ớc đầu trong công tác đ ấu thầu, tuyển chọn thành công các đề tài cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia, là động lực tạo đà cho các bước phát triển tiếp theo Viên chức và người lao động Viện Nghiên cứu nỗ lực, tập trung nghiên c ứu, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tư vấn trong lĩnh vực hành chính và QLNN; nghiên cứu cung cấp các luận cứ và giải pháp khoa h ọc về KHHC, khoa h ọc QLNN và quản trị công, chính sách công; các nội dung về cải cách hành chính, c ải cách công vụ, công chức… phù hợp với từng giai đo ạn phát tri ển nhằm thực hiện tốt chức năng dự báo, tham mưu và phản biện chính sách
Trang 4Ngoài những nhiệm vụ triển khai thu hút các đ ề tài, đề án các c ấp, Viện Nghiên cứu còn là đơn v ị đầu mối chủ trì các h ội thảo, tọa đàm khoa học của Học viện Đây là diễn đàn khoa học hữu ích, là kênh thông tin khoa học trực tiếp cho gi ảng viên, nghiên c ứu viên và các nhà khoa học trẻ tiếp nhận đư ợc để vận dụng vào hoạt động ĐTBD và NCKH Đ ặc biệt, có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn, định hư ớng nghiên cứu và đăng ký tham gia các đề tài, đề án khoa học các cấp
Bên cạnh đó, Viện Nghiên cứu không ngừng ứng dụng đổi mới, sáng tạo trong NCKH, thường xuyên cập nhật thông tin khoa học trên Cổng Thông tin điện tử của Viện Nghiên cứu Đây là kênh thông tin chính th ức công bố kết quả NCKH của Học viện, xây dựng cơ s ở dữ liệu KHCN, góp ph ần lan tỏa thành tựu NCKH và nâng cao hi ệu quả hoạt động quản lý KHCN của Viện Nghiên cứu trong b ối cảnh chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghệ 4.0
Những hạn chế, khó khăn trong hoạt động thu hút, ch ủ trì đề tài khoa học cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia tại Viện Nghiên c ứu
Thứ nhất, nhận thức về vai trò, tầm quan tr ọng của nhiệm vụ NCKH trong
tổ chức KHCN c ủa một bộ phận viên chức trẻ trong các đơn v ị thuộc Viện Nghiên cứu còn hạn chế, chưa ngang t ầm nhiệm vụ, chưa thực sự tâm
huyết, trách nhi ệm, chủ động trong vi ệc xây dựng kế hoạch NCKH hằng năm Do vậy, chưa chủ động trong việc đầu tư nghiên cứu khai thác các chủ đề khoa học theo định hư ớng nghiên cứu để triển khai đăng ký, đ ấu thầu và tiến tới làm ch ủ nhiệm các nhi ệm vụ KHCN của Nhà nư ớc, các bộ, ngành và địa phương đặt hàng
Thứ hai, Viện Nghiên cứu là tổ chức KHCN thuộc Học viện, tuy nhiên v ới
cơ cấu tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực trực tiếp tham gia hoạt động quản lý và NCKH hiện nay, Viện Nghiên cứu còn thiếu cả về số lượng và chất lượng Đội ngũ này chưa đ ủ mạnh để bảo đảm nguồn nhân lực có trình
độ cao, có năng lực NCKH Còn thiếu vắng sự tham gia của các nhà khoa học đầu ngành, các chuyên gia trong lĩnh v ực KHHC, khoa h ọc chính sách, quản trị công; các nhà khoa h ọc có học hàm giáo sư, phó giáo sư có ki ến thức chuyên sâu, giàu kinh nghi ệm trong NCKH gi ữ vai trò đ ịnh hướng, chỉ dẫn và bồi dưỡng những kỹ năng, kinh nghi ệm trong việc triển khai thu hút, chủ trì nhiệm vụ KHCN cấp bộ, cấp tỉnh, cấp quốc gia Đ ặc biệt, thiếu
Trang 5hụt đội ngũ nghiên c ứu viên, trong khi các nhà khoa h ọc trẻ chưa đáp ứng được yêu cầu triển khai những nhiệm vụ KHCN các cấp
Thứ ba, công tác qu ản lý khoa học còn gặp nhiều khó khăn, còn h ạn chế
trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong qu ản lý và khai thác s ử dụng, triển khai các ho ạt động nghiên c ứu; còn thiếu sự phối hợp giữa các đơn vị trong hệ thống Học viện với Viện Nghiên cứu ; giữa Viện Nghiên cứu với các đơn vị ngoài Học viện trong tri ển khai hoạt động NCKH phù hợp với yêu cầu của thời kỳ mới Chưa có cơ chế, chính sách cho vi ệc hỗ trợ triển khai, thu hút các đ ề tài từ nguồn lực bên ngoài H ọc viện; chưa có quy trình chuẩn để hỗ trợ cho các cá nhân, t ổ chức tham gia đăng ký nhi ệm
vụ KHCN cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia b ảo đảm thành công khi b ảo vệ thuyết minh
Thứ tư, Học viện là đơn vị sự nghiệp công lập hạng đặc biệt, trực thuộc Bộ
Nội vụ, có Vi ện Nghiên cứu là đơn vị chức năng thực hiện công tác quản
lý, chủ trì các nhi ệm vụ KHCN của Học viện Tuy nhiên, h ằng năm chưa được các cơ quan QLNN cấp trên quan tâm ĐTBD nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đầu tư ngân sách để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ NCKH phù hợp với tính ch ất đặc thù, tương x ứng với một trung tâm qu ốc gia Nguồn kinh phí cấp cho ho ạt động KHCN còn rất thấp và ngày càng gi ảm
so với yêu cầu thực tế để tổ chức thực hiện các nhi ệm vụ KHCN của Học viện
Giải pháp nâng cao năng l ực thu hút, chủ trì đề tài khoa học cấp tỉnh, cấp Bộ, cấp quốc gia của Viện Nghiên c ứu trong giai đoạn tới
Để tiếp tục phát huy các kết quả đạt được trong NCKH của Viện Nghiên cứu cũng như kh ắc phục, vư ợt qua những khó khăn, thách th ức góp phần nâng cao năng lực thu hút, chủ trì ĐTKH cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia,
góp phần nâng cao vai trò c ủa NCKH trong Chiến lược phát triển Học viện
giai đoạn 2020 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045, cần thiết phải tiến hành
một cách đồng bộ các giải pháp cơ bản sau:
Một là, hoàn thiện tổ chức, đổi mới cơ ch ế, tăng cường vai trò quản lý hoạt động KHCN
Tập trung ngu ồn lực kiện toàn Viện Nghiên cứu bảo đảm về nhân lực, vật lực đáp ứng các yêu c ầu, hoạt động của tổ chức KHCN của Học viện theo Giấy chứng nhận đăng ký của Bộ KHCN Xây dựng cơ chế, chính sách, tăng cường các nguồn lực tài chính cho NCKH; thực hiện đa dạng hóa các
Trang 6nguồn chi NCKH; tăng kinh phí t ừ nguồn ngân sách nhà nư ớc; kinh phí từ các ĐTKH các cấp; từ nguồn thu sự nghiệp của Học viện và nguồn dịch vụ,
xã hội hóa về KHCN, tạo động lực thúc đ ẩy nâng cao chất lư ợng, năng lực thu hút, ch ủ trì ĐTKH cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia Có cơ chế, chính sách ĐTBD, sử dụng, thu hút, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh đội ngũ viên chức làm NCKH, nhất là các chuyên gia gi ỏi, các nhà khoa h ọc trẻ, tài năng
Tiếp tục rà soát, bổ sung, ch ỉnh sửa hoàn thiện các quy ch ế, quy định về quản lý hoạt động KHCN c ủa Viện và Học viện phù hợp với mục tiêu phát triển KHCN trong giai đo ạn mới Đẩy mạnh ứng dụng công ngh ệ thông tin trong hoạt động quản lý và NCKH Đặc biệt việc ứng dụng, khai thác các thông tin khoa h ọc và dữ liệu khoa h ọc trên môi trư ờng số để triển khai quản lý và cung cấp, công b ố thông tin, giúp các nhà khoa h ọc có có s ở nghiên cứu theo đ ịnh hư ớng mới Cùng v ới đó, tăng cư ờng cơ s ở vật chất, trang thiết bị, kỹ thuật, các phần mềm hiện đại có ứng dụng công nghệ thông tin trong ho ạt động quản lý, nghiên c ứu và công b ố các kết quả
NCKH trong th ời kỳ chuyển đổi số
Hai là, nâng cao ch ất lượng nguồn nhân l ực KHCN
Cần thiết có cơ ch ế, chính sách quan tâm xây d ựng và phát triển đội ngũ giảng viên, nghiên c ứu viên, viên chức làm công tác NCKH Ph ấn đấu đến năm 2030, nguồn nhân lực tham gia NCKH – tỷ lệ giảng viên, nghiên cứu viên có h ọc vị tiến sỹ đạt 60% tr ở lên; số giảng viên có ch ức danh giáo sư, phó giáo sư từ 23% trở lên; ít nhất 25% giảng viên có thể sử dụng thành thạo ngoại ngữ trong giảng dạy và NCKH
Xây dựng kế hoạch và tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp, tin học, ngoại ngữ; bồi dưỡng kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ viên chức là nghiên cứu viên, giảng viên, viên ch ức tham gia NCKH và viên ch ức làm công tác quản lý hoạt động KHCN theo tiêu chu ẩn ISO:9001 với một quy trình hiệu quả, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu c ầu công việc trong thời đại công nghệ
số Có cơ chế đãi ngộ, thu hút đ ội ngũ chuyên gia, các nhà khoa h ọc là lãnh đạo các cấp thuộc bộ, ngành Nội vụ; giảng viên, nghiên cứu viên, các nhà khoa học trẻ trong và ngoài H ọc viện có uy tín và năng l ực tham gia tư v ấn
và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ KHCN của Viện và Học viện
Trang 7Ba là, xây d ựng, tri ển khai đ ịnh hướng nghi ên cứu các nhi ệm vụ KHCN chủ yếu
Viện Nghiên cứu chủ động triển khai thực hiện các nhiệm vụ KHCN theo định hướng của Bộ Nội vụ, Bộ KHCN, giúp Ban Giám đốc Học viện quản
lý thống nhất, hiệu quả hoạt động NCKH Tích c ực huy động, khuyến khích các nhà khoa h ọc tham gia tuyển chọn các đ ề tài cấp quốc gia, cấp bộ, cấp tỉnh các năm tiếp theo; bám sát các b ộ, ngành và địa phương đ ể tiếp nhận thông tin, thường xuyên cung cấp thông tin, hỗ trợ các nhà khoa học của Học viện tham gia đề xuất định hướng nghiên cứu, tham gia tuyển chọn thực hiện các nhi ệm vụ KHCN các c ấp, đặc biệt là nhiệm vụ khoa học cấp quốc gia, cấp tỉnh
Bốn là, tăng cường ph ối hợp trong NCKH nh ằm xây dựng mạng lư ới
KHCN
Phối hợp trong NCKH gi ữa các đơn vị chuyên môn trong h ệ thống Học viện, bảo đảm tính kết nối và thống nhất trong hoạt động quản lý khoa học Phối hợp với các cơ quan, đơn v ị chuyên môn ngoài H ọc viện, như: các đơn
vị thuộc Bộ KHCN; các đơn v ị thuộc Bộ Nội vụ, Viện Khoa h ọc Tổ chức nhà nước, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội; các sở KHCN, các cơ quan trong
hệ thống QLNN ở Trung ương và đ ịa phương… Triển khai các hoạt động nghiên cứu nhằm cung c ấp kịp thời các luận cứ khoa học cho các b ộ,
ngành, địa phương nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, tăng cư ờng hiệu lực, hiệu quả công tác QLNN về ngành và lãnh th ổ Đồng thời, góp phần xây dựng mạng lư ới KHCN, góp phần mở rộng và phát triển thị
trường KHCN và đổi mới sáng tạo, tăng cường hợp tác về KHCN
Năm là, nâng cao chất lượng sản phẩm KHCN
Viện Nghiên cứu cần nghiên cứu rà soát, đi ều chỉnh, bổ sung quy định về thẩm định, đánh giá, nghi ệm thu kết quả NCKH cấp cơ sở của Học viện Đặc biệt, đối với đề tài cấp quốc gia, cấp bộ và cấp tỉnh, sau khi đơn vị chủ trì, chủ nhiệm đề tài hoàn thành k ết quả nghiên cứu, trước khi tổ chức
nghiệm thu cần triển khai lấy ý kiến chuyên gia; lấy ý kiến của đơn vị quản
lý chuyên môn đồng thời rà soát, đối chiếu các quy định về bảo đảm chất lượng sản phẩm KHCN của Bộ KHCN, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu, tiêu chí, chất lư ợng sản phẩm nghiên cứu của nhiệm vụ KHCN các cấp
Khuyến khích các nhà khoa h ọc, giảng viên, nghiên c ứu viên, viên ch ức nghiên cứu, công b ố kết quả công trình khoa h ọc trên các tạp chí thu ộc cơ
Trang 8sở dữ liệu Scopus và ISI đ ể công khai và thông tin qu ảng bá sản phẩm KHCN, góp ph ần nâng cao thương hi ệu, vị thế của cá nhân, đơn v ị chủ trì
Tài liệu tham khảo:
1, 2, 3 Tác giả tổng hợp số liệu thống kê từ Phòng Quản lý khoa h ọc – Viện Nghiên cứu Khoa h ọc hành chính, H ọc viện Hành chính Qu ốc gia từ năm 2016 – 2022
Tài liệu tham khảo:
1 Báo cáo số 455/BC -VNC ngày 09/8/2022 c ủa Viện Nghiên cứu Khoa h ọc
hành chính về công tác nghiên c ứu khoa h ọc của Học viện Hành chính Quốc gia giai đoạn 2018 – 2022
2 Chiến lược phát tri ển khoa học và công ngh ệ giai đoạn 2010 – 2020
(ban hành kèm theo Quy ết định số 418/QĐ -TTg ngày 11/4/2012 c ủa Thủ tướng Chính phủ)
3 Chiến lược phát tri ển khoa học và công ngh ệ của ngành Nội vụ giai
đoạn 2015 – 2025 (ban hành kèm theo Quyết định số 1585/QĐ-BNV ngày 16/10/2015 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ)
4 Quyết định số 05/2018/QĐ-TTg ngày 23/01/2018 c ủa Thủ tướng Chính
phủ quy định chức năng, nhi ệm vụ, quyền hạn và cơ c ấu tổ chức của Học viện Hành chính Qu ốc gia
5 Quyết định số 372/QĐ -BNV ngày 02/6/2020 c ủa Bộ trưởng Bộ Nội vụ
phê duyệt Chiến lược phát triển Học viện hành chính Qu ốc gia giai đo ạn
2020 – 2030, tầm nhìn đ ến năm 2045