Những hình thức thanh toán đang là vất đề khá nổi bật trong thời gian qua, trong khi các cửa hàng offline đang chật vật từng ngày thì các hoạt động mua bán online lại nhộn nhịp hơn hẳn. Và đi kèm theo đó là các hình thức thanh toán trực tuyến, hay còn gọi là thanh toán không dùng tiền mặt dần dần che mờ đi hình thức thanh toán thuần túy nhất đó là thanh toán bằng tiền mặt. Thời gian gần đây diễn biến của dịch COVID_19 đang bùng phát mạnh tại Việt Nam, dẫn đến tình trạng học sinh, sinh viên không thể tập trung thi tại trường. Thay vào đó Bộ GDDT đã đưa ra đề án thực hiện thi cuối kỳ bằng hình thức online. Và đề tài “Thực trạng và xu hướng thanh toán hiện nay” có thể nói là đề tài rất phù hợp với sinh viên trong thời điểm này.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH
KHOA TÀI CHÍNH – KẾ TOÁN
0O0………
BÀI TẬP CUỐI KHÓA
Môn học: Ngân Hàng Thương Mại I
Đề tài: Thực trạng và xu hướng thanh toán hiện nay,
Liên hệ với NHTM Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Lớp : 10DHNH2
Lớp học phần: 010100335604 GVHD : ThS Ngô Minh Phương
SVTH : Trần Thế Bảo MSSV : 2023190313
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 1
3 Phương pháp nghiên cứu 1
3.1 Phương pháp phân tích tổng hợp, thống kê 1
3.2 Phương pháp so sánh đánh giá 1
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4.1 Đối tượng nghiên cứu 2
4.2 Phạm vi nghiên cứu 2
5 Ý nghĩa lí luận và thực tiễn 2
5.1 Về lí luận 2
5.2 Về thực tiễn 2
6 Bố cục đề tài 2
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC THANH TOÁN HIỆN NAY 3
1.1 Khái niệm về thanh toán 3
1.2 Phân loại các loại hình thanh toán hiện nay 3
1.2.1 Thanh toán bằng tiền mặt 3
1.2.2 Thanh toán không dùng tiền mặt 3
1.3 Xu hướng thanh toán hiện nay 4
1.4 Vai trò của các loại hình thanh toán hiện nay 5
1.4.1 Vai trò của việc TTBTM 5
Trang 3Tóm tắt chương 1 6
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THANH TOÁN HIỆN NAY LIÊN HỆ VỚI NHTM TECHCOMBANK CHI NHÁNH TÂN ĐỊNH 7
2.1 Thực trạng thanh toán hiện nay 7
2.2 Thực trạng TTKDTM tại ngân hàng Techcombak chi nhánh Tân Định 8
2.3 Phân tích thực trạng TTKDTM tại NH Techcombank CN Tân Định 9
2.4 Đánh giá thực trạng TTKDTM tại NH Techcombank CN Tân Định 10
Tóm tắt chương 2 10
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỪ HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT HIỆN NAY 11
3.1 Nhận xét sơ lược về hình thức thanh toán không dùng tiền mặt 11
3.2 Kết quả đạt được khi sử dụng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt 11
3.3 Mục tiêu phát triển hình thức TTKDTM tại Việt Nam 11
3.4 Giải pháp nâng cao hiệu quả thanh toán không dùng tiền mặt 12
3.4.1 Giải pháp chung 12
3.4.2 Giải pháp cụ thể 12
Tóm tắt chương 3 13
KẾT LUẬN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 4DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TTKDTM Thanh toán không dùng tiền mặt
TTBTM Thanh toán bằng tiền mặt
NHTM Ngân hàng thương mại
TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh
NSNN Ngân sách nhà nước
UNC Uỷ nhiệm chi
UNT Uỷ nhiệm thu
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Những hình thức thanh toán đang là vất đề khá nổi bật trong thời gian qua, trong khi các cửa hàng offline đang chật vật từng ngày thì các hoạt động mua bán online lại nhộn nhịp hơn hẳn Và đi kèm theo đó là các hình thức thanh toán trực tuyến, hay còn gọi là thanh toán không dùng tiền mặt dần dần che mờ đi hình thức thanh toán thuần túy nhất đó là thanh toán bằng tiền mặt
Song song môn học Ngân hàng thương mại 1 cũng nhắc khá nhiều đến việc thanh toán, trong đó có thanh toán qua ngân hàng ở chương số 4, nói về nghiệp vụ thanh toán trong nước qua ngân hàng Thời gian gần đây diễn biến của dịch
COVID_19 đang bùng phát mạnh tại Việt Nam, dẫn đến tình trạng học sinh, sinh viên không thể tập trung thi tại trường Thay vào đó Bộ GD&DT đã đưa ra đề án thực hiện thi cuối kỳ bằng hình thức online Và đề tài “Thực trạng và xu hướng thanh toán hiện nay” có thể nói là đề tài rất phù hợp với sinh viên trong thời điểm này
2 Mục tiêu nghiên cứu
+ Hướng sinh viên đến những suy nghĩ mới về các hình thức thanh toán
+ Giúp sinh viên hiểu rõ hơn về xu thế thanh toán hiện nay
+ Góp phần thúc đẩy tuyên truyền việc thanh toán không dùng tiền mặt
+ Khắc phục những rào cản trong việc thanh toán hiện nay
3 Phương pháp nghiên cứu
3.1 Phương pháp phân tích tổng hợp, thống kê
- Xem xét các văn bản, chính sách, các báo cáo về những hình thức thanh toán hiện nay
- Tổng hợp dữ liệu hiện có trong lĩnh vực thanh toán được đăng tải trên
youtube, mạng xã hội, sách, báo,…
- Tìm hiểu thu thập số liệu thực tế tại các ngân hàng, những số liệu trên toàn thế giới Tiến hành nhập, tổng hợp, kiểm tra số liệu đã được thu thập
3.2 Phương pháp so sánh đánh giá
So sánh, nhận xét, đánh giá thực trạng các hình thức thanh toán hiện nay với những năm về trước và nước ta với một số nước khác trên thế giới
Trang 64 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
+ Những cá nhân, doanh nghiệp hay kho bạc nhà nước sử dụng hình thức
TTBTM và TTKDTM
+ Ngân hàng Techcombank Chi nhánh Tân Định
+ Hình thức thanh toán tại các nước trên thế giới
4.2 Phạm vi nghiên cứu
+ Trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam
+ Trên toàn cầu
5 Ý nghĩa lí luận và thực tiễn
5.1 Về lí luận
Nghiên cứu đề tài thanh toán này đã phần nào làm rõ khái niệm, nội dung và tính thực tế của việc thanh toán hiện nay, cụ thể là thanh toán bằng tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt Những vấn đề của bài tiểu luận nhắc đến, góp phần làm rõ các cơ sở khoa học trong vấn đề thanh toán ở nước ta và trên thế giới
5.2 Về thực tiễn
Những kết luận khi nghiên cứu đề tài thanh toán này có thể làm bài giảng học tập, tài liệu tham khảo cho các sinh viên, học sinh muốn tìm hiểu đến vấn đề thanh toán hiện nay Nêu lên những đề xuất, ý kiến, gợi ý cho người sử dụng để đưa ra những biện pháp tốt nhất để nâng cao hiệu quả từ việc thanh toán
6 Bố cục đề tài
Chương 1: Những vấn đề về lý luận và thực tiễn về việc thanh toán hiện nay
Chương 2: Thực trạng thanh toán hiện nay Liên hệ với NHTM Techcombank chi nhánh Tân Định
Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả từ hình thức TTKDTM hiện nay
Trang 7CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC THANH TOÁN HIỆN NAY
1.1 Khái niệm về thanh toán
“Thanh toán là sự chuyển giao tài sản của một bên (người hoặc công ty, tổ chức) cho bên kia, thường được sử dụng khi trao đổi sản phẩm hoặc dịch vụ trong một giao dịch có ràng buộc pháp lý.”[1]
1.2 Phân loại các loại hình thanh toán hiện nay
- “Dạng thức đơn giản và cổ xưa nhất của thanh toán là hàng đổi hàng.”[1]
- “Trong thế giới hiện đại, các hình thức thanh toán bao gồm tiền mặt, chuyển khoản, tín dụng, ghi nợ, séc, Bitcoin và các loại tiền mã hóa, Trong giao
dịch thương mại, thanh toán thường phải đi kèm với hóa đơn và biên nhận Trong các giao dịch phức tạp, thanh toán còn bao gồm cả chuyển cổ phiếu và các dàn xếp khác của các bên.”[1]
- Hiện nay trên thế giới chia hình thức thanh toán làm hai hình thức chính đó là
“thanh toán bằng tiền mặt” và “thanh toán không dùng tiền mặt.”
- Cũng có thể nói hình thức TTKDTM trong những năm sắp tới sẽ chiếm lĩnh thị trường thế giới Và hình thức TTKDTM ngày càng giúp ích cho cuộc sống của mỗi chúng ta
1.2.1 Thanh toán bằng tiền mặt
“TTBTM làviệc tổ chức, cá nhân sử dụng tiền mặt để trực tiếp chi trả hoặc thực hiện các nghĩa vụ trả tiền khác trong các giao dịch thanh toán.”[2]
1.2.2 Thanh toán không dùng tiền mặt
“TTKDTM là quá trình thanh toán trong đó không có sự xuất hiện của tiền mặt lưu hành Số tiền được dùng để thanh toán được ghi lại bằng giao dịch trong tài khoản tại ngân hàng Số tiền chi tiêu hay thu về được chuyển trực tiếp từ tài khoản này sang tài khoản khác.”[4]
“Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến bao gồm: Internet
banking, E-banking, Home banking, Phone banking, Mobile banking, ATM, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng, séc, chuyển tiền điện tử, uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, thanh toán qua tài khoản cá nhân, thanh toán online, Mastercard, Visa card…”[7]
Trang 8- Một số hình thức TTKDTM phổ biến tại Việt Nam hiện nay như: Internet banking; Mobile banking; Ví điện tử; Mobile money;…
- Còn các hình thức TTKDTM qua NH tại Việt Nam chủ yếu như:
+ Séc thanh toán
+ Uỷ nhiệm chi
+ Uỷ nhiệm thu
+ Thẻ thanh toán
+ Thư tín dụng nội địa
Đa số việc thanh toán không dùng tiền mặt được thực hiện gián tiếp qua ngân hàng hoặc cũng có thể trực tiếp thanh toán tại ngân hàng
1.3 Xu hướng thanh toán hiện nay
- Xã hội ngày càng phát triển dẫn đến việc thanh toán cũng dần thay đổi Vì vậy,
trên thế giới hiện nay hình thức TTKDTM đang phát triển rất mạnh mẽ
- Và điều hiển nhiên xu hướng tại đa số các nước trên thế giới trong đó có cả Việt Nam là thanh toán không dùng tiền mặt Đó là nhờ những lợi ích mà TTKDTM đem lại cho người sử dụng vượt hẳn so với việc TTBTM
- “Theo khảo sát của Ngân hàng Thế giới (WB), thanh toán không dùng tiền mặt
đã trở thành phương thức thanh toán phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới với giá trị chi tiêu của người dân chiếm tới hơn 90% tổng số giao dịch hằng ngày.”[2]
- “Điển hình tại Thụy Điển cho thấy, tiền mặt chỉ chiếm khoảng 2% tổng lượng tiền trong nền kinh tế Con số này cho thấy Thụy Điển là quốc gia người dân rất ít giao dịch bằng tiền mặt trong khi con số tương tự của toàn thế giới là 75%.”[2]
- Đi đôi với việc TTKDTM phát triển mạnh thì các doanh nghiệp các nhà đầu tư cũng mở rộng quy mô, loại hình thanh toán của mình
- Ở Việt Nam cũng không ngoại lệ, TTKDTM đang dần dần trở thành loại hình thanh toán khá cần thiết đối với cuộc sống mỗi người, nhất là ở các tỉnh, thành phố như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, … Đa số mỗi người dân đều có ít nhất một thẻ tín dụng dùng để thanh toán Đối với một số người việc thanh toán hằng ngày bằng hình thức TTKDTM có thể chiếm hơn 90%
Trang 9- VISA một công ty thanh toán điện tử hàng đầu thế giới tiết lộ tỷ lệ sử dụng tiền mặt ở Việt Nam đang có xu hướng giảm do người tiêu dùng đón nhận những phương thức thanh toán mới như thanh toán thẻ không tiếp xúc, thanh toán trên các thiết bị di
động và thương mại điện tử…
1.4 Vai trò của các loại hình thanh toán hiện nay
1.4.1 Vai trò của việc TTBTM
+ Giúp người sử dụng giảm cân
+ Giúp người sử dụng dễ mặc cả
+ Giúp người sử dụng dễ tiết kiệm
* Vì khi TTKDTM như thẻ tín dụng hay ebanking sẽ làm cho người sử dụng dễ chi tiêu quá tay vào những loại thức ăn, đồ uống không cần thiết Khi TTBTM người
sử dùng dễ dàng trả giá khi mua một thứ gì đó ở chợ hay cửa hàng
1.4.2 Vai trò của việc TTKDTM
+ Thứ nhất, TTKDTM giúp việc quản lý NSNN tốt và hiệu quả hơn
+ Thứ hai, TTKDTM giúp giảm thiểu chi phí sản xuất, lưu thông nhờ sự vận động mạnh của tiền vốn, vật tư
+ Thứ ba, TTKDTM giúp giảm tỉ trọng sử dụng tiền mặt Giảm thiểu chi phí in
và vận chuyển tiền mặt
+ Thứ tư, TTKDTM giúp kho bạc quốc gia kiểm soát việc chi ngân sách nhà nước tốt hơn
+ Thứ năm, TTKDTM giúp Nhà nước điều hành và quản lý nền kinh tế hiệu quả hơn
1.5 Các nhân tố liên quan đến việc thanh toán
Có thể nói việc thanh toán dựa trên nhiều nhân tố ảnh hưởng như:
+ Môi trường
+ Con người
+ Xã hội
Trang 10Tóm tắt chương 1
Hiện nay thì trên thế giới chia hình thức thanh toán làm hai hình thức chính đó
là “thanh toán bằng tiền mặt” và “thanh toán không dùng tiền mặt.”
Cũng có thể nói hình thức TTKDTM trong những năm sắp tới sẽ chiếm lĩnh thị trường thế giới Và hình thức TTKDTM này ngày càng giúp ích cho cuộc sống của mỗi chúng ta
Xu hướng tại đa số các nước trên thế giới trong đó có cả Việt Nam là thanh toán không dùng tiền mặt Đó là nhờ những lợi ích mà TTKDTM đem lại cho người sử dụng vượt hẳn so với việc TTBTM
Vai trò của việc thanh toán đã cho ta thấy được một số lợi ích mà nó đem lại Giúp người sử dụng dễ dàng so sánh tính hợp lý mà mình chọn lựa
Tại Việt Nam, TTKDTM đang dần dần trở thành loại hình thanh toán khá cần thiết đối với cuộc sống mỗi người, nhất là ở các tỉnh, thành phố như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, …
Trang 11CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THANH TOÁN HIỆN NAY LIÊN HỆ VỚI
NHTM TECHCOMBANK CHI NHÁNH TÂN ĐỊNH
2.1 Thực trạng thanh toán hiện nay
* Thực trang thanh toán hiện nay trên thế giới:
- Dường như việc thanh toán không dùng tiền mặt trên thế giới hiện đang là điều hiển nhiên bởi tình hình dịch COVID_19 ngày càng nghiêm trọng Để hạn chế tiếp xúc thì người sử dụng chọn hình thức TTKDTM là chính Không phải nhờ dịch COVID_19 mà việc TTKDTM mới diễn ra, ở các nước trên thế giới đã triển khai hình thức thanh toán này từ những năm đầu của thế kỷ 21 Chỉ là khi dịch bệnh bùng
nổ, dẫn đến việc TTKDTM trở nên phố biến hơn Có thể nói trong tương lai thế giới
sẽ thay đổi và phát triển hơn nhờ các dịch vụ, công nghệ tiên tiến được mở rộng
- Theo “The Guardian” chỉ ra những thông tin số liệu chi tiết cụ thể về thực tế TTKDTM tại nước Anh trong những năm gần đây
+ “10% số người trưởng thành ở Anh hiện tại gần như không sử dụng tiền mặt trong đời sống hàng ngày, với người từ độ tuổi 25 đến 34 con số này lên đến 17% Những người Anh thuộc nhóm này mỗi tháng chỉ thanh toán bằng tiền mặt 1 lần hoặc thậm chí không lần nào.”[5]
+ “Ở chiều ngược lại, số lượng giao dịch qua thanh toán không chạm tăng đến 31% trong năm 2018 70% người Anh hiện sử dụng chức năng thanh toán không chạm của thẻ ngân hàng Người ta dự báo trước được tương lai không còn chỗ cho tiền mặt ở Anh.”[5]
* Thực trạng thanh toán hiện nay tại Việt Nam:
- Chỉ vài năm trước khi nhắc đến việc TTKDTM đối với nhiều người sử dụng ở nước ta còn thấy khá rụt rè Vì từ xưa đến nay nước ta chủ yếu dùng tiền mặt để thanh toán hầu như tất cả các giao dịch trao đổi trong cuộc sống
- Trong vài năm gần đây trên thế giới có nhiều sự thay đổi chóng mặt không chỉ riêng kinh tế mà cả đời sống hàng ngày của mỗi người, dịch bệnh đã gây ra những hậu quả khá nghiêm trọng tuy nhiên nó cũng mang lại một số lợi ích cho con người Việt Nam cũng không ngoại lệ, từ khi COVID_19 ảnh hưởng đến nước ta thì các hình thức thanh toán đã dần thay đổi chuyển mình, hình thức thanh toán chủ yếu
Trang 12- “Theo khảo sát của VISA tại Việt Nam cho thấy, 79% người tiêu dùng thích thanh toán bằng thẻ và ứng dụng di động thay vì dùng tiền mặt Đối với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ việc thanh toán không tiếp xúc bằng điện thoại là một cách
an toàn và tiết kiệm.”[6]
- “Cũng theo VISA ở Việt Nam có đến 71% người dùng sử dụng ví điện tử hoặc các dịch vụ thanh toán ít nhất một lần trên một tuần Điều này đang tạo ra cơ hội mới cho doanh nghiệp và là một trong các giải pháp giúp thúc đẩy thị trường thanh toán kỹ thuật số tại Việt Nam.”[6]
- “Đến nay, 50 ngân hàng thương mại hoàn thành kết nối thanh toán thuế điện
tử với cơ quan Thuế, Hải quan trên 63 tỉnh, thành phố; 95% số thu hải quan thực hiện qua ngân hàng; 99% doanh nghiệp đăng ký nộp thuế điện tử; 93,9% đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước thực hiện trả lương qua tài khoản, tăng so với tỷ lệ 81% tại thời điểm cuối năm 2016…Chưa kể, hơn 30 bệnh viện triển khai thanh toán viện phí điện tử; 27 ngân hàng thương mại và 10 tổ chức trung gian thanh toán phối hợp thu tiền điện, giúp doanh thu tiền điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thanh toán qua ngân hàng lên tới gần 90%…”[8]
2.2 Thực trạng TTKDTM tại ngân hàng Techcombak chi nhánh Tân Định
* Thực trạng chung của ngân hàng Techcombank:
“Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam Techcombank, tiếp nối
đà tăng trưởng mạnh mẽ của 2020 với kết quả tài chính ấn tượng trong quý 1/2021 Techcombank đạt lợi nhuận trước thuế 5,5 nghìn tỷ đồng và doanh thu 8,9 nghìn tỷ đồng; tăng lần lượt 76,8% và 46,2% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục dẫn đầu thị trường về tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) (44,2%) và tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) (3,5%).”[12]
“Trong quý 1 năm 2021, Techcombank đã có thêm khoảng 245,000 khách hàng mới, nâng tổng số khách hàng mà Ngân hàng phục vụ lên 8,6 triệu Khối lượng và giá trị giao dịch qua kênh điện tử của khách hàng cá nhân trong quý 1 năm 2021 lần lượt đạt 136,9 triệu giao dịch (tăng 88,6% so với cùng kỳ năm ngoái) và gần 2,0 triệu
tỷ VND (tăng 101,8% so với cùng kỳ năm ngoái).”[12]