Đề kiểm tra giữa kì 1 môn Ngữ văn lớp 10 năm 2022-2023 có đáp án - Sở GD&ĐT Bắc Ninh

Để hệ thống lại kiến thức cũ, trang bị thêm kiến thức mới, rèn luyện kỹ năng giải đề nhanh và chính xác cũng như thêm tự tin hơn khi bước vào kì kiểm tra sắp đến, mời các bạn học sinh cùng tham khảo Đề kiểm tra giữa kì 1 môn Ngữ văn lớp 10 năm 2022-2023 có đáp án - Sở GD&ĐT Bắc Ninh làm tài liệu để ôn tập. Chúc các bạn làm bài kiểm tra tốt!

  S  GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỞ Ụ Ạ

B C NINHẮ

(Đ  g m có 02 trang)       ề ồ

Đ  KI M TRA GI A KÌ IỀ Ể Ữ

NĂM H C 20Ọ 22­2023 Môn: NG  VĂN – L p 10Ữ ớ

Th i gian làm bài: 90 phút (không k  th i gian phát đ ) ờ ể ờ ề

I Ph n Đ c hi u (6.0 đi m)ầ ọ ể ể

Đ c văn b n sau:ọ ả

LÚA VÀ CỎ

M t hôm Tr i ng  gi a l ng tr i phán h i loài ng ộ ờ ự ữ ư ờ ỏ ườ i mu n đi u gì tr ố ề ướ c nh t. T ấ ổ   tiên chúng ta xin m t ngày hai b a c m ộ ữ ơ

Tr i bèn hoá phép c  m i ngày có m t h t lúa kh ng l  lăn qua kh p các c a nhà ờ ứ ỗ ộ ạ ổ ồ ắ ử   Các bà ch  vi c đ a tay ra h ng  là có s  g o đ  ăn trong ngày. Sau m i ngày làm xong ỉ ệ ư ứ ố ạ ủ ỗ  

ph n s , h t lúa đ ậ ự ạ ượ c Tr i hoá phép l i l n nh  cũ. Ng ờ ạ ớ ư ườ i ta ch  c n quét d n nhà c a ỉ ầ ọ ử  

s ch s  đ  ti p r ạ ẽ ể ế ướ c h t ng c c a tr i lăn đ n c a ạ ọ ủ ờ ế ử

Có m t ng ộ ườ i đàn bà kia tính tình l ườ i bi ng, không nghe l i d n c a Tr i. Khi h t ế ờ ặ ủ ờ ạ   lúa lăn đ n c a không th y ch  nhà quét d n ti p r ế ử ấ ủ ọ ế ướ c mình bèn quay sang nhà khác  

Ng ườ i ch  nhà t c gi n c m ch i r ủ ứ ậ ầ ổ ượ t theo, đ p m t cái th t m nh làm cho h t ng c v ậ ộ ậ ạ ạ ọ ỡ   tan t ng m nh.  Loài ng ừ ả ườ i ph i nh n đói m t th i gian bèn đi th a v i Tr i, Tr i b o ả ị ộ ờ ư ớ ờ ờ ả  

r ng: ằ

­ Các ng ườ i không kính n  h t ng c c a ta, t  đây, các ng ể ạ ọ ủ ừ ườ i ph i làm h t s c ả ế ứ   mình đ  cho h t ng c đ ể ạ ọ ượ ố c s ng d y. M i ng ậ ỗ ườ i ph i đi tìm m nh g o v  c a ta đem v , ả ả ạ ỡ ủ ề  

x i đ t, t ớ ấ ướ ướ i n c, săn sóc cho đ n khi tr  bông sinh h t. Ta s  giúp các ng ế ổ ạ ẽ ươ i làm vi c, ệ  

ta s  làm m a và n ng … ẽ ư ắ

T  đó loài ng ừ ườ i m i b t đ u tr ng lúa ớ ắ ầ ồ

Cũng vào lúc sinh ra lúa, Tr i sai m t Thiên th n đ a xu ng h  gi i m t s  h t ờ ộ ầ ư ố ạ ớ ộ ố ạ  

gi ng lúa và m t s  h t gi ng c  vãi ra kh p m t đ t đ  nuôi ng ố ộ ố ạ ố ỏ ắ ặ ấ ể ườ i và v t. Ban đ u, th n ậ ầ ầ   gieo t t c  h t gi ng c    trong tay trái, c  m c r t nhanh, lan tràn r t m nh qua đêm ấ ả ạ ố ỏ ở ỏ ọ ấ ấ ạ  

Đ n n i hôm sau Th n m i ch  gieo h t m t n a s  h t gi ng lúa   trong tay ph i thì đã ế ỗ ầ ớ ỉ ế ộ ử ố ạ ố ở ả   không còn m t kho ng đ t nào đ  gieo n a. Th n đành đem n a s  h t gi ng lúa v  tr i ộ ả ấ ể ữ ầ ử ố ạ ố ề ờ  

Do đó mà   trên m t đ t, c  m c nhi u mà l i r t kho , còn lúa thì ít l i m c r t khó ở ặ ấ ỏ ọ ề ạ ấ ẻ ạ ọ ấ   khăn, n u không chăm bón, làm c  thì b  c  át m t ế ỏ ị ỏ ấ

Khi đã bi t rõ vi c  y, Tr i li n n i gi n đày th n xu ng tr n hoá làm con trâu, ăn ế ệ ấ ờ ề ổ ậ ầ ố ầ  

c  đ i này qua đ i khác và ph i kéo cày cho loài ng ỏ ờ ờ ả ườ i tr ng lúa.  ồ

Tr i đ t ra m t v  th n đ  trông nom lúa g o. Th n Lúa là m t ông c  già râu tóc ờ ặ ộ ị ầ ể ạ ầ ộ ụ  

b c ph , th ạ ơ ườ ng hay ch ng g y đi đó đây ố ậ

     (Th n tho i ầ ạ , Doãn Qu c S  s u t m và d ch thu t, NXB Sáng t o, 1970, tr.29­30)ố ỹ ư ầ ị ậ ạ

L a ch n đáp án đúng nh t (ự ọ ấ 3,0 đi m ể ):

Câu 1. Xác đ nh ph ng th c bi u đ t chính c a văn b n trên ị ươ ứ ể ạ ủ ả

A. Bi u c m  ể ả

B. Miêu tả

C. T  s ự ự

D. Thuy t minh ế

Câu 2.  N i dung ch  y u c a văn b n là: ộ ủ ế ủ ả

A. Lí gi i v  ngu n g c vũ tr  và các hi n t ả ề ồ ố ụ ệ ượ ng t  nhiên ự

B. Lí gi i v  ngu n g c con ng ả ề ồ ố ườ i và ngu n g c các dân t c   Vi t Nam ồ ố ộ ở ệ

C. Lí gi i v  các anh hùng th i khuy t s , các anh hùng văn hoá, t  s  các ngh ả ề ờ ế ử ổ ư ề

D. Lí gi i v  ngu n g c các loài đ ng, th c v t ả ề ồ ố ộ ự ậ

Câu 3. H t lúa đ c Tr i hoá phép có nh ng đ c đi m gì? ạ ượ ờ ữ ặ ể

A H t lúa kh ng l , lăn qua các c a nhà, ch  c n đ a tay ra h ng là có đ  s  g o ăn ạ ổ ồ ử ỉ ầ ư ứ ủ ố ạ   trong ngày, sau m i ngày làm xong ph n s , h t lúa l i l n nh  cũ.  ỗ ậ ự ạ ạ ớ ư

B H t lúa kh ng l , t  nhiên m c lên, loài ng ạ ổ ồ ự ọ ườ i ch  c n ra ru ng mang v  đ  s  g o ỉ ầ ộ ề ủ ố ạ  

ăn, sau m i ngày làm xong ph n s , h t lúa l i l n tr  l i nh  cũ.  ỗ ậ ự ạ ạ ớ ở ạ ư

C. H t lúa nh , loài ng ạ ỏ ườ i ph i t  mình cày c y, vun x i, g t hái và mang v  nhà, n u ả ự ấ ớ ặ ề ế   không chăm bón t t, c  s  m c át h t lúa.  ố ỏ ẽ ọ ế

D. H t lúa nh , loài ng ạ ỏ ườ i ph i t  mình cày c y, vun x i, h t lúa t  lăn v  nhà, n u không ả ự ấ ớ ạ ự ề ế   chăm bón t t, c  s  m c át h t lúa.  ố ỏ ẽ ọ ế

Câu 4. Ch  ra bi n pháp tu t  đ c s  d ng trong câu văn:  ỉ ệ ừ ượ ử ụ Khi h t lúa lăn đ n c a, không ạ ế ử  

th y ch  nhà quét d n ti p r ấ ủ ọ ế ướ c mình, bèn quay sang nhà khác. 

A So sánh

B Nhân hoá

C Ẩ n d ụ

D Li t kê ệ

Câu 5. Theo văn b n, vì sao h t lúa sau này l i có kích th c nh  đi? ả ạ ạ ướ ỏ

A. Vì lúa gi n ng ậ ườ i ch  nhà không ti p đón mình chu đáo, c n th n.  ủ ế ẩ ậ

B. Vì ng ườ i ch  nhà th   , l ủ ờ ơ ườ i bi ng đã không ch u nghe l i d n c a Tr i ế ị ờ ặ ủ ờ

C. Vì ng ườ i ch  nhà c m ch i đ p m nh làm cho h t ng c v  tan t ng m nh ủ ầ ổ ậ ạ ạ ọ ỡ ừ ả

D. Vì Thiên th n làm ăn t c trách, nh m l n gi a c  và lúa ầ ắ ầ ẫ ữ ỏ

Câu 6. Chi ti t ế trên m t đ t, c  m c nhi u mà l i r t kho , còn lúa thì ít l i m c r t khó ặ ấ ỏ ọ ề ạ ấ ẻ ạ ọ ấ   khăn, n u không chăm bón, làm c  thì b  c  át m t ế ỏ ị ỏ ấ  có ý nghĩa gì?

A Mu n lúa t t ph i làm c ố ố ả ỏ

B S  ra đ i c a c  và lúa ự ờ ủ ỏ

C S c s ng c a c  và lúa ứ ố ủ ỏ

D Cách chăm sóc c  và lúa ỏ

Tr  l i các câu h i (ả ờ ỏ 3,0 đi m ể ):

Câu 7. Theo văn b n, loài ng i ph i làm gì đ   ả ườ ả ể h t lúa đ ạ ượ ố c s ng d y ậ ? 

Câu 8. Chi ti t ế Tr i phán h i loài ng ờ ỏ ườ i mu n đi u gì tr ố ề ướ c nh t, t  tiên chúng ta xin m t ấ ổ ộ   ngày hai b a c m ữ ơ  đã th  hi n khát v ng gì c a nhân dân ta x a?ể ệ ọ ủ ư

Câu 9. T  câu chuy n  ừ ệ Lúa và cỏ, anh /ch  rút ra đị ượ c bài h c gì cho mình? (Tr  l i b ng ọ ả ờ ằ   4­5 câu).

II Ph n Vi t (4.0 đi m)ầ ế ể

Ch n m t trong hai đ  văn sau:ọ ộ ề

Đ  1. ề Vi t m t bài văn ngh  lu n (kho ng 500 ch ) phân tích, đánh giá n i dung và ngh ế ộ ị ậ ả ữ ộ ệ  thu t c a truy n  ậ ủ ệ Lúa và cỏ.

Đ  2.ề  T  đo n trích ph n Đ c hi u, vi t m t bài văn ngh  lu n (kho ng 500 ch ) bàn vừ ạ ầ ọ ể ế ộ ị ậ ả ữ ề  vai trò c a lao đ ng trong cu c s ng con ng ủ ộ ộ ố ườ i.

      ­­­­­­­­­­­­­­­­­­H t­­­­­­­­­­­­­­­­­­ ế

MÔN NG  VĂN ­ L P 10Ữ Ớ

S  GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỞ Ụ Ạ

B C NINHẮ

(H ướ ng d n ch m có 03  trang) ẫ ấ

HƯỚNG D N CH MẪ Ấ

 Đ  KI M TRA GI A H C KÌ 1Ề Ể Ữ Ọ

NĂM H C 2022­2023Ọ

Môn: Ng  văn ­ L p 10ữ ớ

7 Theo văn b n, đả ể 

h t   lúa   đ ạ ượ   c 1,0

s ng   d y ố ậ ,   loài 

người ph i: ả đi tìm 

m nh   g o   v , ả ạ ỡ  

đem   v ,   x i   đ t, ề ớ ấ  

t ướ i   n ướ c,   săn  

sóc   cho   đ n   khi ế  

nó   tr   bông   sinh ổ  

h t.  ạ

H ướ ng   d n ẫ  

ch m: ấ

­ HS tr  l i đ ả ờ ượ   c

t  04 ý tr  lên đ t ừ ở ạ  

0,5 đi m ể

­ HS tr  l i đ ả ờ ượ   c

t   02   ­   03   ý   đ t ừ ạ  

0,25 đi m ể

8 Chi ti t  ế tr i phán ờ  

h i   loài   ng ỏ ườ   i

mu n   đi u   gì ố ề  

tr ướ c   nh t,   t ấ ổ 

tiên   chúng   ta   xin 

m t ngày hai b a ộ ữ  

c m ơ   đã   th   hi nể ệ  

khát   v ng   vọ ề 

cu c s ng  m no,ộ ố ấ  

đ   đ y c a nhânủ ầ ủ  

dân ta x a.ư

H ướ ng   d n ẫ  

ch m: ấ

 ­ HS có cách di n ễ  

đ t t ạ ươ ng đ ươ   ng

đ t đi m t i đa ạ ể ố

1,0

9 G i ý: Bài h c vợ ọ ề 

vi c   quý   tr ngệ ọ  

lương   th c;   b oự ả  

v   tài   nguyênệ  

thiên nhiên; v  giáề  

tr   c a   lao   đ ngị ủ ộ  

…

H ướ ng   d n ẫ  

ch m: ấ

 ­ HS nêu đ c 01 ượ  

bài   h c,   lí   gi i ọ ả  

1,0

h p   lí,   phù   h p ợ ợ  

v i   chu n   m c ớ ẩ ự  

đ o  đ c và  pháp ạ ứ  

lu t đ t 1,0 đi m ậ ạ ể

­ HS nêu đ ượ c 01   bài   h c,   lí   gi i ọ ả  

ch a   đ   thuy t ư ủ ế  

ph c   đ t   0,5 ụ ạ  

đi m ể

1 a.  Đ m   b o   c u ả ả ấ  

trúc   bài   văn   nghị 

lu n ậ

M  bài ở   nêu đượ  c

v n đ ,  ấ ề Thân bài 

tri n   khai   để ượ  c

v n   đ ,  ấ ề K t   bài ế  

khái   quát   đượ  c

v n đ ấ ề

0,25

b   Xác   đ nh   đúng ị   yêu c u c a đ ầ ủ ề Phân   tích,   đánh  giá   n i   dung, ộ   ngh   thu t   c a ệ ậ ủ   truy n   “Lúa   và ệ  

c ” ỏ

0,5

c. Tri n khai v n ể ấ  

đ   ngh   lu n ề ị ậ   thành   các   lu n ậ  

đi m ể

HS có th  vi t bàiể ế   nhi u cách trên cề ơ 

s  kở ết  h p   đợ ượ  c

lí l  và d n ch ngẽ ẫ ứ  

đ   t o   tính   ch tể ạ ặ  

ch ,   logic   c aẽ ủ  

m i   lu n   đi m;ỗ ậ ể  

đ m b o các yêuả ả  

c u sau:ầ

2,5

* Gi i thi u ng nớ ệ ắ  

g n v  tác ph mọ ề ẩ   truy n   (nhan   đ ,ệ ề   tác   gi …)   và   ýả  

ki n khái quát c aế ủ  

HS   v  tác  ph m,ề ẩ  

đi u   khi n   HSề ế   yêu   thích   tác 

ph m…ẩ  

*   Tóm   t t   n iắ ộ   dung   chính   c aủ   truy nệ

*   Đ c   đi m   vặ ể ề 

n i dung và nghộ ệ  thu t c a truy n:ậ ủ ệ +   N i   dung:   kộ ể 

l i s  ra đ i c aạ ự ờ ủ   cây   lúa,   nh nấ  

m nh   quá   trìnhạ   lao đ ng gian khộ ổ 

t o ra lạ ương th c,ự  

t   đó   th   hi nừ ể ệ   khát v ng v  mùaọ ề   màng   t t   tố ươ  i,

m a   thu n   gióư ậ   hoà,   cu c   s ngộ ố  

m   no,   đ y   đ ;

tín   ngưỡng   thờ 

th nầ   Nông  nghi p…ệ

+   Ngh   thu t:ệ ậ   hình   th c   nghứ ệ  thu t và tác d ngậ ụ  

c a   chúng:   thủ ể 

hi n   nh ng   đ cệ ữ ặ  

tr ng c a th  lo iư ủ ể ạ  

th n tho i nh  sầ ạ ư ự  phong phú c a tríủ  

tưởng   tượng;   các  chi   ti t   th n   kì;ế ầ  

l i   k   chuy nố ể ệ  

h p d n; cách xâyấ ẫ  

d ng   nhân   v tự ậ  

đ c đáo…ộ

(M i   phân   tích,ỗ   đánh   giá   v   n iề ộ  

dung   và   nghệ 

thu t   đ u   cóậ ề  

nh ng chi ti t tiêuữ ế  

bi u d n ra t  tácể ẫ ừ  

ph m.)ẩ

* Kh ng đ nh giáẳ ị  

tr  c a truy n: bàiị ủ ệ  

h c rút ra t  câuọ ừ  

chuy n   (có   thệ ể 

bài h c v  vai trò,ọ ề  

giá   tr   c a   laoị ủ  

đ ng, vai  trò  c aộ ủ  

lương   th c   đ iự ố  

v i con ngớ ười…), 

th  hi n s  đ ngể ệ ự ồ  

tình   ho c   khôngặ  

đ ng   tình   v iồ ớ  

thông đi p t  vănệ ừ  

b n… ả

d   Chính   t ,   ng ả ữ 

pháp

Đ m   b o   chu nả ả ẩ  

chính t , ng  phápả ữ  

ti ng Vi t.ế ệ

0,25

e   Sáng  t o ạ :   Thể 

hi n suy nghĩ sâuệ  

s c   v   v n   đắ ề ấ ề 

ngh  lu n; có cáchị ậ  

di n đ t m i m ễ ạ ớ ẻ

0,5

2 a.  Đ m   b o   c u ả ả ấ  

trúc bài ngh  lu n ị ậ

M  bài ở   nêu đượ  c

v n đ ,  ấ ề Thân bài 

tri n   khai   để ượ  c

v n   đ ,  ấ ề K t   bài ế  

khái   quát   đượ  c

v n đ ấ ề

0,25

b   Xác   đ nh   đúng ị  

yêu c u c a đ ầ ủ ề.

Ngh  lu n v  vaiị ậ ề  

trò   c a   lao   đ ngủ ộ  

trong   cu c   s ngộ ố  

con người

0,5

c. Tri n khai v n ể ấ  

đ   ngh   lu n ề ị ậ  

thành   các   lu n ậ  

đi m ể

HS có th  vi t bàiể ế  

nhi u cách trên cề ơ 

s  kở ết  h p   đợ ượ  c

lí l  và d n ch ngẽ ẫ ứ  

đ   t o   tính   ch tể ạ ặ  

ch ,   logic   c aẽ ủ  

m i   lu n   đi m;ỗ ậ ể  

đ m b o các yêuả ả  

c u sau:ầ

*   Gi i   thi u   v nớ ệ ấ  

đ  c n bàn lu nề ầ ậ

* Gi i thích:ả

­ Lao đ ng là hànhộ  

đ ng   có   ch   ý,ộ ủ  

m c đích c a conụ ủ  

người   đ   t o   raể ạ  

c a c i v t ch t,ủ ả ậ ấ  

ph c   v   các   nhuụ ụ  

c u   trong   cu cầ ộ  

s ng.ố

* Phân tích vai trò 

c a   lao   đ ngủ ộ  

trong cu c s ng:ộ ố

­   Lao   đ ng   thúcộ  

đ y s  phát tri nẩ ự ể  

c a   xã   h i,   thủ ộ ể 

hi n trình đ  vănệ ộ  

minh,   giúp   cu cộ  

s ng   ngày   càngố  

giàu đ p.ẹ

­   Lao   đ ng   giúpộ  

con   người   hoàn 

thi n   b n   thânệ ả  

2,5

trên   m i   phọ ươ  ng

di n   (nhân   cách,ệ  

vóc dáng, v  trí …)ị

*   Ch ng   minh:ứ  

Nêu   và   phân   tích 

các   ví   d   trongụ  

cu c   s ng,   trongộ ố  

văn h c x a ho cọ ư ặ  

nay v  nh ng conề ữ  

người đã lao đ ngộ  

chăm   ch ,   sángỉ  

t o…đạ ể   kh ngẳ  

đ nh   b n   thân,ị ả  

vươn   t i   thànhớ  

công,   góp   ph nầ  

làm   xã   h i   ngàyộ  

càng văn minh và 

t t đ p h n.ố ẹ ơ

*   Bình   lu n:   Đậ ề 

cao vai trò c a laoủ  

đ ng   trong   cu cộ ộ  

s ng;   phê   phánố  

thói   lười   bi ng,ế  

nh ng quan ni m,ữ ệ  

hành   vi   sai   l chệ  

v   lao   đ ng…ề ộ  

liên   h   và   nêuệ  

phương   hướ  ng

rèn luy n đ  b nệ ể ả  

thân   đ   có   tinhể  

th n   lao   đ ngầ ộ  

chăm   ch ,   nhi tỉ ệ  

tình , sáng t o.ạ

*   Kh ng   đ nh   vàẳ ị  

đánh giá khái quát 

l i v n đạ ấ ề

d   Chính   t ,   ng ả ữ 

pháp

Đ m   b o   chu nả ả ẩ  

chính t , ng  phápả ữ  

Ti ng Vi t.ế ệ

0,25

e   Sáng  t o ạ :   Thể 

hi n suy nghĩ sâuệ  

s c   v   v n   đắ ề ấ ề  ngh  lu n; có cáchị ậ  

di n đ t m i m ễ ạ ớ ẻ

0,5