Bài thơ ĐỒNG CHÍ 3 câu cuối Khi nhắc đến Chính Hữu, ta thường nhắc đến một nhà thơ chiến sĩ trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp Tác phẩm của ông thường viết về chiến tranh và hình ảnh người lính.
Trang 1Bài thơ ĐỒNG CHÍ 3 câu cuối
Khi nhắc đến Chính Hữu, ta thường nhắc đến một nhà thơ chiến sĩ trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp Tác phẩm của ông thường viết về chiến tranh và hình ảnh người lính với những ngôn từ hàm súc, giản dị Bài thơ
“Đồng chí” là một trong những tác phẩm tiêu biểu và thành công nhất của ông Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp người lính trong kháng chiến chống Pháp Đọc bài thơ ta thật sự ấn tượng với bức tranh đẹp về tình đồng chí :
“Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.” Bài thơ “Đồng chí” được viết vào đầu năm 1948 sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch năm 1947 Với cái nhìn chân thực của người lính – người trong cuộc – người trực tiếp cầm súng ra mặt trận, Chính Hữu đã khắc họa thành công vẻ đẹp từ hoàn cảnh đến tâm hồn và ý chí nghị lực, mạnh mẽ, dũng cảm, chan chứa tình đồng chí của người lính cách mạng Trong 7 câu thơ đầu, nhà thơ đã lí giải cơ sở tình đồng chí thắm thiết, sâu nặng của những người lính cách mạng
Bài thơ khép lại bằng bức tranh của tình đồng chí nơi chiến hào chờ giặc Ba câu thơ cuối vừa giàu chất hiện thực vừa đậm đà chất lãng mạn, bay bổng, vừa gợi tả bức tranh không gian hoàn cảnh của núi rừng lại vừa đặc tả hình ảnh những người lính trong chiến tranh Đây là biểu hiện cao đẹp nhất của tình đồng đội, đồng chí Đó là khoảng thời gian “đêm nay” rất cụ thể với khung cảnh “rừng hoang sương muối” hiu quạnh, lạnh lẽo và khắc nghiệt Tuy nhiên, người lính vẫn đứng cạnh bên nhau để chờ giặc tới Động từ
“chờ” cho thấy được tư thế chủ động và hết sức đề cao cảnh giác của người lính trong khi làm nhiệm vụ Nghệ thuật tương phản đối lập được tạo ra rất cân đối giữa một bên là không gian núi rừng lạnh lẽo, hoang vu, vắng lặng với một bên là tư thế chủ động mạnh mẽ như lấn át cả không gian toàn cảnh của người lính Chính sức mạnh của tình đồng chí đã giúp người lính vượt lên trên hiện thực khắc nghiệt đó Các từ gần nghĩa “cạnh, bên” cho thấy sức mạnh tinh thần đoàn kết gắn bó luôn có nhau của người lính Trên cao là ánh trăng treo lơ lửng trên bầu trời dưới cái nhìn lãng mạn hóa của Chính Hữu
Trang 2ánh trăng như đang treo ở đầu mũi súng Đêm khuya, trăng trên vòm trời cao
đã sà xuống thấp dần, ở vào một vị trí và tầm nhìn nào đó, vầng trăng như đang treo trên đầu mũi súng của người chiến sĩ đang phục kích chờ giặc Và
“trăng” theo đó đã trở thành người bạn, vừa chứng minh cho tình cảm đồng chí keo sơn của người lính, vừa sáng soi và sưởi ấm cho không gian của rừng đêm sương muối Hình ảnh “súng – trăng” trong câu thơ “đầu súng trăng treo” được đặt bên nhau vừa có ý nghĩa thực, vừa có ý nghĩa biểu tượng
“Trăng” là mơ mộng, là hòa bình, là thi sĩ, là gần…còn “súng” là chiến tranh,
là thực tại, là chiến sĩ Trăng soi sáng cho súng, súng bảo vệ cho trăng Sự đan cài giữa lãng mạn và hiện thực ấy cho thấy được hiện thực chiến tranh khó khăn, vất vả, lại vừa toát lên vẻ đẹp tâm hồn của người lính : họ vừa là chiến sĩ, vừa là thi sĩ, họ cầm súng chiến đấu để bảo vệ quê hương, đất nước
Có thể nói ba câu cuối là một bức tranh đẹp, như một bức tượng đài sừng sững của hình ảnh người lính cách mạng với tình đồng chí thiêng liêng sâu sắc Chính tình cảm đồng chí đã làm nên tâm hồn, vẻ đẹp người chiến sĩ Câu thơ được chọn làm nhan đề cho tập thơ của Chính Hữu
Với giọng điệu tâm tình thiết tha, lời thơ giản dị, đồng ấm cộng với các biện pháp nghệ thuật điệp từ, dùng thành ngữ, câu thơ sóng đôi…Đoạn thơ đã đi sâu khám phá, lí giải vẻ đẹp tình đồng chí và bền chặt trong sự chan hòa, chia
sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui, nỗi buồn Từ hình ảnh người lính trong bài thơ “Đồng chí” khiến ta liên tưởng đến “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật, trong bài “Tây tiến” của nhà thơ Quang Dũng,
là kết tinh cao độ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta trong suốt 4000 năm dựng nước Họ mãi là hình ảnh đẹp nhất trong bài thơ, mãi là chân dung đẹp của thời đại chúng ta
Đã hơn nửa thế kỉ trôi qua, bức tranh đẹp về tình đồng chí giữa những người lính vẫn luôn khiến ta trân trọng và cảm phục Nhà thơ Chính Hữu đã để lại cho nền thơ ca Việt Nam một bài thơ xuất sắc về đề tài người lính Có lẽ vì thế mà người đọc không thể nào quên