Quản trị là một khoa học, một nghệ thuật và là một nghề

Quản trị là một nghề Xét về mặt tổ chức và kỹ thuật của hoạt động quản trị thì quản trị chính là sự kết hợp mọi nỗ lực của con người trong một tổ chức nào đó để đạt tới mục tiêu chung c

Quản trị là một khoa học, một nghệ thuật và là m ột nghề

Đề cương ôn tập môn Quản trị học

• 1 Quản trị là một khoa học

• 2 Quản trị là một nghệ thuật

• 3 Quản trị là một nghề

Xét về mặt tổ chức và kỹ thuật của hoạt động quản trị thì quản trị chính là

sự kết hợp mọi nỗ lực của con người trong một tổ chức nào đó để đạt tới mục tiêu chung c ủa tổ chức và mục tiêu riêng c ủa mỗi người một cách khôn khéo và hiệu quả nhất

Quản trị là một loại lao động trí óc đ ặc thù nh ằm tổ chức, điều khiển và phối hợp các hoạt động mà doanh nghi ệp phải thực hiện để đạt mục tiêu kinh doanh Nó không ch ỉ dựa trên kinh nghi ệm mà phải có cơ s ở khoa học (tổng kết từ thực tiễn quản trị và có sự vận dụng các quy luật, nguyên tắc, phương pháp và công cụ quản trị) Mặt khác, nó còn là một nghệ thuật trong xử lý các tình hu ống đa dạng không th ể dự tính đầy đủ; cần hết sức linh hoạt, sáng tạo, tuỳ cơ ứng biến sao cho có hi ệu quả cao nh ất Ngoài ra, quản trị còn là một nghề chuyên nghiệp, kết quả của sự phân công lao đ ộng cao trong xã h ội; đòi hỏi kỹ năng và phẩm chất nhất định

1 Quản trị là một khoa h ọc

Tính khoa h ọc của quản trị thể hiện các đòi h ỏi sau:

Phải dựa trên s ự hiểu biết sâu sắc các quy luật khách quan chung và riêng (tự nhiên, k ỹ thuật và xã h ội) Đặc biệt cần tuân th ủ các quy lu ật của quan

hệ công ngh ệ, quan hệ kinh tế, chính tr ị; của quan hệ xã hội và tinh thần

Vì vậy, quản trị phải dựa trên cơ sở lý luận của ngành khoa h ọc tự nhiên, khoa học kỹ thuật như toán học, điều khiển học, tin học, công ngh ệ học,

v.v cũng như ứng dụng nhiều luận điểm và thành tựu của các môn xã hội học, tâm lý h ọc, luật học, giáo dục học, văn hóa ứng xử

Phải dựa trên các nguyên t ắc tổ chức quản trị (về xác định chức năng, nhiệm vụ, trách nhi ệm và quy ền hạn; về xây dựng cơ cấu tổ chức quản trị;

về vận hành cơ chế quản trị, đặc biệt là xử lý các mối quan hệ quản trị) Phải vận dụng các phương pháp khoa h ọc (như đo lường định lượng hiện đại, dự đoán, xử lý lưu trữ dữ liệu, truyền thông, tâm lý xã hội ) và biết

sử dụng các kỹ thuật quản trị (như quản lý theo m ục tiêu, lập kế hoạch, phát triển tổ chức, lập ngân quỹ, hạch toán giá thành s ản phẩm, kiểm tra theo mạng lưới, kiểm tra tài chính)

Phải dựa trên s ự định hư ớng cụ thể đồng thời có sự nghiên cứu toàn diện, đồng bộ các hoạt động hướng vào mục tiêu lâu dài, với các khâu chủ yếu trong từng giai đoạn

Tóm lại, khoa học quản trị cho chúng ta nh ững hiểu biết về các quy luật,

nguyên tắc, phương pháp, k ỹ thuật quản trị; để trên cơ sở đó biết cách giải quyết các vấn đề quản trị trong các hoàn c ảnh cụ thể, biết cách phân tích một cách khoa h ọc những thời cơ và những khó khăn tr ở ngại trong việc đạt tới mục tiêu

2 Quản trị là một nghệ thuật

Tính nghệ thuật của quản trị xuất phát t ừ tính đa dạng, phong phú c ủa các

sự vật và hiện tượng trong kinh t ế, kinh doanh và trong qu ản trị; hơn nữa còn xuất phát từ bản chất của quản trị Những mối quan h ệ giữa con người (với những động cơ, tâm tư, tình c ảm khó định lư ợng) luôn đòi h ỏi mà quản trị phải xử lý khéo léo, linh ho ạt Tính ngh ệ thuật của quản trị còn phụ thuộc vào kinh nghi ệm và những thuộc tính tâm lý cá nhân c ủa từng người quản lý; vào cơ may và vận rủi, v.v

Nghệ thuật quản trị là việc sử dụng có hiệu quả nhất các phương pháp, các tiềm năng, các cơ h ội và các kinh nghi ệm đư ợc tích lũy trong ho ạt động thực tiễn nhằm đạt được mục tiêu đề ra cho tổ chức, doanh nghi ệp Đó là việc xem xét đ ộng tĩnh c ủa công việc kinh doanh đ ể chế ngự nó, đảm bảo cho doanh nghiệp tồn tại, ổn định và không ng ừng phát tri ển có hiệu quả cao Nói cách khác, ngh ệ thuật quản trị kinh doanh là t ổng hợp những “bí quyết”, những “chiêu thức” trong kinh doanh đ ể đạt mục tiêu mong mu ốn với hiệu quả cao

Nghệ thuật quản trị không th ể tìm thấy đư ợc đầy đủ trong sách báo; vì nó

là bí mật kinh doanh và r ất linh ho ạt Ta ch ỉ có thể nắm các nguyên tắc cơ

bản của nó, kết hợp với quan sát tham kh ảo kinh nghiệm của các nhà quản

trị khác để vận dụng vào điều kiện cụ thể Một số lĩnh vực cần thể hiện nghệ thuật quản trị kinh doanh là:

Nghệ thuật tạo thời cơ, chớp thời cơ, tránh nguy cơ

Nghệ thuật tạo vốn, sử dụng vốn và tích luỹ vốn

Nghệ thuật cạnh tranh (giành th ị phần, đạt lợi nhuận cao)

Nghệ thuật sử dụng người (phát hiện, bố trí, phát huy, liên k ết)

Nghệ thuật ra quy ết định (nhạy, đúng, kịp thời ) và tổ chức thực hiện quyết định

Nghệ thuật sử dụng đòn bẩy trong qu ản trị

Nghệ thuật giao ti ếp (với đối tác, với khách hàng, v ới cấp dưới )

Những yếu tố tạo cơ sở cho nghệ thuật quản trị kinh doanh là

Tiềm năng c ủa doanh nghi ệp (sự trường vốn, công nghệ mới, nguồn chất xám, nguồn cung ứng, thị trường tiêu thụ )

Tri thức và thông tin (ki ến thức về nhận biết quy luật, khoa h ọc - công nghệ, tình hình th ị trường, đối thủ đối tác, thời cơ và vận rủi )

Bí mật trong kinh doanh (ý đ ồ chiến lược, phương hư ớng công nghệ, giá c ả .)

Sự quyết đoán của lãnh đ ạo doanh nghi ệp (kiên đ ịnh mục tiêu, dám nghĩ, dám làm và dám ch ịu trách nhiệm, có biện pháp h ữu hiệu, chỉ đạo dứt khoát có hiệu lực )

Sử dụng các mưu k ế trong kinh doanh hay có th ể hiểu là chiến lược kinh doanh ((v ận dụng linh ho ạt, sáng t ạo các th ủ đoạn truyền thống, sáng kiến bất ngờ, tương kế tựu kế )

3 Quản trị là một nghề

Đây là một chức năng đặc biệt hình thành từ sự phân công chuyên môn hóa lao động xã hội, hoạt động quản trị phải do một số người được đào tạo, có kinh nghi ệm và làm vi ệc chuyên nghiệp thực hiện

Người làm nghề quản lý kinh doanh cần có các điều kiện; năng khiếu quản trị, ý chí làm giàu (cho doanh nghi ệp, cho đ ất nư ớc, cho b ản thân), có h ọc vấn cơ bản, đư ợc đào tạo về quản trị (từ thấp đến cao), tích lũy kinh

nghiệm, có tác phong năng đ ộng và th ận trọng, có đ ầu óc đổi mới, có

phương pháp ứng xử tốt, có phẩm chất chính trị và nhân cách đúng mực, v.v