Phân tích SWOT là gì hướng dẫn a z dành cho người mới – 2022

Điểm chung của những doanh nghiệp có thể xoay sở được qua cơn đại dịch này chính là h ọ biết cải thiện điểm yếu, phát huy đi ểm mạnh kịp thời theo một phương thức đã đư ợc chứng minh hiệ

Phân tích SWOT là gì? Hư ớng dẫn A-Z dành cho người mới – 2022

Có lẽ bạn cũng thấy,

Đại dịch Covid-19 càn quét chỉ vài tháng ngắn ngủi nhưng đã khiến không

ít doanh nghi ệp lớn nhỏ phải “ngừng cuộc chơi” m ột cách cay đắng, đồng thời lại là cơ h ội cho nhi ều doanh nghi ệp khác tr ở mình mạnh mẽ

Điểm chung của những doanh nghiệp có thể xoay sở được qua cơn đại dịch này chính là h ọ biết cải thiện điểm yếu, phát huy đi ểm mạnh kịp thời theo một phương thức đã đư ợc chứng minh hiệu quả trong Marketing, đó chính

là sử dụng phương pháp phân tích SWOT

Còn doanh nghiệp bạn thì sao?

Bây giờ đại dịch đã qua, nhưng s ẽ thế nào nếu còn những thách thức tiềm tàng khác vẫn đang ch ờ đợi? Bạn đã có chiến lược thấu hiểu và xây dựng doanh nghiệp đủ vững mạnh để vượt qua?

Và bạn đã có chi ến lược phục hồi doanh nghiệp đúng cách sau nh ững biến chuyển lớn vừa rồi?

Hãy cùng tôi tìm hi ểu cách th ức hiểu sâu về những gì mà doanh nghi ệp bạn đang có, từ thế mạnh cần phát huy, cơ hội để nắm bắt đến rủi ro, mối đe dọa cần giảm thiểu càng sớm càng t ốt!

Nghiên cứu và tự mình phân tích mô hình SWOT đ ể phục hồi tăng trư ởng, cải thiện doanh số ngay sau đây!

SWOT là gì?

SWOT là viết tắt của 4 từ Tiếng Anh: Strengths (th ế mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức) – là mô hình (hay ma trận) phân tích kinh doanh n ổi tiếng cho doanh nghi ệp

Mô hình SWOT là mô hình (hay ma tr ận) phân tích kinh doanh n ổi tiếng dành cho mọi doanh nghiệp muốn cải thiện tình hình kinh doanh b ằng định hướng đúng đẵn và xây dựng những nền tảng phát triển vững chắc

Trong đó Thế mạnh và Điểm yếu được xem là hai yếu tố nội bộ trong một

doanh nghiệp Ví dụ như danh tiếng, đặc điểm, vị trí địa lý Gọi là yếu tố nội bộ, bởi vì đây là nh ững yếu tố mà bạn có thể nỗ lực để thay đổi

Còn Cơ hội và Rủi ro là hai yếu tố bên ngoài Ví dụ như nguồn cung ứng,

đối thủ, giá thị trường, vì chúng không phải những yếu tố chỉ cần muốn là

có thể kiểm soát đư ợc

Phân tích SWOT là gì?

Phân tích SWOT là y ếu tố quan trọng để tạo chiến lược sản xuất kinh

doanh của doanh nghiệp Về cơ bản, phân tích SWOT t ức là phân tích 4 yếu tố: Strengths (Đi ểm mạnh), Weaknesses (Đi ểm yếu), Opportunities (Cơ hội), Threats (Thách th ức) giúp bạn xác đ ịnh mục tiêu chi ến lược, hư ớng đi cho doanh nghiệp

Các yếu tố trong phân tích SWOT

Phân tích mô hình SWOT có th ể được áp dụng cho toàn b ộ doanh nghiệp hoặc tổ chức hoặc các dự án riêng lẻ mà doanh nghiệp đang hay s ẽ triển khai

Nói tóm gọn, phân tích SWOT doanh nghi ệp bao gồm những khía c ạnh như sau:

• Thế mạnh: Đặc điểm doanh nghiệp hoặc dự án đem lại lợi thế cạnh tranh so với đối thủ cạnh tranh

• Điểm yếu: Đặc điểm doanh nghiệp hoặc dự án khiến doanh nghiệp hoặc dự án yếu thế hơn so v ới đối thủ

• Cơ hội: Nhân tố môi trường có thể khai thác để giành được lợi thế

• Thách thức: Nhân t ố môi trường có th ể tác động tiêu cực đến doanh nghiệp hoặc dự án

SWOT đư ợc áp dụng trong lĩnh v ực nào?

Phân tích SWOT (hay ma tr ận SWOT) là k ỹ thuật chiến lược được sử dụng

để giúp cá nhân hay tổ chức xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và

thách thức trong c ạnh tranh thương trư ờng cũng như trong quá trình xây dựng nội dung kế hoạch cho dự án Doanh nghi ệp có thể dùng phân tích SWOT làm rõ mục tiêu đ ầu tư và xác định những yếu tố khách quan – chủ quan có thể ảnh hưởng đến quá trình đ ạt được mục tiêu đó

Xác định mô hình SWOT cực kì quan trọng Vì nó sẽ quyết định bước tiếp theo để đạt được mục tiêu là gì Người lãnh đạo nên dựa vào ma trận

SWOT xem m ục tiêu có kh ả thi hay không N ếu không thì họ cần thay đổi mục tiêu và làm lại quá trình đánh giá ma tr ận SWOT

Dưới đây là một số trường hợp ứng dụng phân tích mô hình SWOT:

• Lập kế hoạch chi ến lư ợc

• Brainstorm ý tưởng

• Đưa ra quyết định

• Phát triển thế mạnh

• Loại bỏ hoặc hạn chế điểm yếu

• Giải quyết vấn đề cá nhân như v ấn đề nhân viên, cơ cấu tổ chức, nguồn lực tài chính …

Ưu nhược điểm của mô hình SWOT

Ưu điểm

Không tốn chi phí: SWOT là phương pháp phân tích tình hình kinh doanh hoặc bất kỳ dự án nào do doanh nghi ệp thực hiện Phương pháp hi ệu quả và tiết kiệm chi phí, đây là 2 l ợi thế lớn nhất của phân tích SWOT

Kết quả quan trọng: SWOT sẽ đánh giá đư ợc 4 phương di ện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để doanh nghiệp rút ra được kết quả chính xác giúp hoàn thi ện dự án, vượt qua rủi ro

Ý tưởng mới: Mô hình SWOT có thể cung cấp các ý tưởng mới cho doanh nghiệp bằng các phân tíc h trong 4 mục cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu của SWOT Mô hình không chỉ cho bạn biết lợi thế, bất lợi mà cả những mối đe dọa để giúp bạn đối phó hiệu quả hơn trong tương lai, có những kế hoạch tránh các rủi ro tốt nhất

Nhược điểm

Kết quả chưa chuyên sâu: Chính vì vi ệc phân tích SWOT khá đơn gi ản, nên kết quả nhận về chưa thực sự phản ánh đúng các khía c ạnh Kết quả không đưa ra phản biện, chỉ tập trung vào việc chuẩn bị dự án, điều đó không đủ

để hoàn thiện đánh giá và đưa ra định hướng, mục tiêu

Cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn: Để thực sự đạt kết quả tốt thì vi ệc phân tích SWOT cơ bản là không đủ, vì kỹ thuật SWOT chỉ tập trung

nghiên cứu và phân tích b ức tranh toàn cảnh

Phân tích chủ quan:Một phân tích đ ầy đủ là phân tích đánh giá đư ợc ảnh hưởng đến hiệu suất của công ty, dữ liệu đáng tin cậy, có liên quan và có thể so sánh đư ợc, từ đó đưa ra các quy ết định kinh doanh

Tuy nhiên, SWOT không làm đư ợc điều này, việc phân tích SWOT chưa đủ

để đưa ra kết luận hay quyết định nào Tất cả dữ liệu có được chỉ là phản ánh thiên v ị của những các nhân th ực hiện nghiên cứu, phân tích Ngoài ra,

dữ liệu dùng đ ể phân tích SWOT chưa th ực sự đúng, có thể lỗi thời nhanh chóng

Hướng dẫn xây dựng mô hình SWOT

Thông thường sơ đồ SWOT được trình bày dưới dạng ma trận 4 ô vuông tượng trưng cho 4 yếu tố chính Tuy nhiên bạn cũng có thể liệt kê các ý cho từng mục dư ới dạng danh sách Cách trình bày như th ế nào tùy m ỗi người

Sau khi thảo luận, thống nhất phiên bản SWOT hoàn chỉnh nhất, liệt kê các

ý trong 4 y ếu tố theo thứ tự ưu tiên nhi ều nhất cho đến ít ưu tiên nh ất Tôi cũng đã tổng hợp một số câu hỏi dành cho mỗi phần để bạn tham khảo khi phân tích SWOT

Strength – Thế mạnh

Yếu tố đầu tiên của phân tích SWOT là Strength, t ức Điểm mạnh, bao gồm các phần được liệt kê trong ảnh sau:

Strengths – Thế mạnh trong SWOT

Như bạn có thể đoán, yếu tố này giải quyết những điều mà doanh nghiệp đặc biệt làm tốt, chẳng hạn như môi trường làm việc tốt, hay ý tưởng bán hàng độc đáo, hay nguồn nhân lực tuyệt vời, bộ máy lãnh đạo xuất sắc,

Hãy thử đặt câu hỏi để mở rộng yếu tố đầu tiên: Điểm mạnh, bằng cách liệt

kê những câu h ỏi xoay quanh th ế mạnh của doanh nghiệp như sau:

• Khách hàng yêu thích điều gì về doanh nghiệp hay sản phẩm của bạn?

• Doanh nghiệp bạn làm gì t ốt hơn các doanh nghi ệp khác trong ngành như thế nào?

• Đặc tính thương hiệu (brand attribute) thu hút nh ất của doanh nghiệp bạn là gì?

• Những ý tư ởng bán hàng độc đáo mà doanh nghi ệp của bạn đang ấp ủ?

• Hay những tài nguyên nào ch ỉ bạn có mà đối thủ thì không?

Câu trả lời sẽ đem lại cái nhìn tổng thể giúp b ạn xác định điểm mạnh cốt lõi của doanh nghi ệp

Đừng quên cân nhắc lợi thế từ góc nhìn cả trong cuộc lẫn khách hàng và những bạn cùng ngành N ếu bạn gặp khó khăn thì hãy c ứ viết ra

những Unique Selling Proposition (USP) của công ty và có th ể bạn sẽ tìm

ra điểm mạnh từ những đặc điểm đó

Ngoài ra bạn cũng cần nghĩ tới đối thủ

Chẳng hạn nếu tất cả đối thủ khác đều cung cấp sản phẩm chất lượng cao thì dù bạn có sản phẩm tốt thì đó cũng chưa h ẳn là lợi thế của bạn

Weakness – Điểm yếu

Quá tự tin vào đi ểm mạnh của mình sẽ trở thành yếu điểm cho doanh

nghiệp, khi doanh nghi ệp không thể nhìn ra những thiếu sót c ần thay đ ổi

Liệu bạn có nhận ra: Điều gì khiến kế hoạch kinh doanh Quý r ồi không có kết quả? Câu trả lời rất có thể nằm xuất phát từ một hay nhiều những yếu điểm dưới đây:

Weakness – Điểm yếu trong SWOT

Tương tự, tôi cũng có danh sách vài câu h ỏi giúp bạn tìm ra điểm yếu:

• Khách hàng của bạn không thích gì v ề doanh nghi ệp hay sản phẩm của bạn?

• Những vấn đề hoặc khiếu nại thường được đề cập trong các review đánh giá về doanh nghiệp bạn là gì?

• Tại sao khách hàng c ủa bạn hủy đơn hoặc không thực hiện/không hoàn thành giao d ịch?

• Thuộc tính thương hi ệu tiêu cực nhất đang vư ớng phải là gì?

• Những trở ngại/thách thức lớn nhất trong kênh bán hàng hi ện tại?

• Những tài nguyên nào mà đ ối thủ có mà b ạn thì không?

Đối với điểm yếu, bạn cũng phải có cái nhìn tổng quan về khách quan và chủ quan: Đối thủ có đang làm tốt hơn bạn không? Những điểm yếu ngư ời khác thấy mà bạn không nhận ra? Hãy thành th ật và thẳng thắn đối diện với điểm yếu của mình

Opportunity – Cơ hội

Tiếp theo trong các y ếu tố phân tích SWOT là Opportunity – Cơ hội

Doanh nghiệp bạn có đang sở hữu một khối lượng lớn khách hàng ti ềm năng được tạo ra bởi đội ngũ marketing? Đó là một cơ hội Doanh nghiệp bạn đang phát triển một ý tưởng mới sáng t ạo sẽ mở ra “đại dương” m ới?

Đó là một cơ hội khác nữa

Cơ hội giúp doanh nghiệp tìm ra con đường phát triển

Doanh nghiệp có th ể tận dụng những cơ hội đến từ:

• Xu hướng trong công nghệ và thị trường

• Thay đổi trong chính sách chính phủ liên quan đến lĩnh vực của bạn

• Thay đổi về mặt xã hội, dân số, lối sống …

• Sự kiện địa phương

• Xu hướng của khách hàng

Một số câu hỏi mà tôi gợi ý bao gồm:

• Làm thế nào để có thể cải thiện quy trình bán hàng/h ỗ trợ khách hàng hiện có hay hỗ trợ khách hàng tiềm năng?

• Những kiểu truyền thông nào s ẽ thúc đ ẩy chuyển đổi khách hàng?

• Làm thế nào để có thể tìm kiếm nhiều hơn nữa những Guru trong ngành ủng hộ thương hiệu?

• Phương pháp tối ưu quy trình làm việc liên phòng ban hiệu quả hơn

Nói tóm l ại, yếu tố phân tích SWOT này bao g ồm mọi thứ bạn có th ể làm

để cải thiện doanh số, hoặc thúc đẩy sứ mệnh doanh nghiệp mình

Threat – Rủi ro

Yếu tố cuối cùng c ủa phân tích SWOT là Threat – Thách thức, Rủi ro hoặc các mối đe dọa, có nhi ều tên gọi dành cho Threat, nhưng chung quy là m ọi thứ có thể gây rủi ro đ ến khả năng thành công ho ặc tăng trưởng của doanh nghiệp

Threats – Rủi ro trong SWOT

Rủi ro này có th ể bao gồm những yếu tố như đối thủ cạnh tranh m ới nổi, thay đổi về luật pháp, rủi ro trong xoay chuyển tài chính và hầu như mọi thứ khác có khả năng tác động tiêu cực cho tương lai c ủa doanh nghiệp hay

kế hoạch kinh doanh

Dù vậy, tất nhiên s ẽ có nhiều Thách th ức hay R ủi ro tiềm tàng mà doanh nghiệp phải đối mặt, mà không thể lường trư ớc đư ợc, như thay đổi môi trường pháp lý, biến động thị trường, hoặc thậm chí các Rủi ro nội bộ như lương thưởng bất hợp lý gây cản trở sự phát triển của doanh nghiệp

Mẹo

Khi đánh giá cơ hội và thách thức, hãy sử dụng Phân tích PEST – Phân tích toàn c ảnh môi trư ờng kinh doanh d ựa trên Chính trị (P), Kinh tế (E),

Xã hội (S), Công ngh ệ (T) – để chắc rằng bạn không bỏ qua những yếu tố bên ngoài như quy định mới của nhà nước hay thay đổi công nghệ trong ngành

À quên! N ếu bạn chưa biết Phân tích PEST là gì?

• SO (maxi-maxi) nh ằm tận dụng tối đa lợi thế để tạo ra cơ hội

• WO (mini-maxi) muốn khắc phục điểm yếu để phát huy thế mạnh

• ST (maxi-mini) sử dụng thế mạnh để loại bỏ nguy cơ

• WT (mini-mini) gi ải quyết mọi giả định tiêu cực và tập trung giảm thiểu nhằm hạn chế những rủi ro và ảnh hư ởng tiêu cực

Cách phân tích và l ập chiến lược SWOT chi tiết

Vì vậy, bây gi ờ tôi biết từng yếu tố của phân tích SWOT có liên quan gì và các loại câu hỏi khám phá mà tôi có th ể yêu cầu để bắt đầu, và giờ là lúc

để thực sự bắt tay vào tạo phân tích SWOT của riêng bạn

Để minh họa cách thức triển khai, tôi sẽ ví dụ phân tích SWOT dành cho một quán cà phê tạm tên là The Cafe Home Đây là bảng SWOT tôi làm cho quán cà phê này

Ma trận SWOT cho quán The Cafe Home

Dựa vào bảng SWOT trên, chúng ta có th ể bắt đầu thực hiện phân tích

SWOT và đưa ra các chiến lược phát triển doanh nghiệp ngay sau đây Thiết lập Ma trận SWOT

Trình bày phân tích SWOT dưới dạng ma trận giúp bạn dễ dàng lập chiến lược theo từng yếu tố Trước hết, tôi sẽ chuyển bảng yếu tố SWOT ở trên thành ma tr ận trư ớc

Trình bày các yếu tố SWOT theo d ạng ma tr ận

Như bạn có thể thấy, trình bày theo kiểu ma trận này cho phép chúng ta dễ dàng xác định 4 yếu tố phân tích khác nhau

Vậy, sau các công đo ạn liệt kê và ‘x ếp hình’ như trên, đây là lúc đ ể bạn thiết lập chiến lược cho doanh nghi ệp dựa trên các yếu tố SWOT, đảm bảo:

Kết hợp ưu điểm với như ợc điểm trong bảng phân tích SWOT

Đầu tiên, hãy cùng tôi đi vào chi ến lược đẩy mạnh các ưu điểm hiện có của doanh nghiệp

3 Thương hiệu doanh nghi ệp tốt

4 Thực đơn đa dạng, đặc sắc theo mùa

5 Giá cả được khách hàng đánh giá tương x ứng chất lượng

Kết hợp với các cơ hội:

1 Nhu cầu khách hàng ngày càng tăng

2 Thực đơn mới mẻ, sáng tạo được yêu thích

3 Tiềm năng phát tri ển qua ứng dụng giao hàng

Kết hợp như th ế nào, bạn cần nghiên c ứu các chiến lược kinh doanh phù hợp với Ưu điểm hiện tại Hãy đánh giá xem, b ạn có những ưu điểm nào và

cơ hội nào có thể giúp đẩy mạnh ưu điểm đấy

Tôi sẽ ví dụ với sự kết hợp Điểm mạnh 1, 2, 3 (S1, 2, 3) và Cơ h ội 1 (O1): tận dụng cơ hội khi nh u cầu khách hàng ngày càng tăng và đi ểm mạnh là có danh tiếng tốt, có nhiều vị trí đắc địa, không gian quán đ ẹp => lựa chọn Chiến lư ợc Phát tri ển thị trường: mở thêm các chi nhánh khác đáp ứng nhu cầu khách hàng, song song đó m ở rộng/tối ưu các chi nhánh h iện có

Chiến lư ợc này có thể đồng thời giải quyết được W3 – diện tích các chi nhánh còn nhỏ chật Bên c ạnh đó, việc mở thêm chi nhánh còn c ủng cố thêm thế mạnh thương hi ệu Để đảm bảo thu hút đư ợc khách hàng cho chi nhánh mới, cần các chương trình khai trương/ưu đãi phù h ợp

Kết hợp hai yếu tố S-O trong công cụ SWOT

Tương tự, chúng ta có Chiến lược Phát triển sản phẩm dựa vào S(4,5) và O(1,2) để sáng tạo menu thức uống signature hấp dẫn

Đối lập với ưu điểm, doanh nghiệp còn cần những chiến lược giúp hạn chế hay loại bỏ yếu điểm không thể bỏ qua

Chuyển hóa Rủi ro

Đối với lựa chọn phát triển điểm mạnh, hạn chế nguy cơ S-T, tôi có chiến lược như sau cho The Cafe Home

Cách kết hợp 2 yếu tố S-T cho The Cafe Home

Về cơ bản, phát huy th ế mạnh là chiến lư ợc tôn ch ỉ với mọi doanh nghi ệp Nhưng cách phát huy vừa tận dụng được cơ hội để “boost up” thế mạnh và cắt giảm rủi ro càng nhi ều càng t ốt mới là chuyện khó

Không phải rủi ro nào cũng có th ể lường trước được Ví dụ như Đại dịch Covid vừa qua, đó là m ột rủi ro rất lớn mà không doanh nghi ệp nào có th ể biết trư ớc để phòng tránh Nhưng c ải thiện các rủi ro gốc rễ, xây nền móng

vững mạnh sẽ giúp doanh nghi ệp bạn có thể đứng vững trư ớc những biến động lớn tương tự đại dịch vừa rồi

Tận dụng Cơ h ội

Việc cải thiện doanh nghiệp dựa trên những điểm yếu được xác đ ịnh trong

mô hình SWOT s ẽ phức tạp hơn m ột chút, là vì b ạn cần phải thành thật với chính mình về những điểm yếu mà doanh ng hiệp đang mắc phải ngay từ đầu, thời điểm liệt kê các yếu tố SWOT

Tôi sẽ không đi quá chi ti ết vào cách k ết hợp chiến lược nữa, thay vào đó

là đưa bạn các bảng chiến lược tôi đề xuất cho The Cafe Home giúp bạn dễ hình dung hơn Tuyệt đối đừng dựa hoàn toàn vào những chiến lược tôi đề

ra trong ví dụ này, vì tôi ch ỉ đang làm một ví dụ nhanh mà thôi Và ki ến thức về chiến lư ợc kinh doanh s ẽ cần bạn phải tự tìm tòi nghiên c ứu nhiều

Tạo chiến lư ợc thâm nhập thị trường với W-O

Chiến lư ợc W-O: Chiến lược Thâm nhập thị trường: lựa chọn ứng dụng giao hàng để mở rộng đối tượng khách hàng tiềm năng đặt món trực tuyến