Đến với khổ thơ thứ hai, nhà thơ Xuân Quỳnh đã khẳng định sự bất diệt của sóng đối với đại dương: "Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ"
Trang 1Phân Tích Hai Khổ Thơ Đầu Bài Sóng Của Xuân Quỳnh - Văn Mẫu Lớp
12 Nội dung bài viết:
I Dàn ý
II Bài văn mẫu
1 Bài mẫu số 1
2 Bài mẫu số 2
3 Bài mẫu số 3.
I Dàn Ý Phân Tích Hai Khổ Thơ Đầu Bài Sóng Của Xuân Quỳnh:
1 Mở bài:
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm, đoạn trích
2 Thân bài:
2.1 Nội dung:
a Khổ 1: Bản chất và hành trình nhận thức của sóng:
- Hai câu thơ đầu diễn tả bản chất, tính cách của sóng: Sóng chứa đựng những nét tính cách mâu thuẫn, đối lập nhau
+ "Dữ dội" và "dịu êm"; "ồn ào"và "lặng lẽ": những từ ngữ mang ý nghĩa trái ngược nhau, thể hiện những trạng thái khác nhau của sóng
- Hai câu thơ sau thể hiện hành trình nhận thức của sóng:
Câu thơ này có thể hiểu theo hai nghĩa:
+ Cách hiểu thứ nhất: vì "sông" không hiểu "sóng", nên "sóng" tìm ra "tận bể"
+ Cách hiểu thứ hai: ở sông, sóng "không hiểu nổi mình" nên "tìm ra tận bể"
=> Dù hiểu theo cách nào thì cũng thể hiện khát vọng tìm kiếm hạnh phúc
=> Sóng dứt khoát chối bỏ cái chật hẹp để đến với cái bao la, rộng lớn, vĩnh hằng
Trang 2b Khổ 2: Sự tồn tại bất diệt và khát vọng tình yêu của sóng:
- Hai khổ thơ đầu cho thấy sóng tồn tại bất diệt với đại dương:
+ Ngày xưa: quá khứ
+ Ngày sau: tương lai
+ Vẫn thế: không thay đổi
- Khát vọng tình yêu vẫn luôn nồng cháy trong trái tim của tuổi trẻ
2.2 Nghệ thuật:
- Biện pháp lặp cấu trúc độc đáo
- Nghệ thuật đối lập đặc sắc
- Ngôn từ tinh tế, giàu sức biểu hình biểu cảm
3 Kết bài:
- Nêu cảm xúc, suy nghĩ và khẳng định giá trị của đoạn trích đối với tác phẩm
II Bài Văn Mẫu Phân Tích Hai Khổ Thơ Đầu Bài Sóng Của Xuân
Quỳnh:
1 Phân tích hai khổ thơ đầu bài Sóng của Xuân Quỳnh - mẫu số 1:
Xuân Quỳnh là nhà thơ nữ nổi tiếng của nền thơ ca Việt Nam Bà có một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và dạt dào cảm xúc Điều này được thể hiện rõ qua bài thơ "Sóng" in trong tập "Hoa dọc chiến hào" năm 1968 Thông qua hình tượng sóng, nhà thơ đã làm nổi bật tính cách và khát vọng tình yêu của người phụ nữ
Trong khổ thơ đầu, tác giả đem đến cho người đọc những hình dung về các trạng thái khác nhau của sóng:
"Dữ dội và dịu êm
Trang 3Ồn ào và lặng lẽ"
"Dữ dội", "dịu êm", "ồn ào", "lặng lẽ" là tính từ miêu tả trạng thái của sự vật Đây đều là những từ mang ý nghĩa đối lập nhau Sóng có lúc mạnh mẽ,
ồn ã, lúc lại êm ái, dịu dàng Tính cách của sóng cũng giống như đặc điểm của người con gái khi yêu
Ở hai câu tiếp theo, Xuân Quỳnh đã sử dụng biện pháp nhân hóa: "Sông không hiểu nổi mình/ Sóng tìm ra tận bể" Từ "tìm" đã diễn tả được sự chủ động của những con sóng Sóng từ bỏ không gian tù túng, chật hẹp để đến với nơi rộng lớn, bao la Từ "sông" tới "bể", sóng đã làm một cuộc hành trình đầy dứt khoát Hình ảnh dòng sông tìm ra biển lớn ẩn dụ cho khát vọng khám phá những điều lớn lao của người con gái trong tình yêu Như vậy, bản chất, tính cách và hành trình nhận thức của sóng cũng là đặc điểm của người con gái khi yêu
Đến với khổ thơ thứ hai, nhà thơ Xuân Quỳnh đã khẳng định sự bất diệt của sóng đối với đại dương:
"Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ"
"Ôi" là từ cảm thán thể hiện sự bồi hồi, xao xuyến của một trái tim đang yêu Nếu ngày "xưa" chỉ quá khứ thì "ngày sau" lại biểu trưng cho tương lai Nối liền "ngày xưa" với "ngày sau", tác giả muốn nói đến sự dài rộng của năm tháng Dù là quá khứ hay tương lai thì sóng không bao giờ thay đổi Đặc biệt, từ "bồi hồi" được đặt ngay đầu dòng càng nhấn mạnh vào cảm giác đắm say, rạo rực của chủ thể trữ tình Khát vọng tình yêu vẫn luôn thổn thức trong lồng ngực như sự vĩnh cửu của những con sóng
Trang 4Bên cạnh nét hấp dẫn về mặt nội dung, ta không thể bỏ qua nét đặc sắc về nghệ thuật Bằng biện pháp lặp cấu trúc cùng nghệ thuật đối lập và ngôn ngữ tinh tế, gợi hình, gợi cảm, nhà thơ Xuân Quỳnh đã thể hiện đặc điểm của người con gái và khát vọng hạnh phúc trong tình yêu một cách sống động
Có thể nói, hình tượng sóng là hình tượng trung tâm của văn bản Qua việc phân tích sự tương đồng giữa "em" và "sóng", ta càng hiểu thêm được nét duyên dáng, tế nhị trong cách biểu hiện tình yêu ở người con gái
Văn mẫu, dàn ý khổ 1, 2, bài Sóng
📌 Một số bài văn mẫu hay về bài thơ Sóng - Xuân Quỳnh
📌 Phân tích bài thơ Sóng
📌 Phân tích khổ thơ 3 và 4 bài thơ Sóng
📌 Phân tích đoạn thơ trong bài thơ Sóng: "Ở ngoài kia đại dương Để
Trang 5ngàn năm còn vỗ"
📌 Phân tích khổ 2, 3 và 4 bài thơ Sóng
2 Phân tích hai khổ thơ đầu bài Sóng của Xuân Quỳnh - mẫu số 2:
Nhà phê bình văn học, giáo sư Lê Ngọc Trà từng khẳng định: "Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói tình cảm của con người, là sự tự giãi bày và gửi gắm tâm tư" Trong chuyến đi thực tế tại vùng biển Diêm Điền (Thái Bình), Xuân Quỳnh đã gửi gắm nỗi niềm của mình qua bài thơ "Sóng" Thông qua hai khổ thơ đầu, nhà thơ đã đem đến cho người đọc những hình dung độc đáo về bản chất và hành trình nhận thức của sóng
Trong tác phẩm, hình ảnh "sóng" và "em" luôn sánh đôi, soi chiếu và bổ sung cho nhau Trạng thái của sóng cũng chính là nét tính cách của em - người con gái khi yêu:
"Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ"
Trong hai câu thơ đầu, Xuân Quỳnh đã sử dụng hình thức lặp cấu trúc kết hợp với hàng loạt tính từ có ý nghĩa trái ngược nhau nhằm diễn tả bản chất của sóng Khi phong ba, bão táp, sóng trở nên dữ dội, thét gào Lúc giông
tố đi qua, sóng trở về với vẻ dịu nhẹ, êm đềm vốn có Trạng thái của sóng biểu trưng cho các cung bậc cảm xúc của người con gái đang yêu: khi thì nhẹ nhàng, sâu lắng, lúc lại cáu giận, hờn ghen Điều đặc biệt ở hai câu thơ này nằm ở chỗ tác giả dùng liên từ "và" vốn để biểu đạt sự tương đồng, cộng hưởng Có lẽ, nhà thơ muốn nhấn mạnh vào những nét tính cách đối lập nhưng lại đan cài tự nhiên ở người con gái
Bằng biện pháp nhân hóa, Xuân Quỳnh đã tái hiện lại hành trình từ sông tới biển của sóng Sóng lúc này không chỉ là con sóng thông thường mà đã trở thành thực thể có linh hồn, cảm xúc, suy nghĩ như con người Từ "tìm" đã
Trang 6cho thấy sự chủ động của sóng Sóng từ bỏ không gian chật hẹp, tù túng là những con sông để tìm ra "bể" lớn, nơi có đại dương mênh mông, bao la
Có lẽ, vì sông quá nhỏ bé nên không thể hiểu hết nỗi lòng của sóng, buộc sóng phải đi đến "bể" Mong ước của sóng cũng là khát khao vượt qua điều tầm thường để đến hạnh phúc lớn lao của "em" Dù đích đến có xa xôi, cách trở thì "em" vẫn luôn kiên định, mạnh mẽ
Sang đến khổ hai, nhà thơ Xuân Quỳnh đã khẳng định sự bất diệt của
những con sóng với đại dương và khát vọng tình yêu, tuổi trẻ Thán từ "Ôi" được đặt ngay ở dòng đầu tiên nhằm nhấn mạnh vào nỗi xúc động mạnh mẽ của nhân vật trữ tình "Ngày xưa" và "ngày nay" là những từ chỉ ý niệm về thời gian Thi sĩ muốn khẳng định tính chất bất biến, muôn thuở của những con sóng Đồng thời, nói lên khát vọng tình yêu của "em" "Em" cũng như
"sóng", dù thời gian có thay đổi, dù tương lai hay hiện tại thì vẫn mang trong mình ngọn lửa tình yêu Trái tim vẫn không ngừng thổn thức trước cuộc đời
Bằng thể thơ năm chữ ngắn gọn, ngôn từ tinh tế cùng biện pháp nhân hóa
"Sông không hiểu nổi mình/ Sóng tìm ra tận bể", điệp cấu trúc "Dữ dội và dịu êm/ Ồn ào và lặng lẽ", nữ sĩ Xuân Quỳnh đã miêu tả một cách đầy gợi cảm về tính khí của sóng
Như vậy, hai khổ thơ đầu đã đem đến cho người đọc những rung cảm sâu sắc Đây là tiếng nói của một hồn hồn thơ mãnh liệt, dạt dào cảm xúc Hiểu
về đoạn trích cũng như tác phẩm, ta càng thêm ngưỡng mộ, cảm phục trước tài năng của nhà thơ Xuân Quỳnh
3 Phân tích hai khổ thơ đầu bài Sóng của Xuân Quỳnh - mẫu số 3:
Văn hào Pháp Victor Hugo đã từng khẳng định: "Cuộc đời là một bông hoa, còn tình yêu là mật ngọt" Chính bởi vậy, tình yêu luôn là đề tài vĩnh cửu
Trang 7của văn học và luôn là điều bí ẩn đối với con người Vì thế, đến với đề tài tình yêu, mỗi nhà thơ lại có một cách cảm nhận, thể hiện riêng Ta biết tới một "ông hoàng thơ tình" Xuân Diệu nồng nàn, khao khát yêu đương, một nhà thơ Nguyễn Bính mộc mạc, chân chất Còn đến với Xuân Quỳnh, ta lại cảm nhận được một hồn thơ in đậm vẻ nữ tính, da diết trong khát khao hạnh phúc đời thường Điều này được thể hiện rõ trong bài thơ "Sóng" in trong tập "Hoa dọc chiến hào" năm 1968 Đặc biệt là ở hai khổ thơ đầu của bài thơ
"Sóng" là hình tượng trung tâm của bài thơ Sóng và em luôn song hành cùng nhau, lúc thì phân đôi để soi chiếu vào nhau, lúc lại hòa làm một Tính cách và bản chất của sóng cũng là đặc điểm của "em", của người con gái khi yêu:
"Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ"
Những từ trong hai dòng thơ mang ý nghĩa đối lập nhau vậy mà ở đây, Xuân Quỳnh lại sử dụng từ "và", vốn biểu đạt quan hệ cộng hưởng, tiếp nối, nhân lên Qua đây, nhà thơ muốn thể hiện bản chất và tính khí của sóng Lúc thì sóng dâng trào lên cao, mạnh bạo, lúc lại trở nên hiền hòa, dịu dàng Thật giống với nét tính cách của người con gái đang yêu Trái tim của "em" cũng như sóng, cũng lên xuống bất chợt với những cung bậc cảm xúc khác nhau
Đến với hai câu thơ tiếp theo trong khổ một, tác giả đã sử dụng biện pháp nhân hóa qua động từ "tìm" "Sông" và "bể" là những từ tái hiện không gian khác nhau Nếu như "sông" tượng trưng cho sự tù túng, chật chội thì
"bể" trong thế giới thơ Xuân Quỳnh thường biểu đạt cho một không gian khoáng đạt, rộng lớn:
"Chỉ có thuyền mới biết
Trang 8Biển mênh mông nhường nào."
Hay
"Suốt cuộc đời biển gọi ước mơ
Nỗi khát vọng nơi phương trời chưa đến
Đứng trước biển quên những điều nhỏ hẹp
Lại thấy lòng trong sạch thêm ra."
Mọi con sông đều sẽ đổ ra biển lớn Đó là chân lí không thể đổi thay Thế nhưng, động từ "tìm" cho thấy sự chủ động của những con sóng Từ "sông" tới "bể", sóng đã làm một hành động đầy dứt khoát là từ bỏ cái tù túng, chật hẹp để đến với trời nước bao la, vĩnh hằng Hành trình nhận thức của sóng cũng chính là mong ước vượt lên những điều nhỏ bé, tầm thường để tìm đến hạnh phúc lớn lao của người con gái trong tình yêu
Sang đến khổ hai, nhà thơ lại tiếp tục nói về những con sóng biển:
"Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế"
Từ "ôi" đã diễn tả sự bồi hồi, xuyến xao của một trái tim đang yêu."Ngày xưa" biểu thị cho cái quá khứ xa xôi trong khi "ngày sau" lại tượng trưng cho tương lai xa vời Xuân Quỳnh nối liền quá khứ với hiện tại thông qua liên từ "và" nhằm thể hiện sự dài rộng của tháng năm Thi sĩ muốn khẳng định sự bất diệt của những con sóng Dù thời gian có thay đổi thì những con sóng vẫn vẹn nguyên Như vậy, trong suy nghĩ và cảm nhận của tác giả, dù là quá khứ hay hiện tại, dù là ngày xưa hay ngày sau thì sóng vẫn tồn tại muôn đời Khát vọng tình yêu cũng như vậy, vẫn luôn mãnh liệt, thổn thức trong lồng ngực của tuổi trẻ, của người con gái tràn đầy niềm yêu thương
Trang 9Để diễn tả được đặc điểm, khát vọng của sóng, tác giả đã sử dụng ngôn từ giàu sức gợi hình, gợi cảm, biện pháp nhân hóa "Sông không hiểu nổi
mình/ Sóng tìm ra tận bể", lặp cấu trúc "Dữ dội và dịu êm/ Ồn ào và lặng lẽ" Các yếu tố trên đã góp phần thể hiện được nội dung của đoạn trích cũng như tạo nên thành công cho tác phẩm
Qua việc phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ "Sóng", ta thấy được hình tượng "sóng" và "em" luôn song hành, gắn liền với nhau để làm rõ được nỗi niềm, khát khao hạnh phúc bình dị của nữ sĩ Xuân Quỳnh Những tình cảm
mà Xuân Quỳnh thể hiện thật "giống như ngọn lửa thần bốc lên từ những cành khô" còn tài năng của bà là sự "bắt nguồn từ những tình cảm mạnh mẽ nhất của con người" (Raxun Gazop)