Kinh tế đô thị là gì nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế đô thị

của người dân đô th ị như thế nào, mối quan hệ của các nhân tố tác động đến các hoạt động sản xuất kinh doanh,… để phát triển kinh tế đô thị, thay đổi cơ cấu kinh tế, tạo công ăn việc là

Kinh tế đô thị là gì? Nhân t ố tác động đến tăng trưởng kinh tế đô thị

Đô thị là địa bàn có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, là một thực thể kinh tế hay cực tăng trưởng kinh tế chính của tỉnh, vùng và của quốc gia Hằng năm, kinh tế khu vực đô thị đóng góp phần lớn trong tăng trưởng GDP Vì vậy, vai trò c ủa kinh t ế đô thị đối với tăng trưởng nền kinh t ế quốc dân đã được khẳng định rõ ràng

Kinh tế đô thị là gì?

Khái niệm đô thị

Trên thế giới có nhiều định nghĩa khác nhau v ề đô thị Một số quốc gia như Canada, Úc, Nhật Bản, Trung Quốc,… dựa trên chỉ tiêu về tổng dân s ố, mật

độ dân số tối thiểu/km2, hệ số sử dụng đất đô thị và mật độ xây dựng công trình

Một số nước khác cho rằng, đô th ị là những khu vực tập trung dân cư đông đúc với mật độ cao so với các vùng xung quanh nó Trong khi m ột số nước lại định nghĩa đô th ị trên việc sử dụng đất đô th ị và mật độ xây dựng công

trình Theo đó, đô thị là khu vực có mật độ gia tăng các công trình kiến

trúc do con người xây dựng so với các địa phương xung quanh nó, không cho phép có m ột khoảng trống nào l ớn hơn 200m trong đô th ị

Ở Việt Nam, đô thị là một đơn vị hành chính có ranh giới và cấp quản lý hành chính xác định, trong đó đô thị nhỏ nhất là thị trấn, đến thị xã và cao nhất là thành ph ố Đô th ị cũng đư ợc phân thành 6 lo ại bao gồm: Đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I, đô thị loại II, đô thị loại II, loại IV và loại V

Khái niệm kinh tế đô thị

Theo Nguy ễn Đình Hương (đ ại học Kinh t ế quốc dân): Kinh t ế đô thị là kinh tế của một đơn vị hành chính là đô thị Kinh tế đô thị nghiên cứu bản chất, quy lu ật kinh tế chi phối cuộc sống và hoạt động sản xuất kinh doanh

của người dân đô th ị như thế nào, mối quan hệ của các nhân tố tác động đến các hoạt động sản xuất kinh doanh,… để phát triển kinh tế đô thị, thay đổi cơ cấu kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao hiệu quả, khả năng sản xuất, nâng cao chất lư ợng cuộc sống, tăng tích lũy, thu nh ập của ngư ời dân, tăng lợi ích và giảm chi phí, làm giàu cho đô thị và người dân sống trong đô thị

Khái niệm kinh tế đô thị là gì?

Bài viết cùng chuyên m ục:

➢ Kho đề tài luận văn thạc sĩ Quản lý kinh tế mới nhất hiện nay [Mi ễn phí]

Đặc trưng cơ bản của kinh tế đô thị là gì?

Các ngành kinh tế trong đô thị có đặc trưng khác nhau như:

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) c ủa thành phố luôn đạt giá tr ị trung bình coa hơn so với trung bình của cả nước và khu vực nông thôn Các số liệu thống kê ch ỉ ra rằng tỷ lệ đóng góp trung bình c ủa các đô th ị vào tổng GRDP và tăng thu ngân sách cho nhà nư ớc tại các địa phương thường đạt

từ 65%-90% GRDP của tỉnh và vùng Có th ể thấy rằng, đô thị là nơi trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất với khối lượng lớn, nộp ngân sách nhi ều nhất cho tỉnh và vùng lãnh th ổ

Tốc độ tăng trư ởng kinh tế nhanh, các ngành công nghi ệp - xây dựng,

thương mại,… tăng trưởng bình quân hàng năm và theo giai đo ạn đạt cao

nhất Tốc độ gia tăng GRDP, giá trị tăng thêm và thu nh ập bình quân đ ầu

người của người dân đô thị hằng năm luôn cao hơn so với vùng nông thôn

Về cơ cấu kinh t ế: Ngành kinh t ế phi nông nghiệp chiếm tỷ trọng chủ yếu Các phân ngành khác như công nghiệp- xây dựng và thương mại- dịch vụ-

du lịch,…phát triển đa d ạng

Đa dạng thành phần tham gia sản xuất kinh doanh: Đô thị là nơi có đa dạng các loại hình tổ chức tham gia phát tri ển các loại hình kinh tế, bởi lực lượng doanh nghiệp đông đảo và đa dạng,…Các doanh nghiệp đô thị có cấu trúc và cách thức tổ chức, phân công lao đ ộng theo ngành, theo thành ph ần kinh tế chuyên sâu hơn

Sức mạnh của kinh tế đô thị được tạo ra từ sự quần tụ của các hoạt động kinh tế, lao động, việc làm và sự đa dạng của mạng lư ới tiện ích và các lĩnh vực trong đô thị mang lại để đạt được sức mạnh và giá trị cao,…

Trong đô thị, vị trí sản xuất kinh doanh là quan trọng, kinh tế đô thị còn

thể hiện qua hiệu quả kinh tế cục bộ qua việc lựa chọn vị trí và tính kinh t ế

do quy mô

Có sức hút lớn đối với lực lượng lao đ ộng và vốn đầu tư: Mật độ dân số động với sức chi tiêu lớn,…đây là nơi sinh ra của cải vật chất lên đô thị

luôn có sức hút đối với lực lượng lao đ ộng, vốn đầu tư trong và ngoài

nước

Các ngành khoa học trong đô thị sử dụng những tiến bộ về khoa h ọc- kỹ thuật tiên tiến, vư ợt trội hơn so v ới khu vực nông thôn và đư ợc chuyên môn hóa h ệ thống tổ chức, quản lý để đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội

Tăng trưởng kinh tế đô thị là gì?

Tăng trưởng kinh tế đô thị là một sự gia tăng trong thu nhập, sản lượng và giá trị sản xuất hàng hóa, dịch vụ sản xuất ra trong một thời gian nh ất định của một đơn v ị hành chính là đô th ị

Khái niệm tăng trư ởng kinh t ế đô thị là gì?

Đặc trưng của tăng trưởng kinh tế đô thị

Tăng trưởng kinh tế đô thị có hai mặt, đó là mặt số lượng và mặt chất

lượng của tăng trưởng Mặt số lượng thể hiện qua các chỉ tiêu đánh giá quy

mô gia tăng và tốc độ tăng trưởng GRPD Mặt chất lượng chỉ thuộc tính bên trong c ủa quá trình tăng trư ởng, thể hiện ở các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả đạt đư ợc mặt số lượng của tăng trưởng và kh ả năng duy trì nó v ề lâu về dài

Tăng trưởng kinh tế đô thị là một con số cụ thể liên quan đến sự gia tăng

về thu nhập thực trên đầu ngư ời, tức là sự gia tăng giá trị hàng hóa và dịch

vụ được sản xuất ra trên m ỗi đầu ngư ời trong đô thị

Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế đô thị cũng có những đặc thù riêng như sau: Tăng trưởng kinh tế đô thị là sự gia tăng thu nhập chủ yếu dựa vào các ngành sản xuất phi nông nghi ệp, gồm công nghiệp- xây dựng và thương mại, dịch vụ

Tăng trưởng kinh tế đô thị chịu tác động của những nhân tố khác như đặc trưng đô thị, kết cấu hạ tầng nội đô, vị trí đô thị, văn hóa đô thị,…và bị chi phối cũng như ch ịu tác đ ộng lớn từ các nhân tố này

Mặt lượng của tăng trưởng kinh t ế đô thị thể hiện ở tăng trưởng về mặt giá trị và còn ở sự tăng lên về quy mô diện tích đô thị, quy mô dân s ố,…và các kiến trúc của các công trình đ ẹp hay x ấu cũng tác động đến tăng trưởng kinh tế đô thị

Các nhân t ố tác động đến tăng trưởng kinh tế đô thị là gì?

Có nhiều cách phân lo ại các nhân t ố tác động đến tăng trư ởng kinh tế đô thị, cụ thể như sau:

Vốn đầu tư

Vốn đầu tư trong khu v ực đô thị rất đa dạng, các con đư ờng tạo vốn cho đô thị cũng rất đa dạng Do đó, các đô th ị có sẵn tài nguyên thì có th ể tận dụng lợi thế cạnh tranh c ủa mình để tạo ra nhiều vốn cho tăng trư ởng và phát triển kinh tế Nếu đô th ị chưa được thiên nhiên ban t ặng nguồn tài

nguyên thiên nhiên hay danh lam th ắng cảnh thì có thể tự tạo ra ngu ồn vốn cho đô thị từ đất đai, bất động sản đô thị,…Tại các đô thị, vốn đầu tư

không chỉ gồm tiền mặt mà còn các kh ối lượng lớn cơ sở vật chất, công trình xây dựng,…Vì v ậy, vốn dành cho đầu tư xây dựng cơ bản tại đô thị chiếm tỷ trọng lớn trong t ổng vốn đầu tư Bên cạnh đó, vốn đầu tư ngoài nhà nước cũng chiếm tỷ lệ lớn gấp nhiều lần so với vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước Vốn đầu tư có quan trọng rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, tác động trực tiếp để tạo ra tăng trư ởng

Lao động

Nguồn nhân lực đư ợc xem là y ếu tố thúc hai tác đ ộng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế đô thị trong hầu hết các mô hình tăng trưởng kinh tế Nhiều lao động thì trong cùng một đơn vị thời gian sẽ tạo ra nhiều sản phẩm hơn Lực lư ợng lao đ ộng đóng góp ph ần lớn và thị trường tiêu thụ hàng hóa, tăng sức mua hay mức độ tiêu thụ hàng hóa của đô thị Về cơ bản, tăng lao động tại các đô thị mang lại hiệu ứng tích cực, làm tăng quy mô GRDP, thúc đẩy nhanh quá trình tăng trư ởng kinh tế đô thị

Nhân tố các năng suất tổng hợp TFP

Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sản xuất, hiệu quả đầu tư do nâng cao hi ệu quả sử dụng vốn, lao động, đ ổi mới công nghệ,…Khoa học công ngh ệ giúp xây dựng thành công các thành ph ố thông minh, góp phần tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí đi lại, tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên, ti ết kiệm các chi phí trung gian đ ể gia tăng tích lũy cho đầu tư phát triển,…Khoa học công nghệ giúp đô thị xây dựng nền kinh

tế hiện đại, kinh tế tri thức và kinh tế chia sẻ Các tiến bộ khoa học giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Đây là yếu tố không thể

thiếu trong quá trình phát tri ển và thúc đẩy tăng trưởng kinh t ế đô thị,

việc đầu tư cho khoa h ọc công nghệ là khoản đầu tư cần thiết cho tăng

trưởng kinh tế đô thị Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) phản ánh chất lượng của tăng trưởng và hiệu quả, sức cạnh tranh của kinh tế đô thị

Vị trí đô thị

Vị trí được xem là một trong những nhân tố tác động lớn đến tăng trư ởng kinh tế đô thị, khu lựa chọn khu vực để xây dựng Thủ đô, đô thị cấp quốc gia hay cấp vùng,…thì l ựa chọn các đô thị có vị trí thuận lợi là tiêu chí quan trọng hàng đầu

Đô thị có vị trí thuận lợi như nằm ở vị trí trung tâm của vùng, trung tâm quốc gia hay g ần thủ đô, hệ thống giao thông thu ận lợi,…sẽ tạo ra cho đô thị mọt tài nguyên v ị thế, không ch ỉ thu hút đư ợc sự quan tâm c ủa Chính phủ khi lựa chọn xây dựng lãnh th ổ động lực quốc gia mà còn t ạo ra lợi thế cạnh tranh c ủa đô thị để thúc đẩy tăng trư ởng kinh tế thông qua việc thu hút đầu tư và thuận lợi trong giao thương, buôn bán

Quy mô đô thị

Sự ập trung dân số tạo ra một thị trường lao đ ộng lớn, thu hút đư ợc nguồn chất xám cho s ự phát triển, tổng hợp được năng suất lao động, nguồn của cải vật chất đư ợc tạo ra cho đô th ị tỷ lệ thuận với lực lư ợng lao đ ộng và nguồn thu lớn hơn t ừ thuế, phí,…đ ể tạo vốn cho chính quy ền đô thị đầu tư phát triển Dân số đông t ạo sức mạnh về kinh tế cho đô thị, là hiệu quả kinh tế nhờ quy mô Diện tích đô thị càng lớn, dân số càng đông thì quy mô GRDP tạo ra trên m ột đơn vị diện tích sẽ được nhân lên gấp nhiều lần

Quy hoạch đô thị

Quy hoạch đô th ị là công c ụ quan trọng, là cơ s ở pháp lý không th ể thiếu,

là điều kiện cần và đủ để thiết lập và quản lý trật tự văn minh trong xây dựng đô th ị Quy hoạch đô thị tác động lớn đến tăng trư ởng kinh t ế và là nền tảng tăng trư ởng và phát triển kinh tế của bất cứ đô thị nào Quy ho ạch

đô thị là căn cứ quan trọng cho công tác kế hoạch, quản lý đầu tư xây dựng, khiến cho việc xây dựng và phát tri ển đô thị thực hiện theo thứ tự khoa học

Kiến trúc và cảnh quan đô th ị

Đô thị có kiến trúc, cảnh quan đẹp, hiện đại, văn minh,…sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của ngư ời dân, t ạo ra bản sắc văn hóa riêng c ủa thành phố mà không kém ph ần hiện đại Đó là thành ph ố đáng sống và thu hút lượng lớn khách du lịch Đô thị có kiến trúc đẹp sẽ phát huy hiệu quả, góp phần tạo ra ngu ồn vốn đáng k ể để thúc đẩy tăng trư ởng kinh tế đô thị

Hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị

Hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ trực tiếp và gián ti ếp cho các ho ạt động sản xuất và tiêu dùng nên đóng vai trò then ch ốt và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế đô thị Một đô thị được đầu tư phát triển hệ thống kết cấu đồng bộ và hiện đại sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việc đầu tư phát triển

hệ thống kết cấu hạ tầng đô th ị là một nhân tố được các đô thị quan tâm đ ể tạo tiền đề cho tăng trư ởng và phát tri ển kinh tế