Đầu tư mạo hiểm là gì đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu tư mạo hiểm ở VN

Đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu tư mạo hiểm ở VN Chúng ta có thể thấy rằng, trong đi ều kiện công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế toàn cầu như hiện nay, nhu cầu vốn đã t

Đầu tư mạo hiểm là gì? Đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu tư mạo hiểm ở VN

Chúng ta có thể thấy rằng, trong đi ều kiện công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế toàn cầu như hiện nay, nhu cầu vốn đã trở thành v ấn đề thiết yếu đối với tất cả các quốc gia, đặc biệt đối với các nước đang phát triển như Việt Nam Vì vậy, đầu tư mạo hiểm đã trở thành hình thức tài trợ tài chính t ối ưu cho doanh nghi ệp trong giai đo ạn này Tuy nhiên, đầu tư mạo hiểm vẫn được coi là một lĩnh vực khá mới được chính phủ quan tâm và khuy ến khích phát tri ển

Đầu tư mạo hiểm là gì?

Đầu tư mạo hiểm là thuật ngữ đã xuất hiện từ lâu và không còn xa lạ đối với nhiều người, th ế nhưng cho đến hiện nay, v ẫn chưa có m ột định nghĩa chung cho thu ật ngữ này Khái niệm đầu tư mạo hiểm có sự khác nhau giữa các khu vực trên th ế giới do đặc thù kinh doanh của từng khu vực

Về mặt ngữ nghĩa, đầu tư mạo hiểm (Tiếng Anh: Venture Capital) được

hiểu là một hành vi dám ch ấp nhận rủi ro Ngoài ra, “Venture” cũng đư ợc hiểu là một hành vi đầu tư dưới các hình thức của đầu tư trực tiếp Sở dĩ loại hình đ ầu tư này đư ợc gọi với cái tên đầu tư mạo hiểm là đ ể phân biệt với các hoạt động đầu tư trực tiếp thông thư ờng, hơn nữa, tên g ọi này cũng

có mục đích nhấn mạnh mức độ rủi ro cao hơn mà các nhà đ ầu tư phải chấp nhận khi ti ến hành đầu tư

Về mặt kinh t ế học, đầu tư mạo hiểm là thuật ngữ thể hiện việc các nhà đ ầu

tư cung cấp vốn cho các dự án khoa học công nghệ đặc biệt hiện đang trong tình trạng “khát v ốn” Các dự án này thư ờng là c ủa các doanh nghi ệp vừa và nhỏ, đang trong giai đo ạn khởi sự, mới thành lập, có ý tưởng, kế hoạch kinh doanh đ ộc đáo, m ới mẻ nhưng chưa có đ ủ nguồn vốn Lúc này các nhà đầu tư sẽ đầu tư vào doanh nghiệp và nhận lại cổ phần hoặc lợi luận nếu doanh nghiệp đó phát triển tốt Ngư ợc lại, nếu doanh nghiệp kinh

doanh thất bại, nhà đầu tư sẽ bị mất đi phần vốn đã “rót” vào doanh nghi ệp này Do đó, đầu tư mạo hiểm có thể được xem là hình thức đầu tư có tiềm năng mang lại lợi nhuận cao, đồng thời tính rủi ro cũng rất lớn

Trên thế giới có nhiều quan điểm về đầu tư mạo hiểm, cụ thể như sau:

Tại Châu Á, Ấn Độ coi đầu tư mạo hiểm là hình thức góp vốn cổ phần hoặc các khoản vay có đi ều kiện để hỗ trợ các công ty chưa niêm y ết với độ rủi

ro cao ho ặc các công ty công ngh ệ đượcc quản lý bởi các doanh nhân

chuyên nghi ệp, có trình đ ộ Tại Trung Qu ốc, đầu tư mạo hiểm là khoản đầu

tư vào các dự án có khả năng tăng trưởng cao, có rủi ro lớn và thường là các hàng công nghệ cao cần vốn để đầu tư phát triển sản phẩm có ti ềm năng tăng trưởng, dưới dạng góp vốn cổ phần thay vì vay nợ

Tại Châu Âu, ngân hàng Natwest cho rằng: Đầu tư mạo hiểm là khoản vốn đầu tư vào các doanh nghiệp nhỏ hoặc tồn tại chỉ trên giấy tờ, tài trợ cho các ý tưởng mới nhưng có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai Vốn đầu tư mạo hiểm thư ờng được đầu tư vào các công ty s ở hữu tư nhân với nhiều lĩnh vực khác nhau trong n ền kinh tế

Hiệp hội đầu tư mạo hiểm của Mỹ cho rằng: Đầu tư mạo hiểm là vi ệc góp vốn vào các công ty m ới khởi nghiệp, các doanh nghi ệp mới chưa được niêm yết trên th ị trường chứng khoán có kh ả năng tăng trư ởng nhanh, sáng tạo và có sự tham gia của công nghệ

Như vậy, có thể khái quát lại các định nghĩa trên và đưa ra m ột cách hiểu chung nhất về khái niệm đầu tư mạo hiểm như sau: Đầu tư mạo hiểm là sự kết hợp giữa hai ho ạt động là hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính Đầu

tư mạo hiểm không đơn thuần chỉ là hoạt động đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao mà còn bao g ồm các hoạt động khác trong n ền kinh tế Dưới góc

độ đầu tư, đầu tư mạo hiểm là quá trình các nhà đầu tư đưa vốn vào lĩnh vực nghiên cứu phát tri ển công ngh ệ và sản phẩm tiềm ẩn nhi ều rủi ro Mục

đích của hoạt động này là nhằm thúc đẩy nhanh chóng quá trình thương mại hoá để có được lợi nhuận cao Xét trên cả quá trình, đầu tư mạo hiểm có thể hiểu là phương thức đầu tư trong đó N ếu thể hiện cả quá trình thì đ ầu

tư mạo hiểm là một phương thức đầu tư trong đó, nguồn vốn mà các cá nhân giàu có hoặc tổ chức tài chính cung c ấp vốn cho các dự án khởi

nghiệp, các doanh nghi ệp nhỏ, chưa niêm yết trên th ị trường chứng khoán

có tiềm tăng trưởng cao trong tương lai ho ặc các doanh nghiệp khác đang cần vốn để tiếp tục sản xuất kinh doanh Sau vài năm nuôi dư ỡng, doanh nghiệp phát triển nhanh chóng, thông qua niêm y ết trên thị trư ờng chứng khoán, hợp nhất và chuyển như ợng cổ phần để thu đư ợc sự hoàn v ốn đầu tư với mức cao

Gọi là “nguồn vốn mạo hiểm” vì các lý do sau:

Thứ nhất, các công ty đư ợc đầu tư không cần một khoản đặt cọc hay ký qu ỹ nào, việc rót vốn của các quỹ đầu tư mạo hiểm này dựa trên sự tin tư ởng của việc tạo dựng thành công doanh nghi ệp của người sáng lập và đội ngũ giám đốc công ty

Thứ hai, các qu ỹ đầu tư tham gia vào vi ệc kiểm soát, điều hành công ty bằng việc tư vấn ở cấp chiến lư ợc, hư ớng dẫn, hỗ trợ công ty trong vi ệc quản lý, xây d ựng thương hiệu, phát tri ển thị trường,…Vì vậy, họ có thể gặp rủi ro và bị mất khoản đầu tư nếu công ty bị phá sản Tuy nhiên, đi ều này ít xảy ra và h ọ thường đạt tỷ suất lợi nhuận khá lớn từ 35-50%

Khái niệm đầu tư m ạo hiểm là gì?

Xem thêm:

➢ Nghiệp vụ thị trường mở là gì? Nghiệp vụ thị trư ờng mở ở Việt Nam Đặc điểm của đầu tư mạo hiểm là gì?

Thứ nhất, đầu tư vào các dự án có mức độ rủi ro cao: Vốn đầu tư m ạo hiểm đại diện cho đầu tư tài chính trong các dự án có rủi ro các với mục tiêu thu được lợi nhuận cao, có tiềm năng tăng trưởng và phát triển nhưng các kết quả kinh doanh chưa đư ợc kiểm tra và không có thành qu ả thuyết phục các

tổ chức tài chính hay ngân hàng cho vay hay đ ầu tư Rủi ro càng cao thì l ợi nhuận thu đư ợc càng l ớn, phù hợp với yêu cầu đầu tư vào các dự án đổi mới công nghệ của các ngành cơ khí ch ế tạo

Thứ hai, khẳng định dự án đầu tư có l ợi nhuận cao: Đây là đ ặc điểm quan trọng nhất của loại hình đầu tư mạo hiểm, bất kể loại hình kinh doanh nào,

miễn có lợi nhuận cao luôn là m ục tiêu tham gia đ ầu tư của vốn đầu tư mạo hiểm Tuy nhiên, các chuyên gia c ủa các quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ thẩm định tính khả thi của dự án sau đó m ới thông báo quy ết định của mình đối với doanh nghiệp

Thứ ba, thời gian đ ầu tư ng ắn hạn: Vốn đầu tư mạo hiểm chỉ đầu tư vào các công ty tư nhân với khoản đầu tư ngắn hạn từ 5 đến 10 năm tùy theo hoạt động cụ thể và sau đó thoái vốn để đầu tư vào các dự án khác Để tối đa hóa lợi nhuận tài chính thì các qu ỹ đầu tư chỉ đầu tư vào giai đo ạn phát triển của chu kỳ sống của sản phẩm

Thứ tư, quỹ tham gia trực tiếp quản lý liên doanh đư ợc đầu tư: Ngoài việc cung cấp vốn, do r ủi ro cao nên quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ tham gia và chú ý nhiều hoạt động quản lý các dự án đư ợc đầu tư Nhà đ ầu tư m ạo hiểm tích cực giám sát và giúp đ ỡ các dự án trong doanh m ục đầu tư nh ằm đảm bảo lợi nhuận kỳ vọng như khi đánh giá đ ầu tư lúc ban đầu

Thứ năm, phát tri ển kinh t ế xã hội: Các qu ỹ đầu tư mạo hiểm tạo nhiều việc làm, tăng trư ởng kinh t ế vì đầu tư vào các d ự án “hot” v ề lợi nhuận lớn nhưng có rủi ro cao nên t ạo ra một phân khúc dự án mới đạt hiệu quả kinh doanh cao, góp ph ần phát triển xã h ội

Thứ sáu, đầu tư để thanh lý: Việc thu hồi vốn và lợi nhuận đầu tư chỉ thực hiện khi dự án đư ợc đầu tư kinh doanh hi ệu quả và có th ể được bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng ho ặc bán toàn bộ phần đầu tư mạo hiểm cho đơn vị khác để thoái vốn

Các chủ thể tham gia ho ạt động đầu tư mạo hiểm

Các chủ thể chủ yếu tham gia trực tiếp vào ho ạt động đầu tư mạo hiểm bao gồm: Các nhà đầu tư, các cá nhân t ự đầu tư, t ổ chức đầu tư và các nhà qu ản

lý vốn mạo hiểm Cụ thể:

• Các nhà đầu tư: Các nhà đầu tư ở đây có thể là những nhà tư bản cá

nhân giàu có, các t ập đoàn s ản xuất, các ngân hàng, công ty b ảo

hiểm, quỹ hưu trí Họ có đặc điểm chung là có lư ợng tiền sẵn sàng

để đầu tư lớn, khả năng chấp nhận rủi ro cao và có mong muốn, hy vọng đạt được mức lợi nhuận lớn

• Cá nhân đầu tư: Theo cách này, sự chủ động của người đầu tư rất

cao Cá nhân đầu tư là những người có tầm nhìn và khả năng nắm bắt các cơ hội, tự lựa chọn đối tượng nhận đầu tư thích hợp Đồng thời, khi doanh nghi ệp nhận đầu tư thành công, nhà đ ầu tư sẽ được

hưởng toàn bộ lợi nhuận thu được mà không cần phải chia sẻ với bất

kỳ ai Đối với các cá nhân đầu tư, lợi nhuận thu về rất cao, chính vì thế rủi ro mà họ phải gánh chịu càng cao hơn vì trên th ực tế, một cá nhân khó có th ể có một lượng vốn lớn cũng như đư ợc trang b ị những kiến thức chuyên môn, k ỹ năng và kinh nghi ệm thực tiễn đủ để ra quyết định đầu tư thành công

• Tổ chức đầu tư: Tổ chức đầu tư bao gồm nhiều nhà đầu tư cùng góp vốn với nhau để thực hiện đầu tư nhằm hướng tới mục tiêu chung Ưu điểm của hình thức này thể hiện rõ nhất ở khả năng phân tán và chia

sẻ rủi ro Sự kết hợp này có thể diễn ra dư ới nhiều dạng: h ợp đồng hợp tác kinh doanh, thành l ập công ty liên doanh, thành l ập quỹ đầu

tư mạo hiểm… Quỹ đầu tư mạo hiểm tuy xuất hiện sau, song càng ngày càng chứng minh đư ợc nhiều điểm nổi trội so với những phương thức đầu tư vốn mạo hiểm có tổ chức khác Các vấn đề về quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ được xem xét k ỹ hơn ở phần sau

• Các nhà quản lý vốn mạo hiểm: Đề cập đến những người hành nghề đầu tư mạo hiểm chuyên nghiệp Đặc điểm chung của các nhà quản lý vốn mạo hiểm là h ọ vừa có tri thức về công nghệ, có năng lực quản trị, họ vừa có th ể đảm nhiệm chức năng huy đ ộng vốn từ các nhà đầu

tư, tìm kiếm và đánh giá cơ hội đầu tư, tiến hành đầu tư theo những chiến lư ợc nhất định để làm tăng giá tr ị cho doanh nghi ệp, startup nhận đầu tư, và cuối cùng là thực hiện thoát v ốn để thu h ồi vốn và lợi nhuận, hoàn tr ả cho các nhà đ ầu tư

Quỹ đầu tư mạo hiểm là gì?

Quỹ là đơn vị kinh doanh đ ầu tư mạo hiểm mà các c ổ phần của nó đư ợc đóng góp từ một số nhà đầu tư thông qua mô hình quan h ệ đối tác hữu hạn được thành lập bởi các đơn vị đầu tư mạo hiểm

Theo Trường Luật Cornell của Mỹ, quỹ đầu tư mạo hiểm là loại quỹ đầu tư đại diện cho các nhà đầu tư có nguồn vốn đầu tư mạo hiểm, góp vốn để đầu

tư Quỹ đầu tư mạo hiểm có thể hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận

Tại Việt Nam, chưa có quy đ ịnh về quỹ đầu tư mạo hiểm nói chung nhưng

đã có dự thảo về quỹ đầu tư mạo hiểm dành cho khởi nghiệp sáng tạo, theo

đó quỹ đầu tư mạo hiểm là quỹ được hình thành từ vốn góp của các thành viên nhằm thực hiện đầu tư mạo hiểm cho lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo Quỹ đầu tư mạo hiểm là quỹ đầu tư có tính chuyên bi ệt hoá (specialised funds) Điều đó thể hiện ở việc nó chuyên cấp vốn theo phương thức đầu tư mạo hiểm vào một số lĩnh vực có tốc độ tăng trư ởng nhanh và ch ủ yếu là các ngành công ngh ệ cao Do đó, cũng có th ể coi nó là m ột loại quỹ tăng trưởng Ngoài ra một số quỹ mạo hiểm cũng chuyên biệt cả theo hướng đầu

tư vào một địa bàn nào đó hoặc một quốc gia nào đó, có quỹ chuyên đầu tư vào một quỹ mạo hiểm khác nhằm chia nh ỏ rủi ro, gọi là quỹ trung gian Một điểm đáng chú ý khi đ ề cập tới khái niệm quỹ đầu tư mạo hiểm là khái niệm này cần được phân bi ệt với khái niệm quỹ đầu tư vốn cổ phần tư

nhân Ở Mỹ, đây là hai khái ni ệm tương đ ối độc lập và phân bi ệt với nhau Quỹ cổ phần tư nhân bao g ồm những quỹ mà vốn góp hình thành nên do

quỹ đó đư ợc dành cho nhi ều hoạt động khác nhau: Đ ầu tư mạo hiểm, mua

cổ phiếu giành q uyền kiểm soát bằng cách sử dụng đòn bẩy, các vụ sáp nhập, đầu tư sử dụng nợ thứ cấp có quy ền ưu tiên th ấp hơn n ợ ngân hàng nhưng lại cao hơn so với chứng khoán vốn cổ phần và thường gắn kèm chứng quyền, đầu tư vào chứng khoán nợ mà tổ chức phát hành có nh iều nguy cơ bị mất khả năng thanh toán (chiến lược đầu tư nhằm mua trái phiếu chiết khấu của một công ty b ị cạn kiệt về mặt tài chính, sau đó chuy ển các chứng khoán đang n ắm giữ thành chứng khoán v ốn cổ phần và tham gia quản lý công ty đó) và nhi ều hoạt động hỗn hợp khác như cho thuê tài s ản mạo hiểm và mua n ợ mạo hiểm (mua các khoản phải thu c ủa những công ty non trẻ có độ rủi ro cao) Còn khái ni ệm quỹ đầu tư mạo hiểm chủ yếu

được dành cho những quỹ đầu tư vào vốn cổ phần và những sản phẩm có liên quan đến vốn cổ phần trong các công ty định hướng tăng trưởng

Tuy nhiên, ở một số khu vực khác, ch ẳng hạn như châu Âu là nơi ho ạt động của các quỹ đầu tư cũng tương đ ối phát tri ển, khái ni ệm quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ cổ phần tư nhân thư ờng được sử dụng thay th ế nhau và không được phân biệt rõ ràng Về nguyên tắc, quỹ cổ phần tư nhân có thể đầu tư vào một doanh nghi ệp ở mọi giai đoạn như: Hình thành ý tư ởng, khởi sự,

mở rộng, mua lại hoặc sáp nhập, cứu vãn ho ặc xoay chuyển tình th ế, mua lại cổ phiếu đã niêm yết, v.v… Còn quỹ đầu tư mạo hiểm thư ờng tập trung vào các công ty ở giai đoạn hình thành ý tư ởng, thành lập, kh ởi sự và mở rộng

Xem thêm:

➢ Đề tài luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng mi ễn phí mới nhất

Đặc điểm của quỹ đầu tư mạo hiểm

Thứ nhất, cấu trúc đặc biệt của quỹ đầu tư mạo hiểm Cấu trúc phù h ợp nhất của quỹ đầu tư mạo hiểm là quan hệ đối tác hữu hạn và công ty trách

nhiệm hữu hạn vì phù h ợp với nhiều lợi ích Hiện nay, c ấu trúc quỹ đầu tư mạo hiểm các nước là quan hệ đối tác hữu hạn, trong đó một đối tác chung chịu trách nhi ệm vô hạn, mời gọi các nhà đầu tư tham gia và ch ỉ giới hạn trách nhiệm trong s ố vốn góp v ề các kết quả quan hệ hợp tác với bên thứ

ba

Thứ hai, quy đ ịnh về nguồn vốn quỹ đầu tư mạo hiểm: Mỗi quốc gia sẽ có quy định thành phần tham gia vào nguồn vốn quỹ đầu tư mạo hiểm Ngoài

ra do quy định, quỹ không được gọi vốn ra công chúng hay qua các kênh tiếp thị phổ thông mà ph ải tiếp thị với các nhà đ ầu tư tiềm năng gồm quỹ hưu trí, tổ chức tài chính, công ty bảo hiểm,…

Thứ ba, sự phân bổ các chi phí, l ợi nhuận: Phí quản lý tr ả cho nhóm qu ản

lý được tính bằng tỷ lệ phần trăm hàng năm của vốn cam kết của nhà đầu

tư trong giai đoạn đầu tư tùy thuộc quy mô quỹ và nhu cầu hoạt động

Vai trò c ủa quỹ đầu tư mạo hiểm là gì?

Đối với sự phát triển kinh tế

Khuyến khích phát tri ển khoa h ọc công nghệ, giúp ra đ ời công ngh ệ mới, sản phẩm mới: Với sự ra đời của nguồn vốn đầu tư mạo hiểm, nó thúc đẩy khoa học kỹ thuật và công nghệ ngày càng phát tri ển, là chất xúc tác quan trọng trong sự phát tri ển và thương mại hóa những công nghệ mới, sản phẩm mới hay tạo ra những ngành hoàn toàn m ới

Thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế góp phần giải quyết các vấn đề xã hội: Các qu ỹ đầu tư mạo hiểm đóng góp đáng k ể cho sự phát triển kinh t ế

xã hội Các qu ỹ này thu hút một lượng vốn nhãn rỗi từ các tập đoàn công nghiệp, định chế tài chính trung gian,…đ ể tài trợ vốn cho các doanh nghi ệp

để đầu tư phát triển Sự phát triển của các doanh nghiệp cũng góp phần vào việc giải quyết công ăn vi ệc làm cho ngư ời lao động từ dó giải quyết đư ợc nhiều vấn đề xã hội khác

Đối với sự phát triển của doanh nghiệp

Hỗ trợ tài chính: V ới tiềm lực tài chính vững mạnh, các quỹ đầu tư mạo hiểm mở ra một kênh cung v ốn mới cho các doanh nghi ệp có tiềm năng

Hỗ trợ phi tài chính: các qu ỹ đầu tư mạo hiểm ngoài việc cung v ốn cho các doanh nghiệp trẻ, có tiềm năng thì các nhà đ ầu tư mạo hiểm cũng hỗ trợ về mặt chuyên môn qu ản lý, kiến thức về ngành ngh ề kinh doanh, thông tin,

uy tín và t ối đa hóa giá tr ị cho doanh nghi ệp để không ngừng phát triển và tạo ra lợi nhuận lớn nhất có thể

Đối với sự phát triển của thị trường tài chính

Bổ sung kênh tài tr ợ vốn mới: Quỹ đầu tư mạo hiểm mở ra một kênh huy động vốn mới tận dụng được nguồn lực tài chính trong và ngoài nước Quỹ thu hút v ốn nhàn r ỗi từ các công ty lớn, tổ chức tài chính và phi tài chính

để đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp nhằm thúc đẩy kinh tế phát triển Tạo thêm hàng hóa cho th ị trường chứng khoán: Quỹ đầu tư m ạo hiểm tác động tích cực đến sự phát triển của thị trường chứng khoán Thông qua việc thoát v ốn tốt nhất và phổ biến nhất của các quỹ tài chính là bán ch ứng khoán của doanh nghiệp nhận đầu tư ra công chúng, qu ỹ sẽ góp ph ần làm phong phú và đa dạng hàng hóa cho thị trường chứng khoán

Tác dụng ổn định thị trường tài chính của quỹ thể hiện ở vai trò chia s ẻ áp lực vay vốn đối với hệ thống ngân hàng: V ới nguồn vốn và quỹ đầu tư dài hạn, quỹ đầu tư mạo hiểm góp ph ần làm tăng cư ờng khả năng huy đ ộng nguồn vốn dài hạn và ổn định, giảm mức độ phụ thuộc của doanh nghiệp vào các ngu ồn tài chính có tính bi ến động từ hệ thống ngân hàng