Top 7 bài phân tích giá trị nhân đạo trong hai đứa trẻ hay nhất

Giá trị nhân đạo thể hiện ở tình cảm xót thương c ủa tác giả đối với những ngư ời sống ở phố huyện nghèo, ở sự phát hi ện của Thạch Lam v ề những phẩm chất tốt đẹp của những ngư ời lao đ

Top 7 bài phân tích giá tr ị nhân đạo trong Hai đứa trẻ hay nh ất

• 1 Dàn ý giá tr ị nhân đạo trong truy ện Hai đứa trẻ

• 2 Giá trị nhân đạo trong "Hai đứa trẻ"

o 2.1 Ni ềm thương c ảm, xót xa dành cho nh ững kiếp người nhỏ

bé chịu nhiều thiệt thòi trong xã h ội cũ

o 2.2 Phát hiện ra trong những con ngư ời đó vẻ đẹp khuất lấp, cái tính người không gì có thể phai nhòa được

o 2.3 Trân tr ọng, nâng đ ỡ những ước mơ, hy v ọng vào một ngày mai tươi sáng

• 3 Phân tích giá tr ị nhân đạo trong tác ph ẩm hai đứa trẻ

• 4 Phân tích giá tr ị nhân đạo của truyện ngắn Hai đứa trẻ

• 5 Phân tích tư tưởng nhân đạo trong "Hai đứa trẻ"

• 6 Phân tích giá tr ị nhân đạo trong "Hai đứa trẻ" hay

• 7 Phân tích giá tr ị nhân đạo trong truy ện ngắn "Hai đứa trẻ" ngắn gọn

"Hai đứa trẻ" là một truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, in ở tập Nắng trong vườn (1938) có giá trị nhân đạo thật sâu sắc Giá trị nhân đạo thể hiện ở tình cảm xót thương c ủa tác giả đối với những ngư ời sống ở phố huyện nghèo, ở sự phát hi ện của Thạch Lam v ề những phẩm chất tốt đẹp của những ngư ời lao đ ộng nghèo nơi ph ố huyện và sự trân trọng của nhà văn trước những ước mơ của người dân nghèo về một cuộc sống tốt đẹp hơn Mời các bạn tham khảo một số bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam đã được Hoatieu tổng hợp trong bài viết sau đây

1 Dàn ý giá trị nhân đ ạo trong truy ện Hai đứa trẻ

I Mở bài

- Thạch Lam là m ột trong những cây bút vi ết truyện ngắn tài hoa Dẫu là viết về cuộc sống vất vả, cơ cực, bế tắc của người nông dân, ngư ời thị dân nghèo hay viết về những khía cạnh bình thư ờng mà nên thơ c ủa cuộc sống thì những trang văn c ủa ông cũng chan chứa tình ngư ời

- Hai đứa trẻ là một truy ện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, in ở tập Nắng trong vườn (1938)

- Hai đứa trẻ của Thạch Lam có giá tr ị nhân đ ạo thật sâu sắc

II Thân bài

1 Giá trị nhân đạo thể hiện ở tình cảm xót thương của tác giả đối với

những người sống ở phố huyện nghèo:

- Ông xót xa trư ớc cảnh nghèo đói c ủa những con người nơi đây:

+ Những “đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ”, “chúng nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có th ể dùng đư ợc của các người bán hàng để lại”

+ Thương mẹ con chị Tí, ngày mò cua bắt tép; tối đến mới dọn hàng nước dưới gốc cây bàng Cuộc sống của chị vất vả, mòn mỏi, quẩn quanh, leo lét như ngọn đèn của chị, ánh sáng chỉ đủ tỏa ra một vùng nhỏ mà thôi

+ Thương bà cụ Thi xuất hiện với tiếng cười khanh khách, với dáng điệu đi lảo đảo, động tác u ống rư ợu thì khác l ạ “Cụ ngửa cổ ra đằng sau, u ống một hơi cạn sạch”

+ Thương bác phở Siêu bán phở gánh Thu nhập quá ít ỏi vì phở là món quà

xa xỉ phẩm, hàng c ủa bác thật ế ẩm

+ Thương gia đình bác xẩm Cuộc sống gia đình bác lay lắt như ngọn đèn trước gió Gia tài của bác là chiếc đàn bầu và chiếc thau để xin tiền Cuộc sống của bác bấp bênh Cái đói, cái ch ết luôn k ề cận

+ Thương chị em Liên Cuộc sống của chị em Liên cũng chẳng khá hơn cuộc sống của mọi ngư ời Cửa hàng t ạp hoá c ủa chị em Liên “nhỏ xíu” Hàng hoá thì lèo tèo mà khách hàng là nh ững ngư ời nghèo khó

- Ông cảm thương cho cu ộc sống quẩn quanh, tẻ nhạt, tù túng c ủa những con người nơi phố huyện nghèo

2 Giá trị nhân đạo thể hiện ở sự phát hiện của Thạch Lam về những phẩm chất tốt đẹp của những người lao động nghèo nơi ph ố huyện

+ Họ là những ngư ời cần cù, chịu thương, ch ịu khó: Mẹ con chị Tí ngày mò cua bắt ốc, tối đến dọn hàng nước dẫu chẳng bán đư ợc là bao Hai ch ị em Liên thay m ẹ trông coi gian hà ng tạp hoá Bác phở Siêu chịu khó bán phở gánh,…

+ Họ là những ngư ời giàu lòng thương yêu Liên thương nh ững đứa trẻ đi nhặt nhạnh những thứ ngư ời ta bỏ lại lúc ch ợ tàn

3 Giá trị nhân đạo thể hiện ở sự trân trọng của nhà văn trư ớc những ư ớc

mơ của người dân nghèo về một cuộc sống tốt đẹp hơn

- Ông trân trọng nh ững hoài niệm, mơ ước của chị em Liên: Hai ch ị em mong ước được thấy ánh sáng của đoàn tàu, nhớ về quá khứ tươi đẹp khi gia đình còn sống ở Hà Nội Đoàn tàu như đem đến cho hai chị em Liên

“một chút thế giới khác”

- Ông muốn thức tỉnh những con người ở phố huyện nghèo, hư ớng họ tới một cuộc sống tốt đẹp hơn

III Kết bài

- Giá trị nhân đạo được thể hiện thật sâu s ắc trong tác ph ẩm: xót thương những con ngư ời nghèo kh ổ, phát hiện và miêu tả được những ph ẩm chất tốt đẹp của ngư ời lao động, trân tr ọng những ước mơ về cuộc sống tốt đẹp hơn của họ

- Cùng với những truyện ngắn khác c ủa ông, Hai đứa trẻ đã góp phần thể hiện sự tài hoa, xu ất sắc của Thạch Lam trong vi ết truyện ngắn trước Cách mạng tháng Tá m 1945

2 Giá trị nhân đạo trong "Hai đ ứa trẻ"

Giá trị nhân đạo trong truy ện ngắn Hai đứa trẻ

Làm nên t ầm vóc bất tử với thời gian của “Hai đứa trẻ” không ch ỉ ở giá trị hiện thực mà còn ở giá trị nhân đạo sâu sắc Dư ờng như hai y ếu tố này luôn song hành cùng nhau trong m ỗi tác ph ẩm nghệ thuật nói chung và văn

chương Thạch Lam nói riêng Ở Thạch Lam, bên cạnh cái tài còn có cái tâm, cái tâm cực kì trong sáng, r ực rỡ, đầy tình nhân ái chi ếu sáng lên đ ời văn và toàn bộ văn phẩm của ông Chân tình, chân cảm ấy đã khiến trái tim ông rung động trước

đời sống kín đáo và giản dị quanh mình, nó chi phối mọi sáng tạo nghệ thuật của ông

2.1 Niềm thương c ảm, xót xa dành cho nh ững kiếp người nhỏ bé chịu

nhiều thiệt thòi trong xã h ội cũ

Truyện ngắn của Thạch Lam thư ờng không có c ốt truyện mà là khai thác thế giới nội tâm nhân vật ” Hai đứa trẻ “cũng vậy Câu chuyện không rõ ngôi kể, không có tình ti ết gay cấn, li kì nhưng l ại để trong tâm trí ngư ời đọc những thương cảm, day dứt rất đỗi nhân văn

Tác giả đã hóa thân vào nhân v ật chính mà mình xây d ựng nên đ ể mang lại cho người đọc cảm giác gần gũi, chân thực Tâm trạng của Liên, cũng

chính là những xúc cảm nghẹn ngào của Nhà Văn khi Th ạch Lam đ ặt bút viết nên câu chuyện này Cuộc sống của chị em Liên không h ề khá giả so với những kiếp ngư ời nghèo đói nơi ph ố huyện

Cảnh nhà sa sút, b ố Liên mất việc cả nhà ph ải bỏ Hà Nội về quê, e làm hàng sáo Chị em Liên đư ợc mẹ giao cho trông nom m ột cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu, hàng bán ch ẳng ăn thua gì ch ỉ là để phục vụ cho nhu cầu ít ỏi của người dân phố huyện Đó chỉ là những mặt hàng thứ yếu hàng ngày: mấy phong thu ốc lào, m ấy bánh xà phòng, m ấy cút rư ợu,… Sự sống của gia đì nh Liên cũng chẳng hơn gì mấy đứa trẻ và mẹ con chị TÍ, một nhịp sống mòn mỏi, đơn đi ệu và sa sút S ống ở một nơi mà xung quanh mình là nh ững quấn quanh của nghèo đói, đơn đi ệu của cuộc sống, chắc hẳn không ai có thể mang trong mình nh ững tâm tr ạng rạng rỡ, phấn khích

Trước cảnh chiều buông, Liên thấy lòng buồn man mác: “Liên ngồi yên lặng, đôi m ắt chị bóng t ối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm h ồn ngây thơ c ủa chị” Đó là nỗi buồn lãng mạn, đa cảm trước sự chuyển giao của thời khắc từ ngày sang đêm, từ ánh sáng sang bóng tối

Thạch Lam đã đem cái bu ồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm h ồn để giải thích cho cái bu ồn của nhân vật Trước cảnh tượng những đứa con nhà nghèo đi kiếm sống trên mặt đất, Liên động lòng thương nhưng cũng đầy day dứt hối hận vì chính chị cũng không có ti ền cho chúng Đó là tình

thương của một con người cùng cảnh ngộ trong kiếp lầm than.Cái nghèo, cái đói đã biến cuộc sống của những con người nơi đây trở nên bần cùng,

xơ xác hơn bao giờ hết Liên kể về những người sống xung quanh mình

Dù tình c ảm không đư ợc bày tỏ một cách trực tiếp nhưng qua l ời kể người đọc vẫn cảm nhận được nỗi xót xa, đồng cảm trong tâm hồn Liên Những số phận của những kiếp ngư ời nghèo kh ổ trong bóng tối cứ từ từ hiện ra trước mắt

Chị Tý ban ngày mò cua b ắt ốc, tối đến mới dọn quán nư ớc chè, thắp một ngọn đèn dầu leo lét Đó là m ột gian hàng t ạm bợ, sơ sài, đư ợc đặt hàng dưới gốc cây bàng, cạnh một đống gạch Chị có thể mang trên đầu, trên tay tất cả cái cửa hàng của chị

Khách hàng của chỉ là mấy chủ lính lệ, ngư ời nhà thầy thừa, phu xe, phu gạo… – những ngư ời lao động khốn khổ nghèo khó như chính thân ph ận của mẹ con chị Tí vậy Và dù chả kiếm đư ợc bao nhiêu nhưng ch ị cũng dọn

ra từ chập tối tới tận khuya Ch ỉ bằng những nét vẽ không cầu kì, chau chuốt Thạch Lam đã k ể cho ngư ời đọc nghe về một cảnh đời nghèo khó trong một kiếp sống mờ mịt, mòn mỏi, không có ánh sáng tương lai r ọi tới Trên cái ga nh ỏ ấy còn là cu ộc đời của cụ Thi điên Cụ hiện lên qua l ời kể

là một bà già hơi điên và nghiện rượu – khách hàng quen thu ộc của chị em Liên Mặc dù vậy thì mỗi khi cụ Thi điên đ ến mua rư ợu, Liên vẫn còn

nguyên vẹn cảm giác s ợ hãi, và có lẽ nhân v ật đã để lại ấn tư ợng sâu s ắc trong lòng người đọc bởi tiếng cười khanh khách và những bước chân đi lần vào trong bóng t ối Những tiếng cư ời vô hồn, những chuỗi âm thanh lạc điệu vang lên giữa cái tĩnh lặng, u buồn của phố huyện nghe thật đáng sợ

Những bư ớc chân c ủa ngư ời đàn bà kh ốn khổ chìm vào bóng t ối cũng đ ủ sức gợi lên một số phận bi thảm, một cuộc đời mù mịt không tìm đư ợc lối thoát

Dù ở trong khung c ảnh nào, ánh mắt hướng đến đâu thì trong đôi m ắt Liên vẫn là màu hoàng hôn nhu ốm nỗi buồn cơ cực Những cảnh đời nghèo đói, khổ đau gieo vào tâm h ồn Liên những đồng cảm xót xa T ấm lòng c ủa Liên hay cũng chính là t ấm lòng thương c ảm của Thạch Lam dành cho nh ững kiếp ngư ời khốn khổ

Bằng ấy con người dường như vẫn chưa đ ủ, điểm vào đêm tối trên ph ố huyện lại là những mảnh đời cơ cực khác Đó là thức quà của bác phở Siêu Gánh phở của bác Siêu t ỏa mùi thơm nhưng ti ếc thay đó l ại là th ức qùa xa

xỉ, nhiều tiền ở cái ph ố huyện nhỏ này mà có l ẽ Liên và An chẳng bao gi ờ dám nghĩ tới Trong bóng đêm đen tối ấy còn có gia đình bác Xẩm ngồi trên mình chiếu rách, cái thau sát đ ể trước mặt, góp chuyện bằng mấy tiếng đàn bầu bật trong im lặng, thằng con bò ra đất nghịch nhật những rác bẩn

và tiếng hát ế ẩm bác chưa hát vì chưa có khách nghe

Chị Tí dọn hàng từ chập tối nhưng gi ờ lại phe phẩy canh chu ối khô đu ổi ruồi bỏ trên mấy thức hàng và chỉ mong đ ợi những ngư ời nhà c ụ Thừa Đó

là những mảnh đời tội nghiệp, đáng thương Cu ộc sống lặp lại đơn điệu, nhàm chán nhưng họ vẫn suy nghĩ và mong đợi cái gì đó tươi sáng cho cuộc sống nghèo kh ổ hàng ngày c ủa họ Ước mơ càng mơ hồ, tình cảnh của

họ càng tốt nghiệp vì không biết Số phận mình s ẽ ra sao Nhìn cu ộc sống quẩn quanh, b ế

tắc Liên không khỏi cảm thấy buồn chán

Tuy nhiên trong sâu th ẳm tâm hồn cô vẫn ngời lên một tấm lòng cảm

thông, yêu thương và trân tr ọng Đó cũng chính là những cảm xúc mà nhà văn muốn dành cho những người dân nghèo quê mình

2.2 Phát hiện ra trong những con ngư ời đó v ẻ đẹp khuất lấp, cái tính ngư ời không gì có thể phai nhòa đư ợc

Thạch Lam là một ngư ời đôn hậu và tinh tế Ông đã từng khẳng định: Thiên chức của nhà văn cũng như nh ững chức vụ cao quý khác là phải nâng đ ỡ những cái tốt để trong đ ời có nhi ều công b ằng và yêu thương hơn Trong

“hai đứa trẻ” người đọc không chỉ nhìn thấy nhữngkiếp người mù mịt, tối tăm mà còn là những vẻ đẹp khuất lấp, cái tính người không gì có thể phai nhoà được Bằng cái nhìn chân thực và đồng cảm sâu sắc với những mảnh đời bị lãng quên Thạch Lam đã tài tình phát hiện ra những nét đẹp ngời sáng đằng sau cuộc đời bi kịch, lam lũ đó

Dù không trực tiếp bày t ỏ nhưng hiện lên qua những trang văn là nh ững phẩm chất tốt đẹp của ngư ời dân nghèo nơi ph ố huyện Đó là đức tính c ần

cù, chịu thương chịu khó, đức tính muôn đ ời của ngư ời Việt Nam ta Đi ển hình là t ấm gương Chí Tí, ban ngày mò cua b ắt ốc, tối về bán quán nư ớc chè Chị là hình ảnh tiêu bi ểu của ngư ời phụ nữ Việt Nam chịu thương, chịu khó Hay đó cũng chính là nh ững là sự cần cù không ngại khó khăn gian khổ cho cuộc đời mưu

sinh của gia đình bác x ẩm và gánh ph ở bác Siêu

Và dường như trong cái bần cùng đó, Thạch làm đã phát hiện ra cái tình cảm giấu kín trong m ỗi con người lao động Đó là lòng tr ắc ẩn, đồng cảm sâu sắc giữa những con ngư ời lao động Và có thể nói, càng nghèo, càng khổ thì thứ tình cảm đó họ dành cho nhau càng mãnh li ệt hơn Đây không phải là một phát hi ện mới nhưng nó là cần thiết để giúp cho những con người nghèo khổ ở đây tránh xa được cái bóng tối đang dần bao phủ

2.3 Trân tr ọng, nâng đ ỡ những ước mơ, hy v ọng vào một ngày mai tươi sáng

Đọc truyện của Thanh Lam, ta thấy nhà văn không đi vào tố cáo những bất công Của xã hội, cũng không khi ến ngư ời đọc phải uất ức, oán h ận những cảnh bóc lột, hành hạ của giai cấp thống trị đương thời

Nhưng tác phẩm vẫn chất chứa những tư tưởng nhân đạo sâu sắc Nhà văn cảm thông trân trọng những ư ớc mơ chính đáng, bình d ị của ngư ời dân nghèo phố huyện, trân trọng những hoài ni ệm đẹp đẽ, xa xăm c ủa chị em Liên

Bị giam cầm trong bóng t ối và bị ám ảnh bởi cảnh sống buồn tẻ, lầm lũi, vô vọng của những người dân nơi ph ố huyện, Liên nhớ về cuộc sống tươi đ ẹp trong quá khứ ở Hà Nội, như th ể một phản kháng h ồn nhiên c ủa tuổi thơ Nhìn bác nh ớ Siêu, thứ quá xa x ỉ, nhiều tiền, hai ch ị em không bao gi ờ mua được, Liên nhớ thời mẹ còn nhiều tiền – được đi chơi bờ hồ uống những cốc nư ớc lạnh xanh đỏ, và kỉ niệm đó còn là vùng sáng l ấp lánh, Hà Nội nhiều đèn quá Hà N ội xa xăm, Hà Nội sáng rực, vui v ẻ và huyên náo Quá khứ đẹp đẽ tương phản gay gắt với cái tối tăm, mù m ịt Hoài ni ệm không chỉ kích thích quá kh ứ sống dậy mà nhen nhóm bao khát v ọng âm thầm về ngày mai, d ẫu chỉ là

một ngày mai mơ h ồ Đó cũng chính là lý do vì sao du bu ồn ngủ đến mấy nhưng hai đứa trẻ vẫn cố thức đợi đoàn tàu qua

Hai chị em đây háo hức, say mê dắt nhau đứng dậy ngắm nhìn đoàn tàu v ụt qua Đoàn tàu đã trở thành thế giới lung linh và kỳ ảo, ánh sáng rực rỡ của ngọn đèn xanh biếc, sát m ặt đất, các toa đèn sáng trưng chi ếu ánh sáng t ỏa xuống đường…Âm thanh sôi n ổi vang xa như vô t ận của tiếng còi xe lửa kéo dài theo ngọn gió xa xôi… M ột thế giới đẹp đẽ, huyên náo đ ối lập với cái tối tăm, nghèo đói c ủa phố huyện nghèo

Thế nhưng sau những hình ảnh tả thực lại là một dụng ý của nhà văn để nói nên cái khát vọng mãnh li ệt, cháy bỏng của chị em Liên cũng là c ủa ngư ời

dân nơi đây Đoàn tàu đánh thức trong hai đứa trẻ giấc mơ về quá khứ- một giấc mơ đáng thương xót xa Đ ợi tàu là cách đ ể hai chị em trải nghiệm hoạt động sôi nổi cuối cùng của đêm khuya, được sống dù chỉ là ao ước

Tàu đến rồi lại đi, phố huyện rầm rộ bỗng chốc lại chìm vào trong bóng đêm yên tĩnh Từ hình ảnh đoàn tàu, nhà văn khơi dậy trong người đọc những ước mơ, khát v ọng sống, những hoài ni ệm quá khứ và là m ột khát vọng sống hư ớng tới tương lai tươi đẹp Nhà văn muốn đánh thức những người trong phố huyện nghèo, hướng họ tới ước mơ, một tương lai tươi đẹp phía trước Qua đó thấy được tấm lòng nhân văn cao cả của nhà văn và đó cũng chính là giá trị nhân đạo không thể tách rời của truyện ngắn”Hai đứa trẻ”

3 Phân tích giá trị nhân đạo trong tác ph ẩm hai đứa trẻ

Thạch Lam là một cây bút nổi tiếng của văn học Việt Nam, thuộc nhóm Tự lực văn đoàn Các tác ph ẩm của ông luôn luôn ch ứa đựng những tình c ảm ngọt ngào, sâu l ắng về cuộc sống thư ờng ngày Những câu chuyện mà ông

kể thường không có c ốt truyện, nó ch ỉ xoáy sâu vào nội tâm c ủa nhân vật hay những mảnh đời cơ cực phải sống lầm lủi ngày này qua tháng khác Hai đứa trẻ là một trong những tác phẩm mang đậm phong cách của nhà văn Thạch Lam Đó là một bức tranh về phố huyện nghèo của Việt Nam được ông dựng lên, ẩn sâu trong đó là một niềm cảm thương sâu sắc đối với những con ngư ời nơi đây Đó là đi ều đã tạo nên giá tr ị nhân đạo cho tác phẩm

Giá trị nhân đạo là một trong các giá tr ị cơ bản của tác phẩm văn học được tạo nên bởi niềm cảm thông sâu s ắc của nhà văn v ới nỗi đau của những con người, những cảnh đời bất hạnh trong cuộc sống Đồng thời, nhà văn còn thể hiện sự nâng niu, trân tr ọng những nét đẹp trong tâm hồn và ni ềm tin khả năng vươn dậy của con người dù trong hòan c ảnh nào Trong tác ph ẩm

Hai đứa trẻ, Thạch Lam không chỉ bày tỏ quan điểm của cá nhân ông mà còn bày t ỏ niềm cảm thương sâu s ắc của ông dành cho nh ững kiếp người, những nhân v ật trong tác ph ẩm Mặc dù sống trong cu ộc sống khổ cực, vất

vả nhưng tác gi ả đã phát hiện những phẩm chất tốt đẹp bên trong nh ững con người nơi đây, trân trọng những khát vọng của những kiếp người lao động nghèo, đồng thời sâu kín trong đó là sự lên án một xã hội thực dân Pháp thuộc đang đày ải ngư ời dân Việt Nam

Bao trùm lên cả tác ph ẩm Hai đứa trẻ là một cuộc sống cơ cực với những mảnh đời lam lũ, nghèo xơ xác, nh ững kiếp đời tàn giữa phố huyện đầy u tối, thê lương Cái khung c ảnh nơi đây hi ện ra ở một thời điểm mà ngày sắp tàn, sắp kết thúc, tuy đẹp đẽ nhưng lại chỉ là chút ánh nắng cuối ngày, chỉ kịp lóe rạng rồi biến vào trong đêm đen, gi ống như những con ngư ời ở đây với khát vọng của họ, gợi ra trước mắt người đọc chúng ra là một nỗi buồn man mác Trên cái n ền cảnh nhá nhem tối ấy, con người hiện lên cũng thật đơn sơ Hình ảnh của một chị Tí cùng đứa con bày m ột gian hàng nư ớc còm cõi, một bác Siêu với gánh phở trên vai, hai ch ị em Liên với cái gian hàng tạp hóa "nhỏ xíu", c ụ Thi điên say rư ợu với tiếng cư ời khanh khách trong đêm, Ngòi bút ch ấm phá của Thạch Lam chỉ điểm vài nét trên bức tranh với gam màu đỏ đen hỗn độn ấy nhưng lại khiến cho chúng ta như thấy được cả một làng quê Vi ệt Nam tiêu bi ểu cho xã h ội ta dư ới thời thực dân Pháp đô hộ Và từ đấy, người ta thấy được nỗi thương cảm của Thạch Lam dành cho con ngư ời

Giá trị nhân đạo đầu tiên được tác giả thể hiện ở tình cảm xót thương c ủa mình đối với những người sống ở phố huyện nghèo Ông xót xa cho những

“đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ”, “chúng nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể dùng được của các ngư ời bán hàng đ ể lại”

Thương mẹ con chị Tí, ngày mò cua bắt tép, tối đến mới dọn hàng nước dưới gốc cây bàng Cuộc sống của chị vất vả, mòn mỏi, quẩn quanh, leo lét

như ngọn đèn của chị, ánh sáng chỉ đủ toả ra một vùng nhỏ mà thôi Ông thương bà cụ Thi xuất hiện với tiếng cười khanh khách, với dáng điệu đi lảo đảo, động tác u ống rư ợu thì khác l ạ “Cụ ngửa cổ ra đàng sau, u ống một hơi cạn sạch” Thương luôn bác phở Siêu bán phở gánh Thu nhập quá ít ỏi

vì phở là món quà xa x ỉ phẩm, hàng của bác thật ế ẩm Thương gia đình bác xẩm Cuộc sống gia đình bác lay l ắt như ngọn đèn trư ớc gió Gia tài của bác là chi ếc đàn b ầu và chi ếc thau để xin tiền Cuộc sống của bác bấp bênh Cái đói, cái chết luôn kề cận Thương cả chị em Liên, cuộc sống của chị em Liên cũng ch ẳng khá hơn cu ộc sống của mọi ngư ời Cửa hàng t ạp hoá của chị em Liên “nh ỏ xíu” Hàng hoá thì lèo tèo mà khách hàng là những người nghèo khó Ông c ảm thương tất cả mọi ngư ời sống nơi đây, thương cho cuộc sống quẩn quanh, tẻ nhạt, tù túng của những con người nơi phố huyện nghèo

Song bên cạnh đó, giá trị nhân đạo còn thể hiện ở chỗ Thạch Lam phát hiện những phẩm chất tốt đẹp bên trong những con ngư ời nơi phố huyện nghèo

Họ đều là những người cần cù, chịu thương, ch ịu khó: Mẹ con ch ị Tí ngày

mò cua bắt ốc, tối đến dọn hàng nư ớc dẫu chẳng bán được là bao Hai ch ị

em Liên thay mẹ trông coi gian hàng t ạp hoá Bác ph ở Siêu ch ịu khó bán phở gánh,…Không nh ững là những con ngư ời cần cù để lo cho cuộc sống

đủ miếng cơm manh áo mà họ còn là những người giàu lòng thương yêu

Dù khốn khó đ ấy, thiếu thốn nghèo kh ổ đấy nhưng họ vẫn luôn yêu thương nhau, không vì mi ếng ăn mà chà đ ạp, làm hại nhau Họ còn là những con người giàu lòng trắc ẩn, yêu thương những con người đồng cảnh ngộ với mình: Liên thương những đứa trẻ con nhà nghèo phải "nhặt nhạnh" trên nền chợ tàn, dù rằng chính chi "cũng ch ẳng có ti ền để cho chúng"

Chưa hết, giá trị nhân đạo còn thể hiện ở sự tôn trọng của nhà văn trước những ước mơ của ngư ời dân nghèo về một cuộc sống tốt đẹp, một tươi lai tươi sáng hơn Ông trân tr ọng những hoài niệm trong quá khứ tươi đẹp

cunga như mơ ước trong tương lai của chị em Liên "Hai chị em mong ước được thấy ánh sáng của đoàn tàu, nhớ về quá khứ tươi đẹp khi gia đình còn sống ở Hà Nội" Đoàn tàu như đem đ ến cho hai chị em Liên “một chút thế giới khác” Ông mu ốn thức tỉnh những con ngư ời ở phố huyện nghèo,

hướng họ tới một cuộc sống tốt đẹp hơn, âm thanh chan hòa hơn khác v ới

"tiếng trống thu không" qu ạnh quẽ của phố huyện này Đ ồng thời khi ông miêu tả một phố huyện nghèo c ủa Việt Nam th ời Pháp thu ộc là ông đang lên án chế độ xã hội cũ, không bảo đảm được quyền sống cho con ngư ời Giá trị nhân đạo là một trong những phần quan trọng nhất làm nên m ột tác phẩm hay, có lẽ vì thế mà Hai đứa trẻ đã trở thành một tác phẩm thành công bậc nhất trong nền văn học hiện thực Việt Nam Giá trị nhân đạo còn được thể hiện thật sâu sắc trong tác phẩm, tác giả xót thương những con người nghèo khổ, phát hiện và miêu tả được những phẩm chất tốt đẹp của người lao động, trân trọng những ước mơ về cuộc sống tốt đẹp hơn của họ Cùng với những truyện ngắn khác của ông, Hai đứa trẻ đã góp ph ần thể hiện sự tài hoa, xu ất sắc của Thạch Lam trong vi ết truyện ngắn trước Cách mạng tháng Tám 1945 Truy ện còn lên án một xã hội đầy bóng t ối, không cho con người thấy tương lai

4 Phân tích giá trị nhân đạo của truyện ngắn Hai đứa trẻ

Phân tích giá trị nhân đạo trong tác ph ẩm hai đứa trẻ

Thạch Lam là một cây bút truyện ngắn tài hoa xuất sắc trong giai đo ạn văn học 1930 -1945 Hai đứa trẻ là một truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, vừa tiêu biểu cho bút pháp của nhà văn, vừa thể hiện giá trị tư tư ởng sâu sắc và mới mẻ Câu chuy ện thấm đẫm cảm quan trữ tình, bởi vậy tinh thần nhân đạo hiện hữu rất rõ rệt

Tác phẩm Hai đứa trẻ in trong tập Nắng trong vư ờn, xuất bản năm 1938 Truyện nhưng không c ó chuyện, chỉ là câu chuyện tâm tình Câu chuy ện không phát triển theo logic s ự kiện mà giống như m ột bài thơ trữ tình đầy xót thương, gói gọn trong không gian nh ỏ hẹp nơi ph ố huyện nghèo hẻo lánh với những con ngư ời nhỏ bé, những cảnh đời đơn điệu hắt hiu Toàn

truyện là những cảm xúc và tâm trạng của những đứa trẻ nơi ph ố huyện đó trong kho ảng thời gian từ chiều đến đêm Ngòi bút của Thạch Lam t ỏ ra thật tinh tế trong vi ệc diễn tả những rung động của hai đứa trẻ

Giá trị nhân đạo là một trong những phương diện quan trọng tạo nên giá trị nội dung tư tư ởng của tác phẩm, thể hiện thái đ ộ của nhà văn trư ớc hiện thực cuộc sống Với Hai đứa trẻ, Thạch Lam đã cất lên ti ếng nói nhân đ ạo mới mẻ, sâu sắc của mình từ một bức tranh cu ộc sống tẻ nhạt, đơn đi ệu nơi phố huyện nghèo

Tác phẩm đưa người đọc vào một bức tranh bu ổi chiều hoàng hôn ch ạng vạng nơi ph ố huyện nghèo Nơi ấy, hiện lên v ới những hoạt động âm th ầm, lặng lẽ của những kiếp người nhỏ bé, sống cuộc sống mờ mờ nhân ảnh Đó

là cảnh phiên ch ợ chiều đã vãn nghèo nàn, tiêu đi ều cùng hình ảnh mấy đứa trẻ con nhà nghèo lom khom nh ặt nhạnh Đó là mẹ con chị Tí bán hàng nước, cứ bày ra rồi lại thu vào vì vắng khách Đó gánh phở của bác Siêu - một thứ quà xa x ỉ ở nơi này, đang ế khách Đó là v ợ chồng bác X ẩm có đứa con đang bò lê nghịch những rác bẩn ven đường … Nổi bật lên trong tác phẩm là chị em cô bé Liên v ới tâm tr ạng đợi tàu Ngày này qua ngày khác, cuộc sống của chị em Liên trôi qua trong t ẻ nhạt ở cửa hàng tạp hóa với những món hàng nh ỏ nhoi không hề thay đổi… Niềm mong m ỏi cho cả một ngày của hai chị em là cùng thức để chờ đợi chuyến tàu đêm ngóng đ ợi, háo hức khi đoàn tàu đ ến bao nhiêu thì n ỗi tiếc nuối về một Hà N ội xa xăm, một Hà Nội sáng rực vui vẻ lại rõ rệt bấy nhiêu

Miêu tả về số phận của những con ngư ời nơi ph ố huyện, Thạch Lam th ể hiện tấm lòng cảm thông, xót thương đ ối với những kiếp người nhỏ bé, vô danh ở phố huyện nghèo, nói r ộng hơn là của những con người nhỏ bé sống trong xã hội cũ; trân trọng trước những ư ớc mơ, khát v ọng mu ốn đư ợc thay đổi cuộc sống của những con người tưởng như chưa bao giờ được biết đến niềm vui, ánh sáng và h ạnh phúc

Hai đứa trẻ thể hiện giá trị nhân đạo mới mẻ, sâu sắc của Thạch Lam Đặt trong b ối cảnh xã h ội lúc ấy, tác phẩm không chỉ thể hiện mối quan tâm sâu sắc của nhà văn trư ớc những mảnh đời nhỏ bé mà còn có tác d ụng tích cực, góp phần làm lay t ỉnh những tâm h ồn uể oải, đang lụi tàn

Đọc truyện của Thạch Lam ta thấy nhà văn không đi vào tố cáo sự đàn áp bất công của xã hội, cũng không khiến ngư ời đọc phải uất ức, căm gi ận những cảnh bóc lột, hành hạ của giai c ấp thống trị đương thời Tư tư ởng nhân đạo ấy được toát lên trước hết ở niềm thương xót chân thành của nhà văn trước những cảnh đời đơn điệu, hắt hiu nơi phố huyện nhỏ bé Nhà văn xót xa bởi họ phải sống một cuộc sống vô nghĩa, họ đang tồn tại chứ không phải đang s ống bởi cuộc sống của họ quá bu ồn chán, lặp đi lặp lại những điều tẻ nhạt chỉ vì cuộc sống mưu sinh

Truyện ngắn Hai đứa trẻ là một truyện không có truyện, không có những biến cố căng thẳng dồn nén, những xung đ ột gay gắt, những tình tiết căng thẳng, thời gian ng ắn, nhân vật không nhi ều Nhưng câu chuy ện vẫn hấp dẫn ngư ời đọc bởi chính mạch tâm tình của nó Cả truyện đư ợc phát triển theo những diễn biến tâm trạng tinh t ế, phức tạp của các nhân vật Từ đó khơi ngợi cho người đọc những xúc cảm thân quen, những nỗi niềm về quá vãng… Cách kể chuyện tâm tình là một sáng tạo riêng của Thạch Lam g óp phần tạo nên sự độc đáo, hấp dẫn, góp phần làm nổi bật tinh th ần nhân đạo của truyện

Nhân vật trong t ác phẩm Hai đứa trẻ không đư ợc xây dựng là những tính cách điển hình mà được khám phá ở chiều sâu tâm trạng Nghệ thuật phân tích tâm lí của ngòi bút Thạch Lam t ạo nên sự thành công của thiên

truyện.Đối lập giữa ánh sáng và bóng tối tạo nên những ám ảnh trong l òng người: bóng tối bao trùm toàn tác phẩm Ngoài ý nghĩa tả thực hình ảnh bóng tối rất ám ảnh C ảnh phố phường chìm trong bóng tối đư ợc diễn tả chi

tiết khiến ngư ời đọc dễ liên tư ởng tới xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám

Hai đứa trẻ là một truyện ngắn hấp dẫn người đọc bằng chính vẻ đẹp của cuộc sống đời thường đã được khám phá, cảm nhận bằng chính ngòi bút tinh tế và giọng văn nhẹ nhàng của tác giả Hai đứa trẻ là một bài thơ trữ tình đượm buồn thể hiện những giá trị nhân đạo mới mẻ và qua đ ó, chúng

ta còn thấy đư ợc ngòi bút tài hoa của người nghệ sĩ trang trọng trư ớc sự sống

5 Phân tích tư tưởng nhân đạo trong "Hai đứa trẻ"

Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn đánh th ức trong nh ững tâm hồn mệt mỏi, cam ch ịu những ư ớc mơ mãnh li ệt về một cuộc đời đẹp đẽ hơn, có ý nghĩa hơn Nói cách khác, đó là một lời nhắn gửi: ít ra thì trong cuộc sống

tẻ nhạt, buồn chán, con ngư ời cũng phải biết khao khát m ột điều gì đó; hãy

cố gắng vư ợt lên, đ ừng buông xuôi theo s ố phận, đừng để số phận chôn vùi, mỗi ngư ời có thể là vô danh, song đ ừng sống vô ngh ĩa

Nhân đạo, lòng thương người (biểu hiện cụ thể: thấu hiểu, thông cảm, xót thương, nâng niu, trân trọng, con người; lên án, phê phán những thế lực chà đạp con người) Trước hết, qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn đã phản ánh một cách chân thực về cuộc sống mòn mỏi của những con ngư ời nơi phố huyện (mẹ con chị Tí, vợ chồng bác xẩm, bác phở Siêu, cụ Thi điên, đặc biệt là hai chị em Liên và An) Đặc điểm chung của những con người này là phải sống một cuộc sống héo hắt, mòn mỏi trong hiện tại và

có những mong đ ợi mơ hồ về một tương lai xa xôi, g ần như vô v ọng Viết

về họ, nhà văn đã th ể hiện sự cảm thông và xót thương sáu s ắc với những kiếp đời tàn

Tác giả đi sâu thể hiện tâm trạng của hai đứa trẻ, đặc biệt là tâm trạng của Liên, cảnh chờ tàu và tâm trạng của Liên khi ch ờ tàu Qua đó, nhà văn th ể

hiện sự trân trọng, nâng niu m ột cách trìu m ến những niềm vui, ni ềm hi vọng - dù mong manh - của những con ngư ời nơi phố huyện vềmột cuộc sống hạnh phúc

Đương thời, các nhà văn khác trong nhóm T ự lực văn đoàn hăng hái viết những tác ph ẩm đãphá l ễ giáo phong kiến, cổ vũ cho tự do hôn nhân, hô hào cải cách xã hội Các nhà văn hi ện thực như Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, cũng th ể hiện tư tư ởng nhân đạo khi viết về con người, đặc biệt là người nông dân nhưng đối tượng mà họ hướng tới là những "ngư ời lớn", nhân vật trung tâm c ủa thời đại, với những vấn đề nóng h ổi, lớn lao như tình trạng con người bị bần cùng hoá, lưu manh hoầ; con người bị tha hoá bởi đồng tiền;

Truyện ngắn của Thạch Lam nói chung, Hai đứa trẻ nói riêng đã th ể hiện những nét đạc sắc trong tư tư ởng nhân đạo của nhà văn Đ ối tượng mà ông hướng tới là những kiếp người nhỏ bé, đặc biệt là những đứa trẻ - những đối tượng tưởng như không phải là nhân vật trung tâm của thời đại

Qua tâm trạng của hai đứa trẻ, nhất là tâm trạng của Liên, tác ph ẩm thể hiện niềm xót thương vôh ạn đối với những kiếp ngư ời nhỏ bé, không bao giờ được biết đến ánh sáng và h ạnh phúc thực sự, đến trong ư ớc mơ cũng chẳng biết ước mơ gì hơn m ột chuyên tàu đêm v ụt đi qua cái phố huyện tiêu điều, xơ xác của cuộc đời mình Ông đã phát hiện và trân trọng những khát khao được đổi đời chính đáng của con người (dù chỉ trong giây lát), nhất là ở những đứa trẻ - những mầm sống nhỏ nhoi đang có nguy cơ b ị úa tàn trên mảnh đất cằn cỗi

Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn đánh th ức trong nh ững tâm hồn mệt mỏi, cam ch ịu những ư ớc mơ mãnh li ệt về một cuộc đời đẹp đẽ hơn, có ý nghĩa hơn Nói cách khác, đó là một lời nhắn gửi: ít ra thì trong cuộc sống

tẻ nhạt, buồn chán, con ngư ời cũng phải biết khao khát m ột điều gì đó; hãy