Phân tích cuộc gặp gỡ giữa chí phèo và thị nở (3 mẫu)

HOÀN CẢNH GẶP GỠ VỚI THỊ NỞ Chí Phèo uống rư ợu say ở nhà Tự Lãng trở về, thấy ngư ời ngợm khó chịu và muốn ra bờ sông c ạnh vư ờn chuối nhà hắn tắm cho mát m ẻ, thị Nở thì đi kín nước

Phân tích cuộc gặp gỡ giữa Chí Phèo và Thị Nở (3 mẫu)

Phân tích truyện ngắn Chí Phèo

Cuộc gặp gỡ giữa Chí Phèo và T hị Nở

• 1 Phân tích cu ộc gặp gỡ của Chí Phèo và Th ị Nở

• 2 Phân tích tâm tr ạng Chí Phèo sau khi g ặp Thị Nở

• 3 Phân tích di ễn biên tâm trạng của Chí Phèo sau khi g ặp Thị Nở

1 Phân tích cu ộc gặp gỡ của Chí Phèo và Th ị Nở

Nam Cao xây dựng mối tình th ị Nở - Chí Phèo không ph ải để cười cợt, giễu mỉa mà để cảm thông, bênh v ực Vì m ối tình ấy đến một cách tự nhiên, không

vụ lợi, không toan tính Th ị Nở đã có một cái tình đ ồng loại rất xúc động, rất đáng trân trọng Thị dành cho Chí tình yêu thương chân thành, gi ản dị Và chí Phèo đã có một niềm hạnh phúc chân chính, có thật, lần đầu tiên dành cho Chí

HOÀN CẢNH GẶP GỠ VỚI THỊ NỞ

Chí Phèo uống rư ợu say ở nhà Tự Lãng trở về, thấy ngư ời ngợm khó chịu và muốn ra bờ sông c ạnh vư ờn chuối nhà hắn tắm cho mát m ẻ, thị Nở thì đi kín nước nhưng lại ngủ quên trong vườn chuối nhà hắn

- Chí Phèo th ật ra vô tình g ặp thị Nở trong một đêm trăng.Câu chuy ện Chí Phèo – thị Nở được Nam Cao vô cùng trân tr ọng nhưng ông l ại viết lên bằng những câu vă n nghe qua thấy rất lạnh lùng, có ph ần nào như là s ự mỉa mai nhưng đằng sau đó là sự ấm nồng của tình cảm, tình thương và niềm tin

+ Người đọc chắc cần phải biết đôi chút vầ nhân vật thị Nở.Thị được nhà văn miêu tả xấu “ma chê quỷ hờn”, xấu đến nỗi chỉ hình dung qua s ự miêu tả của Nam Cao, ta cũng cảm thấy không dám đến gần Về ngoại hình thì thị xấu lắm: những cái môi to, d ầy lại còn nứt nẻ, mũi và răng cũng đua nhau tranh giành sự xấu xí Và nhà văn Nam Cao đã r ắc vôi bột, rào dây thép gai quanh

thị Nở Người làng Vũ Đại cũng “tránh th ị như tránh m ột con vật gì rất tởm” Thị lại ngớ ngẩn giống như những ngư ời đần trong truyện cổ tích…

+ Hoàn cảnh Chí Phèo g ặp thị Nở: Thị đi qua vư ờn nhà Chí và đã ng ủ quên trong vườn nhà hắn vào một đêm trăng mát rười rượi Còn Chí Phèo thì vừa uống rư ợu ở nhà tự Lãng về, muốn ra sông t ắm, vô tình h ắn gặp thị ở đó Thị không chỉ khơi dậy bản năng ở Chí mà đã đánh th ức bản chất lương thiện của Chí Phèo, làm cho “con ngư ời” trong Chí thức dậy Sau bao nhiêu năm phải bán mình cho qu ỷ dữ để tồn tại u mê như con thú hoang, nay g ặp thị Nở, nhờ

sự chăm sóc ân cần, chu đáo của thị, linh hồn, phần ngư ời trong Chí đã tr ở

về

Tâm trạng Chí sau đêm g ặp thị Nở: Chí đã sống lại những cảm xúc đầy nhân tính:

+ Cảm nhận âm thanh nơi mình s ống: ẩm thấp, âm u, “thấy chiều lúc xế trưa

và gặp đêm khi trời vẫn còn sáng”, nh ận thấy sự đối lập giữa không gian trong lều và không gian bên ngoài, s ự ẩm thấp, tăm t ối và nắng đẹp rực rỡ, tiếng chim vui v ẻ

+ Chí cảm nhận âm thanh của cuộc sống xung quanh: tiếng chim hót vui v ẻ quá, tiếng anh thuy ền chài gõ mái chèo đu ổi cả, tiếng những người đàn bà đi chợ về trao đổi qua lại với nhau – đó là những âm thanh bình d ị của cuộc sống đời thư ờng, đó là nh ịp sống của những người lao động chân chính, đó cũng là vẻ đẹp vốn có ngàn đời của cuộc sống “Những âm thanh đó ngày nào chẳng có nhưng đây là l ần đàu tiên vẳng đến đôi tai c ủa Chí” kể từ khi Chí giã biệt quãng đ ời lương thi ện Bởi Chí s ống triền miên trong cõi say có bao giờ hắn tỉnh đâu Đây là l ần đầu tiên h ắn tỉnh, lần đầu tiên đôi tai c ủa hắn tỉnh táo để cảm nhận và phân biệt các âm thanh c ủa cuộc sống

+ Chí sống lại ước mơ thời quá khứ, lúc chưa đi ở tù, ư ớc mơ v ề một gia đình nho nhỏ, một hạnh phúc gi ản đơn mà ấm áp, chân chính do chính bàn tay mình xây dựng nên, cu ộc sống của ngư ời lao động chân chính do chính bàn tay mình vun đắp…

+ Hắn nhìn th ấy rõ tình cảnh hắn, thấy rõ hi ện tại, hắn già mà vẫn còn cô độc Hắn trông rõ tương lai, hắn thấy hắn đói rét, ốm đau và cô độc và điều làm cho Chí s ợ hãi nhất là sự cô độc

=> Chí triền miên trong suy nghĩ và xúc đ ộng Chí thấy yêu cuộc sống của con người biết bao

Ngòi bút Nam Cao ở đây thật ấm áp, ông nâng niu t ừng bi ểu hiện của sự thức tỉnh ở nhân vật của mình Ông thật sự rất yêu quý những người lao động chân chính Vì hoàn c ảnh mà họ bị đẩy vào con đư ờng tội lỗi Nhưng ngay c ả khi

bị cuộc đời làm bi ến dạng nhân hình và làm méo mó nhân tính thì Nam Cam vẫn nhìn th ấy vẻ đẹp trong sáng luôn ti ềm ẩn trong con ngư ời họ Họ chỉ cần găp điều kiện thuận lợi thì phần người sẽ bừng dậy một cách mạnh mẽ

CẢM XÚC, TÂM TR ẠNG CỦA CHÍ PHÈO KHI ĐƯ ỢC THỊ NỞ CHĂM SÓC – CHO ĂN CHÁO HÀNH

Chí Phèo ng ạc nhiên và xúc đ ộng Vì “lần này là l ần thứ nhất hắn đư ợc một người đàn bà cho Xưa nay nào hắn có thấy ai tự nhiên cho hắn cái gì Hắn vẫn phải doạ nạt hay là gi ật cư ớp Hắn phải làm cho ngư ời ta sợ”

Đúng thật là nhận thức của Chí đã trở về, Chí nhận ra được quãng đời của hắn trước đây, hắn muốn có cái gì thì ph ải doạ nạt hay cư ớp giật Hắn thấy

“mắt hình như ươn ướt” Nam Cao quả thật là tinh tế Ông đã đi vào tận sâu trong n ội tâm của nhân v ật và thể hiện thế giới ấy bằng nh ững từ ngữ giản dị, gần gũi mà có sức gợi rất cao Chí Phèo không ph ải là khóc mà m ắt chỉ “hình như ươn ướt” thôi Chỉ là “hình như” thôi, nhưg ngư ời đọc đã thấy được tất

cả niềm xúc động đang kìm nén c ủa Chí Đó đúng là b ản tính của con ngư ời lương thiện ngày thường bị che lấp đi

Hắn còn thấy ăn năn v ề những việc mà hắn đã làm v ới con ngư ời, ăn năn v ề việc hắn trở thành qu ỷ dữ sống trong làng đ ể mỗi khi ngư ời ta phải tránh m ặt hắn mỗi lúc hắn đi qua, hắn chắc là đã ăn năn v ề việc hắn đã làm cho con người trong làng vốn đã phải chịu nhiều nỗi khổ còn khổ hơn Người làng sợ hắn đến mức mà trư ớc đấy, họ thường đi ra s ống gánh nư ớc qua vư ờn chuối

nhà Chí và nơi đó đã có một con đường mòn nhưng từ khi Chí chuyển về đấy sống thì ngư ời ta phải tìm một lối đi khác dù xa hơn

Hắn còn c ảm nhận về hương vị cháo hành, nó thơm và ngon l ắm “Hắn cầm bát cháo đưa lên mồm Trời ơi, cháo mới thơm làm sao! Chỉ khói xông vào mũi cũng đủ thấy người nhẹ nhõm Hắn húp một húp và nhận ra rằng: những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo hành ăn rất ngon Nhưng tại sao đến tận bây giờ hắn mới nếm vị mùi cháo hành?” Nam Cao thật là tài tình, ông đã đi vào t ận trong sâu th ẳm tâm hồn Chí đ ể mà cảm nhận hương vị cháo hành Ông đã nhập thân vào Chí Phèo để mà sống trong dòng tâm trạng và nỗi niềm hạnh phúc ng ập tràn của Chí Nhà văn cũng đã truy ền sang cho người đọc vị ngon, mùi thơm của cháo hành và truyền cho người đọc điều lớn lao hơn: mùi thơm của tình người

+ Hắn tự hỏi rồi tự trả lời: “có ai nấu cho mà ăn đâu? Mà còn ai n ấu cho mà

ăn nữa!” Một câu hỏi và một câu cảm thán đều dùng để khẳng định một sự việc Hắn đã nhận thức ra cuộc đời hắn Hắn sinh ra đã b ị bỏ bên lề cuộc sống, hắn gần như t ự lớn lên đấy chứ Hắn phải tự chăm sóc bản thân, có th ể

có ai nấu cho mà ăn đư ợc chứ Và “đời hắn chưa bao gi ờ được săn sóc bởi một tay đàn bà” Vì sao v ậy? Cuộc đời này quá tàn nh ẫn Hắn sinh ra là

người nhưng không được sống kiếp sống của con người Hắn không có người thân thích Ngay c ả ước mơ giản dị của thời tuổi trẻ lương thi ện hắn cũng chưa thực hiện được thì đã bất ngờ bị vào tù và sự tàn bạo của nhà tù thực dân đã nhào nặn hắn thành con người khác hẳn để đến khi ra tù hắn bị xa hội loài người từ chối

+ Hắn còn nhớ rất rõ về vẻ đẹp trong sáng c ủa con người hắn, hắn là ngư ời có lòng trọng mà bị mụ bà ba nhà Bá Kiến làm nhục Hắn nhớ lại và thấy ghê tởm mụ đàn bà này…

=> Hắn xúc động quá bởi hắn đang đư ợc sống trong tình thương yê u, tình người, trong niềm hạnh phúc giản dị mà to lớn, có thật lần đầu tiên dành cho Chí

+Hắn có ước mơ đư ợc sống chan hoà v ới cộng đồng ngư ời : “Hắn thèm lương thiện, hắn muốn làm hoà v ới mọi ngư ời xiết bao….” Chí Phèo khao khát lương thiện, khao khát hạnh phúc Hắn thấy thị Nở cười toe toét mà có duyên lắm, Chí mu ốn thị Nở sang ở chung v ới hắn Một câu nói của Chí mà chất chứa, mà ngập tràn tình yêu thương và ni ềm tin con ngư ời ở tác giả Nam Cao:

“Hay là mình dọn sang đây ở với tớ một nhà cho vui?” Thị Nở đã khơi dậy ước mơ thời lương thiện của Chí Thị Nở đã khơi dậy niềm khao khát hạnh phúc của Chí Thị đã khiến Chí sống dậy năng lực nhận thức và cảm xúc thực

sự của con người

+ Chí hi vọng và tin tư ởng thị Nở sẽ mở đường cho hắn, thị sẽ là cầu nối để hắn trở về với cuộc đời lương thi ện Hắn còn mu ốn thị sang ở chung với mình với một cách ng ỏ lời rất "Chí Phèo": "Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui?" Th ị đã sống lại ước mơ của hắn thời lương thi ện, hắn thấy hạnh phúc vô cùng, hắn rất hi vọng và tin tư ởng ở thị (Hắn trở về linh hồn người, hắn khiến thị Nở còn thấy "ôi sao mà h ắn hiền, ai bảo đó là cái th ằng thư ờng ngày vẫn đập đầu rạch mặt ăn vạ" Nam Cao tài tình th ật khi ông đ ặt bút vi ết:

"Hắn muốn làm nũng v ới thị như với mẹ" Một sự so sánh đầy đau đớn, Chí Phèo làm gì có m ẹ, Chí đã bao gi ờ được làm nũng với mẹ đâu, Chí có bao gi ờ được âu yếm đâu! Thị Nở đúng là đã đem lại sự sống của con người cho Chí!

=> Từ khi đi ở tù về Chí Phèo bao gi ờ cũng say, say vô t ận Vì thế hắn sống trong vô thức Đây là lần đầu tiên hắn tỉnh táo để suy nghĩ, đ ể nhận thấy tình trạng bi đát c ủa đời mình Khi ăn cháo hành, Chí l ại là anh canh đi ền ngày nào, thị Nở còn cảm nhận thấy hắn rất hiền Đúng thế, cái bản tính t ốt đẹp ấy ngày thường bị che lấp đi nay gặp được ánh sáng của tình người, bản tính ấy lại bừng dậy mạnh mẽ

NGUYÊN NHÂN CỦA SỰ THỨC TỈNH:

Là một cây bút hiện thực nghiêm ng ặt, Nam Cao đã giải thích nguy ện nhân của sự thức tỉnh ở nhân vật Chí Phèo một cách thuy ết phục

Chí Phèo vốn là m ột ngư ời nông dân lương thi ện, có bản tính tốt đẹp Cái xã hội tàn ác phi nhân tính trư ớc cách m ạng tháng Tám (đại diện là Bá Kiến và nhà tù thực dân) dẫu có ra sức huỷ diệt bản tính ấy nhưng nó vẫn âm thầm sống trong đáy sâu tâm h ồn Chí, ngay cả khi con ngư ời này đã bị chà đạp cả nhân hình, nhân tính

Khi gặp thị Nở, có tình ngư ời chiếu rọi thì bản tính t ốt đẹp có cơ h ội hồi sinh

và hồi sinh m ạnh mẽ Chí đã s ống dậy tất cả những năng l ực vốn có cuẩ một con người (năng lực nhận thức, năng lực cảm xúc), Chí đã sôgs đũng v ới con người thật của mình, Chí muốn được sống lương thiện, Chí ước mong, hi vọng thị Nở sẽ giúp Chí làm hoà v ới mọi người, đư ợc sống kiếp sống của con người

THÁI ĐỘ, TÌNH CẢM CỦA TÁC GIẢ:

Nam Cao đã rất yêu thương trân trọng con người, ông xây dựng mối tình của Chí Phèo và thị Nở để mà cảm thông, chia s ẻ Mối tình này cũng kh ẳng định

vẻ đẹp của tâm h ồn con ngư ời, vẻ đẹp của tình ngư ời NC, v ới tình c ảm nhân đạo sâu sắc, đã luôn tin tưởng ở vẻ đẹp tiềm ẩn của con người, đó chính là tình người, chỉ cần có tình người dù giản dị, mộc mạc thôi nhưng cũng đủ làm thay đổi cả thế giới Chí Phèo, đang là con qu ỷ dữ của làng Vũ Đại, khi

có tình người chạm đến, phần lương thiện trong Chí đã được đánh thức, nó đã bừng dậy mạnh mẽ

Nam Cao đã khéo lựa chọn những chi tiết rất chân thực

Nam Cao r ất am hiểu tâm lí con ngư ời, ông chú ý đi sâu vào n ội tâm nhân vật của mình để hiểu những suy nghĩ, những trạng thái tâm lí sinh đ ộng phong phú của nhân vật Ông đã miêu t ả một cách tinh t ế bằng những từ ngữ được lựa chọn cẩn thận và rất chính xác, giàu hình ảnh, giàu c ảm xúc

2 Phân tích tâm tr ạng Chí Phèo sau khi g ặp Thị Nở

Nam Cao là một trong những tác giả hiện thực nổi tiếng trong trư ờng phái hiện thực Ông đư ợc mệnh danh là b ậc thầy trong việc miêu t ả nội tâm nhân vật, luôn đi tìm ki ếm " con ngư ời trong con ngư ời" Tác phẩm của ông dù là

viết về tri thức hay nông dân đ ều đi sâu vào bên t rong nhân v ật Tác phẩm Chí Phèo là m ột trong những truyện ngắn nổi tiếng thể hiện tài năng c ủa Nam Cao khi phân tích nhân v ật Chí Phèo Trong đó Nam Cao r ất xuất sắc khi khắc họa tâm trạng của Chí Phèo sau khi g ặp Thị Nở

Chí Phèo xưa là đứa con hoang, bị bỏ tại cái lò gạch cũ và được người trong làng truy ền tay nuôi Chí hi ền lành, làm ngư ời ở cho nhà Bá Ki ến nhưng sau này, vì b ị nghi ng ờ dính lứu với bà Ba nên h ắn bị Bá Kiến vu oan ph ải vào tù Sau khi v ề, chẳng còn ai nhận ra hắn vì nhân dạng đã biến đổi hoàn toàn Hắn đinh ninh sẽ trả thù Bá Kiến nhưng rồi lại bị Bá Kiến mua chuộc làm tay đâm thuê chém mướn Giờ đây hắn tha hóa cả về nhân hình lẫn nhân cách trở

thành một con quỷ của làng Vũ Đ ại Nhưng r ồi, khi Thị Nở xuất hiện, Chí đã thay đổi hoàn toàn bởi lần đầu tiên có người tự nguyện cho hắn thứ gì đó mà hắn không phải xin hay d ọa dẫm

Hắn tỉnh dậy sau cơn say, c ảm nhận hết thảy tất cả những gì đang di ễn ra trong buổi sớm mà từ trước đến nay h ắn không h ề hay biết Để rồi hắn nhớ về quá khứ và ước mơ giản dị mà xa vời Khi Thị Nở bưng bát cháo hành đ ến cho hắn, Chí r ất ngạc nhiên , xúc đ ộng bởi lần đầu tiên hắn được chăm sóc , bởi bát cháo hành t ỏa ra hương thơm ngào ng ạt Chắc rằng chỉ có hắn trong thời khắc ấy mới cảm nhận đư ợc vị ngon tuy ệt vời của bát cháo và v ị thơm của "tình người"

Trong lòng hắn rung đ ộng, bâng khuâng trư ớc Thị, người đàn bà xấu xí, d ở hơi và ế chồng và cảm thấy ăn năn với Thị vì những chuyện mình đã làm trong quá khứ, khiến bao gia đình tan v ỡ, Dường như những cảm nhận khi

ăn bát cháo hành ấy chính là cầu nối tâm hồn giữa Chí Phèo và Thị Nở Trong hắn trào lên những cảm xúc khinh miệt khi nghĩ v ề con người Bà Ba, m ột con quỷ dữ đội lốt một ngư ời đàn bà xinh đ ẹp Hắn thấy nhục và thấy khinh mọi hành động mà bà ta đã làm

Nghĩ về Thị Nở dù xấu ma chê quỷ hờn nhưng sẵn một lòng lương thiện, còn

bà Ba kẻ ăn trắng mặc trơn lại là mặt ngư ời dạ thú Nam Cao qua nh ững khắc họa tâm trạng của Chí, tạo ra sự tương phản giữa hai ngư ời đàn bà đã cho ta

một bài học khi nhìn nhận ai đó, nh ất định không đư ợc " nhìn m ặt mà bắt hình dong"

Chí Phèo được Thị Nở chăm sóc, thức tỉnh bởi hương vị của cháo hành, hăn nhận thức được thực tại sau tr ận ốm này, hắn không còn m ạnh như trư ớc và muốn làm hòa với mọi ngư ời, hắn tin rằng Thị Nở chính là ngư ời mở đường cho hắn, sẽ giúp h ắn bắc nhịp cầu đến bến bờ thiên lương Trong n ội tâm hắn bỗng tràn lên những khát khao hoàn lương mãnh li ệt, cái mầm nhân tính

trong Chí Phèo có th ể bị che lấp bởi sự tha hóa nhân ph ẩm, bởi những con say và những lần rạch mặt đòi nợ thuê nhưng nó không h ề bị mất đi Dường như dưới ngòi bút sắc sảo am tường của Nam Cao, tính cách của Chí Phèo được hiện rõ và ông cũng thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu và luôn đặt niềm tin vào b ản chất thiên lương ăn sâu trong t ận xương t ủy của những ngư ời dân lao động dù họ có bầm dập, bị tha hóa đến nhường nào

Luôn có những khát khao hoàn lương, luôn có m ột mái ấm như bao ngư ời nhưng kết cục chẳng mấy tốt đẹp với Chí Phèo Bởi hắn bị Thị Nở từ chối sống chung Điều gì khi ến Thị thay đổi đến vậy? Có lẽ không ph ải do Th ị bạc tình, không muốn thành đôi với Chí mà do bà cô c ủa Thị nói những lời độc địa, ngăn cấm Thị Bà cô như một cái loa phát ngôn cho những thứ hẹp hòi, ích kỉ của ngư ời làng Vũ Đại và cả xã hội phong kiến đương th ời Chí Phèo chỉ còn biết ngẩn người trư ớc lời của Thị Nở, trong h ắn lại thoang thoảng hương cháo hành, dư vị tình yêu thoáng qua mong manh và y ếu ớt

Tình yêu ấy không có sức mạnh để có thể vượt qua nổi thực tại trớ trêu Dù hắn muốn níu kéo tình yêu nhưng ch ẳng thể làm đư ợc, đổi lại bản tính trong hắn lại trỗi dậy, đập gạch ăn vạ, uống rượu say khư ớt, hơi rư ợu không sặc sụa mà chỉ thấy thoang tho ảng hương cháo hành Đó là tình yêu ám ảnh cả tâm hồn lẫn thể xác của Chí H ắn chỉ biết khóc, ôm mặt khóc như m ột đứa trẻ, đòi xách dao đi gi ết Thị Nở , giết bà cô nhưng th ực chất hắn đến nhà Bá Kiến Có th ể nói hành động của Chí là sai đư ờng nhưng đúng hư ớng Hắn tuyệt vọng vì bị từ chối sống chung, cũng như t ừ chối làm ngư ời lương thi ện Hắn đau đớn biết bao vì lương chi đã t ỉnh, ý thức sâu sắc thực tại rằng hắn bị

từ chối nguyên nhân sâu sa không ph ải tại Thị Nở mà tại Bá Ki ến, ngư ời xua tay đuổi hắn là cả những định kiến của người làng Vũ Đại

Hắn xách dao đến giết Bá Kiến cũng là lúc h ắn tự kết liễu đời mình Đó là một lựa chọn duy nhất để quay về Tuy hắn không được sống như một ngư ời lương thiện nhưng hắn chết để làm người lương thiện Quả thật, cái giá của thiên lương là cái giá cắt cổ đối với những kẻ như Chí, có lẽ phải đánh đổi bằng cả mạng sống của mình Qua cái ch ết tức tưởi của Chí, Nam Cao lên án

xã hội bất lương, tàn b ạo và cảm thông v ới những ngư ời nông dân nghèo trong xã hội cũ Nh ững người sống no đủ đã khó, sống thiên lương còn khó hơn bội phần

Nam Cao, một nhà tâm lí tài ba v ới ngòi bút tinh t ế, ông đã kh ắc họa tâm trạng của Chí Phèo sau khi g ặp Thị Nở rất xuất sắc Qua đó giúp đ ộc giả có thêm những bài h ọc nhận thức sâu sắc về con ngư ời

3 Phân tích di ễn biên tâm trạng của Chí Phèo sau khi g ặp Thị Nở

Viết về nông dân b ị lưu manh hóa, v ới tư cách là cây bút hi ện thực nghiêm ngặt, Nam Cao đã th ể hiện một cái nhìn nhân đ ạo, bằng cách đi sâu vào n ội tâm nhân vật để phát hiện và khẳng định bản chất lương thiện của những con người khốn khổ, ngay khi tưởng như họ đã bị xã hội cướp mất cả hình người

và tính người

Cứ tưởng Chí Phèo mãi s ống kiếp thú v ật, rồi kết thúc cu ộc đời bằng cách vùi xác tại một bờ bụi nào đó Nhưng b ằng tài năng và nh ất là b ằng trái tim nhân đạo của một nhà văn lớn, Nam Cao đã để cho Chí Phèo trở về sống kiếp

người một cách tự nhiên

Một bước ngoặt lớn đã diễn ra trong cu ộc đời Chí (đây là bư ớc ngoặt quan trọng thứ hai trong cuộc đời Chí, sau s ự kiện đi tù), đó là cu ộc gặp gỡ với thị

Nở và trận ốm để được thị Nở chăm sóc Chính s ự quan tâm, chăm sóc c ủa thị

Nở đã giúp Chí Phèo c ởi bỏ cái lớp vỏ quỹ dữ khát khao hoàn lương, làm người lương thiện trong cuộc đời bằng phẳng của những người nông dân bình thường

– Diễn biến tâm lí, tình cảm của Chí:

Từ tỉnh rượu tới tỉnh ngộ:

+ Bắt đầu là tỉnh rư ợu: Cứ tưởng cuộc đời Chí chìm trong nh ững cơn say và những lần đập phá, ăn vạ Nhưng không, đây là l ần đầu tiên Chí Phèo h ết say, hoàn toàn t ỉnh táo Trong giây phút t ỉnh táo ấy, Chí Phèo sống lại với những năng lực thực sự của con người: năng lực cảm xúc và năng lực ý thức Lần đầu tiên tỉnh rượu Chí thấy “miệng đắng, lòng mơ hồ buồn, người bủn rủn, tay chân không nh ấc được” Lần đầu tiên Chí nh ận thức về không gian sống của mình “ở đây người ta thấy chiều lúc x ế trưa và gặp đêm khi bên ngoài vẫn sáng” Lần đầu tiên Chí nh ận thức cuộc sống diễn ra xung quanh mình với những âm thanh quen thu ộc hàng ngày “ti ếng chim hót, ti ếng gõ mái chèo đuổi cá, tiếng người đi chợ về” Chí không chỉ nghe thấy mà còn cảm nhận Cảm xúc “vui vẻ quá” và hình dung, phán đoán c ảnh “một ngư ời đi bán v ải ở Nam Định về” Lòng Chí “bâng khuâng”, Chí tự nhận thức được tâm trạng của chính mình, th ấy lòng mơ h ồ buồn Những âm thanh Chí nghe đư ợc ấy trở thành tiếng gọi của cuộc sống, đánh th ức mọi giác quan, c ảm xúc của Chí để anh thấy tự trong lòng mình c ảm giác “chao ơi là bu ồn”

+ Sau đấy là tỉnh ngộ Khi tỉnh táo, lần đầu tiên Chí có ý thức về sự tồn tại của cá nhân mình Chí nhìn l ại cuộc đời mình c ả trong quá khứ, hiện tại và tương lai Trước hết, Chí “nao nao buồn” nhớ về những ngày rất xa xôi, nhớ lại một thời hắn đã từng mơ ước có một gia đình nho nh ỏ Đấy là quá khứ, còn hiện tại? Chí băn khoăn, mơ h ồ tự vấn về tuổi tác, thấy hiện tại của mình thật đáng buồn bởi “già mà v ẫn còn cô độc” Chí đã ý thức sâu sắc về thực tại phủ phàng Hắn thấy đã đến bên kia d ốc của cuộc đời, cơ thể thì hư hỏng nhiều Tương lai đ ối với Chí còn đáng bu ồn hơn, không ch ỉ buồn mà còn lo

sợ bởi hắn đã trông th ấy trước quá nhi ều bất hạnh: tuổi già, đói rét và ốm đau, đáng sợ nhất là cô độc Sau những ngày sống gần như vô thức, Chí đã tỉnh táo và suy nghĩ v ề cuộc đời mình

+ Miêu tả diễn biến tâm tr ạng của Chí, Nam Cao cho ngư ời đọc thấy đư ợc những khám phá tinh t ế và khả năng phân tích đ ặc biệt sắc sảo về tâm lí nhân