Top 13 bài phân tích hình tượng con sông đà trong người lái đò sông đà hay nhất

Phân tích vẻ đẹp hung bạo và trữ tình của sông Đà Nguyễn Tuân là nhà văn xu ất sắc của nền văn học Việt Nam, giá tr ị của ông đối với toàn nhân loại là vô cùng mạnh mẽ, với cách miêu tả

TOP 13 BÀI PHÂN TÍCH HÌNH TƯ ỢNG CON SÔNG ĐÀ TRONG

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ HAY NHẤT Phân tích hình tư ợng sông Đà

• 1 Hoàn c ảnh sáng tác Ngư ời lái đò Sông Đà

• 2 Dàn ý phân tích hình tượng con Sông Đà

• 3 Sơ đồ tư duy hình tượng con sông Đà

• 4 Phân tích vẻ đẹp hung bạo và tr ữ tình của sông Đà

• 5 Phân tích hình tượng con sông Đà - mẫu 1

• 6 Phân tích hình tượng con sông Đà - mẫu 2

• 7 Phân tích hình tượng con sông Đà - mẫu 3

• 8 Phân tích hình tư ợng sông Đà - mẫu 4

• 9 Phân tích hình tượng sông Đà - mẫu 5

• 10 Phân tích hình ảnh con sông Đà

Phân tích hình tượng con sông Đà trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân Có thể nói, hình ảnh sông Đà trong t ập Tùy bút sông Đà hi ện lên trong mắt người đọc với 2 hình ảnh đối lập Sông Đà ở hạ lưu thì tr ữ tình mềm mại như 1 nàng thơ, lúc ở thượng nguồn lại hung bọa hiểm

trở Trong bài viết này Hoatieu xin chia s ẻ đến các bạn đọc dàn ý v ề hình

tượng con sông Đà kèm theo các bài văn m ẫu phân tích hình tượng con sông

Đà sẽ là những gợi ý chi tiết giúp các bạn học sinh hiểu rõ hơn về hình tượng sông Đà được tác giả miêu tả trong đoạn trích Người lái đò sông Đà

Tác phẩm Ngư ời lái đò sông Đà là m ột trong những tác ph ẩm văn học nổi tiếng của nhà văn Nguy ễn Tuân đư ợc trích trong t ập tùy bút Sông Đà là k ết quả của chuyến đi thực tế của tác giả đến vùng Tây B ắc

Người lái đò sông Đà là một trong những tác phẩm quan trọng trong chương trình ngữ văn lớp 12 và thư ờng xuất hiện trong các đ ề thi quan trong như đ ề

Văn thi tốt nghiệp THPT Đặc biệt phân tích hình tượng con sông Đà là một trong những dạng thường gặp trong các đ ề văn thi t ốt nghiệp THPT, thi đ ại học Trong bài vi ết này Hoatieu xin đư ợc chia sẻ với các b ạn đọc những bài văn mẫu tiêu biểu về phân tích hình tượng con sông Đà như: phân tích hình tượng sông Đà, phân tích vẻ đẹp hung bạo của sông Đà, phân tích con sông

Đà hung bạo, phân tích sông Đà trữ tình, cảm nhận về hình tượng con sông

Đà sẽ là những tài liệu ôn tập Ngữ văn bổ ích cho các bạn học sinh Sau đây

là nội dung chi ti ết bài văn m ẫu về phân tích hình tư ợng con sông Đà đã đư ợc Hoatieu t ổng hợp, xin chia sẻ đến các b ạn đọc

1 Hoàn c ảnh sáng tác Ngư ời lái đò Sông Đà

Tuỳ bút “Ngư ời lái đò sông Đà” đư ợc in trong t ập tuỳ bút “Sông Đà” (1960), gồm 15 bài tu ỳ bút và một bài thơ ở dạng phác thảo Tác phẩm được viết trong thời kì xây d ựng CNXH ở miền Bắc Đó là kết quả của chuyến đi thực

tế của nhà văn đ ến Tây Bắc trong kháng chi ến chống Pháp, đ ặc biệt là chuyến

đi thực tế năm 1958 Nguyễn Tuân đến với nhiều vùng đất khác nhau, sống với bộ đội, công nhân và đ ồng bào các dân t ộc Thực tiễn xây dựng cuộc sống mới ở vùng cao đã đem đ ến cho nhà văn ngu ồn cảm hứng sáng tạo

Ngoài phong c ảnh Tây B ắc uy nghiêm, hùng vĩ và tuy ệt vời thơ mộng,

Nguyễn Tuân còn phát hi ện những điểm quý báu trong tâm h ồn con người mà ông gọi là “thứ vàng mười đã đư ợc thử lửa, là chất vàng mười của tâm hồn Tây Bắc.”

Qua “Người lái đò sông Đà”, Nguyễn Tuân với lòng tự hào của mình đã khắc hoạ những nét thơ mộng, hùng vĩ nhưng kh ắc nghiệt của thiên nhiên đ ất nước qua hình ảnh con sông Đà hung b ạo và trữ tình Đ ồng thơi, nhà văn cũng phát hiện và ca ng ợi chất nghệ sĩ, sự tài ba trí dũng c ủa con người lao động mới: chất vàng mư ời của đất nước trong xây dựng CNXH qua hình ảnh ngư ời lái

đò sông Đà Từ đó nhà văn ca ngợi sông Đà, núi rừng Tây Bắc vừa hùng vĩ vừa thơ mộng, đồng bào Tây B ắc cần cù, dũng cảm, rất tài tử, tài hoa

2 Dàn ý phân tích hình tượng con Sông Đà

I Mở bài

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Tuân: là tác gi ả yêu cái đẹp, suốt đời đi tìm cái đẹp, có phong cách nghệ thuật độc đáo, uyên bác, tài hoa

- Tác phẩm: là m ột tác phẩm tiêu bi ểu cho phong cách c ủa Nguyễn Tuân

- Hình tượng con sông Đà chính là th ứ vàng mư ời của thiên nhiên mà Nguy ễn Tuân tìm ki ếm

II Thân bài

1 Sông đà “hung bạo”

- Hướng chảy của sông Đà cho th ấy đó là m ột dòng sông đ ầy cá tính “Chúng thủy giai đông ”

- Bờ sông dựng vách thành: lòng sô ng hẹp, “bờ sông dựng vách thành”, “đúng ngọ mới có mặt trời”, chỗ “vách đá như m ột cái yết hầu”

- Ở mặt ghềnh Hát Loóng: “nư ớc xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió” m ột cách hỗn độn, lúc nào cũng như “đòi n ợ suýt” những ngư ời lái đò

- Ở Tà Mư ờng Vát: “có n hững cái hút nư ớc giống như cái giếng bê tông”, chúng “thở và kêu như cửa cống cái bị sặc nước”, thuyền qua đoạn hút nước

“y như ô tô mượn cạp ngoài bờ vực”,

- Trận địa thác đá đư ợc miêu tả từ xa đến gần:

+ Xa: âm thanh thác đá “con xa l ắm” mà đã nghe tiếng thác “réo gần mãi lại, réo to mãi lên”, âm thanh ấy hiện lên với nhiều trạng thái khi “oán trách”, lúc

“van xin”, khi “khiêu khích”, “ch ế nhạo”; cách so sánh độc đáo: “rống lên như một ngàn con trâu cháy bùng bùng” (l ấy lửa tả nước)

+ Gần: Đá cũn g đầy mưu mẹo: “nhăn nhúm”, “méo mó”, “”h ất hàm”, “oai phong”, “bệ vệ”, có những hành động như “mai phục”, “chặn ngang”, “canh”,

“đánh tan”, “tiêu diệt”, sóng: “đánh khuýp quật vu hồi”, “đánh giáp lá cà”,

“đòn tỉa”

+ Sự biến hóa linh hoạt của trùng vi th ạch trận: có 3 vòng, vòng 1 có 5 c ửa sinh, một cửa tử (tả ngạn), vòng 2 có nhi ều cửa tử, 1 cửa sinh (hữu ngạn), vòng 3 có ít cửa và 1 cửa sinh (giữa), gợi hình ảnh con sông Đà có tâm đ ịa nham hiểm, mẹo lư ợc, biến hóa khôn lư ờng

- Nhận xét: sông Đà mang di ện mạo và tâm địa của một con thủy quái, “dòng thác hùm beo”, thứ kẻ thù số một của con người

2 Sông Đà “trữ tình”

- Khi từ tàu bay nhìn xu ống:

+ Sông Đà “”tuôn dài, tuôn dài như m ột áng tóc trữ tình đốt nương xuân ” + Sông đà đổi màu theo từng mùa một cách độc đáo: mùa xuân xanh ngọc bích, mùa thu đỏ

- Khi đi rừng lâu ngày b ất ngờ gặp lại con sông:

+ Niềm vui vô h ạn của tác giả khi bất ngờ gặp sông Đà: “như th ấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm”, “nối lại chiêm bao đứt quãng”, “như gặp lại cố nhân” + Sông Đà gợi cảm như m ột cố nhân, có v ẻ đẹp như trò chơi tr ẻ con tinh nghịch, có vẻ đẹp Đường thi

- Khi đi thuyền trên sông phía h ạ lưu:

+ Cảnh thiên nhiên thi v ị, mơn mởn: trôi qua một nương ngô “nhú lá non”, con hươu thơ ngộ, “bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử”

+ Sông Đà như một “người tình nhân chưa quen biết”

- Nhận xét: Sông Đà tr ữ tình như một cố nhân, một tình nhân

- Như vậy: hình tượng sông đà vừa mang nét hung b ạo lại vừa trữ tình thơ mộng Qua hình tư ợng sông Đà đã th ể hiện tình c ảm của Nguy ễn Tuân v ới thiên nhiên Tây B ắc

III Kết bài

- Nêu cảm nhận về hình tượng Sông Đà

- Nghệ thuật: so sánh, nhân hóa, tư ởng tư ợng độc đáo, vận dụng tri thức của nhiều lĩnh vực, xây dựng hình tư ợng thành công

- Tác phẩm là áng văn đẹp được tạo nên từ tình yêu đ ất nư ớc của một con người muốn dùng văn chương để ngợi ca vẻ đẹp kì vĩ, thơ mộng của thiên nhiên và con người Tây Bắc

3 Sơ đồ tư duy hình tượng con sông Đà

4 Phân tích vẻ đẹp hung bạo và trữ tình của sông Đà

Nguyễn Tuân là nhà văn xu ất sắc của nền văn học Việt Nam, giá tr ị của ông đối với toàn nhân loại là vô cùng mạnh mẽ, với cách miêu tả sáng tạo đầy nhiệt huyết, ông đã vẽ lên hình tư ợng con sông Đà v ới những nét tươi tắn và đầy sức sống, cảm xúc mạnh mẽ nhất cho con người, biết bao nhiêu giá trị trong tác ph ẩm đã đang đư ợc thể hiện mạnh mẽ và đậm nét nhất trong tâm hồn của người

Dòng sông Đà được hiện lên trong sáng tác của tác phẩm với những chi tiết nổi bật và điển hình nhất đối với tâm hồn của chính tác giả, biết bao nhiêu cảm xúc và những nỗi nhớ mong nh ất đã đư ợc biểu hiện một cách chung nhất,

nó luôn ghi d ấu trong toàn b ộ tác phẩm với những cảm xúc riêng Hình tư ợng con sông Đà được biểu hiện một cách rõ nét và đậm đà hơn, qua những giá trị

và tạo dựng nên nhi ều cảm xúc đối với con ngư ời, những giá tr ị đó để lại cho chúng ta đôi niềm cảm xúc và dòng tâm trạng đang biểu hiện mạnh mẽ trong chính tâm h ồn của tác giả về chính nhân v ật của mình

Con sông Đà trong con m ắt của Nguyễn Tuân vừa lung linh và cũng mang tính chất hung b ạo nhất, với sự miêu tả và tinh tế trong cách sáng tác,

Nguyễn Tuân đã tạo nên những giá trị mạnh mẽ trong cách c ảm nhận và miêu

tả về hình tư ợng nhân vật Những giá trị đó làm nên những nét m ới mẻ và tươi vui nhất trong chính hình tượng và tính chất của nhân vật nói chung, con sông Đà được miêu tả với những hình tượng điển hình, và nó da diết khuôn cùng đối với toàn bộ những sáng tác của tác giả, biết bao nhiêu cảm xúc và những dòng tâm lý đang đư ợc khai sáng và th ể hiện một cách m ạnh mẽ và da diết nhất về con người

Hình tượng con sông Đà biểu hiện qua sự hung bạo, với những nét vách đá ngăn, và những dòng nước cuốn hung bạo, làm nên cho con ngư ời những cảm nhận sâu sắc hơn, v ề tính cách và v ẻ bề ngoài c ủa nó Trên sông nh ững vách

đá ngăn xuất hiện rất nhiều, nó dựng nên cho lòng sông h ẹp, những kí ức và huyền thoại, giữa những đôi b ờ có những viên đá chồi lên, hươu có th ể nhảy vọt từ bờ bên này đ ến bờ bên kia, t ất cả những hình tượng đó n ổi lên trên m ột

bờ bến và sự thuần khiết của thiên nhiên cũng mang nhi ều nét nguy hi ểm và

nó biểu hiện lên trên đó bao nhiêu c ảm xúc trong chính tâm h ồn của tác giả, những cảm nhận của tác giả, về điều đó đã làm sống động và làm sâu s ắc lên cho tâm hồn của nhà văn có cái nhìn m ới mẻ và toàn di ện hơn

Trên bề mặt của dòng nư ớc đó, nó đang t ồn tại rất nhiều những cảm xúc mới

mẻ, và da di ết trong tâm h ồn của mỗi con ngư ời, nó đang làm nên nhi ều bài học sống có giá tr ị to lớn và tran hòa trong bao nhi êu cảm xúc của chính tác giả về những điều đã qua, bao nhiêu ni ềm hân hoan, và v ẻ đẹp của nó cũng được biểu hiện trong dòng tâm hồn biết bao nhiêu cảm xúc khó tả và da diết nhất Với những mặt ghềnh hát long đã làm cho nh ững lư ợn sóng cu ồn cuộn tạo nên những cảm giác không an toàn c ủa chính những quan sát của tác giả

về chính những dòng nư ớc cuốn của cuộc đời Trong tác ph ẩm Nguyễn Tuân

đã biểu hiện những hình ảnh đó một cách chi tiết và mang đậm màu sắc nhất, những cung b ậc cảm xúc riêng đang d ần biểu hiện trong tâm hồn của tác giả, những nỗi nhớ mong và quan sát đ ậm nét nh ất của chính tâm hồn của con người, biết bao nhiêu giá trị sống và những cảm nhận sâu sắc cũng đang ẩn chứa bên trong tâm h ồn của chính tác giả, về sự cảm nhận và những ấn tượng mạnh mẽ nhất về hình ảnh : “ nước xô sóng, đá xô sóng, sóng xô, cu ồn cuộn, luồng gió gùn ghè su ốt năm như đòi n ợ”… tất cả những bi ểu hiện đó đã th ể hiện một cách chi ti ết và ấn tượng nhất trong tâm hồn của tác giả, ông đang phải gây dựng và v ẽ lên những hình m ẫu để lại nhiều cảm xúc của con ngư ời, những cảm nhận riêng và ấn tượng nhất

Những hình ảnh thể hiện sự mạnh mẽ và da di ết nhất, những ấn tượng một cách sâu sắc và vô cùng đ ặc biệt đang dần lấn áp lấy tinh thần cũng như

những tình c ảm riêng của con ngư ời, biết bao nhiêu cảm xúc khó quên, chúng

ta thấy thấu hiểu và đư ợc sự ghê rợ và hung bạo nhất của dòng nư ớc sông Đà

nó vô cùng mạnh mẽ, và những tiếng nước reo cứ cuồn cuộn lên, làm nên những tiếng động to l ớn và có cái nhìn l ạ lẫm của con ngư ời đối với nó,

những hình ảnh riêng và bao ti ếng vang đã đư ợc biểu hiện mạnh mẽ và có giá trị nhất cho chính nh ững miêu tả táo bạo của mình, những giá trị đó không

chỉ để cho con ngư ời nhiều cảm xúc mà nó còn sâu l ắng, đan xen lên trên dòng tâm tr ạng của con ngư ời những cảm xúc riêng và mới mẻ nhất

Những thác nư ớc cuồn cuộn hút như những tấm bê tong đó đã làm cho chúng

ta thấy đư ợc sức mạnh khổng lồ của dòng sông này, nh ững điều đó làm cho chúng ta một cảm xúc và bao nhiêu n ỗi nhớ da diết nhất, về hình ảnh dòng sông hung b ạo Những điều đó đã làm cho chúng ta c ảm thấy hình ảnh của dòng sông Đà cũng da diết nhưng lại mang theo bao nhiêu cảm xúc của sự nguy hiểm, với nhi ều vách đá, và nó đư ợc bầy trận như những hình ảnh của

ma trận trên sông, đi ều đó gây ra sự nguy hiểm tột cùng

Nhưng bên cạnh vẻ hung bạo, dòng sông cũng mang trong mình, nh ững tình cảm của sự da diết, và bao nhiêu ấn tư ợng mạnh mẽ và sâu s ắc đã được biểu hiện ở đây để có thể nói lên vẻ trữ tình, thư m ộng và cũng vô cùng duyên dáng, với độ dài dòng sông đư ợc miêu tả nhưng mái tóc dài c ủa người con gái, nó m ềm dịu và thư ớt tha, bao nhiêu c ảm xúc đó đã đủ để nói lên những

vẻ đẹp huyền bí, đang ẩn chứa trong dòng kí ức của con người, những dòng

kí ức xa xôi và t ạo dựng những đôi bờ kì ảo mạnh mẽ Những chi ti ết thể hiện

sự trữ tình và màu sắc trong chính tác ph ẩm là những biểu hiện một cách ấn tượng và chi tiết về khung cảnh trong tác phẩm, những nỗi nhớ mong và sự thật về sự ấn tư ợng mạnh mẽ trong cái nhìn c ủa chính tác giả về dòng sông này, một dòng sông đ ể lại nhiều cảm xúc cho lòng ngư ời, sự mênh mang và

sự huyền ảo đó đã để lại cho chúng ta nhi ều những cảm nhận sâu sắc và có ấn tượng mạnh mẽ nhất

Vẻ đẹp của nó đư ợc biểu hiện qua những nét sinh động và t ạo nên nhiều

những ấn tư ợng sâu đậm trong khoảng khắc, và cung bậc của con ngư ời, biết bao nhiêu sự sống đang dần nở rộ và tạo nên được những miền thương nh ớ và

sự dạt dào tha thiết trong tâm hồn của chính tác gi ả

Dòng sông biểu hiện hai trạng thái khác nhau, nhưng dư ới con mắt tinh tư ờng của tác giả, nó biểu hiện những tình cảm chân thành và da di ết nhất về con người, và cái nhìn sâu sắc về thiên nhiên và vạn vật ở nơi đây Dòng sông hiện lên thật hùng vĩ và tr ữ tình V ới những nét đi ển hình đó, tác ph ẩm biểu

hiện lên với biết bao nhiêu c ảm xúc da di ết và tràn ng ập lên bao nhiêu giá tr ị cho chính tác ph ẩm của mình, những chi ti ết mang nhi ều giá trị về ý nghĩa khi biểu trị giá tr ị sâu sắc cho chính tác ph ẩm này, những chi tiết đã mang những dòng c ảm xúc sâu s ắc và có ấn tượng mạnh mẽ về giá trị cho chính tác phẩm

Bài văn của Nguyễn Tuân đã làm nên hình tư ợng nghệ thuật độc đáo cho chính tác ph ẩm, giá tr ị đó làm nên sức sống của toàn bộ tác phẩm với hàng loạt những chi ti ết đặc sắc và giàu có về ý nghĩa biểu tượng, để tạo dựng cho cuộc sống này, biết bao nhiêu niềm yêu thương da di ết và cảm xúc ng ập tràn trong những nỗi nhớ mong da diết

5 Phân tích hình tượng con sông Đà - mẫu 1

Nguyễn Tuân là một nhà văn tài hoa, đ ộc đáo, Nguyễn Tuân thích miêu t ả những cái gì dữ dội, mãnh li ệt hoặc đẹp một cách tuyệt đỉnh Những trang viết hay nhất của ông thư ờng là những trang tả đèo cao, v ực sâu, thác nư ớc Nguyễn Tuân yêu thiên nhiên tha thi ết, ông có nhiều phát hiện tinh tế về vẻ đẹp của núi sông, cỏ cây trên đất nước mình Bút kí “Người lái đò sông Đà”

đã thể hiện đậm nét phong cách Nguyễn Tuân Cảm hứng về dòng sông Đà

“hung bạo và trữ tình” chảy trên trang văn của Nguyễn Tuân biến vùng sông nước ấy thành một hình tượng nghệ thuật đặc sắc

“Người lái đò sông Đà” rút từ tập tùy bút “Sông Đà” của Nguyễn Tuân Tác phẩm là kết quả của nhiều dịp ông đến với Tây Bắc trong th ời kỳ kháng chiến chống Pháp, đ ặc biệt là kết quả của chuyến đi thực tế Tây Bắc năm 1958 Nguyễn Tuân đ ến với nhiều vùng khác nhau, s ống với bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân c ầu đư ờng và đ ồng bào các dân tộc Thực tiễn xây dựng cuộc sống mới đã đem lại cho nhà văn ngu ồn cảm hứng sáng t ạo Đến với những tác ph ẩm của Nguyễn Tuân là ta đang đ ến với một tâm hồn vô cùng phong phú, v ới những phát hiện hết sức tinh t ế, độc đáo về quê hương Nguyễn Tuân là một nhà văn yêu nư ớc, giàu lòng tự hào dân tộc Tình yêu nước ấy cũng chính là tình yêu thiên nhiên tha thi ết Khám phá về sông Đà – dòng chảy dữ dội của núi rừng Tây Bắc là một thành công đ ặc sắc của ông

Chỉ có Nguy ễn Tuân mới không nhọc công dò đến ngọn nguồn lạch sông, truy tìm đến tận nơi gốc tích khai sinh ra sông Đà, để biết chỗ phát nguyên của nó thuộc huyện Cảnh Đông và tho ạt kì th ủy, dòng sông mang nh ững cái tên

Trung Hoa khá thơ mộng: Li Tiên, Bả Biên Giang Cũng chưa có nhà văn nào trước Nguyễn Tuân có thể kể tên vanh vách 50/73 con thác l ớn nhỏ nằm lô nhô suốt một dải sông từ Lai Châu v ề đến chợ Bờ Cũng không có ai như Nguyễn, để có thể hạ bút viết đúng 3 câu v ề màu sắc nư ớc sông Đà đã phải có mấy lần bay ngang qua mi ền sông ấy Dòng sông Đà trong c ảm nhận của nhà văn có hai nét tính cách đối lập: hung bạo và trữ tình

Nguyễn Tuân miêu tả con sông Đà ở những trạng thái đ ố lập nhau Trư ớc tiên, con sông hi ện lên với một vẻ ngoài hung bạo Vách đá “đá b ờ sông dựng vách thành” và những bức thành vách đá cao chẹt chặt lấy lòng sông hẹp Cái hẹp của lòng sông tác gi ả tả theo đủ cách:“Mặt sông ch ỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời”, con hổ con nai có th ể vọt qua sông, và ch ỉ can nhẹ tay thôi cũng có thể ném hòn đá từ bờ bên này qua bên kia vách “Ng ồi trong khoang

đò qua quãng ấy, đang mùa hè cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng v ọng lên m ột cái khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện” Sự so sánh vừa chính xác, tinh t ế, vừa bất ngờ và lạ lùng Cảm giác như Nguyễn Tuân luôn lục lọi đến tận kiệt cùng cái kho ấn tượng nay ăm ắp để tìm cho được một cách nói có th ể làm kinh động hồn trí con người

Gió trên sông Đà: “Dài hàng cây s ố nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè su ốt năm …” Với lối viết tài hoa, những câu văn diễn đạt theo kiểu móc xích, cấu trúc câu trùng điệp, gợi hình ảnh con sông Đà cuồng nộ, dữ dằn như lúc nào cũng muốn tiêu diệt con người Những hút nước ở quãng Tà Mường Vát: “nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bị sặc”, “chỗ giếng nư ớc sâu ặc ặc lên …” những cái hút nư ớc lôi tu ột bè gỗ xuống hoặc hút những chiếc thuyền xuống rồi đánh chúng tan xác” -> Lối so sánh độc đáo khiến con sông Đà không khác gì loài th ủy quái với những tiếng kêu ghê r ợn như muốn khủng bố tinh thần và uy hiếp con ngư ời

Âm thanh thác nước sông Đà:Nguyễn Tuân như một nhạc trưởng đang điều khiển một dàn giao hư ởng chơi thật hùng tráng bài ca c ủa gió thác xô sóng đá.Ban đầu tác giả mới để cất lên khúc như đang “oán trách”, “van xin”,

“khiêu khích”, “giọng gằn mà chế nhạo” Thế rồi bất ngờ âm thanh được phóng to hết cỡ, các nhạc khí bừng bừng thét lên khúc nh ạc của một thiên nhiên đang ở đỉnh điểm của một cơn phấn khích mạnh mẽ và man dại: “nó rống lên như ti ếng một ngàn con trâu m ộng đang l ồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa … rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng…” -

> Sự liên tưởng vô cùng phong phú, âm thanh c ủa thác nước sông Đà đư ợc Nguyễn Tuân miêu tả không khác gì âm thanh c ủa một trận động rừng, động đất hay nạn núi lửa thời tiền sử Lấy lửa để tả nước, lấy rừng để tả sông, Nguyễn Tuân quả là đã chơi ngông l ắm trong ngh ệ thuật

Bằng thủ pháp nhân hóa, ngư ời đọc nhận ra từng sắc diện người trong những hình thù đá vô tri Nguy ễn Tuân đã dùng sức mạnh điêu khắc của ngôn từ để thổi hồn vào từng thớ đá: “Cả một chân trời đá … m ặt hòn nào trông cũng

“ngỗ ngược”, “nhăn nhúm”, “méo mó” -> Những hòn đá vô tri vô giác nhưng qua cái nhìn c ủa Nguyễn Tuân chúng mang v ẻ du côn của thiên nhiên hoang dại và hung dữ với ba trùng vi th ạch trận Trùng vi thạch trận thứ I: Bọn đá đứa thì “hất hàm” đứa thì “thách thức”, “mặt nước hò la ùa vào bẻ gãy cán chèo”, sóng nước “đá trái, thúc gối vào bụng vào hông thuyền”….Trùng vi thạch trận thứ II: Sông nư ớc bài binh bố trận ở khắp nơi, tăng nhi ều cửa tử, cửa sinh n ằm ở phía hữu ngạn… Trùng vi th ạch trận thứ III: Sông Đà sắp đặt bên phải bên trái đều là luồng chết, luồng sống ở ngay giữa

Con sông Đà hiện lên hung bạo, tàn ác không khác gì “kẻ thù số một của con người” Nhưng cũng chính từ hình ảnh con sông ấy lại là kẻ tôn vinh tài năng nghệ thuật tài hoa, tài t ử và cực kì uyên bác c ủa một ngòi bút s ố một về thể loại tùy bút Việt Nam

Nhưng sông Đà không chỉ hiện lên trông hung bạo như vậy vì có lúc nó cũng dịu dàng mang trong mình v ẻ đẹp trữ tình Dòng sông Đà không ch ỉ có những

“dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế manh trên sông đá” mà nó còn là bức

tranh thủy mặc vương vấn lòng người Từ trên tàu bay nhìn xu ống “con sông

Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo …”

Màu sắc dòng sông thay đ ổi theo mùa “Mùa xuân xanh màu ng ọc bích”, khác với sông Gâm, sông Lô “màu xanh canh h ến” Mùa thu nư ớc sông “lừ lừ chín

đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa …” -> Sông Đà mỗi mùa mang một vẻ đẹp riêng, quyến rũ và tình tứ

Đến với sông Đà, hăm hở, say mê đến nỗi tác giả như thấy mình như đang

“sắp đổ ra sông Đà” Nguyễn Tuân nhìn sông Đà như một cố nhân với những cảnh quan hai bên b ờ cực kì gợi cảm: lá non nhú trên nh ững nương ngô,

những con hươu “ngẩng đầu nhung kh ỏi áng cỏ sương” … Dòng sông Đà như gợi những nỗi niềm sâu th ẳm trong lịch sử đất Việt: “Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử Bờ sông hồn nhiên như m ột nỗi niềm cổ tích tu ổi xưa… lặng

tờ “như từ Lí, đời Trần, đời Lê”

Nguyễn Tuân thật say mê miêu tả dòng sông v ới tất cả sự tinh tế của cảm xúc, và b ằng một tình yêu thiết tha thiên nhiên đ ất nư ớc Lòng ngư ỡng mộ, trân trọng, nâng niu t ự hào về một dòng sông, m ột ngọn thác, m ột dòng chảy

đã tạo nên những trang văn đẹp hiếm có – Nguyễn Tuân xứng đáng là một cây bút tài hoa bậc nhất của nền văn học Việt Nam

Phong cách Nguy ễn Tuân đ ộc đáo và phong phú Ở tùy bút “Ngư ời lái đò sông Đà” chúng ta thấy phong cách giá trị của ông thể hiện rõ nhất là sự nhọn sắc của giác quan ngh ệ sĩ đi đôi v ới một kho chữ nghĩa giàu có và đ ầy màu sắc, lối văn rất mực tài hoa Dòng sông Đà “hung b ạo và tr ữ tình” ch ảy mãi trong dòng văn học nước nhà như niềm yêu mến và tự hào về cỏ cây sông núi quê hương của nhà văn Nguyễn Tuân

6 Phân tích hình tượng con sông Đà - mẫu 2

Sông Đà có thể coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Nguyễn Tuân Thể hiện những nét đặc trưng phong cách c ủa ông.Đ ặc biệt là qua hình tượng con sông Đà Nguyễn Tuân đã cho người đọc thấy một nhà thám hiểm,

một nhà văn, một nhà thơ, m ột nhà ngôn ngữ đại tài Ở mỗi trư ờng đoạn khác nhau, vẻ đẹp của sông Đà l ại hiện lên v ới những nét riêng bi ệt, đầy sống động, đầy sức sống

Người Lái Đò Sông Đà nói riêng cũng như t ập tùy bút Sông Đà nói chung là kết quả chuyến đi thực tế của nhà văn Nguy ễn Tuân lên m ảnh đất Tây Bắc vào những năm 1958-1960 Đây là th ời kỳ miền Bắc sau ngày giải phóng đang tiến lên chủ nghĩa xã hội Theo tiếng gọi của Đảng miền Bắc đang dấy lên phong trào tình nguy ện đến những vùng xa xôi c ủa Tổ quốc để khôi ph ục kinh tế và hàn gắn vết thương chi ến tranh

Đoạn trích Người lái đò sông Đà có lẽ là trích đoạn hay nhất, diễn tả được nhiều nhất vẻ đẹp của sông Đà Từ đầu đến cuối tác ph ẩm hình ảnh sông Đà hiện lên với khuôn dung, tr ạng thái khác nhau, vô cùng phong phú đ ộc đáo

Có lẽ Nguyễn Tuân đã phải dày công nghiên cứu, tìm tòi và quan sát kĩ lư ỡng mới có thể đem đến cái nhìn hoàn ch ỉnh, đẹp đẽ về sông Đà đ ến như vậy Dòng sông Đà hiện lên trong trang văn Nguy ễn Tuân trước hết mang dáng vẻ của sự hung bạo, dữ dội, nó dường như chính là k ẻ thù số một của con người Sông Đà lạnh lẽo, thâm u, mà khi người ta đứng dưới đó dường như không cảm nhận đường ánh n ắng lọt xuống, cái lạnh thấu xương dư ờng như xâm chiếm vào những người ngồi trên thuy ền Đặc biệt hình ảnh so sánh: “vách đá thành chẹt lòng sông Đà như m ột cái yết hầu” đã diễn tả tận cùng sự chật hẹp của dòng sông, và nh ững hiểm nguy rình r ập con người khi mùa nư ớc lên Sự độc ác đó tiếp tục được Nguyễn Tuân nhấn mạnh ở những phần tiếp theo như cái hút nước chết người, chỉ rình người lái đò đến đó hút vào, rồi cho tan xác

ở đoạn sông phía dưới Những người lái đò không ai dám đến gần: “Không thuyền nào dám men g ần những cái hút nư ớc ấy, thuy ền nào qua cũng chèo nhanh để lướt quãng sông, y như là ô tô sang s ố ấn ga cho nhanh để vút qua một quãng đư ờng mượn cạp ra ngoài b ờ vực Chèo nhanh và tay lái cho v ững

mà phóng qua cái gi ếng sâu…”

Nhưng sự hung bạo của con sông Đà được thể hiện rõ nhất chính là trong trận chiến với người lái đò trên sông, v ới trùng trùng nh ững trùng vi th ạch trận

được bố trí vô cùng bài bản Sự hung bạo của chúng được dự báo ở tiếng thác nước từ phía xa Chúng khi oán trách, khi van xin, khi l ại gầm rống lên khiến cho bất cứ ai cũng phải sợ hãi Và dần dần khuôn mặt của chúng m ới lộ diện

Ở trùng vi thạch trận thứ nhất, những khối đá với muôn vàn khuôn mặt khác nhau, méo mó, rúm ró, tàn ác vô cùng ng ỗ ngược, dàn đan thế trận Trong thế trận đó có đ ến bốn cửa tử nhưng chỉ có duy nh ất một cửa sinh Không ch ỉ vậy, đá còn ph ối hợp với sóng, v ới nư ớc tạo nên nh ững cơn cuồng phong dữ dội nhằm nhấn chìm con thuyền Ở trùng vi th ạch trận thứ hai, cửa tử cứ thế nhiều mãi lên, “dòng thác hùm beo đang h ồng hộc tế mạnh trên sông đá” và

lũ thủy quân xô như trực nuốt chửng con thuyền Khí thế của chúng vô cùng mạnh mẽ và hung hãn Ở trùng vi thạch trận cuối cùng Ít cửa ra vào, “bên phải bên trái đều là lu ồng chết cả”, chỉ có một luồng sống lại “ở ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác” V ới sự bày binh bố trận vô cùng linh h ọa, sông

Đà chỉ với mục đích duy nhất ấy là lấy mạng của những người đi thuyền Đồng thời những câu văn miêu tả này cũng cho thấy nghệ thuật dùng từ tài tình, sự quan sát tinh t ế, nhạy bén của Nguyễn Tuân

Nhưng đẹp đẽ nhất, lưu lại nhiều ấn tượng trong lòng chúng ta nhất không phải con sông Đà hung b ạo kia, mà chính là dòng sông hi ền hòa, thấm đẫm chất trữ tình Ở một góc nhìn khác, t ừ trên cao trông xu ống sông Đà th ật dịu dàng, đằm thắm: con sông Đà tuôn dài tuôn dài như m ột áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa g ạo tháng hai và cu ồn cuộn mù k hói núi Mèo đốt nương xuân” Đo ạn văn qu ả như một khúc nhạc nhẹ nhàng, êm ái, l ại tựa như m ột bức tranh th ủy mặc Nét vẽ đơn

sơ, chấm phá kết hợp với những làn sương khói khiến cho bức tranh đó càng trở nên mơ hồ, huy ền ảo hơn Nhìn ng ắm sông Đà ở những thời điểm khác nhau, ông còn phát hi ện, mỗi một mùa sông Đà s ẽ mang trong mình nh ững dấu ấn riêng Và d ấu ấn đó đư ợc thể hiện qua màu sắc của nư ớc thay đ ổi theo các mùa trong năm Mùa xuân nư ớc xanh màu ngọc bích, lấp lánh, trong trẻo, dường như có thể soi gương được Nhưng đến mùa thu, mùa nước lũ, với lượng phù sa đổ về, sông Đà lại mang một diện mạo khác hẳn: “lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một

người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về” Thật nhạy cảm mà cũng rất đỗi tinh

tế, bằng sự kết hợp giữa sự tìm tòi, khám phá v ới tình yêu thiên nhiên sông

Đà đã được Nguyễn Tuân cảm nhận một cách trọn vẹn và đầy đủ nhất

Không chỉ cảm nhận sông Đà là một bức tranh thiên nhiên tuy ệt mĩ, mà ông còn coi sông Đà như một con người, đặc biệt là một cố nhân: “Bờ sông Đà, bãi sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm trên sống Đà Chao ôi trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng Đi rừng dài ngày rồi lại bắt ra sông Đà, đúng thế, nó đằm đằm ấm ấm như gặp lại cố nhân” Bờ bãi sông Đà gợi nhắc ta nhớ đến thế giới đường thi

cổ kính, lại vừa gợi nhớ đến thế giới cổ tích đầy diệu kì Nỗi nhớ sông Đà không chỉ đơn thu ần là nhớ tới một địa danh, một nơi đã t ừng đi qua, mà n ỗi nhớ ấy như dành ch o một ngư ời cố nhân, ngư ời bạn cũ B ởi vậy mà càng tr ở nên thâm tr ầm, sâu sắc hơn

Sông Đà mang trong mình vẻ đẹp tĩnh lặng, yên ả, hoang sơ như thời tiền sử Cảnh đẹp quá nên đã g ợi cảm hứng cho thi ca bao đ ời Vẻ đẹp ấy đã cùng v ới sông Đà chảy qua không gian, thời gian, và đặc biệt là chảy qua cả những áng thơ ca bao đời, thơ Nguyễn Quang Bích rồi Tản Đà… để trở thành bất tử Trong cái nhìn c ủa thi sĩ Tản Đà, Sông Đà đã tr ở thành “m ột ngư ời tình nhân chưa quen biết”

Sông Đà trong những trang văn của Nguyễn Tuân không đơn thuần là một cảnh trí thiên nhiên tuy ệt mĩ, đặc sắc Mà hơn hết thông qua sông Đà ông th ể hiện tình yêu quê hương sâu s ắc của mình Đồng thời cũng cho thấy sự

chuyển biến trong quan ni ệm nghệ thuật của ông Ông tìm th ấy cái đẹp, cái

mĩ ở đây, tại cuộc sống, thời điểm này chứ không phải tìm về quá khứ của một thời vang bóng

7 Phân tích hình tượng con sông Đà - mẫu 3

Được rút ra từ tập tùy bút Sông Đà năm 1960 của tác giả Nguyễn Tuân, tùy bút “Người lái đò sông Đà” của tác giả Nguyễn Tuân là kết quả của chuyến đi thực tế lên Tây B ắc của tác giả từ năm 1958 đến năm 1960 khi mà mi ền Bắc

đang thực hiện hàn gắn vết thương chiến tranh bước đầu xây dựng xã hội chủ nghĩa Tác phẩm là hình ảnh của một con sông Đà chảy ngược so với những con sông khác ở Việt Nam mang trong mình hai tính cách trái ngư ợc nhau đó

là hung b ạo và dữ dằn, thứ hai là vẻ đẹp trữ tình đầy thơ mộng

Tác phẩm được viết theo thể loại đó chính là tùy bút có nghĩa là tùy vào

người nghệ sĩ phóng bút viết tự do, đây là một loại bút ký ghi chép người thật, việc thật và không hề có cốt truy ện cố định nào c ả, đặc biệt hơn c ả là nó

in đậm cảm xúc chủ quan của chính tác giả nhiều hơn là của các nhân vật trong tác ph ẩm Tùy bút “Ngư ời lái đò sông Đà” c ủa tác giả Nguyễn Tuân là một trong n hững th ể loại tùy bút như th ế

Để làm rõ vẻ đẹp của con sông Đà tác giả đã miêu tả nó ở hai khía cạnh đó chính là dữ dằn và hùng vĩ, th ứ hai là thơ m ộng và trữ tình Trư ớc hết là tính cách hung b ạo của dòng sông, để thể hiện sông Đà là một dòng sông vô cùn g hùng vĩ và dữ dội tác giả Nguyễn Tuân đã hướng ngòi bút miêu tả diện mạo của con sông Đà: “đá d ựng vách thành”, “đúng ng ọ mới thấy mắt trời”, “chẹt như một cái yết hầu”, “nén nhẹ sang bên kia bờ”, “tối thì rất lạnh”,… Tác giả

sử dụng nghệ thuật so sánh b ất ngờ đến lạ lùng vừa gần gũi l ại mang l ại cho người đọc nhiều cảm xúc thật tinh tế qua từng câu văn dàn trải có sức tạo hình và đem lại những liên tưởng khác nhau cho người đọc

Tiếp đến tác giả miêu tả cánh thoát nư ớc của con sông Đà ở “quãng m ặt

ghềnh Hát Loong dài hàng cây s ố nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió cu ồn cuộn luồng gió gùn ghè su ốt năm như lúc nào cũng đòi n ợ xuýt bất cứ người lái đò sông Đà nào tóm được quả đấy” Câu văn của Nguyễn Tuân trùng điệp

co duỗi nhịp nhàng, tác còn s ử dụng kiểu câu móc xích thông qua đ ộng từ

“xô” như xô từ câu văn này sang câu văn khác đ ể thể hiện vẻ dữ dằn, cuồn cuộn của con sông Đà Đ ến “quãng Tà Mư ờng Vát phía dư ới Sơn La Trên sông bỗng có những cái hút nư ớc giống như cái mi ệng giếng bê tông th ả

xuống sông để chuẩn bị làm móng c ầu Nước ở đáy thở và kêu như cái c ống

bị sặc Trên m ặt cái hút nư ớc xoáy tít đáy, cũng đang quay l ừ lừ như tiếng cánh quạ đàn Không thuy ền nào dám men g ần cái hút nư ớc ấy,…” Tác giả sử

dụng nghệ thuật so sánh để miêu tả cái hút nước trên dòng sông gi ống như miệng của một cái giếng bê tông, v ới những âm thanh đư ợc phát ra nhưng những tiếng thở của những đồ vật như đang s ắc như tiếng qu ạ Tất cả để thể hiện cái dữ dằn và hung bạo của dòng sông Đà, sau đó l ại: “nghe như oán trách khiêu khích”, “gi ống như m ột ngàn con trâu m ộng” đang trong m ột khu rừng bị cháy Tác giả đã dùng l ửa để miêu tả sức nư ớc

Tiếp đến tác giả miêu tả thạch trận của con sông Đà nó đư ợc tất cả làm ba vòng tất cả Vòng một gồm ba hàng luôn săn săn đ ể ăn chết con thuyền, hàng một bao gồm có hai hòn đá ở hai bên m ở ra gồm một cửa sinh và có đến bốn cửa tử, tác gi ả đã vận dụng kiến thức của ngành võ thu ật và quân sự để miêu

tả đoạn này của con sông Đà Ti ếp đến là tâm địa hiểm ác và hết sức mờ ám của con sông khi ến nó tr ở thành một loài th ủy quái khổng lồ và là kẻ thù số một của những ngư ời lái đò khi đi qua dòng sông, nó luôn săn làm l ật thuyền

ở bất cứ chỗ nào, đá ngàn năm dựng thành vách hai bên bờ của con sông

nhưng có khi lại hiện ra lổm ngổm giữa sông lừa cho những con thuyền bị lật Tính cách thứ hai c ủa dòng sông Đà mang v ẻ đẹp huyền ảo, trữ tình thì tác giả miêu tả dáng v ẻ của con sông như m ột chiếc dây thừng ngo ằn ngoèo, tác giả đã thay đổi góc quan sát c ủa mình t ừ trên mắt sông gi ờ chuyển sang là từ trên cao nhìn xuống Tác giả sử dụng nghệ thuật so sánh con sông Đà “như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây tr ời Tây Bắc bung

nở hoa bạn, hoa gạo tháng hai và cu ồn cuộn như mùi khói núi Mèo đ ốt

nương” Con sông Đà mang v ẻ đẹp của một người thiếu nữ Tây Bắc kiều

diễm, mỹ lệ Nước của con sông đà thay đ ổi màu theo mùa B ờ của con sông hoang dại như một bờ tiền sử, hiện lên như một niềm cổ tích ngày xưa, tác giả còn gọi con sông Đà như m ột cố nhân lắm chứng lắm bệnh,…

Thông qua việc miêu t ả con sông Đà ở hai tính cách trái ngư ợc nhau là hung bạo và dữ dằn, tác giả Nguyễn Tuân nhằm thể hiện tình yêu quê hương đ ất nước và phong cách nghệ thuật của ông đó chính là tài hoa uyên bác và sâu sắc, thích miêu t ả, tô đậm những ấn tư ợng phi thư ờng trong câu văn c ủa

mình