Top 11 mẫu phân tích hình tượng người lái đò sông đà hay nhất

Phân tích hình tượng ông lái đò trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân hiện lên như một dũng tướng tài ba, là một nghệ sĩ lão luyện trong nghề chèo đò vượt thác.. * Hình tượng ông lá

TOP 11 MẪU PHÂN TÍCH HÌNH TƯỢNG NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG

ĐÀ HAY NHẤT

• 1 Dàn ý phân tích hình tượng Người lái đò

• 2 Sơ đồ tư duy hình tượng Người lái đò sông Đà

• 3 Phân tích hình tượng người là đò sông Đà chi tiết

• 4 Phân tích Người lái đò sông Đà - mẫu 1

• 5 Phân tích Người lái đò sông Đà - mẫu 2

• 6 Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà - mẫu 3

• 7 Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà - mẫu 4

• 8 Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà - mẫu 5

• 9 Hình tượng Người lái đò sông Đà - mẫu 6

• 10 Phân tích hình tượng ông lái đò

trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân hiện lên như một dũng tướng tài ba, là một nghệ sĩ lão luyện trong nghề chèo đò vượt thác

Dù hằng ngày luôn phải đối mặt vơi hiểm nguy đối mặt với cái chết nhưng người lái đò vẫn thể hiện sự bình tĩnh, chủ động, tự tin, không mảy may lo sợ Có thể nói bên cạnh hình tượng con sông Đà hung hiểm thì người lái đò cũng chính là tinh h ồn của tác phẩm

Sau đây là tổng hợp các bài văn mẫu về vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ của người lái đò, cảm nhận về hình tượng người lái đò sông Đà, hình tượng người lái đò sông Đà trong cảnh vượt thác, dàn ý hình tượng người lái đò sông

Đà được Hoatieu chia sẻ trong bài viết này sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích để các em học sinh hiểu rõ hơn về hình tượng người lái đò trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” của tác giả Nguyễn Tuân

1 Dàn ý phân tích hình tượng Người lái đò

I Mở bài

- Nguyễn Tuân là một tác giả tài hoa, uyên bác, luôn ki ếm tìm cái đẹp Trước cách mạng ông tìm kiếm vẻ đẹp trong quá khứ, khi cách mạng thành công ông tìm ki ếm vẻ đẹp ngay trong cuộc sống hiện tại Người lái

đò sông Đà là tùy bút tiêu biểu cho những sáng tác sau cách mạng của ông

- Ông lái đò chính là ch ất vàng mười đã được thử lửa mà Nguyễn Tuân tìm kiếm, người anh hùng trong th ời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội Liên

hệ hình ảnh người anh hùng trong thơ ca Nguy ễn Tuân trước cách mạng (Huấn Cao – Chữ người tử tù)

II Thân bài

-Công việc: lái đò trên sông Đà, h ằng ngày đối diện với thiên nhiên hung bạo

- Về lai lịch: tác giả xóa mờ xuất thân, tập trung miêu tả ngoại hình để ngợi ca những con người vô danh âm thầm cống hiến: “tay lêu nghêu như cái sào Chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh, chất mun”, đó là ngoại hình khỏe khoắn của con người lao động luôn gắn bó với nghề

- Là người có lòng dũng cảm, tình yêu nghề: “giữ mái chèo, nén vết

thương, hai chân kẹp chặt lấy cuống lái”

- Có thể liên hệ đến hình ảnh Huấn Cao – người anh hùng trong quan niệm của Nguyễn Tuân trước cách mạng để dẫn dắt sang hình tượng ông lái đò

- Công việc: lái đò trên sông Đà, h ằng ngày đối diện với con thủy quái hung bạo

- Là người từng trải, hiểu biết và thành thạo trong nghề lái đò: “trên sông Đà ông xuôi ngược hơn một trăm lần”, “nhớ tỉ mỉ những luồng nước”, “sông Đà đối với ông lái đò ấy như một thiên anh hùng mà ông

đã thuộc xuống dòng”,

- Là người mưu trí dũng cảm, bản lĩnh và tài ba:

+ Ung dung đối đầu với thác dữ “nén đau giữ mái chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn chèo ” để phá trùng vi thạch trận thứ nhất,

+ Ông lái đò “không chút nghỉ tay, nghỉ mắt phá luôn vòng vây th ứ hai

và đổi chiến thuật, ông ”“nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá, ông

đã thuộc quy luận phục kích của lũ đá nơi ải nước”, động tác điêu luyện

“cưỡi đúng ngay trên bờm sóng, phóng thẳng thuyền vào giữa thác ” + Là người nghệ sĩ tài hoa: ưa những khúc sông nhiều ghềnh thác, không thích lái đò trên khúc sông bằng phẳng, coi việc chiến thắng “con thủy quái” là chuyện thường: sau khi vượt thác nhà đò đốt lửa nướng cơm lam

và toàn bàn về chuyện cá anh vũ, cá dầm xanh,

- Khái quát về phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân: là nhà văn tài hoa uyên bác, suốt đời đi tìm cái đẹp, luôn khám phá th ế giới ở bình diện văn hóa, thẩm mĩ, luôn miêu tả con người trong vẻ đẹp tài hoa nghệ sĩ

III Kết bài

- Nêu cảm nhận về hình tượng nhân vật ông lái đò: là đ ại diện cho con người lao động Tây Bắc trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội, là con người vừa có phẩm chất anh hùng vừa tài hoa nghệ sĩ, chứa đựng chất vàng mười đã qua thử lửa

- Người lái đò sông Đà là tùy bút xuất sắc miêu tả chân thực vẻ đẹo vừa hung bạo vừa trữ tình của thiên nhiên Tây Bắc, giữa nền thiên nhiên nổi bật lên là vẻ đẹp của những người lao động bình dị

2 Sơ đồ tư duy hình tượng Người lái đò sông Đà

3 Phân tích hình tượng người là đò sông Đà chi tiết

Tùy bút Sông Đà là tác phẩm thành công nhất của Nguyễn Tuân sau

1945 Sau những cuộc chuyển mình dữ dội, Nguyễn tuân vẫn trung thành với thể loại tùy bút và liên t ục gặt hái những thành tựu rực rỡ

Với những chi tiết hình ảnh trong sáng, gợi cảm đầy chất thơ, Nguyễn Tuân không chỉ đưa lại cho người đọc những hiểu biết phong phú, nhiều mặt về sông Đà, về thiên nhiên, núi rừng Tây Bắc mà còn gợi lên trong chúng ta một niềm cảm xúc và tin yêu Chính trên cái n ền thiên nhiên hùng vĩ vừa hung bạo, vừa trữ tình ấy, Nguyễn Tuân đã khắc họa rõ nét chân dung con người Tây Bắc, mà cụ thể ở đây là hình tượng ông lái đò sông Đà qua cái nhìn và miêu tả của Nguyễn Tuân Ông lái đò không chỉ

là một người lao động trí dũng tuyệt vời mà còn là một nghệ sĩ thực thụ trong công việc lao động sông nước của mình

* Trước hết, nhân vật ông lái đò được tô đậm qua hình dáng và nghề nghiệp đặc thù cùng với độ am hiểu vô cùng sâu sắc dòng sông

Về hình dáng bề ngoài ông lái đò: Mọi chi tiết miêu tả của Nguyễn Tuân đều gắn liền với nghề nghiệp và công việc sông nước của ông (tay ông lêu ngêu như cái sào, chân thì lúc nào cũng khu ỳnh khuỳnh,…) Ông lái

đò là một người tài trí, hiểu rõ con sông Đà như là một bàn tay của mình vậy Ông thuộc lòng từng con thác, từng hút nước, xoáy nước Thậm chí

là từng tảng đá trên sông Nói như Nguy ễn Tuân là ông lái đò hi ểu rõ:

“binh pháp của thần sông, thần đá,…” Ông lái đò là một con người dũng cảm, hàng ngày xuôi ngược trên sông Đà, phải đối mặt với hiểm nguy, đối mặt với cái chết nhưng phong thái của ông vẫn hết sức bình tĩnh, chủ động, tự tin, không mảy may lo sợ Một phẩm chất của ông lái đò là sự tài hoa nghệ sĩ: ông tỏ ra khéo léo, điêu luy ện, điều khiển con thuyền vượt qua các ghềnh thác, với tay lái “ra hoa, mà chỉ một phát sơ ý, lóa mắt hay trở tay đều phải trả giá bằng tính mạng của mình”

Những phẩm chất của ông lái đò được thể hiện tập trung và đầy đủ nhất qua cuộc quyết đấu sinh tử giữa ông lái đò và con sông Đà Con sông càng dữ dằn, nham hiểm, độc địa bao nhiêu thì chân dung c ủa ông lại càng cao lớn hùng vĩ bấy nhiêu Ông lái đò là m ột người khiêm tốn, bình

dị Sau khi đưa con thuy ền vượt qua các ghềnh thác cập bến bình an, đêm hôm đó, ông lái đò và các bạn chèo của mình ngồi trông đã nồi lửa nướng cá ở trong hang Họ bàn tán sôi nổi về cá dầm xanh, cá anh vũ, nhưng tuyệt nhiên không nói gì đến những hiểm nguy vừa trải qua Đối với ông lái đò, đó ch ỉ là những công việc bình thường hàng ngày, chẳng

có gì phải bận tâm

Có lẽ người lái đò sông Đà đã g ắn bó với dòng nước dữ dội này từ thuở nhỏ, cuộc đời ông được tính bằng sóng gió, bằng những mùa nước trên sông Nhìn dáng vẻ bề ngoài của ông lái đò, thực sự là con người được sinh ra vì nghề nghiệp của mình Mọi chi tiết miêu tả của nhà văn

Nguyễn Tuân đều gợi đến dòng sông và nghề nghiệp “Tay ông lêu ngêu như cái sào, chân ông nào cũng khuỳnh khuỳnh” gò lại như kẹp lái một cuốn lái Tưởng tượng giọng ông lúc nào cung ào ào như nư ớc trước mặt ghềnh sông, nhỡn giời với ông vời vợi như lúc nào cũng mong m ột cái bến xa nào đó trong sương mù”

Hầu hết các nhân vật trong tác phẩm của Nguyễn Tuân đều là những con người tài hoa, nghệ sĩ (khái niệm nghệ sĩ ở đây cần được hiểu theo nghĩa rộng; không phải chỉ nói về những con người làm về nghệ thuật mà là tất

cả những ai tỏ ra thành thạo, điêu luyện trong công việc, nghề nghiệp của mình) Ông lái đò trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” là con ngư ời như vậy Để làm nổi bật sự tài trí, dũng cảm tuyệt vời và nghệ thuật can cường của người lái đò, Nguyễn Tuân đã tái hiện lại một cuộc vượt thác leo ghềnh của ông ở một đoạn sông dữ dội, hiểm trở nhất Hai đối thủ truyền kiếp: con sông Đà và người lái đò bộc lộ đầy đủ tính cách của

mình khi được đặt vào một cuộc giao tranh dữ dội Đây cũng là cơ hội tốt để Nguyễn Tuân thể hiện hết sự tài hoa uyên bác cũng như cái v ốn chữ nghĩa phong phú của ông

* Ông lái đò là một người tài chí dũng cảm, làm sao đếm xuể bao lần ông vượt thác

Từ lần đầu tiên cầm lái trên con thuy ền độc mộc rồi trở thành người chỉ huy trên con thuyền nhỏ bé này Nhũng luồng nước, những hút nút xoáy, những tảng đá trên sông qua nh ững năm tháng đã in vào óc ông quen thuộc như lòng bàn tay Nhưng cái d ữ dội, mạnh mẽ của nghề nghiệp mà ông lái đò gắn bó khác hẳn đời thường càng biết rõ con sông Đà, người vượt thác càng phải cẩn thận bởi sự lơi lỏng trong gang tấc đều phải trả giá bằng tính mạng Kẻ thù gần gũi ấy, người bạn trái nết ấy không chấp nhận một lỗi lầm nào hết, từng phút từng giây còn cảm thấy bọt sóng tung dưới chân mình Người lái đò còn phải căng mình như một sợi dây đàn để đón nhận tất cả những biến chuyển dù là nhỏ nhất của dòng sông Hình ảnh người lái đò sông Đà được tạo nên trong tùy bút của Nguyễn Tuân như được nhào nặng từ nhiều chất liệu Trong hình ảnh ấy, có vẻ hoang sơ dữ dội của một thời đội đá vá trời, có vẻ của tài hoa thoát tục của một vị an cư trên sông nước mênh mông, có ch ất trí tuệ nhạy bén sắc sảo của một vị tướng đã quen vượt trùng mây quân thù, c ả sự ung dung pha chất lãng tử của những anh hùng thủy chiến đất Lương Sơn Bạc Những khía cạnh, tính cách mạnh mẽ ấy được Nguyễn Tuân dồn nén vào hình ảnh người lái đò và để cho người này tự khẳng định con người mình một lần nữa trong thạch trận của sông Đà Sông Đà – dòng sông nước ngược với bao ngạo nghễ đã đe dọa con người bằng tất cả vẻ tinh quái của mình Dữ dội và xảo quyệt, con sông trở thành kẻ thù bao đời nay của người Tây Bắc và đặc biệt những con người sống trên sóng nước sông Đà Chỉ vừa cảm nhận mái chèo chạm vào nước, dòng sông ấy thoắt

rùng mình, ào ào bày tr ận để chuẩn bị trận đánh đè nát chiếc thuyền Sông Đà ngạo nghễ với bốn cửa trùng vây Mỗi một quãng sông qua con mắt nhìn nhận và miêu tả của Nguyễn Tuân, con sông Đà hi ện lên giống như con ngựa bắt kham, lúc hiện ra như một loài thủy quái khổng lồ, hung ác, nham hiểm, độc địa: con sông bày ra đ ủ các kiểu thạch trận hiểm hóc khác nhau để thử thách con người, còn người lái đò thì hiện ra như một chỉ huy dày dặn, tài giỏi điều khiển con thuyền vượt qua các ghềnh thác hiểm trở, phá tan cái trận đồ bát quát của dòng sông hung bạo Không những thế, ông lái đò còn được nhà văn Nguyễn Tuân miêu

tả như một người nghệ sĩ, tài hoa, chủ động đưa con thuyền vượt qua các ghềnh thác, nắm chắc những binh pháp của thần sông thần đá, thuộc lòng các luồng “cửa sinh cửa tử” Đây thực sự là cuộc chiến đấu một mất một còn, đòi hỏi người lái đò phải dũng cảm khôn khóe, thông minh bởi chỉ cần một giây phút sơ ý, lóa m ắt hay lỡ tay đều phải trả giá bằng tính mạng của mình

* Hình tượng ông lái đò trên dòng sông Đà được nhìn nhận như một con người tài tử, dũng cảm không sợ hiểm nguy, một con người tài hoa

nhưng rất bình dị, thể hiện sâu sắc ngòi bút tài hoa, độc đáo của Nguyễn Tuân

Nguyễn Tuân đã một đời say sưa đi tìm ch ất tài hoa nghệ sĩ trong con người Nhưng trước đây, nhà văn chỉ tìm được những mãnh vụn rời rạc,

bơ vơ của một thời đã qua nay chỉ còn vang bóng Nhưng giờ đây, cuộc hành trình đi tìm cái đ ẹp của Nguyễn Tuân đã tìm thấy “thứ vàng mười

đã qua thử lửa” của Cách mạng và kháng chiến – họ bao người như

người lái đò trên sông Đà hôm nay những con người ấy sông trong niềm vui và hạnh phúc bỏi họ luôn tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời, họ sống vượt qua khó khăn và nguy hiểm như một phần tất yếu của cuộc sống để thấm thía hơn bao gi ờ hết niềm mong mỏi “một cái bến xa nào đó trong

sương mù Người lái đò sông Đà có lúc lúc là một vị tướng lĩnh chinh phục con nước dữ nhưng cũng có lúc sống thật êm ả, bình dị: “Đêm ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng ống cơm lam và còn bàn tán về cá anh vũ, cá dầm xanh và đôi khi “nhỡn giới vòi vọi” bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử, bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm ngày xưa

Người lái đò sông Đà có một cuộc sống lãng mạn của người nghệ sĩ

trong nghề nghiệp của mình, lúc dữ dội, căng thẳng, khi yên ả bình lặng, lúc mơ màng thoát tục, họ hài lòng với cuộc sống của mình: “Cuộc sống của họ là ngày nào cũng chi ến đấu với sông Đà dữ dội, ngày nào cũng dành lấy sự sống từ tay những cái thác nên nó cũng không có gì h ồi hộp đáng nhớ, họ nghĩ thế lúc ngừng chèo”

Nguyễn Tuân có ý thức sử dụng mặt mạnh của ngành nghệ thuật khác để tăng thêm vẻ đẹp của văn chương Ông sử dụng nhiêu kiến thức về âm nhạc, sân khấu,… đưa lại cho người đọc những trang viết hấp dẫn và thú

vị

Bút pháp miêu tả của Nguyễn Tuân hết sức phong phú, đa dạng Ông không chỉ miêu tả bằng thị giác mà cả bằng xúc giác,… Đặc biệt ông sử dụng nhiều hình ảnh so sánh độc đáo bất ngờ, đưa lại cho người đọc cảm

xúc, … Câu văn của ông biến đổi rất linh hoạt, có những câu văn ngắn nhịp điệu tiết tấu nhanh, miêu tả cuộc quyết đấu giữa ông lái đò và sông

Đà tạo nên kịch tính hấp dẫn Đôi khi tác giả sử dụng những câu văn dài như tải ra mang đậm chất tâm tư, mơ mộng

Ngôn ngữ của Nguyễn Tuân hết sức giàu có, ông sử dụng những từ ngữ rất chính xác Ông th ực sự là một phù thủy ngôn từ, có sức mạnh điều binh khiển tướng đoàn quân ngôn ng ữ thực hiện những trận công phá vào tườn thành tri thức, tạo ra những thành quả lớn lao, có sức mạnh đưa con người vào những vuộc phiêu lưu kì thú

4 Phân tích Người lái đò sông Đà - mẫu 1

Nguyễn Tuân là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại Mỗi tác phẩm của ông là một bài ca về cái đẹp của con người, của cuộc sống với tư tưởng, tình cảm gắn bó quê hương

Nguyễn Tuân được người đọc đặc biệt chú ý về phong cách nghệ thuật rất riêng và rất độc đáo của ông "Người lái đò Sông Đà", đó là m ột bài tùy bút, cũng là một bài thơ bằng văn xuôi thể hiện rõ nhất những nét tiêu biểu về phong cách đó

"Người lái đò sông Đà" trước hết là một tác phẩm viết về một con người

và con sông Nhưng dưới ngòi bút đầy hứng thú và tài hoa của ông thì mọi cảnh vật thiên nhiên đều trở thành những công trình mĩ thu ật, con người đều trở thành những nghệ sĩ điêu luyện của mình

Bằng sự quan sát tỉ mỉ và khả năng mô tả cùng với một kho chữ nghĩa vô cùng phong phú và chu ẩn xác của Nguyễn Tuân đã dựng lên những bức tranh hết sức sống động, những hình tượng kì vĩ giàu sức hấp dẫn trong thiên tùy bút rất độc đáo này

Người lái đò trên sông Đà được Nguyễn Tuân nói đến trong tác phẩm là một ông già 70 tuổi đã giành một phần lớn đời mình cho nghề lái đò dọc

sông Đà Đó là một người lái đò lão luyện: “Trên dòng sông Đà, ông xuôi, ông ngược hơn một trăm lần rồi chỉnh tay giữ lái độ sáu chục

lần ” trong thời gian hơn chục năm làm cái ngh ề đầy nguy hiểm và gian khổ này

Đây là một con người từng trải, hiểu biết, rất thành thạo trong nghề lái

đò, và đã đạt đến trình độ “bằng cách lấy mắt và nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào lòng đất tất cả những luồng nước của tất cả những con thác hiểm trở” Nguyễn Tuân tiếp tục bày tỏ sự khâm phục của mình đối với con người này: “Sông Đà, với ông lái đò ấy, như một trường thiên anh hùng ca mà ông đã thuộc đến cả những dấu chấm than, chấm câu và cả những đoạn xuống dòng” Thật là một cách so sánh “rất văn chương” đầy thú vị và cũng “rất là Nguyền Tuân”

Hình tượng người lái đò với “cái đầu bạc quắc thước ấy đặt trên một thân hình cao to g ọn quánh như chất sừng, chất mun” và những cánh tay vẫn là cánh tay của một “chàng trai”, “trẻ tráng quá”, Nguyễn Tuân đã gọi đó là một thứ “vàng mười” Ồng đã đứng trước những thách thức của con sông Đà với thế lực của những bãi đá ghê gớm, những cạm bẫy đầy kinh hoàng: khúc sông lượn, thấy sóng bọt đã trắng xóa của một chân trời đá Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông, hình như mỗi lần có chiếc thuyền nào xuất hiện ở quãng ầm ầm mà quạnh hiu này, mỗi lần có chiếc nào nhỡ vào đường ngoặt sóng là một số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền”

Một mình một thuyền ông đã giao chiến như một dũng sĩ: " hai tay gi ữ mái chèo khỏi bị hất lên khỏi sóng trận địa phóng thẳng vào mình Mặt nước hò la vang dậy quanh mình, ùa vào mà bẻ gẫy cán chèo, võ khí trên cánh tay mình”, và sóng nước “thúc vào gối bụng và hông thuyền Có lúc chúng đội cả thuyền lên Nước bám lấy thuyền như đô vật túm thắt lưng ông đò đòi lật ngửa mình ra giữa trận nước vang trời thanh la não bạt”

Có lúc tưởng như ông lái đò bị nhấn chìm dưới dòng sông Các miêu tả chân thực và táo b ạo này cho thấy sức mạnh ghê gớm của dòng thác

hung dữ đối với con người, chỉ cần lóa mắt, lỡ tay một chút là phải trả giá bằng sinh mạng của mình

Nhưng chỉ dũng cảm và gan dạ chưa đủ, mà cái quan trọng hơn là tài nghệ cùa người cầm lái để lái con đò đến mức điêu luyện và nghệ thuật Tác giả đã so sánh người lái đò sông Đà v ới người lái xe lao xuống dốc đèo tuy rất nguy hiểm nhưng người lái xe còn có phanh chân, phanh tay,

có tiến lên, lùi lại “còn như cái thuy ền mà lao xuống thác thì chả có cái phanh nào cả, chỉ có lao đi chứ không lùi lại, không lao trúng tim lu ồng nước thì thuyền quay ngang mà ụp, chứ không có lùi gì cả ” vẫn bằng phương pháp so sánh, nhưng với những hình ảnh rất táo bạo, tác giả đã

tả sông Đà thiên biến vạn hóa, mỗi chỗ như có một cái bẫy nguy hiểm riêng, đòi hỏi người lái đò phải có một cách ứng phó riêng Có chỗ thì nước sông “reo lên như đun sôi một trăm độ muốn hất tung cả một cái thuyền đang phải đóng vào một cái nắp ấm nước đang sôi khổng lồ” “Có luồng nước đi lầm vào thì chết ngay” Lại có những “hút nước" xoáy sâu như lòng giếng “cái hút nó lút xuống, thuyền trồng ngay cây chuối

ngược rồi vụt biến đi”

Thật là một dòng sông Đà đầy hiểm trở, đầy gian nan cho con người Thế nhưng, “ông lái đò cố nén vết thương, hai chân vẫn kẹp chặt lấy cái

cuống lái ” Mặc dù mặt “méo bệch đi” vì những đòn hiểm, “nhưng trên cái thuyền sáu bơi chèo, vẫn nghe rõ tiếng chỉ huy ngắn gọn tỉnh táo của người cầm lái”

Rõ ràng qua cách miêu t ả đến tột cùng sự dữ dội của con sông, Nguyễn Tuân nhắm đến một mục đích lớn: ca ngợi sự dũng cảm, tài trí của con người, ca ngợi sự chiến thắng vĩ đại của ông lái đò, đã vượt bao thác ghềnh, sóng to gió cả đưa con đò về đến bến bình yên, không ph ải chỉ

một lần, mà hàng trăm lần, suốt 15 năm làm người lái thuyền vượt sông

Đà Cuộc đọ sức giữa con người đã chiến thắng; trở về cuộc sống thanh bình: “thế là hết thác Dòng sông vặn mình vào một cái bến cát có hang lạnh ( ) Sông nước lại thanh bình Đêm ấy nhà đò đốt lửa trong hang

đá, nướng ống cơm lam ”

Cảm hứng lãng mạn đậm đà trong sáng, lan t ỏa trong từng câu văn tả thực, tạo cho đoạn văn một sức lôi cuốn không thể cưỡng nổi Đó là một bài ca về lao động, về con người lao động

Sau mười năm làm nghề lái đò, kể cả sau khi đã thôi nghề vài chục năm, trên ngực người lái đò vẫn còn “bầm tụ” một “củ khoai nâu”, với

Nguyễn Tuân, đó cũng là cái hình ảnh quý giá của một thứ huân chương lao động siêu hạng”

Cảm ơn nhà văn Nguyễn Tuân đã cho chúng ta thưởng thức một công trình nghệ thuật đầy sáng tạo Ngoài việc cung cấp cho chúng ta những kiến thức về thức về cuộc sống, về văn hóa và lịch sử địa lí, về ngôn ngữ tác phẩm đích thực ấy còn là một khối kiến trúc thẩm mĩ độc đáo, giúp ta cảm thụ được cái đẹp một cách sâu sắc Cái đẹp hùng vĩ của

thiên nhiên của tạo hóa và đặc biệt là cái đẹp của con người cụ thể, con người lao động: Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân đích thực là một nghệ sĩ tài hoa bậc thầy trong việc ngợi

ca những con người lao động gian lao nguy hiểm, nhưng đầy vinh quang

5 Phân tích Người lái đò sông Đà - mẫu 2

Người lái đò sông Đà ra đời trong những năm toàn dân ta bước vào công cuộc xây dựng Xã hội chủ nghĩa đầy sôi động, khẩn trường, khi đó cảm hứng ngợi ca, tôn vinh cu ộc sống mới, con người mới ngập tràn trong các tác phẩm văn học Không nằm ngoài xu thế chung đó, Người lái đò sông Đà với hình tượng người lái đò là một trong những hình ảnh nổi

bật Nguyễn Tuân ca ngợi người lao động bình dị, vô danh nhưng hàng ngày, hàng giờ đang cống hiến, dựng xây đất nước

Hình tượng người lái đò sông Đà được đặt trong quan hệ với sông Đà, để qua đó tô đậm, làm nổi bật hình tượng người lái đò Bởi vậy sông Đà hung dữ, bạo ngược bao nhiêu thì khi vượt qua nó, chi ến thắng sức mạnh của nó người lái đò càng th ể hiện rõ nét hơn sức mạnh của mình

Người lái đò quê ở Lai Châu, đã từng xuôi ngược dòng sông Đà hơn một trăm lần trong đó có tới sáu mươi lần giữ lái chính Tác giả đã tạo ấn tượng cho người đọc về ông lái đò với những con số đầy áp lực và thử thách Mỗi lần vượt sông Đà là một lần đối diện với cái chết, số lần ông vượt sông Đà thành công đã cho thấy sự tài giỏi, điêu luyện trong nghề nghiệp của ông lái đò

Để làm nổi bật vẻ đẹp của người lái đò, Nguyễn Tuân đã giới thiệu chân dung của nhân vật: “tay ông lêu nghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh gò lại như kẹp lấy một cái cuống lái tưởng tượng, giọng ông ào ào như ti ếng nước trước mặt ghềnh sông, nhỡn giới ông vòi vọi như lúc nào cũng mong một cái bến xa nào đó trong sương mù”, “cái đầu bạc quắc thước… đặt lên thân hình gọn quánh chất sừng chất mun”

Ở diện mạo của ông lái đò chỉ có một điểm duy nhất chứng tỏ tuổi ông

đã cao đó là mái tóc bạc, khi dùng tay che mái tóc này đi, n gười ta lầm tưởng “mình đang đứng trước một chàng trai đang ngồi ngoài bến chính

bờ sông” Diện mạo, ngoại hình của ông lái đò gây ấn tượng manh với người đọc, bởi nó trái ngược hoàn toàn với cái tuổi bảy mươi của ông,

đó là diện mạo, ngoại hình của một chàng thanh niên lực lưỡng, dẻo dai, cường tráng Sức khỏe, thể chất của ông lái đò in đậm dấu ấn nghề

nghiệp, do suốt đời vật lộn với sông nước nên cần phải có một thể lực phi thường để chiến đấu lại với những con thác dữ

Phẩm chất nổi bật và có ý nghĩa qu yết định đến sự thành công của ông lái trong nghề vượt thác này chính là kinh nghi ệm dày dặn Không cần bất cứ bản hồ nào nhưng lại có thể nhớ một cách chính xác lu ồng lạch trên sông Để ngợi ca bản lĩnh của ông Nguyễn Tuân đã sử dụng hình ảnh so sánh độc đáo, giàu chất thơ “Sông Đà đối với ông lái đò ấy, như một trường thiên anh hùng ca mà ông đã thu ộc đến cả dấu chấm than, chấm câu và những đoạn xuống dòng” Không chỉ dày dặn kinh nghiệm, ông lái đò còn nâng nghề nghiệp của mình – công cụ mưa sinh thành một niềm đam mê mãnh li ệt trong đời Bởi đối mặt với thác dữ, tức là đối mặt với cái chết song ông không hề sợ hãi mà cảm thấy đó là sự thú vị trong nghề nghiệp của mình Với ông lái đò thì sông Đà ch ỉ thực sự đậm

đà ở đoạn nhiều ghềnh thác, nếu phải chèo đò ở những đoạn bằng phẳng thì ông thấy chân mình như dại đi và buồn ngủ như người mèo đi bộ ở đồng bằng

Hình tượng ông lái đò đẹp đẽ nhất là trong cuộc thủy chiến với sông Đà Nguyễn Tuân đã sáng tạo ra một một cuộc thủy chiến có một không hai trong lịch sử văn học, giữa một bên là thủy quái sông Đà với sức mạnh ghê gớm, tâm địa xảo trá và một bên là ông lái đò tuy d ẻo dai, cường tráng nhưng đơn độc trong cuộc chiến gay go, quyết liệt này để có thể giành được chiến thắng, ông lái đò đã bộc lộ tất cả những phẩm chất tốt đẹp của mình

Ở trùng vi thạch trận thứ nhất, sông Đà đã phô ra sức mạnh thể chất của

nó với sự phối hợp giữa đá, sóng, nước Chúng vừa đánh trực diện vừa tung đòn đánh tỉa, để dồn ông lái đò vào thế yếu Dù cảm hứng lãng mạn

là cảm hứng chủ đạo trong tác phẩm song cái nhìn và cách miêu t ả của Nguyễn Tuân về cuộc thủy chiến không hề hời hợt dễ dàng, ông ghi lại thời điểm mà tưởng như ông lái đò ngã g ục trước những đòn đánh chí mạng của sông Đà Nhưng b ằng sức chịu đựng phi thường, thể chất dẻo

dai, cường tráng vẫn cố gắng kẹp chặt cuống lái, trên thuyền vẫn vang lên sự chỉ đạo ngắn gọn, dứt khoát Và bằng lòng dũng ảm, sức khỏe phi thường, bình tĩnh ông lái đò đã vượt qua những trùng vi thạch trận thứ nhất Ở trùng vi thạch trận thứ hai với sự thay đổi bất ngờ, biến hóa khôn lường trong việc bố trí các cửa sinh, cửa tử Nhưng bằng kinh

nghiệm dày dạn, bằng sự linh hoạt ông lái đò đã nhanh chóng đưa thuy ền

đi vào đúng cửa sinh Với đoạn quân sóng nước, cách đánh của ông cũng biến hóa linh hoạt, để phù hợp với những trùng vi thạch trận khác nhau

Ở trùng vi thạch trận cuối cùng tác giả miêu tả không nhiều song vẫn làm bật lên được tài nghệ trong việc lái đò của ông lão Bằng sức khỏe

và sự dẻo dai, sức chịu đựng, đặc biệt là lòng dũng cảm, chủ động, quyết đoạn, ông đã vượt qua tất cả nhưng cái bẫy mà sông Đà đã tung ra Cuộc chiến không cân sức giữa một bên là thiên nhiên d ữ dội với một bên là ông lão đơn độc chỉ có mái chèo là vũ khí duy nhất, song chiến thắng đã thuộc về con người

Nếu như trong cuộc chiến với sông Đà thể hiện vẻ đẹp và sức mạnh ở bề nổi của sông Đà thì sau cu ộc chiến cách ứng xử với chiến công, chiến thắng của ông lão lại cho thấy những vẻ đẹp ở bề sâu tâm hồn, nhân

cách Chiến thắng được sông Đà với bảy mươi ba ghềnh thác là một điều không phải ai cũng có thể làm dược, thậm chí đây là m ột chiến công phi thường Song với ông lão và tất cả những người lao động nơi đây là là một điều hết sức bình thường Nhưng chính bởi biết giản dị hóa bình thường hóa những điều phi thường mà tâm hồn, nhân cách của những người lao động nơi đây càng trở nên trân trọng, đáng quý

Hình tượng ông lái đò in đậm dấu ấn phong cách Nguyễn Tuân Bởi ông chính là kiểu người tài hoa, nghệ sĩ, biết nâng nghề nghiệp của mình lên mức nghệ thuật Song ở hình tượng ông lão thể hiện rất rõ sự chuyển biến trong tư tưởng Nguyễn Tuân khi những con người tài hoa, nghệ sĩ

được miêu tả không phải là những con người phi thường mà là những con người bình dị, thậm chí vô danh Đây chính là cách Nguyễn Tuân ngợi ca, tôn vinh n ững người lao động thầm lặng trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa

6 Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà - mẫu 3

Một tác phẩm văn học lớn, có giá trị sống mãi trong lòng người đọc thì tác phẩm đó phải xây dựng được những nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình hội tụ đầy đủ tài năng và tâm huy ết của người nghệ sĩ Nhân vật ông lái đò trong tùy bút “Ngư ời lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân là một nhân vật như thế

Dưới ngòi bút thần kì của Nguyễn Tuân, bức tranh thiên nhiên sông Đà hiện lên vô cùng hung b ạo, trữ tình có vị trí quan trọng làm nên một tấm phông rất phù hợp để hình tượng người lao động ở trên núi rừng Tây Bắc nổi lên với hai phẩm chất, đó là chất anh hùng và chất nghệ sĩ mà tiêu biểu là ông lái đò rất gan dạ, dũng cảm gần hai mươi năm chi ến đấu với thác đá song nước sông Đà để tồn tại Tay lái của ông được miêu tả là

“tay lái ra hoa” Ông lái đò hiện lên trong những trang văn của Nguyễn

Tuân đầy ấn tượng với những nét về ngoại hình đúng là một con người của sông nước: Ông gần bảy mươi tuổi nhưng rất chắc khỏe “thân hình gọn quánh như chất sừng”, “tiếng nói ào ào như sông nước” “hai tay dài lêu nghêu như cái sào lái đò”, “hai chân khu ỳnh khuỳnh như đang kẹp chặt cái cuống lái trong tưởng tượng”… Chỉ vài nét phác họa tài hoa mà nhà văn như chạm khắc hình tượng ông lái đò như là một anh hùng trên sông nước, vĩnh viễn đọng lại vào trái tim bạn đọc để dự báo về nhân vật

cả cuộc đời gắn với nghề lái đò và mức độ tay nghề đã đạt đến mức nghệ

vì thế mà ông lái đò đã khuất phục, chế ngự được sự hung bạo của dòng sông Đà Ông không phải thần thánh mà chỉ là một người lao động bình thường bằng xương bằng thịt nhưng với chí dũng song toàn nên ông vẫn chiến thắng thiên nhiên nghi ệt ngã để tồn tại lao động sáng tạo trong công cuộc xây dựng bảo vệ Tổ quốc Tính cách của ông lái đò được cụ thể qua những cuộc giao tranh dữ dội với nước, sóng, gió và đá qua ba thạch trận Trước hết là trùng vi th ạch trận thứ nhất, người đọc đặc biệt

ấn tượng với những câu văn tả đá được nhân hóa như một đội quân: “đá tảng, đá hòn” ;, “đá ti ền vệ” đã bày ra thạch trận với năm cửa, có bốn cửa tử và một cửa sinh Bên cạnh đó, nhà văn sử dụng một loạt động từ

trùng điệp để tô đậm sức mạnh của đội quân đá: “mai phục”, “nhổm cả dậy”, “đứng ngồi nằm tùy theo sở thích” “ăn chết”, ‘canh cửa”, “hất hàm’ Cộng hưởng với những động từ là những tính từ làm nổi bật tính hung bạo: “ngỗ ngược”, “nhăn nhúm”, “méo mó T ất cả làm nổi bật thế

và lực của đá sông vừa đông vừa mạnh, ghê sợ tạo thành thế không cân sức với ông lái đò chỉ có một mình đơn phương đ ộc mã để gieo vào lòng người đọc bao phấp phỏng, hồi hộp Bên cạnh đá là nước, “phối hợp với

đá, nước thác reo hò làm thanh viện cho đá”, tạo nên âm thanh dữ dội tăng thêm không khí chiến đấu ác liệt Sóng nước biết tung ra các đòn đánh nguy hiểm như đánh giáp lá cà, đánh quật vô hồi, đá trái, thúc gối

Có thể nói Nguyễn Tuân đã rộng mở sự uyên bác tài hoa của mình để kho ngôn từ phong phú sinh động đầy ắp trong mọi lĩnh vực của sự sống, tuôn chảy không ngừng cả các ngôn ngữ quân sự thể thao, quân sự cũng được huy động với tần số đậm đặc để cực tả đá nước sông Đà Đây chính

là nghệ thuật vẽ mây đẩy trăng để gián tiếp ca ngợi chí dũng song toàn của ông lái đò Ở chặng này, nhà văn ca ng ợi ông lái đò có sức chịu

đựng phi thường “ông đò cố nén vết thương, hai chân vẫn kẹp chặt

cuống lái” chỉ huy ngắn gọn kín đáo và ông đã chi ến thắng “phá song trùng vi thạch trận thứ nhất”

Ở trùng vi thạch trận thứ hai, đá nước sóng tăng thêm nhiều cửa tử

“dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh”, “bốn năm thủy quân không ngớt khiêu khích” Nh ững động từ mạnh vẫn tiếp tục tuôn chảy không ngớt trên những trang văn cộng hưởng với phép tu từ so sánh nhân hóa rất độc đáo giúp nhà văn bi ến sóng nước thành hùm thiêng, sông nư ớc tăng thêm sức mạnh đến đỉnh điểm của Đà giang để tiếp tục tôn lên tư thế hào hùng của ông lái đò

Ông lái đò “không chút nghỉ tay, nghỉ mắt phá luôn vòng vây thứ hai và đổi luôn chiến thuật”, “ông đò nắm chắc binh pháp của thần sông, thần

đá, ông đã thuộc hết quy luật phục kích của lũ đá” nên ông chủ động tự tin nhanh nhẹn làm chủ tình thế “cưỡi lên thác sông Đà như cư ỡi hổ, nắm chặt bờm sóng, ghì cương lái, phóng nhanh, ch ặt đôi thác để mở đường tiến” Những động từ mạnh liên tiếp lại như đưa người đọc vào cuộc chiến của sóng nước tạo ra trạng thái say như say sóng, đ ể từ đó tôn vinh lên những nét đẹp của ông lái đò đó là mưu trí, dũng c ảm, kiên cường Nếu ở cuộc giao tranh thứ nhất và thứ hai Nguyễn Tuân cực tả vẻ đẹp trí dũng song toàn và phẩm chất anh hùng của ông lái đò thì ở chặng thứ ba này Nguyễn Tuân muốn cho người đọc thấy tay lái ra hoa của ông lái đò Nguyễn Tuân miêu tả “bên phải, bên trái đều là luồng chết” khiến ông lái đò phải vận dụng tài năng nghề nghiệp của mình, nâng thuyền của mình lên mặt nước như nghệ sĩ lái mô tô bay trong không trung đ ể

“xuyên qua mặt nước” những động từ mạnh “vút” hay “xuyên” lặp đi lặp lại nhấn mạnh tốc độ lái thuyền nhanh mạnh, cộng với nhiều phép so sánh liên tiếp khiến người đọc vừa cảm nhận được độ nhanh mạnh vừa cảm nhận được độ khéo léo của con thuyền trong hướng đi luồn lách tránh đội quân đá đông đúc Nghệ thuật lái thuyền đến đây khiến người đọc hoàn toàn tâm phục, khẩu phục Đúng là ông lái đò đã đạt đến mức nghệ sĩ trong nghề nghiệp của mình

Nguyễn Tuân đích thực là một nghệ sĩ tài hoa bậc thầy trong việc ngợi

ca những con người lao động trong gian lao nguy hi ểm nhưng đầy vinh quang, điển hình là hình tượng ông lái đò trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” với nhiều nét đẹp và cả chất nghệ sĩ trong nghề

7 Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà - mẫu 4

Nguyễn Tuân là một trong những cây bút tiêu bi ểu của văn xuôi hiện đại Mỗi tác phẩm của ông là một bài ca về cái đẹp của cuộc sống, của con người, với tư tưởng, tình cảm gắn bó với đất nước quê hương Nguyễn Tuân được người đọc đặc biệt chú ý về phong cách nghệ thuật rất riêng

và rất độc đáo của ông Người lái đò Sông Đà, đó là m ột bài tùy bút, cũng là một bài thơ bằng văn xuôi đã thể hiện được những nét tiêu biểu

về phong cách đó

Người lái đò Sông Đà trước hết là một tác phẩm viết về một con người

và một con sông Nhưng dưới ngòi bút đầy hứng thú và tài hoa của ông mọi cảnh vật thiên nhiên đều trở thành những công trình mĩ thu ật, con người đều trở thành những nghệ sĩ điêu luyện Bằng sự tiếp cận quan sát

và khả năng mô tả cùng với một kho chữ nghĩa vô cùng giàu có, chu ẩn xác, Nguyễn Tuân đã dựng lên những bức tranh hết sức sống động,

những hình tượng kì vĩ giàu sức hấp dẫn trong thiên tùy bút đ ộc đáo này Người lái đò trên sông Đà trong tác phẩm, trước hết là một ông già bảy mươi tuổi, đã dành một phần lớn đời mình cho nghề lái đò dọc trên sông

Đà Đó là một người lái đò lão luyện: “Trên dòng sông Đà, ông xuôi, ông ngược hơn một trăm lần rồi, chính tay giữ lái độ sáu chục lần " trong thời gian hơn chục năm làm cái ngh ề đầy nguy hiểm và gian khổ này Đây là một con người từng trải, hiểu biết, rất thành thạo trong nghề lái đò, và đã đạt đến trình độ “bằng cách lấy mắt và nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào lòng tất cả những luồng nước của tất cả những con thác hiểm trở” Nguyễn Tuân tiếp tục bày tỏ sự khâm phục đối với con người này

"Sông Đà, đối với ông lái đò ấy, như một trường thiên anh hùng ca mà ông đã thuộc đến cả những dấu chấm than, chấm câu và cả những đoạn xuống dòng" Thật là một cách so sánh “rất văn chương" đầy thú vị và cũng "rất Nguyễn Tuân"

Hình tượng người lái đò với “cái đầu bạc quắc thước ấy đặt trên một thân hình cao to và g ọn quánh như chất sừng, chất mùn" và những cánh tay vẫn là cánh tay của một "chàng trai', "trẻ trắng quá", Nguyễn Tuân

đã gọi đó là một thứ “Vàng mười”, ông đã đứng trước những thách thức của con sông Đà với những thế lực của những bãi đá ghê gớm, những