Top 11 mẫu phân tích 9 câu đầu bài đất nước hay chọn lọc

Nội dung 9 câu đầu bài Đất Nước - Khi ta lớn lên Đất Nư ớc đã có rồi: Đất Nước là những thứ thân thu ộc, gần gũi, gắn bó với mỗi con người, ở trong mỗi con người từ khi sinh ra.. Khi ta

Top 11 m ẫu phân tích 9 câu đ ầu bài Đất Nước hay ch ọn lọc

Phân tích 9 câu thơ đầu bài Đất Nước

Phân tích 9 câu thơ đầu bài Đất Nước

• 1 Phân tích 9 câu đầu Đất nước - dàn ý

• 2 Nội dung 9 câu đ ầu bài Đất Nước

• 3 Phân tích 9 câu đầu bài Đất Nước

• 4 Phân tích Đất nước đoạn 1

• 5 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước ngắn gọn

• 6 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước - mẫu 1

• 7 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước - mẫu 2

• 8 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước - mẫu 3

• 9 Phân tích Đất nư ớc 9 câu đầu

• 10 Phân tích 9 câu đầu Đất nước học sinh giỏi

1 Phân tích 9 câu đầu Đất nước - dàn ý

- Luận điểm 1: Đất nước có từ bao giờ?

+ Câu thơ đầu tiên chính là câu trả lời cho câu hỏi ấy: “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi” Đất Nước là những thứ thân thuộc, gần gũi, gắn bó với mỗi con ngư ời, ở trong mỗi con người từ khi phôi thai Th ể hiện tư tưởng

“Đất Nước của Nhân Dân”

+ Tác giả cảm nhận đất nước bằng chiều sâu văn hóa - lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ “ngày xửa ngày xưa” à gợi

những bài học về đạo lý làm ngư ời qua các câu chuy ện cổ tích th ấm đư ợm nghĩa tình

- Luận điểm 2: Quá trình hìn h thành đất nước?

+ Bắt đầu với phong t ục ăn trầu gợi về hình ảnh người bà thân thuộc, gợi câu chuyện về sự tích tr ầu cau, nhắn nhủ nghĩa tình anh em sâu đ ậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa th ủy chung

+ Hình ảnh “cây tre” còn g ợi lên hình ảnh của con ngư ời Việt Nam, cần cù, siêng năng, chịu thương, chịu khó “Lớn lên” nghĩa là nói quá trình trư ởng thành của Đất Nư ớc, nói l ớn lên trong chi ến tranh nghĩa là nói truy ền

thống chống giặc kiên cường, bền bỉ

+ Tập quán bới tóc sau đ ầu để chú tâm làm việc, gợi câu ca dao bình tr ị dạt dào thương nhớ Nhắc nhở về tình cảm vợ chồng sắc son, sâu nặng qua hình ảnh: “gừng cay”, “mu ối mặn”

+ Tái hiện nền văn hóa nư ớc ta chỉ bằng một câu thơ đơn sơ nhưng đ ầy dụng ý: “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàng” Nghệ thuật liệt kê, cùng cách ng ắt nhịp liên tục thể hiện truyền thống lao đ ộng cần cù, cách ăn cách ở trong sinh ho ạt

+ Nguyễn Khoa Điềm thâu tóm tất cả bằng một tư tư ởng duy nh ất: “Đất Nước có từ ngày đó…” Dấu “…” cuối câu chính là biện pháp tu từ im lặng, lời dẫu hết nhưng ý vẫn còn, vẫn nung nấu và sục sôi

=> Đất nước được hình thành gắn liền với văn hóa, lối sống, phong tục tập quán của ngư ời Việt Nam, gắn liền với đời sống gia đình Nh ững gì làm nên Đất Nước cũng đã kết tinh thành linh hồn dân tộc Đất Nước vì thế hiện lên vừa thiêng liêng, tôn kính l ại gần gũi thi ết tha

C Kết bài:

Giọng thơ trữ tình chính luận, khi căng, khi chùng, khi tha thi ết, khi l ại cuồn cuộn nỗi niềm, đã th ể hiện được tinh thần chủ đạo của bài thơ thông qua các ch ất liệu văn hóa, văn h ọc dân gian: “Đất Nước của nhân dân” Vì vậy, đoạn thơ không ch ỉ trữ tình mà đ ầy sức chiến đấu

2 Nội dung 9 câu đầu bài Đất Nước

- Khi ta lớn lên Đất Nư ớc đã có rồi: Đất Nước là những thứ thân thu ộc, gần gũi, gắn bó với mỗi con người, ở trong mỗi con người từ khi sinh ra → Thể hiện tư tưởng “Đất Nư ớc của Nhân Dân”

- Cảm nhận đất nước bằng chiều sâu văn hóa - lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ ngày xửa ngày xưa: gợi những bài học về đạo lý làm người qua các câu chuy ện cổ tích

- Quá trình hình thành Đ ất Nư ớc:

+ Bắt đầu với phong t ục ăn trầu gợi về hình ảnh người bà thân thuộc, gợi câu chuyện về sự tích tr ầu cau, nhắn nhủ nghĩa tình anh em sâu đ ậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa th ủy chung

+ Cây tre còn gợi lên hình ảnh của con ngư ời Việt Nam, cần cù, siêng

năng, chịu thương, chịu khó Lớn lên nghĩa là nói quá trình trư ởng thành

của Đất Nư ớc trong chiến tranh → Truyền thống chống giặc ngoại xâm kiên cường, bền bỉ

+ Tập quán bới tóc sau đ ầu để chú tâm làm việc, gợi câu ca dao Bình Tr ị dạt dào thương nhớ

+ Gừng cay muối mặn: Nhắc nhở về tình c ảm vợ chồng sâu nặng

+ Liệt kê, cùng cách ng ắt nhịp liên t ục Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàng: truy ền thống lao đ ộng cần cù, cách ăn cách ở trong sinh hoạt → Tái hi ện nền văn hóa nư ớc ta chỉ bằng một câu đơn sơ

⇒ Đất nước được hình thành gắn liền với văn hóa, lối sống, phong tục tập quán của ngư ời Việt Nam, gắn liền với đời sống gia đình Nh ững gì làm nên Đất Nước cũng đã kết tinh thành linh hồn dân tộc từ lâu Đất Nước vì thế mà hiện lên vừa thiêng liêng, tôn kính l ại gần gũi thi ết tha, da di ết

3 Phân tích 9 câu đầu bài Đất Nước

Đất nước - Hai tiếng thiêng liêng gợi lên lòng tự hào dân tộc trong mỗi con người Có thể nói viết về chủ đề đất nước luôn là niềm cảm hứng bất tận của các nhà thơ, nhà văn Đ ất nước trong m ỗi tác ph ẩm đều mang những phong vị rất đặc biệt và rất riêng M ột trong những tác ph ẩm đặc biệt và để lại nhiều dấu ấn trong lòng ngư ời đọc có th ể kể đến tác phẩm Đất nư ớc của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm Chỉ với 9 câu thơ đầu tác giả đã cho người đọc cảm nhận được quá trình hình thành đ ất nước bằng cả chiều sâu văn hóa – lịch sử

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có r ồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau b ằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái c ột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàng

Đất Nước có từ ngày đó…

Đất Nước nằm trong trái tim mỗi con người, dù đi xa, đi đến đâu thì những giá trị tồn tại chẳng bao gi ờ mang đến cảm giác xa lạ ngư ợc lại nó đã trở thành một nguồn gắn kết bền vững, tha thiết Qua bao th ế hệ, Đất Nư ớc lại càng vững bền hơn qua sự dựng xây, bồi đắp của chính nh ững con ngư ời Đất Việt Khi đứng trước Đất Nước thiêng liêng nhà thơ thể hiện cảm xúc dào dạt, trái tim rung đ ộng đầy thành kính “Đ ất Nước” được viết hoa và lặp lại nhiều trong t ừng dòng thơ đ ến hết bài chính là dụng ý của nhà thơ cho thấy sự trang tr ọng, niềm tự hào lớn lao dành cho ngu ồn cội của mình Nhà thơ hay chính chúng ta cũng ch ẳng ai biết chính xác là Đất Nước có từ bao giờ, chỉ biết rằng khi ta sinh ra, l ớn lên Đ ất Nư ớc đã có rồi Nguyễn Khoa Điềm đi tìm câu trả lời Đất Nước có từ khi nào thì ông chợt suy ngẫm

và nhớ về những đi ều ngày xửa ngày xưa, đó là: trong nh ững câu truyện khi xưa mẹ thường kể, trong từng miếng trầu quen thuộc bà hay ăn đã có hình bóng c ủa Đất Nước Hình ảnh hiện về luôn giản dị, mộc mạc đến thế

để nói về Đất Nước thiêng liêng, lớn lao thì chỉ có Nguyễn Khoa Điềm mới tài tình trong cách miêu t ả như thế.Năm tháng c ổ xưa, ca dao t ục ngữ kết tinh trong mỗi tâm hồn Việt luôn có Đ ất Nư ớc đi cùng Và hơn n ữa qua những năm tháng chi ến tranh đau thương, Đ ất Nư ớc cũng đồng hành cùng con người “lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc” Tình yêu thương, lòng thủy chung son sắt của người dân đất Việt, dân tộc Lạc Hồng luôn được Đât Nước mang theo cùng dù ở bất cứ đâu, thời điểm nào

Nếu như nhà thơ gắn Đất Nước trong hình ảnh miếng trầu bà ăn thì không quên những phong t ục khác như : “Tóc m ẹ thì bới sau đầu”, “cái kèo cái cột thành tên” Ch ắc sẽ chẳng nhà thơ nào đi tìm v ề những điều xưa cũ mà

chân phương như thế này, riêng Nguyễn Khoa Điềm thì khác, ông tỉ mỉ cho người đọc thấy được một Đất Nước của nhân dân nghìn năm hùng vĩ Nào

là búi tóc sau đầu của mẹ, từng cái kèo cái cột trầy trước theo thời gian in hằn tên dựng nên tổ ấm cho gia đình Tác gi ả không quên công ơn, nhìn vào nỗi vất vả một nắng hai sương, tần tảo sớm hôm để mang l ại hạt gạo trắng tinh tuơm cho b ữa con thơm ngon Đ ất Nư ớc, một phần thân thương

mà nhà thơ nghĩ về

Tóm lại, qua 9 câu thơ đ ầu bài Đất nư ớc Nguyễn Khoa Đi ềm đã mang đến cho chúng ta một hình ảnh Đất Nước bình dị nhưng không kém p hần tươi đẹp Đọc đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung, ta c ảm nghe như cội nguồn dân tộc, cội nguồn văn hóa đang th ấm vào tận từng mạch hồn ta, dòng máu ta Điều đó càng làm ta thêm yêu thêm quý quê hương T ổ quốc mình

4 Phân tích Đất nước đoạn 1

Nguyễn Khoa Điềm là m ột trong nh ững nhà thơ tiêu bi ểu của thế hệ nhà thơ trẻ tại Việt Nam trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước Ông đã đóng góp rất nhiều tác phẩm đặc sắc cho nền văn học nước nhà, trong đó phải kể đến bài thơ “Đất Nư ớc” trích phần đầu chương V của trường ca

“Mặt đường khát vọng” Tác phẩm nói lên nhiều sự hiện hữu của Đất Nước

ở chiều sâu không gian cũng như chi ều rộng của thời gian Đặc biệt ở đoạn đầu bài thơ Đất Nước, tác giả đã cho độc giả thấy được sự thiêng liêng nhưng rất đỗi bình dị của Đất Nước, thể hiện quan điểm nguồn cội một cách đặc sắc

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa …” mẹ thường hay kể.” Câu thơ mở đầu chính là lời khẳng định Đất Nước đã có từ rất lâu, tồn tại như một điều hiển nhiên với chiều sâu cội nguồn và sự hình thành phát

triển suốt bốn ngàn năm văn hi ến Đất Nước hiện lên vô cùng thân quen và gần gũi trong những câu chuyện “ngày xửa ngày xưa”, g ợi nhớ lại những

kỷ niệm của mỗi người Bởi trong những câu chuyện mẹ kẻ là những bài học đạo lý dạy ta cách làm ngư ời, biết phân biệt thiện ác, sống ph ải biết

ơn, thủy chung son sắc… Tác giả sử dụng những ngôn từ tự nhiên, giản dị, không tráng lệ hoa mỹ nhưng vấn gây ấn tượng với ngư ời đọc

Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận Đất Nư ớc gắn liền với bản sắc văn hóa,

phong tục tập quán lâu đ ời của dân tộc:

“Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn”

“Miếng trầu bà ăn” chính là miếng trầu tình nghĩa về tình cảm vợ chồng, tình cảm anh em gắn bó trong câu chuy ện cổ tích “Sự tích trầu cau” Cũng

từ đó, “miếng trầu” tư ợng trưng cho sự thủy chung son sắc, hình ảnh không thể thiếu trong những lễ cưới truyền thống của Việt Nam

“Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”

Những năm tháng TCN, t ừ thời Bà Trưng – Bà Triệu Đất Nước ta đã mạnh

mẽ đứng lên kh ởi nghĩa ch ống giặc ngoại xâm Hay hình ảnh Thánh Gióng nhổ lũy tre để đánh gi ặc Cây tre cũng chính là bi ểu tượng của ngư ời nông dân Việt Nam, hiền lành chăm chỉ nhưng cũng r ất kiên cư ờng bất khuất

“Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau b ằng gừng cay muối mặn”

Vẻ đẹp giản dị của ngư ời phụ nữ Việt Nam, m ộc mạc, giản dị lại nữ tính thuần hậu rất riêng với mái tóc đư ợc búi ra sau đầu Thành ngữ “gừng cay muối mặn” đư ợc tác giả đặt một cách khéo léo đ ể thể hiện ân tình của con người, sự chung thủy của người vợ người chồng

“Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàng”

Câu thơ gợi nhắc cho người độc về phong tục làm nhà cổ của người Việt Nam ngày xưa Những chiếc kèo cột giằng giữa nhau để giúp cho ngôi nhà thêm bền chặt, vững chãi Ngôi nhà là t ổ ấm của mọi gia đình, nơi đ ể các thành viên được đoàn tụ bên nhau

Và cả truyền thống lao đ ộng siêng năng, chăm ch ỉ, chịu thương chịu khó của dân tộc Câu thành ng ữ “một nắng hai sương” g ợi lên sự cần cù của cha ông ta trong những ngày tháng khó khăn H ạt gạo làm ra là bi ết bao mồ hôi công sức dầm mưa dãi n ắng, xay giã gi ần sàng m ới có được thành quả

Và sau tất cả, Nguy ễn Khoa Điềm đã chốt lại “Đất Nư ớc có từ ngày đó…”,

ta không bi ết và tác gi ả cũng không biết Đất Nư ớc có từ khi nào Ch ỉ biết rằng đó là ngày mẹ kể những câu chuyện cổ tích, khi dân ta bi ết trồng tre đánh giặc, khi con người biết tạo ra lương thực, khi có các phong tục búi tóc ăn trầu, khi con người biết yêu thương nhau, chung th ủy sắt son cùng nhau…

Đất Nước đối với tác giả Nguyễn Khoa Điềm là những điều giản dị, mộc mạc và gần gũi Đo ạn thơ mang v ẻ đẹp độc đáo và thiêng liêng v ề cuộc nguồn của dân tộc Qua đó nh ắc nhở chúng ta hãy luôn trân tr ọng, gìn giữ

và phát triển những nét đẹp trong văn hóa, truy ền thống của ngư ời Việt Nam

5 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước ngắn gọn

Đất nước luôn là tiếng gọi thiêng liêng muôn thuở, muôn nơi và của bao triệu trái tim con ngư ời Đất nước đi vào đời chúng ta qua nh ững lời ru ngọt ngào êm dịu, qua những làn điệu dân ca mư ợt mà và những vần thơ sâu lắng, thiết tha và r ất đỗi tự hào của bao lớp thi nhân Đất Nư ớc của Nguyễn Khoa Điềm cũng chính là m ột trong những vần thơ như th ế - dung

dị, mộc mạc nhưng rất dỗi sâu sắc Đặc biệt, trong chín câu thơ đ ầu đã thể hiện được nguồn gốc sâu xa c ủa mảnh đất quê hương tình nghĩa

Mở đầu là những lời bình dị nhưng hàm súc: “Khi ta l ớn lên, Đ ất Nư ớc đã

có rồi” Đất nư ớc thành bậc tiền nhân M ọi người đều đư ợc nuôi dưỡng từ đất nước… Nhắc lại điệp khúc “ngày xửa ngày xưa…”, tác giả muốn chứng

tỏ đất nước hình thành từ rất lâu, đ ất nước có trong từng lời mẹ kể

Gắn liền với sinh hoạt gia đình: “Đ ất Nước bắt đầu với miếng tr ầu bây gi ờ

bà ăn” Tứ thơ này làm sống lại nhiều câu tục ngữ, ca dao và truyện Trầu cau tình nghĩa Qua hình ảnh “miếng trầu”, Nguyễn Khoa Điềm “nhân dân hóa” thơ mình và có thêm một bằng chứng về đất nước hình thành từ xa xưa Tuy vậy, đất nước chỉ lớn lên với truyền thống: “dân mình biết trồng tre mà đánh giặc” và quá trình hình thành nhiều phong tục, tập quán:

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Nguyễn Khoa Điềm thật sự xúc động khi nói đến:“Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay mu ối mặn” Đó lời ngợi ca tình nghĩa, thu ỷ chung trong gian khó Chữ “thương” giúp thơ ông g ần văn học bình dân “Khi ta l ớn lên Đất Nước đã có rồi”- điều ấy, hiển nhiên như khi ta lớn lên đã có ông bà, cha mẹ… Đất nư ớc gắn bó, t hân thiết như ngư ời ruột thịt và bao công vi ệc lao động khác:

Cái kèo, cái c ột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàng

Tứ thơ “cái kèo, cái c ột thành tên” còn g ợi tập tục đặt tên mộc mạc để mong sự bình yên Đất nư ớc ta gắn liền với nền nông nghiệp lúa nư ớc:

“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng” Làm nên hạt gạo trắng thơm ph ải trải qua nhi ều công đo ạn, phải đổ mồ hôi, sôi nư ớc mắt

Quá trình hình thành đất nước cũng đau đớn như chuyện nhân loại hoài thai, sinh n ở

Từ những lời phân tích trên đây, có th ể thấy Nguyễn Khoa Điềm đã khai thác một cách triệt để vốn văn hoá dân gian Hàng lo ạt câu tục ngữ, ca dao, truyền thuyết, cổ tích, phong t ục, tập quán đã đư ợc tái tạo, sáng t ạo lại Không chỉ hay ở phương diện câu chữ, cấu trúc và lời kết đoạn đã gây đư ợc

ấn tượng “Khi ta lớn lên đất nước đã có rồi”, đất nước bắt đầu, đất nước lớn lên… ch ặng đư ờng nào cũng song hành v ới cuộc sống nhân dân Tác giả nêu nhiều chứng cứ để làm sáng tỏ kết luận: “Đất Nước có từ ngày đó…” – từ “ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể” Trong suốt quá trình

ấy, đất nước gắn bó với mọi gia đình và từng cá nhân Đó là cơ sở vững chắc để tác giả tiếp tục triển khai tư tư ởng Đất Nước này là đ ất Nư ớc Nhân dân ở 3 khổ thơ sau

6 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước - mẫu 1

Cảm hứng về đất nước, về tầm vóc đáng tự hào của nó là một cảm hứng vốn quen thuộc cùa thơ ca hiện đại giai đoạn từ 1945 đến 1975 B ất cứ ai cũng nhận ra rằng từ sau Cách mạng tháng Tám, dân tộc, tổ quốc đã thực

sự lớn mạnh của Thánh Gióng Đó chính là hi ện thực, là tiền đề thẩm mĩ cất cánh cho những dòng c ảm xúc đáng trân tr ọng về vóc dáng c ủa con người Việt Nam, đất nước Việt Nam Là một nhà thơ trẻ, trưởng thành

trong thời kì chống Mĩ cứu nư ớc, nặng tình v ới non sông, ngư ời trí thức Nguyễn Khoa Điềm cũng góp riêng m ột tiếng nói của mình đ ể khẳng định

sự lớn dậy ấy Với 9 câu thơ m ở đầu bài thơ "Đ ất nư ớc" trích trư ờng ca

"Mặt đư ờng khát vọng", Nguy ễn Khoa Điềm đã có những cảm nhận mới mẻ

về đất nước

Điểm rất mới của Nguyễn Khoa Điềm là đề cập đến một đề tài rất khái quát, nếu không mu ốn nói là trừu tư ợng, đề tài đất nước, nhưng những hình

ảnh thơ, chất liệu cụ để dựng nên tầm vóc đó lại rất cụ thể, gần gũi Để nói lên sự hiện hữu cùa đất nước này ở chiều sâu của thời gian, chiều rộng của không gian, trong đo ạn mở đầu, ông đã tập trung s ử dụng rất nhiều hình ảnh hết sức cụ thể, gần gũi đầy thân thương nhưng lại có sức liên tưởng mãnh liệt và tính khái quát cao Đ ặc biệt, ông nối kết để tạo nên mạch thơ nói về sự hiện hữu của đất nư ớc bằng điệp từ có Điệp từ này đã nối kết những hình ảnh tư ởng chẳng liên quan gì v ới nhau thành một khối không thể tách rời, khẳng định sự hiện hữu vừa có tính truy ền thống vừa đầy ân tình sâu nặng của đất nước như một nét riêng không th ể hòa lẫn Ta hãy nghe nhà thơ bộc lộ suy nghĩ của mình

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có r ồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa ” mẹ thường hay kể Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau b ằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái c ột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, d ần, sàng

Đất nước có từ ngày đó

Đọc đoạn thơ, ta không thế không chú ý đến những hình ảnh thơ đầy sức tưởng tưởng của tác giả về sự hiện hữu của đất nước Mỗi hình ảnh lại gợi một sự hiện hữu nhằm khẳng định nét riêng không tr ộn lẫn của đất nư ớc này "Ngày xửa ngày xưa" m ột ngôn ng ữ mở đầu cho những câu chuyện cổ tích; hình ảnh ngư ời bà - nhà thơ muốn nói rằng đất nư ớc này đã tồn tại từ lâu đời, tồn tại từ thuở "Mang gươm đi giữ nước – Nghìn năm thương nhớ

đất Thăng Long", cái thuở Nam quốc sơn hà Từ đó, đất nước lớn lên với những phong tục, cốt cách của một dân t ộc đậm tình, đậm nghĩa nhưng cũng sẵn sàng xả thân khi Tổ quốc lâm nguy Thân thương gần gũi biết bao khi đất nước hiện hữu vừa thật nhỏ nhoi, lại vừa thật tình cảm nơi miếng trầu bây gi ờ bà ăn Ở đây, sức liên tư ởng thật sáng t ạo, đầy ắp những nét đẹp về phong tục, tập quán, bản sắc quê hương:

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Ở đó, có những bàn tay, những trái tim, những con người cần cù chịu

thương chịu khó, lam lũ cần cù, một nắng hai sương Đặc biệt ở đó, có sự tồn tụ hiện hữu có khi phải được đánh đổi bằng máu xương, m ồ hôi, nước mắt của cả một dân tộc luôn cần phải rũ bùn đứng dậy tự khẳng định mình Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, d ần, sàng

Đất nước có từ ngày đó

Cũng trong đoạn thơ này, ngoài hình ảnh là việc sử dụng những từ xưng hô tạo một quan hệ tình c ảm đầy máu thịt của cộng đồng người Việt Dường như với cách gọi này, tất cả như quây quần, hội tụ, đoàn kết, châu tuần chung một dòng máu, một huyết thống Rồng - Tiên Đó là từ mẹ, từ cha, từ

bà, dân mình quá đỗi ngọt ngào trong những cách xưng hô đằm thắm, mang dẩy bản sắc Việt Nam ấy Chúng tạo nên một phong vị, một sức gợi đầy thẩm mĩ về Đất Nư ớc, con người Việt Nam, thân ái, th ủy chung, giàu

truyền thống, giàu tình nghĩa, đ ạo lí làm ngư ời Ở đoạn hai, tác giả lại ngẫm nghĩ, chiêm nghi ệm về những điều đã tạo nên đất nư ớc, hư ớng người đọc đến những định nghĩa rất riêng rất chung về đất nước

Có thể khẳng định rằng, sức mạnh của đoạn thơ là do có r ất nhiều hình ảnh, phong phú, đa dạng Tất cả lại được diễn tả với một giọng thơ hết sức tự

nhiên, không ồn ào của hình thức thơ - văn xuôi, thơ tự do khi ến cho hiệu quả thẩm mĩ càng l ớn Điều đáng nói là t ừ những hình ảnh đó, v ới sức suy tưởng lo lắng của một trí thức trẻ khả năng gợi mở, vang ngân, liên tưởng của thơ càng l ớn Nó đ ủ sức để khái quát một cách đầy đủ tầm vóc, th ế đứng, dáng đứng của một Đất Nước trong chiều hướng ấy thật trầm lắng, đáng tự hào về chiều sâu lịch sứ, chiều dài và chiều sâu của thời đại Đó là một khối thống nhất của quá kh ứ, hiện tại, tương lai M ột vẻ đẹp nói như

Tố Hữu:

Ta đứng dây mắt nhìn bốn hướng

Trông l ại nghìn xưa trông t ới mai sau

Trông B ắc trông Nam trông c ả địa cầu

Vậy là Đất Nước có từ khi mẹ thường kể chuyện cổ tích cho con nghe, khi dân ta biết trồng tre đánh gi ặc, biết tròng ra h ạt lúa, c ủ khoai, bi ết ăn trầu, búi tóc, biết sống yêu thương, th ủy chung Lịch sử Đất Nước thật giản dị, gần gũi mà xa xôi, linh thiêng bi ết mấy Đoạn trích Đất Nước của trư ờng

ca Mặt đường khát vọng xứng đáng là một khúc ca sử thi, hoành tráng đ ầy chất thơ về quê hương, đ ất nư ớc và con ngư ời Việt Nam

7 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước - mẫu 2

Đất nước, đã từ lâu, là điểm hẹn tâm hồn của biết bao văn nghệ sĩ Được khơi nguồn từ đề tài quen thuộc ấy, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm có cho mình một lối đi riêng Đo ạn trích “Đất Nư ớc” là sự kết tinh c ủa những sáng tạo dộc đáo, mới mẻ của Nguyễn Khoa Đi ềm Với 9 câu thơ mở đầu, nhà thơ đã đưa người đọc trở về với lịch sử của dân tộc để trả lời cho câu hỏi đất nước có từ bao giờ:

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có r ồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau b ằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái c ột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàng

Đất Nước có từ ngày đó…

Muốn hiểu về Đất Nước nhưng “khi ta l ớn lên đất nước đã có rồi”: lời thơ khẳng định đất nước ra đời từ rất lâu như ta thư ờng bảo 4000 năm l ịch sử Câu thơ cũng khẳng định sự trường tồn của đất nước sau bao nhiêu thăng trầm, bao nhiêu lần đánh giặc ngoại xâm, ch ống lại nội thù đ ể bảo vệ đất nước Nhưng câu thơ cũng nói lên nỗi lòng băn khoăn của nhà thơ vì làm sao hiểu được đất nước khi đất nước đã có từ lâu, đã cách ta quá xa, đã ”

có từ ngày xửa ngày xưa…”: m ột cụm từ vô cùng quen thu ộc, thân thương

vì ai trong chúng ta không t ừng được đắm mình trong nh ững câu chuy ện cổ tích thần tiên” mẹ thường hay kể” Những câu chuy ện kể, những lời ru của

mẹ đưa con v ề với đất nư ớc yêu dấu

“Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn”, câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm khiến con nhớ đến câu chuyện cảm động “Sự tích trầu cau” mẹ

kể con nghe về tình nghĩa gia đình th ắm thiết, ven tròn, hoà quy ện nhau như màu đỏ huyết thống thiêng liêng Đấy chính là nền tảng để xây dựng gia đình, để khởi đầu đất nước hay đây cũng chính là bài học đầu tiên về đất nước Miếng trầu bình thường bà vẫn ăn hàng ngày sao bỗng dưng trở thành thiêng liêng, th ấp thoáng đâu đó dáng hình đ ất nư ớc qua t ập tục ăn trầu thân quen

Hình ảnh cây tre trong câu thơ” Đ ất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc” con đã từng gặp trong “Sự tích Thánh Gióng” khi cậu bé chỉ mới 3 tuổi đã vươn vai thành ngư ời chiến sĩ nhổ tre, đánh giặc thù, bảo

vệ bờ cõi Cây tre hi ền hoà hằng ngày ta v ẫn thấy trong xóm làng cho ta những vật dụng và bóng mát, thế nhưng cây tre đã t ừng là vũ khí theo su ốt con đường cha ông ta đánh giặc để giữ cho con cháu hôm nay đất nước này Truyền thống đấu tranh b ất khuất của người xưa dẫu ko có vũ khí tương xứng nhưng đã đ ể lại cho con cháu một bài h ọc: muốn đất nư ớc lớn lên vững vàng thì dân mình ph ải biết trồng tre đ ể chuẩn bị thành vũ khí đánh giặc Bài học lịch sử quý giá này cháu con luôn ghi nh ớ và đang v ận dụng trong những ngày đánh M ỹ ác liệt để bảo vệ đất nư ớc với “gậy tre, chông tre chống lại sắt thép quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đ ại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, gi ữ đồng lúa chín” (Thép m ới)

Mỗi một đất nư ớc đều có riêng những phong tục tập quán và dân t ộc ta cũng thế Hình ảnh” tóc mẹ thì bới sau đầu” đã nói lên một nét đẹp của phong tục Việt Nam ta từ xưa còn lưu lại đến bây giờ dù đất nư ớc đã phải trải qua bao năm b ị ngoại bang đô h ộ và đồng hoá nhưng dân t ộc này vẫn giữ được tập quán riêng c ủa đất nư ớc mình

Có được lớn lên từ mái ấm gia đình, từ tình nghĩa thuỷ chung của cha mẹ ta mới thấy câu ca dao “gừng cay mu ối mặn xin đừng bỏ nhau” là l ời nhắn nhủ, dặn dò quý giá bi ết bao V ới Nguyễn Khoa Điềm “cha mẹ thương nhau bằng gừng ay muối mặn” để con đư ợc hưởng hạnh phúc đ ầy đủ, cho con hiểu thêm m ột nét đẹp đạo lí dân t ộc là tình nghĩa luôn thuỷ chung, son sắc

Từ cái nhà con ở khi “cái kèo, cái c ột thành tên” đến hạt gạo con ăn”phải một nắng hai sương xay, giã, gi ần, sàn” ta hiểu đư ợc bao thế hệ mẹc ha đã lao động vất vả, chắt chiu, dành dụm để tạo dựng cuộc sống cho những đứa con nên người và góp ph ần dựng xây đ ất nước Tất cả chính là đ ất nư ớc

Thế thì đất nư ớc ko ph ải đâu xa l ạ, vô hình mà là nh ững vật dụng, những hình ảnh hàng ngày ta v ẫn thấy quanh đây r ất đỗi thân quen đã t ừng gắn bó với ta từ thời thơ bé khi bên ta có bà, có m ẹ , có cha Nhưng chính nh ững câu chuyện cổ tích mẹ kể con nghe, chính nh ững lời ru ca dao đã đưa con vào thế giới sâu nặng nghĩa tình c ủa đất nước thiêng liêng v ới bao truyền thống, tập quán tốt đẹp

Từ những hình ảnh thân quen nhưng ẩn chứa chiều sâu kiến thức văn học dân gian cùng v ới giọng thơ ng ọt ngào đoạn thơ như l ời kể chuyện tâm tình, Nguyễn Khoa Điềm đã bình dị hoá đất nư ớc, đất nư ớc hoá thân vào c ổ tích, ca dao, vào cu ộc sống hàng ngày Tác gi ả đã có một cách c ảm nhận mới vừa quen vừa lạ, vùa cụ thể vừa trừu tượng, vừa gần gũi vừa rất đỗi thiêng liêng…tạo nên sự xúc động sâu sắc Điều đó nói lên thành công c ủa tác phẩm cũng như nh ững đóng góp c ủa Nguyễn Khoa Điềm đối vơi nền Văn học Việt Nam

8 Phân tích 9 câu đầu Đất Nước - mẫu 3

Con người Việt Nam ta từ xưa đến nay tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm luôn chảy trong dòng máu, s ẵn sàng chiến đấu, hi sinh để bảo vệ độc lập tự

do cho Tổ quốc Trong những năm tháng kháng chi ến chống Mĩ gian kh ổ,

có biết bao nhiêu bài thơ, bài văn ra đ ời để cổ vũ tinh t hần chiến đấu cho quân và dân ta ngoài m ặt trận Một trong số các tác ph ẩm khơi g ợi lòng yêu nước đó không thể không kể đến Trường ca Mặt đường khát vọng của tác giả Nguyễn Khoa Điềm mà nổi bật là đoạn trích Đất nư ớc Mở đầu đoạn trích, tác giả lí giải về cội nguồn của Đất nư ớc vô cùng thân thương

Nguyễn Khoa Điềm đư ợc biết đến là nhà thơ với phong cách tr ữ tình chính luận độc đáo Thơ Nguy ễn Khoa Điềm thu hút, hấp dẫn người đọc bởi sự đan kết cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của một thanh niên tri thức tự

ý thức sâu sắc về vai trò, trách nhi ệm của mình trong cuộc chiến đấu vì đất