Top 10 bài phân tích nhân vật chí phèo ngắn gọn

Cảm nhận về nhân vật Chí Phèo Phân tích nhân v ật Chí phèo - Có thể nói nhân v ật Chí phèo trong truy ện ngắn cùng tên của Nam Cao đã để lại nhiều suy ng ẫm trong lòng ngư ời đọc về bi k

Top 10 bài phân tích nhân v ật Chí Phèo ng ắn gọn

Phân tích hình tượng nhân vật Chí Phèo

Phân tích tác ph ẩm Chí Phèo ngắn gọn

• 1 Dàn ý phân tích nhân v ật Chí phèo

• 2 Phân tích Chí Phèo siêu ng ắn

• 3 Phân tích nhân v ật Chí Phèo m ẫu 1

• 4 Phân tích nhân v ật Chí Phèo m ẫu 2

• 5 Phân tích nhân v ật Chí Phèo m ẫu 3

• 6 Phân tích nhân v ật Chí Phèo ngắn gọn

• 7 Phân tích hình tượng nhân vật Chí Phèo

• 8 Phân tích quá trình h ồi sinh c ủa Chí Phèo

• 9 Phân tích Chí phèo

• 10 Cảm nhận về nhân vật Chí Phèo

Phân tích nhân v ật Chí phèo - Có thể nói nhân v ật Chí phèo trong truy ện ngắn cùng tên của Nam Cao đã để lại nhiều suy ng ẫm trong lòng ngư ời đọc về bi kịch số phận của người nông dân nghèo đã b ị áp bức đến mức tha hóa, mất hết nhân tính B ằng ngòi bút s ắc sảo của mình, nhà văn Nam Cao đã cho

người đọc thấy được diễn biến tâm lý quá trình tha hóa cho đ ến sự thức tỉnh của Chí phèo Dư ới đây là các bài văn m ẫu phân tích nhân v ật Chí phèo, phân tích Chí phèo hay và chi ti ết để bạn đọc hiểu rõ hơn về nhân vật cũng như tác phẩm Chí phèo c ủa Nam Cao

1 Dàn ý phân tích nhân v ật Chí phèo

II Thân bài

A CON NGƯỜI CHÍ PHÈO CHẲNG NHỮNG BỊ TƯỚC ĐOẠT NHÂN TÍNH

MÀ CÒN BỊ HỦY HOẠI CẢ NHÂN HÌNH NỮA

1 Chí Phèo b ị hủy hoại nhân hình

Ngay từ khi chào đ ời, Chí Phèo là m ột đứa con hoang, b ị bỏ rơi bên một lò gạch cũ Được dân làng nuôi, Chí Phèo, l ớn lên như cây c ỏ, tuổi thơ hết đi ở nhà này l ại đi ở nhà nọ, tuổi thanh niên ra s ức làm thân trâu ng ựa cho nhà lí Kiến Vì một chuy ện ghen tuông vớ vẩn, lí Kiến đã nhẫn tâm đẩy Chí Phèo

vào tù Sau bảy, tám năm biệt tích tr ở về làng, Chí Phèo đã hoàn toàn bi ến đổi Ngoại hình thật kinh tởm, cái đầu thì trọc lóc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen và r ất cơng cơng, hai m ắt gờm gư ờm trông g ớm chết

Chí Phèo chuyên đập đầu, rạch mặt và đâm chém người cho nên cúi mặt hắn vàng mà l ại muốn xạm màu gio, nó v ằn dọc vằn ngang, không th ứ tự, biết bao nhiêu là sẹo

Người cố nông ấy hoàn toàn bị tước đoạt nhân hình, biến thành nửa người nửa vật: nó không còn ph ải là mặt ngư ời: nó là m ặt của một con vật lạ

2 Chí Phèo b ị tước đoạt nhân tính

Từ lúc về làng, Chí Phèo hoàn toàn không ki ểm soát đư ợc hành đ ộng của mình Khi mua chịu rư ợu, bà hàng ngần ngừ không muốn đưa thì h ắn rút bao diêm, đánh cái xòe, châm lên mái lều của mụ Mụ hoảng hốt kêu gọi om sòm, vội dập tắt đư ợc ngọn lửa mới chạy, rồi khóc lóc mêu mêu, m ụ đưa ra chai rượu

Chí Phèo hoàn toàn b ị tha hóa, hành động như ngư ời mất trí Bao nhiêu vi ệc

ức hiếp, phá phách, đâm chém, mưu h ại, người ta giao cho hắn làm Trong cơn say, Chí Phèo hành động tàn bạo như một con quỷ dữ, hoàn toàn mất nhân tính Những cơn say của hắn tràn cơn này sang cơn khác, thành m ột cơn say, mênh mông, h ắn ăn trong lúc say, u ống rư ợu trong lúc say, đ ể rồi say nữa, say vô tận (…) H ắn biết đâu đã phá bao nhiêu cơ nghi ệp, đập nát bao nhiêu cảnh yên vui, đ ạp đổ bao nhiêu h ạnh phúc, làm ch ảy máu và nư ớc mắt của bao nhiêu ngư ời lương thiện!

B NGƯỜI NÔNG DÂN BỊ LƯU MANH HÓA ẤY CUỐI CÙNG ĐÃ TH ỨC TỈNH

1 Người nông dân bị tha hóa

Trong tâm h ồn tư ởng chừng như chai đá, th ậm chí bị huỷ hoại hoàn toàn c ủa Chí Phèo, b ản chất lương thiện ngày thư ờng bị che lấp đi, vẫn le lói một ánh lương tri, sẽ bừng sáng khi gặp được cơ hội Lúc được thị Nở chăm sóc, Chí

Phèo rất ngạc nhiên vì xưa nay, nào h ắn có thấy ai tự nhiên cho cái gì H ắn phải dọa nạt hay gi ật cướp mới có

Tình cảm chân th ật của thị Nở đã khơi dậy ý thức và lương tâm c ủa Chí Phèo

Từ lúc này, Chí m ới ý thức tình trạng tha hóa của mình và bi k ịch bắt đầu diễn ra trong đời sống nội tâm

2 Cuối cùng đã thức tỉnh

Sau khi được thị Nở chăm sóc, lần đầu tiên khi tỉnh giấc, Chí Phèo bâng

khuâng nghe tiếng chim hót, ti ếng cười nói c ủa những người đi chợ thì niềm

ao ước có một gia đình nho nhỏ bừng lên Hắn có thể tìm bạn được, sao lại chỉ gây kẻ thù?

Bản chất tốt đẹp của ngư ời lao động thức tỉnh trong lòng Chí: Tr ời ơi Hắn thèm lương thiện, hắn muốn làm hòa với mọi người biết bao!… Người ta sẽ nhận hắn vào cái xã hội bằng phẳng, thân thiện của những ngư ời lương thi ện

C ĐIỀU BI THẢM LÀ ANH TA CHỈ MUỐN TRỞ LẠI LÀM NGƯỜI MÀ KHÔNG ĐƯỢC

1 Chí Phèo l ại rơi vào b ế tắc

Chí Phèo tha thi ết muốn trở về sống lương thi ện với mọi ngư ời, nhưng tất cả làng Vũ Đại đều sợ hãi, xa lánh anh ta Thị Nở lại “cắt đứt” với Chí Phèo Chí lại rơi vào tình th ế hoàn toàn tuy ệt vọng: Sống lương thiện thì không được chấp nhận, làm lưu manh như cũ thì không thể và cũng không muốn Những lời lẽ cuối cùng c ủa Chí Phèo b ộc lộ tất cả bi kịch nội tâm đó: “Tao muốn làm ngư ời lương thi ện (…) Không đư ợc! Ai cho tao lương thi ện? Làm thế nào cho m ất đư ợc những mảnh chai trên mặt này! Tao không th ể là người lương thiện được nữa Biết không!”

2 Bi kịch biến thành thảm kịch

Chí Phèo đã đâm chết Bá Kiến, kẻ đã gây ra bi kịch đời Chí, rồi tự sát

Nhân vật Chí Phèo đư ợc xây dựng thành công: v ừa có nét khái quát, v ừa có

cá tính Người cố nông đó đã vừa bị hủy hoại nhân hình, vừa bị tước đoạt cả nhân tính Nhân v ật đư ợc miêu tả sâu sắc từ chân dung đ ến tính cách, từ bộ mặt đến những di ễn biến tâm lí

III Kết bài

Tác phẩm Chí Phèo mang giá tr ị nhân đạo sâu sắc, thể hiện ở tấm lòng yêu thương trân trọng của Nam Cao đối với những người khốn khổ Tác giả phát hiện những phần sâu kín nhất trong tâm hồn của họ, những gì còn lại của tình người, sự khát khao hạnh phúc, ước muốn yêu thương, nhất là quyền được làm người lương thiện

Chí Phèo là tiếng kêu cứu thiết tha của những ngư ời bất hạnh: Hãy bảo vệ và đấu tranh cho quyền được làm người của những con người lương thiện, để họ được sống và sống hạnh phúc, không còn những thế lực đen tối của xã hội đẩy họ vào chỗ mất cả nhân hình lẫn nhân tính đầy bi kịch xót xa

2 Phân tích Chí Phèo siêu ng ắn

Nam Cao là một nhà văn l ớn, một cây bút xuất sắc của nền văn học hiện

đại Là nhà văn theo khuynh hư ớng hiện thực nhân đạo, các tác phẩm của ông thường phẩn một cách sâu sắc và chân thực về đời sống cũng như nội tâm của nhân vật Trong kho tàng văn chương đ ồ sộ của mình, tác ph ẩm Chí Phèo đã được bạn đọc đón nhận như một bằng chứng thép về tội ác của tầng lớp địa chủ, thực dân phong ki ến thông qua nhân v ật Chí Phèo

Chí Phèo có m ột tuổi thơ th ật bất hạnh: Ngay từ khi chào đời, Chí Phèo đã là một đứa con hoang, b ị bỏ rơi trong cái lò g ạch cũ và không bi ết cha mẹ mình

là ai Chí l ớn lên nhờ sự đùm bọc, cưu mang c ủa dân làng L ớn lên Chí đi ở hết nhà này đến nhà n ọ Cứ như thế, Chí lớn lên bình yên gi ữa những ngư ời dân nghèo khổ nhưng hiền lành Chí cũng có ư ớc mơ riêng c ủa mình, đó là có một gia đình nho nh ỏ “chồng cuốc mư ớn, cày thuê, v ợ dệt vải” Đến năm hai mươi tuổi, Chí trở thành một chàng trai có vẻ đẹp toàn vẹn từ ngoại hình mạnh khỏe cho đ ến nội tâm hiền lành Nhưng r ồi Chí đi làm cho nhà Bá Ki ến

và cũng chỉ vì chuyện ghen tuông vớ vẩn Chí bị đẩy vào tù, sau bảy, tám năm biệt tích tr ở về làng gi ờ đây Chí Phèo đã hoàn toàn thay đ ổi từ ngoại hình cho đến tính cách Ngoại hình của Chí thật đáng sợ: cái đầu cạo trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen và rất cơng cơng, hai mắt gờm gờm trông gớm chết Ngoại hình ấy ẩn chứa một tính cách đã hoàn toàn thay đ ổi, không còn tính cách “lành như đất” nữa mà giờ đây hắn chuyên đi đập đầu, rạch mặt

ăn vạ, hắn lấy rượu để bầu bạn với mình và rồi trong cơn say hắn đến nhà Bá Kiến để trả thù nhưng kết quả của cả hai lần là hắn đã bị Bá Kiến “ru ngủ” bằng rượu, thịt và tiền Và r ồi từ đó, Chí rơi vào tr ạng thái m ất phương

hướng, không biết ai là kẻ thù của cuộc đời mình và lại tiếp tiếp tục rơi vào cái bẫy mà Bá Ki ến đã giăng sẵn, hắn vào tù vì Bá Ki ến và r ồi khi ra tù lại tiếp tục biến mình thành tay sai cho chính k ẻ thù của mình, còn gì nh ục nhã hơn là điều đó

Cứ thế, cuộc đời hắn trượt dài trong nh ững bi k ịch, hắn không làm gì ngoài việc rạch mặt, ăn v ạ để đòi tiền, để đâm chém những ai không cùng phe cánh với cụ Bá Cuộc đời hắn chìm trong cơn say, h ắn ăn trong lúc say, ng ủ trong lúc say và đánh nhau trong cơn say, “h ắn đã phá tan bao nhiêu gia đình, đ ập

vỡ bao nhiêu hạnh phúc, làm ch ảy máu và nư ớc mắt bao nhiêu ngư ời lương thiện” Cứ như thế đời hắn trượt dài, nhìn vào m ặt hắn người ta không biết hắn bao nhiêu tu ổi Cuộc đời hắn đã xem như là b ỏ đi, nhân hình b ị hủy hoại, nhân tính b ị xói mòn Cả làng Vũ Đ ại đều tránh m ặt hắn mỗi lần hắn đi qua Ngay cả bản thân h ắn cũng quên sự có mặt của hắn ở trên đời

Nhưng rồi người nông dân bị lưu manh hóa ấy cuối cùng cũng đã thức tỉnh Trong tâm h ồn tư ởng chừng như chai đá ấy của Chí vẫn còn le lói m ột ánh sáng của lương tâm, lương thi ện chỉ cần có cơ hội thôi là sẽ bừng sáng Và Nam Cao đã cho Chí một cơ hội để ánh sáng ấy có dịp bừng lên, đó là cho Chí được gặp gỡ với Thị Nở Chính cuộc gặp gỡ ấy, sự chăm sóc ân cần của Thị cùng bát cháo hành nóng h ổi nghi ngút khói đã làm s ống dậy bản chất lương thiện của Chí

Nhưng rồi, khát khao sống một cuộc sống lương thiện của hắn vừa mới được nhen nhóm thì đã bị dập tắt Chiếc cầu nối ấy đã bỏ hắn mà đi chỉ vì lời nói của bà cô: “Đàn ông đã ch ết hết cả rồi hay sao mà lại phải lấy một thằng không cha, khôn g mẹ chỉ biết rạch mặt ăn vạ”, bỏ lại Chí với nỗi đau khổ đến tột cùng, hắn đau xót nh ận ra rằng sẽ chẳng còn chiếc cầu nào mang hắn về với cuộc sống của những ngư ời lương thiện nữa Những lời lẽ cuối cùng đã bộc lộ tất cả bi kịch nội tâm của Chí: “Tao mu ốn làm ngư ời lương thi ện (…) Không được! Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất được những mảnh chai trên mặt này? Tao không th ể là người lương thiện nữa Biết không!”

Và cuối cùng, bi k ịch đã biến thành th ảm kịch Tột đỉnh của sự khổ đau đã biến thành tột đỉnh của sự căm thù, u ất hận

Có thể nói, thông qua hình tư ợng nhân vật Chí Phèo, Nam Cao đã ngư ời đọc hiểu hơn về số phận của người nông dân trong xã h ội nông thôn Vi ệt Nam trước cách mạng tháng Tám Mặc dù cuộc sống trải qua nhiều bất hạnh nhưng trong tâm hồn họ chính là sự khát khao h ạnh phúc, được yêu thương và s ống một cuộc sống tốt đẹp hơn

3 Phân tích nhân v ật Chí Phèo m ẫu 1

Nam Cao viết văn t ừ những năm 30 của thế kỉ XX nhưng đến năm 1941 ông mới khẳng định vị trí của mình trong n ền văn học nước nhà b ằng truyện ngắn Chí Phèo Ông là nhà văn hi ện thực xuất sắc tràn đầy tinh thần nhân đạo, chuyên vi ết về hai đề tài: người trí thức nghèo s ống mòn mỏi, bế tắc trong xã hội cũ và người nông dân bị bần cùng hóa, lưu manh hóa trư ớc Cách mạng tháng Tám Chí Phèo là ki ệt tác của Nam Cao, thuộc đề tài ngư ời nông dân nghèo Tác phẩm viết về tấm bi kịch của nhân vật Chí Phèo Bi k ịch của Chí Phèo gồm hai bi k ịch nối tiếp nhau Trư ớc hết là bi k ịch tha hóa từ một ngư ời lương thiện trở thành kẻ bất lương, thậm chí thành quỷ dữ Tiếp nối là bi kịch

bị từ chối làm ngư ời lương thiện Đoạn mô tả từ buổi tối sau khi gặp Thị Nở đến khi kết thúc cuộc đời thuộc bi kịch từ chối quyền làm người

Chí Phèo nguyên là m ột đứa trẻ khốn khổ, bị bỏ rơi trong cái lò g ạch cũ bỏ không Năm hai mươi tuổi, hắn làm canh điền cho nhà lí Kiến Đây là một canh điền khỏe mạnh, nhưng hiền lành như đất, không những hiền lành anh ta còn nhút nhát, chính Bá Ki ến khi đó là lí Ki ến đã tận mắt chứng kiến cảnh Chí Phèo vừa bóp đùi cho bà Ba v ừa run run Anh ta cũng có nh ững ư ớc mơ rất giản dị và lương thiện như trăm ngàn ngư ời nông dân khác là có m ột gia đình nho nhỏ Chồng cuốc mướn cày thuê Vợ dệt vải Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng Khá giả thì mua thì mua dăm ba sào ru ộng làm Ở một xã hội bình thư ờng, những con ngư ời như thế hoàn toàn có th ể sống một cách lương thiện và yên ổn Nhưng chỉ vì ghen tuông vu vơ, bá Kiến đã nhẫn tâm đẩy người thanh niên hiền lành, chất phác ấy vào tù Nhà tù thực dân đã tiếp tay cho tên cư ờng hào, sau 7- 8 năm đã bi ến một nông dân hi ền lành, khỏe mạnh, lương thiện và tự trọng thành con qu ỷ dữ của làng Vũ Đại Từ đây, Chí Phèo bị cướp đi cả nhân hình lẫn nhân tính Chí Phèo đã b ị cướp mất hình hài của con người: Cái đ ầu thì tr ọc lốc, cái răng c ạo trắng hớn, cái mặt thì đen và rất cơng cơng, hai mắt gờm gờm… Cái ngực phanh, đầy những nét chạm trổ… Không những thế tính cách Chí cũng k hác hẳn khi xưa Chí không còn là một anh canh điền ngày xưa mà bây gi ờ Chí là m ột thằng liều mạng Hắn có thể làm tất cả mọi việc như một thằng đầu bò chính c ống: kêu làng, rạch mặt ăn vạ, đập phá, đâm chém…

Cứ tưởng Chí Phèo mãi mãi s ống kiếp thú vật, rồi sẽ kết thúc bằng cách vùi xác ở một bờ bụi nào đó nhưng b ằng tài năng và nh ất là b ằng trái tim nhân đạo của một nhà văn lớn, Nam Cao đã để Chí Phèo trở về sống kiếp người một cách tự nhiên Dưới ngòi bút sắc sảo của chủ nghĩa hi ện thực, quá trình thức tỉnh lương tâm, nhân tính c ủa một con ngư ời bị tha hóa, l ầm lạc đã diễn

ra không hề đơn giản, một chiều, dễ dãi mà do hoàn c ảnh khá đặt biệt Trong một lần say rư ợu không bình thư ờng đã vô tình đưa Chí Phèo đ ến gặp thị Nở – một người đàn bà xấu xí và quá lứa lỡ thì Lần say rượu đặc biệt ấy cùng với trận ốm thập tử nhất sinh đã khiến Chí Phèo có những biến đổi mạnh mẽ

về cả tâm lí lẫn sinh lí Thêm n ữa, chút tình thương yêu m ộc mạc, cử chỉ giản

dị chân thành của thị Nở đã đốt cháy lên ng ọn lửa lương tri còn s ót lại nơi

đáy sâu tâm hồn Chí, đánh thức bản chất lương thiện vốn có bên trong con người lầm lạc Lúc đầu, thị chỉ hấp dẫn Chí vì đơn giản thị là đàn bà, còn Chí

là thằng đàn ông say rư ợu Hai ngư ời ân ái với nhau th ế rồi nửa đêm Chí Phèo đau bụng nôn mửa Thị Nở dìu Chí Phèo vào nhà và đi nh ặt nhạnh tất cả những manh chi ếu rách đắp cho hắn Sáng hôm sau, Chí Phèo t ỉnh dậy khi trời đã sáng t ừ lâu Và kể từ khi mãn h ạn tù trở về đây là l ần đầu tiên con quỷ dữ của làng Vũ Đại hết say và hoàn toàn t ỉnh táo C hí thấy miệng đắng, chân tay uể oải và lòng mơ h ồ buồn Lâu lắm hắn mới cảm nhận cuộc sống đời thường với những cảnh sắc, âm thanh bình dị: tiếng cười nói của những người đi chợ, tiếng anh thuyền chài đuổi cá, tiếng chim hót Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có Nhưng hôm nay h ắn mới nghe thấy, vì chỉ đến hôm nay h ắn mới hoàn toàn tỉnh táo, các giác quan m ới hoạt động bình

thường Những âm thanh ấy chính là tiếng gọi thiết tha của cuộc sống và đã lay động sâu xa tâm hồn Chí Phèo Khi tỉnh táo, Chí Phèo nhìn lại cuộc đời của mình cả trong quá khứ, hiện tại, tương lai Trư ớc hết, hắn nhớ lại những ngày rất xa xôi hắn mơ ư ớc có một gia đình nho nh ỏ Chồng cuốc mư ớn cày thuê Vợ dệt vải Chúng lại bỏ một con l ợn để làm vốn liếng Khá gi ả thì mua năm sào ruộng làm Mơ ước của Hắn thật nhỏ bé và giản dị nhưng suốt ba năm qua nó vẫn chưa trở thành hiện thực Thì ra, những ước mơ tốt đẹp của Chí Phèo không h ề bị mất đi mà nó ch ỉ chìm sâu vào m ột góc tăm t ối nào đó của tâm hồn Chí Hiện tại của hắn thật đáng buồn Buồn vì Chí Phèo th ấy mình đã già đã sang cái dốc bên kia cuộc đời, có thể đã hư hỏng nhiều thế mà hắn vẫn đang cô độc Tương lai c ủa hắn lại đáng bu ồn hơn, b ởi hắn có quá nhiều sự bất hạnh đói rét ốm đau và cô độc Đối với Chí, cô đ ộc còn đáng s ợ hơn nhiều đói rét và ốm đau Từ khi đi tù về, Chí bao giờ cũng say, say vô tận Giờ đây lần đầu tiên hắn tỉnh táo suy nghĩ nh ận thấy tình tr ạng bi đát, tuyệt vọng của cuộc đời mình

Đúng lúc Chí đang vẩn vơ nghĩ mãi thì Thị Nở mang một nồi cháo hành còn nóng nguyên vào Vi ệc làm này c ủa Thị Nở đã khiến Chí rất ngạc nhiên và xúc động đến mức trào nước mắt bởi vì đây là lần đầu tên trong đời hắn được một ngư ời đàn bà cho H ắn thấy cháo hành của thị Nở không như bát cháo

hành bình thường mà trong đó còn hàm chứa tình yêu thương chân thành của thị dành cho hắn Và như vậy, cũng có nghĩa hàm ch ứa cả hạnh phúc lứa đôi

mà lần đầu tiên Chí cảm nhận đư ợc Còn đ ối với Thị Nở, đây là bát cháo hành tình nguyện, bát cháo hành đem cho, đem t ặng, bát cháo hành tình yêu,

mở đầu cho hạnh phúc gia đình M ột mặt, bát cháo hành th ể hiện tình cảm chan chứa nhân đạo của nhà văn Mặt khác, nó cũng th ể hiện tài năng nghệ thuật miêu tả, phân tích tâm lí nhân v ật của Nam Cao Nếu như ban đầu,

người đàn bà xấu xí, quá lứa lỡ thì, lại dở hơi ấy chỉ khơi lại cái bản năng ở Chí Phèo thì sau đó điều kì diệu đã xảy ra, sự săn sóc đầy ân tình và yêu thương mộc mạc của Thị Nở đã làm thức dậy bản chất lương thiện tiềm ẩn trong con người Chí Phèo Bát cháo hành của Thị Nở là món quà quý giá nhất

mà lần đầu tiên Chí cảm hận được trong đ ời mình H ắn ăn và nh ận thấy rằng cháo hành rất ngon Hương v ị cháo hành hay hương v ị của tình yêu thương chân thành c ảm động, của hạnh phúc gi ản dị mà có th ật, lần đầu tiên đ ến với Chí Phèo?

Khi ăn bát cháo hành, Chí Phèo trở lại là anh canh điền ngày xưa và thấm thía nỗi đau của con ngư ời biết tự trọng khi b ị vợ Bá Kiến sai làm những việc nhục nhã Điều này chứng tỏ một lần nữa Chí Phèo có b ản tính t ốt lành,

nhưng cái bản tính này trước đây bị lấp đi đến nay mới có cơ hội được thể hiện, bởi vì Chí Phèo v ốn là người nông dân lương thi ện có bản tính tốt đẹp Mặc dù bị xã hội tàn ác – đại diện là bá Kiến và nhà tù th ực dân dẫu có ra sức hủy diệt bản tính ấy nhưng nó vẫn âm thầm sống trong đáy sâu tâm h ồn Chí Phèo, ngay c ả khi nhân vật này tư ởng chừng đã biến thành qu ỷ dữ Khi gặp Thị Nở và cảm nhận đư ợc tình yêu mộc mạc chân thành c ủa thị trong lúc yếu đuối và cô đơn, l ại trong hoàn cảnh vừa qua một trận ốm thì bản chất ấy

có cơ hội hồi sinh và nó đã hồi sinh Từ đây, Chí sống đúng với con người thật của mình: khao khát tình thương và mu ốn trở thành những ngư ời lương thiện

Con đường trở lại làm người lương thiện vừa mở ra trước mắt Chí Phèo đã bị đóng sầm lại Sự mong ước được sống hiền lương của Chí Phèo một lần nữa

lại không thành sự thật Thị Nở không thể giúp gì thêm cho h ắn, bởi lẽ bà cô thị kiên quyết ngăn cản mối tình này Bà không th ể đồng ý cho cháu bà đâm đầu đi lấy thằng Chí Phèo – con quỷ dữ của làng Vũ Đại, bấy lâu nay chỉ có một nghề rạch mặt ăn vạ, hắn mãi mãi chỉ là con quỷ dữ, không bao gi ờ có thể làm người Cách nhìn nh ận của bà cô th ị cũng chính là cách nhìn c ủa mọi người làng Vũ Đại lâu nay đối với Chí Tất cả quen coi anh là quỷ dữ mất rồi Nên hôm nay lương tri anh thức tỉnh, linh hồn người của anh đã trở về nhưng nào có ai nh ận ra? Cho nên Chí Phèo th ực sự rơi vào một bi kịch tinh thần vô cùng đau đớn – bi kịch bị cự tuyệt làm người lương thiện Các hy vọng được sống với Thị Nở, sâu xa hơn là hy v ọng đư ợc quay v ề với cuộc đời lương thiện như một đóm lửa vừa mới đư ợc nhóm lên thì đã b ị ngay m ột gáo nư ớc lạnh dội vào cho t ắt ngấm Mặc dù, khi nghe nh ững lời bà cô mắng thì thị Nở thấy lộn rột nhưng cũng ph ải nghe theo Và th ị đã giận dữ nói lại với Chí Phèo tất cả những lời của bà cô Đi ều này khi ến Chí ngẩn ngư ời vì thất vọng nhưng nhưng này có lẽ hắn chưa tuyệt vọng vì lúc đó hắn lại như hít thấy hơi cháo hành Chí ng ẩn ngư ời ra vì cay đ ắng, chua xót trư ớc một sự thật phũ phàng: mọi ngư ời đã cự tuyệt, không chấp nhận, dứt khoát không con h ắn là một con ngư ời Mùi cháo hành v ẫn thoang tho ảng đâu đây khi ến hắn lại càng thêm đau xót, thấm thía Hắn thấy rõ mọi con đường đều đang đóng chặt

trước mặt hắn Khi thị ra về, hắn đuổi theo thị, nắm lấy tay nhưng thị gạt ra Điều đó chứng tỏ Chí luôn luôn khao khát tìn h yêu, thiết tha đến với Thị Nở, đến với cuộc đời lương thiện Từ đây, Chí đã thấm thía sâu sắc bi kịch của con người sinh ra làm người nhưng không được làm người Chí vật vả, đau đớn và tuyệt vọng Thật là lạ khi thấy Chí ôm mặt khóc rưng rức Những giọt nước mắt đau đớn, hối hận nhưng đã quá muộn màng Không còn cách nào khác, Chí l ại tìm đến rượu Nhưng vì ý th ức đã trở về, lần uống rư ợu này của Chí khác bi ết bao nhiêu lần uống rư ợu trư ớc Hắn càng u ống lại càng tỉnh ra, hắn không ngửi thấy mùi rư ợu mà chỉ nghe thoang tho ảng mùi cháo hành, càng uống càng thấm thía nỗi đau vô h ạn của thân ph ận

Trong cơn khủng hoảng và bế tắc, Chí Phèo lại càng thấm thía hơn tội ác của

kẻ đã cư ớp đi của mình cả bộ mặt và linh h ồn con người Chí đã xách dao ra

đi Hành động muốn đi trả thù của Chí rất dữ dội, quyết liệt khiến Chí đi đến một hành động đâm ch ết cả nhà nó Nhưng nó là ai? Ti ềm thức mách bảo Chí

đó là Bá Kiến Trước đó, Chí không định đến nhà bá Kiến mà định đến nhà Thị Nở để đâm chết thị và bà cô th ị cho hả giận nhưng cu ối cùng Chí l ại quên đến nhà Thị Nở mà đến nhà bá Kiến Khi đến nhà bá kiến, Chí trợn mắt chỉ tay vào m ặt lão, đanh thép k ết tội tên cáo già này đòi làm ngư ời lương thiện, đòi một bộ mặt lành lặn Câu hỏi cuối cùng của Chí Phèo: Ai cho tao lương thiện? là câu hỏi chất chứa niềm phẫn uất, đau đớn, còn làn day d ứt ngư ời đọc: làm thế nào để con người sống cuộc sống con người trong cái xã hội tàn bạo, ngột ngạt, vùi dập nhân tính ấy? Thế rồi, Chí đâm ch ết kẻ thù Hành động của Chí đã vượt khỏi suy nghĩ của tên địa chủ nổi tiếng khôn ngoan, gian hùng Đây là cách hành động của người say không theo dự kiến ban đầu, nhưng trong sâu thẳm tâm hồn, Chí lờ mờ hiểu ra nguyên nhân sâu xa đâu phải vì Thị Nở hay bà cô thị mà cái k ẻ làm ra Chí như thế này chính là Bá Kiến Đến đòi quyền làm người lương thiện là phải đòi nơi lão bá, không đòi được thì phải trả thù Tuy làm tay sai cho Bá Kiến nhưng ngọn lửa căm hờn vẫn âm ỉ cháy trong con ngư ời Chí Phèo Khi Chí Phèo đã th ức tỉnh thì h ắn hiểu ra ngu ồn gốc bi kịch của mình nên ng ọn lửa căm hờn càng bùng lên d ữ dội Do vây, Chí Phèo đâm ch ết bá Kiến không h ẳn vì say rư ợu mà chính vì mối thù đã bừng cháy Cái ch ết của Chí chứng tỏ Chí khao khát tr ở về cuộc sống lương thi ện Vì v ậy cái chết của Chí Phèo có ý nghĩa t ố cáo mạnh mẽ cái xã hội thực dân nửa phong ki ến không những đẩy người dân lương thiện vào con đường bần cùng hóa, lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào cái chết

Với nhân vật Chí Phèo, Nam Cao đã đ ặt ra bi k ịch của người nông dân trư ớc cách mạng: đó là bi k ịch con người sinh ra là ngư ời mà không đư ợc làm

người Đồng thời qua nhân vật Chí Phèo, Nam Cao đã hai lần tố cáo cái xã hội thực dân phong ki ến: xã hội đó cướp đi những gì Chí Phèo có và đã cư ớp những gì Chí Phèo mu ốn Điều này th ể hiện sự cảm thông sâu s ắc của Nam Cao với khát vọng lương thi ện trong con ngư ời và sự bế tắc của những khát vọng trong hi ện thực xã hội ấy Ngoài ra, tác ph ẩm còn đặt ra một vấn đề nhân sinh mang tính tri ết lí sâu s ắc: làm thế nào để con người sống đúng

nghĩa là người trong cái xã hội tàn bạo phi nhân tính đương thời Với thành công của truyện ngắn này, Nam Cao đã tr ở thành cây bút văn xuôi hàng đ ầu của nền văn học hiên thực 1930 – 1945

4 Phân tích nhân v ật Chí Phèo m ẫu 2

Nam Cao sáng tác t ừ trước năm 1940, nhưng ch ỉ sau khi truy ện ngắn Chí Phèo ra đời, ông mới được biết đến như một cây bút hiện thực xuất sắc Cũng

từ khi Chí Phèo ng ật ngư ỡng bư ớc ra từ trang viết của Nam Cao, nhân v ật này đã để lại dấu ấn khó quên và nỗi day dứt, ám ảnh không nguôi trong lòng người đọc

Với tác phẩm Chí Phèo, Nam Cao xứng đáng là một trong những tên tu ổi lớn của trào lưu văn h ọc hiện thực giai đo ạn trước Cách mạng tháng Tám 1945 như Ngô Tất Tố, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng… Cùng viết về đề tài nông dân nhưng các tác phẩm của Nam Cao, đặc biệt là truyện ngắn Chí Phèo

đã đạt tới một giá trị nhân đạo sâu sắc thông qua một hình thức mới mẻ Nếu như các nhà văn khác đi sâu vào ph ản ánh phong tục hay đời sống cùng cực của nông dân dư ới thời thực dân phong ki ến thì Nam Cao l ại chú trọng đến việc thể hiện nỗi đau đớn của những tâm hồn, nhân cách b ị xúc phạm, bị hủy diệt Đồng thời, ông cũng kín đáo bênh v ực và khẳng định nhân ph ẩm của những con ngư ời cùng kh ổ Chí Phèo là nhân v ật thể hiện rõ nhất cái nhìn mới mẻ của Nam Cao về người nông dân trư ớc Cách mạng

Chí Phèo vốn là m ột thanh niên hiền lành, lương thi ện nhưng đã b ị bọn cường hào ở làng Vũ Đ ại đẩy vào bư ớc đư ờng cùng Là đứa con hoang b ị bỏ rơi từ lúc mới lọt lòng, Chí đư ợc một bác phó c ối không con đem v ề nuôi Bác phó cối chết, Chí tứ cố vô thân, hết đi ở cho nhà này lại đi ở cho nhà khác Không cha không m ẹ, không m ột tấc đất cắm dùi, Chí lớn lên như cây c ỏ, chẳng được ai ban cho chút tình thương Th ời gian làm canh điền cho nhà lí Kiến, Chí được tiếng là hiền như đất Dù nghèo khổ, không được giáo dục nhưng Chí vẫn biết đâu là phải trái, đúng sai, đâu là tình yêu và đâu là s ự dâm đãng đáng khinh bỉ Mỗi lần bị mụ vợ ba lí Kiến bắt bóp chân, Chí chỉ thấy nhục chứ yêu đương gì Cũng như bao nông dân nghèo khác, Chí t ừng mơ ư ớc một

cuộc sống gia đình đơn giản mà đầm ấm: Chồng cuốc mư ớn cày thuê, vợ dệt vải Chúng lại bỏ một con lợn để làm vốn liếng Khá gi ả thì mua dăm ba sào ruộng làm Th ế nhưng cái mầm thiện trong con ngư ời Chí sớm bị quật ngã tả tơi và không sao gượng dậy được

Có ai ngờ anh canh đi ền chất phác ấy đã thực sự bị tha hóa b ởi sự ghen ghét,

tù đày, để rồi biến thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại Vì ghen tuông vô lối, lí Kiến đã nhẫn tâm đ ẩy Chí vào tù và nhà tù th ực dân đã nhào n ặn Chí thành một con ngư ời khác hẳn Đây là nguyên nhân tr ực tiếp tạo nên bước ngoặt đau thương và bi kịch trong cuộc đời Chí Nhưng nguyên nhân sâu xa chính

là xã hội đương th ời với những thế lực bạo tàn luôn tìm cách vùi d ập những người nông dân thấp cổ bé họng như Chí Chí bị đẩy vào con đường bần cùng hóa, lưu manh hóa là tất yếu

Ra tù, Chí bi ến thành m ột con ngư ời hoàn toàn khác trư ớc, với một cái tên sặc mùi giang h ồ là Chí Phèo: Hắn về lớp này trông khác h ẳn, mới đầu chẳng

ai biết hắn là ai Trông đ ặc như th ằng sắng đá… Cái đầu thì tr ọc lốc Cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà l ại rất cơng cơng, hai m ắt gườm gư ờm

trông g ớm chết! Hắn mặc cái quần nái đen v ới cái áo tây vàng Cái ng ực

phanh, đầy những nét chạm trổ rồng phượng với một ông tướng cầm chuỳ, cả hai cánh tay cũng thế Nhà tù thực dân tiếp tay cho tên cường hào lí Kiến, bắt

bỏ tù một anh Chí hiền lành, vô t ội, để rồi thả ra một gã Chí Phèo lưu manh, côn đồ Từ một người lương thiện, Chí bị biến thành quỷ dữ

Trở về làng Vũ Đại, cái mảnh đất quần ngư tranh thực, cá lớn nuốt cá bé ấy, Chí Phèo không t hể hiền lành, nh ẫn nhục như trước nữa Hắn đã nắm được quy luật của sự sinh t ồn: những kẻ cùng đinh càng hi ền lành càng b ị ức hiếp đến không thể ngóc đầu lên được Phải dữ dằn, lì lợm, tàn ác mới mong tồn tại Hắn đã mư ợn men rượu để tạo ra những cái đó H ắn chìm ngập trong những cơn say triền miên và làm những việc như rạch mặt ăn vạ, đâm chém người cũng trong cơn say Chí Phèo đã b ị bá Kiến – kẻ thù của hắn biến

thành con dao trong tay đồ tể

Với nhân vật Chí Phèo, Nam Cao đã ph ản ánh chân thực và sinh đ ộng bi kịch

bị hủy diệt tâm hồn và nhân ph ẩm của những người nông dân nghèo kh ổ Chí Phèo đã sa lầy trong vũng bùn của sự tha hóa: Có lẽ hắn cũng không biết rằng hắn là con quỷ dơ của làng Vũ Đại, để tác quái cho bao nhiêu dân làng H ắn biết đâu hắn đã phá vỡ bao nhiêu cơ nghi ệp, đập nát bao c ảnh yên vui, đ ạp đổ bao nhiêu h ạnh phúc, làm ch ảy máu và nư ớc mắt của bao nhiêu ngư ời lương thiện Tất cả dân làng Vũ Đại quay lưng v ới hắn, khinh bỉ và ghê tởm hắn Người ta sợ bộ mặt đầy những vết sẹo ngang dọc gần giống như mặt thú dữ của hắn, sợ con qu ỷ trong tâm hồn hắn

Sự tha hóa c ủa Chí Phèo m ột mặt tố cáo sự tàn bạo của xã hội thực dân phong kiến đã không cho con ngư ời đư ợc làm ngư ời, mặt khác th ể hiện giá trị nhân đạo mới mẻ của Nam Cao trong cách nhìn nhận số phận người nông dân trước Cách mạng

Đi sâu vào bi kịch tinh thần của nông dân, Nam Cao nhận ra vẻ đẹp ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn họ Chí Phèo bị bạo lực đen tối hủy diệt nhân phẩm nhưng trong đầu óc hắn vẫn le lói ánh lửa thiên lương và khát khao đư ợc làm người Cái độc đáo của Nam Cao chính là ở chỗ tác giả đã để cho nhân vật Chí Phèo chênh vênh gi ữa hai bờ Thiện – Ác Đằng sau bộ mặt dở người dở thú là nỗi đớn đau, vật vã của một kẻ sinh ra là ngư ời mà bị cự tuyệt quyền làm người Trong cơn say, Chí Phèo cất tiếng chửi trời, chửi đời… Tiếng chửi của hắn như m ột thông đi ệp phát đi cầu mong có sự đáp lại nhưng c ả làng Vũ Đại chẳng ai thèm chửi nhau với hắn Rút cục, chỉ có ba con chó dữ

và một thằng say rư ợu Ngư ời ta coi h ắn chẳng khác gì một con chó dại

Những lúc tỉnh rư ợu, nỗi lo sợ xa xôi và sự cô đơn tràn ng ập lòng hắn Hắn thèm được làm hòa với mọi người biết bao! Mối tình bất chợt với Thị Nở có thể nói là món quà nhân ái mà Nam Cao ban t ặng cho Chí Phèo Tình yêu c ủa Thị Nở đã hồi sinh Chí Phèo, đánh thức lương tri và khát v ọng làm ngư ời của hắn Lần đầu tiên trong đ ời, hắn sợ cô đơn và hắn muốn khóc khi nh ận bát cháo hành từ tay Th ị Nở Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, nh ững âm thanh quen thuộc của cuộc sống vọng đến tai hắn và ngân vang trong lòn g hắn,

khiến hắn càng thèm đư ợc làm một con ngư ời bình thường như bao ngư ời khác và khấp khởi hi vọng Thị Nở sẽ mở đường cho hắn

Nhưng cánh cửa cuộc đời vừa mới hé mở đã bị đóng sập lại trước mặt Chí Phèo Bà cô Thị Nở – đại diện cho dân làng Vũ Đ ại – đã dứt khoát không chấp nhận Chí Phèo Từ hi vọng, Chí Phèo rơi xu ống vực thẳm tuyệt vọng Lần đầu tiên trong đ ời hắn ý thức sâu sắc về số phận bất hạnh của mình Hắn lại đem rư ợu ra u ống để mong cơn say làm vơi b ớt khổ đau, tủi nhục nhưng khốn nỗi càng u ống hắn càng tỉnh Hắn thực sự muốn làm ngư ời nhưng c ả làng Vũ Đại tẩy chay hắn, không ai coi hắn là người Hắn cũng không thể tiếp tục làm quỷ dữ bởi đã ý thức sâu s ắc về bi kịch đời mình

Để giành lại sự sống cho tâm hồn, Chí Phèo buộc phải từ bỏ thể xác Chí Phèo chết trên ngư ỡng cửa trở về cuộc sống của một người lương thiện Cái chết vật vã, đau đ ớn và câu hỏi cuối củng của Chí Phèo: Ai cho tao lương thiện? còn làm day d ứt và ám ảnh lương tâm ngư ời đọc cho đ ến tận ngày nay

Đó cũng là câu hỏi lớn của Nam Cao: Làm thế nào để con người được sống đích thực là con người trong cái xã hội tàn bạo ấy?

Với truyện ngắn Chí Phèo, Nam Cao đã đ ạt tới tầm cao của tư tưởng nhân đạo khi nhìn nh ận và đánh giá ngư ời nông dân trư ớc Cách mạng Nhà văn không dừng ở hiện tượng bên ngoài mà đi sâu vào th ể hiện bản chất bên trong c ủa con người Nam Cao cũng đã chứng tỏ bút lực già dặn của mình qua tài nghệ xây dựng hình tư ợng nhân vật điển hình trong hoàn c ảnh điển hình Ý nghĩa

xã hội của hình tượng Chí Phèo r ất lớn và sức sống của nó cũng thật lâu dài

Có thể nói tác phẩm và nhân v ật đã tôn vinh tên tu ổi Nam Cao trong l ịch sử văn chương của nước ta

5 Phân tích nhân v ật Chí Phèo m ẫu 3

Nam Cao một trong những tác giả nổi bật nhất trong thời kì 1945 – 1954 Dưới ngòi bút chân thực của mình, đời sống, thân phận và những nỗi thống khổ của ngời nông dân đư ợc ông lột tả một cách vô cùng chân th ực Điển hình là các tác ph ẩm Chí Phèo, Lão H ạc, Một bữa no… Có một điểm chung

giữa các tác ph ẩm của ông là khi trang sách đã khép l ại, người đọc vẫn

mường tượng ra rõ những đau thương của số phận con người trước cách mạng tháng Tám v ẫn còn ẩn khuất đâu đó, và cũng t ừ đây toát lên đư ợc giá trị nhân văn mà tác giả muốn truyền tải qua mỗi tác phẩm

Chí Phèo là tác ph ẩm hay nhất của nhà văn Nam Cao vi ết về người nông dân trước cách mạng tháng Tám Từ hình tượng nhân vật Chí Phèo, Nam Cao đã rất xuất sắc khi xây dựng lên một hình ảnh ngư ời nông b ị tha hóa đến mức cùng cực bởi xã hội thực dân nửa phong kiến đầy thối nát, để rồi người nông dân ấy phải tự tìm đến cái chết như lối thoát cu ối cùng c ủa cuộc đời mình Chí Phèo bước ra từ trang sách không phải với sự xuất hiện bình thường, người ta nhận ra hắn bằng tiếng chửi, “Hắn vừa đi vừa chửi…” Chí “chửi đời, chửi trời, chửi cả làng Vũ Đại, chửi cha đứa nào không ch ửi nhau với hắn” Tiếng chửi ấy chính là “li ều thuốc giảm đau” của Chí giữa cuộc đời đầy

nghiệt ngã lúc b ấy giờ Hắn vừa đi vừa chửi Chửi tất cả những đớn đau mà lẽ đời bắt hắn phải mang Chửi cũng là một cách để giao tiếp nhưng đớn đau thay, nào ai đáp lại lời Chí Hắn đang độc thoại lòng mình giữa cả xã hội, ai cũng xa lánh hắn, người ta mặc kệ hắn, bỏ mặc hắn như chính cái cách mà hắn bắt đầu cuộc đời mình từ ngày mới lọt lòng

Nhìn lại cuộc đời của Chí, từ khi mới lọt lòng đã là đứa trẻ bị bỏ rơi, lớn lên bằng sự cưu mang c ủa cả làng Vũ Đại, rồi lớn lên làm anh tá đi ền chân chất với ước mơ bình dị như bao ngư ời thì l ại bị Bá Kiến đẩy vào tù Đến khi trở lại làng Vũ Đại, Chí đã không còn là Chí n ữa Chí bị hủy hoại từ con ngư ời đến tính cách Chẳng còn ai nhận ra Chí của ngày xưa hiền lành, chất phác

mà giờ chỉ là thằng Chí Phèo, thích gây s ự với ngư ời thư ờng, rư ợu tan nát, và suốt ngày chửi bới…

Người ta nhìn thấy bây giờ là gì? Ngoài một tên lưu manh với một nhân hình gớm ghiếc “cái đ ầu thì tr ọc lóc, cái mặt thì đen mà l ại rất cơng cơng, hai m ắt gườm gườm trông gớm chết… cái ngực phanh, đầy những nét chạm trổ rồng phượng với một ông tướng cầm chuỳ, cả hai cánh tay cũng thế

Nhà tù thực dân như cái đ ịa ngục trần gian có thật đẩy một ngư ời nông dân hiền lành lương thi ện Chí tr ở thành th ằng lưu manh “con qu ỷ dữ của làng Vũ Đại” Mới ngày nào người dân làng Vũ Đại còn cưu mang hắn mà giờ đây ai cũng cảm thấy căm ghét, làng Vũ Đại chẳng còn được yên bình như trước nữa Hắn hận, hận cái cuộc đời và xã h ội, yêu thương bao b ọc hắn và rồi cũng đẩy hắn đến đường cùng Từ đây Chí sống bằng rượu và máu và nước mắt của biết bao nhiêu ngư ời dân lương thi ện: “Hắn đã đập nát bi ết bao nhiêu cảnh yên vui, làm chảy máu và nước mắt của biết bao nhiêu ngư ời dân lương

thiện” Hắn làm nh ững việc ấy trong lúc say "ăn trong lúc say, ng ủ trong lúc say, thức dậy vẫn còn say… đ ập đầu, rạch mặt, giết ngư ời trong lúc say đ ể rồi say nữa say vô t ận” Chưa bao gi ờ hắn tỉnh để thấy mình tồn tại trên đời bởi vì “những cơn say của hắn tràn từ cơn này sang cơn khác thành nh ững cơn dài mênh mang”

Nam Cao đã rất tài tình khi đưa Chí Phèo tr ải qua hết nỗi đau thương này tới nỗi đau thương khác , để rồi ngư ời đọc như hình dung ra xã h ội bấy giờ khắc nghiệt đến mức như th ế nào Có l ẽ Chí là một kẻ đáng thương hơn là đáng trách Đáng nhận được đồng cảm hơn là sự xa lánh Ngòi bút của Nam Cao vẫn dành cho nhân v ật của mình những yêu thương Ông v ẫn để cho Chí Phèo nhìn thấy đư ợc yêu thương Yêu thương cho chính Chí qua nh ững phẫn uất

mà xã hội mang đến

Sự xuất hiện của nhân vật Thị Nở trong tác ph ẩm có một ý nghĩa thật đặc sắc Con người xấu ma chê quỷ hờn kia chính là niềm tin cho Chí bước đến cánh cửa lương thi ện Lần đầu tiên trong cu ộc đời Chí tỉnh dậy Ch ợt nhận ra nơi căn lều ẩm thấp là ánh nắng ngoài kia rực rỡ biết bao, nghe được tiếng chim hót ngoài kia vui v ẻ quá, tiếng anh thuyền chài gõ mái chèo đu ổi cá trên

sông, tiếng lao xao của người đi chợ bán vải… Những âm thanh ấy ngày nào chả có Nhưng hôm nay Chí m ới nghe thấy Chao ôi là bu ồn! Chính cu ộc sống

đã lay động trong tiềm thức xa xôi của Chí làm sống dậy ước mơ một thời trai trẻ: ”có một gia đình nho nh ỏ Chồng cuốc muốn cày thuê, vợ dệt vải Chúng lại bỏ một con lợn nuôi đ ể làm vốn liếng Khá giả thì mua dăm ba sào