Bằng chất văn nhẹ nhàng mà tinh tế, truyện mang đến cho ngư ời đọc những xúc cảm về một hiện thực nghèo nàn nơi phố huyện với những kiếp người tàn sống trong bóng tối u uất.. Đó là m ột
Trang 1Top 8 bài phân tích hình ảnh chuyến tàu đêm trong tác ph ẩm Hai đứa
trẻ hay nhất
• 1 Dàn ý phân tích hình ảnh đoàn tàu trong Hai đ ứa trẻ
• 2 Phân tích hình ảnh chuyến tàu đêm trong truy ện ngắn Hai đứa trẻ
• 3 Phân tích hình ảnh chuyến tàu đêm trong “Hai đ ứa trẻ” của Thạch Lam
• 4 Hình ảnh chuyến tàu đêm trong truy ện ngắn Hai đứa trẻ ngắn
• 5 Phân tích c ảnh đoàn tàu đi qua ph ố huyện
• 6 Bài phân tích c ảnh đoàn tàu trong Hai đ ứa trẻ mở rộng
• 7 Mẫu phân tích hình ảnh đoàn tàu trong Hai đ ứa trẻ
• 8 Phân tích hình ảnh đoàn tàu đêm trong Hai đ ứa trẻ sâu sắc nhất
• 9 Phân tích ý nghĩa đoàn tàu trong Hai đ ứa trẻ ngắn gọn
1 Dàn ý phân tích hình ảnh đoàn tàu trong Hai đ ứa trẻ
1 Mở bài
- Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề nghị luận
2 Thân bài
a) Khái quát chung
- Tóm tắt: Truyện kể về hai chị em Liên và An thay m ẹ trông nom m ột gian hàng tạp hóa ở một phố huyện gần ga xép Chi ều chiều, chúng ngồi trư ớc cửa hàng nhìn ra ph ố huyện Những bóng ngư ời lù mù đi qua Đêm, hai ch ị
em đợi xem chuyến tàu Hà Nội đi qua mới đóng cửa hàng đi ngủ
- Cốt truyện không có gì, không có nh ững biến cố những xung đ ột lớn, chỉ
là khung cảnh phố huyện diễn ra từ chiều đến tối vào đêm trư ớc con mắt
Trang 2của hai đứa trẻ và tâm tr ạng của chúng
Qua bức tranh ph ố huyện và tâm trạng của hai chị em Liên, nhà văn th ể hiện niềm thương xót đ ối với những kiếp ngư ời nghèo khổ sống lam lũ, quẩn quanh trong xã h ội cũ và ni ềm trân tr ọng khát khao đổi đời của họ b) Hình ảnh đoàn tàu
- Hiện tại tăm tối, tương lai mù m ịt, những người dân phố huyện chỉ còn biết chờ đợi mơ hồ, vu vơ Còn gì đáng thương hơn khi ngư ời ta ngồi trong bóng tối và mơ về hạnh phúc Hạnh phúc với hai đứa trẻ, với ngư ời dân phố huyện là gì? Chẳng có gì to tát, ch ỉ là mong một chuyến tàu Hà Nội đi qua Nên Liên và An tuy đã "buồn ngủ ríu cả mắt vẫn gượng để thức khuya chút nữa", không phải để bán thêm hàng như l ời mẹ dặn mà vì c ớ khác, vì muốn đư ợc nhìn chuyến tàu
- Tín hiệu đầu tiên để hai đứa trẻ nhận ra đoàn tàu là ánh sáng đèn ghi C ả hai tập trung th ị giác để quan sát th ật kĩ và cảm nhận thế giới của ánh sáng
và âm thanh vang động
- Ánh sáng từ xa: ngọn lửa xanh biếc như ma trơi đ ến gần một làn khói bừng sáng tr ắng, khi tàu đi t ới các toa đèn sáng trưng ánh c ả xuống đường, đồng và kền lấp lánh, khi tàu đi qua nhìn theo mãi nh ững đốm than đỏ bay tung trên đường sắt và cái chấm nhỏ của chiếc đèn xanh treo trên toa sau cùng Đó là những nguồn sáng được nắm bắt kĩ lưỡng khác hẳn với bao nguồn sáng nơi ph ố huyện Nó rực rỡ, sáng lòa, sang tr ọng chứ không tù
mù, lay l ắt, buồn tẻ như ánh sáng chả các ngọn đèn nơi ph ố huyện
- Âm thanh cũng khác bi ệt hoàn toàn so v ới thứ âm thanh cố hữu nơi phố huyện tĩnh lặng Tiếng còi xe lửa kéo dài ra theo ng ọn gió xa xôi, ti ếng dồn dập, tiếng xe rít mạnh vào ghi, ti ếng hành khách ồn ào, ti ếng còi tàu rít lên Đây không phải thứ âm thanh heo hút, chậm buồn gợi cuộc sống tăm tối, tù đọng, tàn tạ Âm thanh đoàn tàu vang đ ộng, mạnh mẽ, ồn ào và náo
Trang 3nhiệt Một bữa tiệc âm thanh chóng vánh đã đư ợc dọn chớp nhoáng nơi ph ố huyện làm thỏa mãn niềm mong m ỏi, đợi chờ của những con ngư ời nơi đây
- Đoàn tàu đã mang đ ến một thời gian hoàn toàn khác h ẳn với thời gian tĩnh lặng, tịch mịch và đầy bóng tối nơi phố huyện nghèo Phép tương phản
đã nhấn mạnh vào sự đối lập giữa hai thời gian đó: sang trọng và nghèo nàn, rực rỡ ánh sáng và tối tăm tù đọng, huyên náo vui v ẻ và tịch mịch quẩn quanh M ột thời gian v ội vã lư ớt qua như một giấc mơ
- Tàu không đông, thưa v ắng người và kém sáng hơn m ọi khi chứng tỏ hai đứa trẻ quan sát rất kĩ và nhạy cảm với những thay đổi, dù là nhỏ nhất Đoàn tàu vụt qua phố huyện rất nhanh, chỉ chớp nhoáng nhưng Liên và An vẫn cảm nhận được sự thiếu hụt ánh sáng và âm thanh so v ới mọi ngày Chắc rằng phải gắn bó, ph ải thực sự ghi nh ớ rất sâu mọi hình ảnh chi tiết thì hai đứa trẻ mới có thể nhận ra
- Đoàn tàu chạy về từ Hà Nội, từ một tuổi thơ đã mất Con tàu là tia h ồi quang của những tháng ngày sung sư ớng đủ đầy hạnh phúc Đó là chuy ến tàu khát vọng, chuy ến tàu mơ ước về một thế giới thật đáng s ống: sức sống mạnh mẽ, sự giàu sang và r ực rỡ ánh sáng, nó đ ối lập với cuộc sống mòn mỏi, tù đọng nơi đây Khát v ọng ấy chúng gửi vào đoàn tàu từ Hà Nội chạy
về Khát vọng ấy khôn nguôi, luôn đư ợc thắp lên như minh ch ứng về những khát vọng sống không bao gi ờ bị dập tắt Đó th ể hiện cái nhìn đậm chất nhân văn của Thạch Lam Khi tàu đi rồi, phố huyện chỉ còn bóng tối
3 Kết bài
- Nêu cảm nghĩ c ủa bản thân
Hình ảnh đoàn tàu không ch ỉ phản ánh hi ện thực tăm tối, tù đ ọng mà còn thể hiện khát vọng đổi đời, khát v ọng sống của những con ngư ời luôn cố vươn tới ánh sáng
Trang 42 Phân tích hình ảnh chuyến tàu đêm trong truy ện ngắn Hai đứa trẻ
Phân tích hình ảnh chuyến tàu đêm trong truyện ngắn Hai đứa trẻ
"Hai đứa trẻ" là một truyện ngắn đặc sắc của nhà văn Thạch Lam nói riêng
và văn học Việt Nam hiện đại nói chúng Bằng chất văn nhẹ nhàng mà tinh
tế, truyện mang đến cho ngư ời đọc những xúc cảm về một hiện thực nghèo nàn nơi phố huyện với những kiếp người tàn sống trong bóng tối u uất Những hình ảnh trong tác ph ẩm tuy bình d ị, gần gũi mà ẩn chứa những tầng
ý nghĩa lớn lao sâu sắc Đặc biệt, hình ảnh chuyến tàu đêm là gây ấn tượng khó phai khiến ta phải trăn trở, nghĩ suy
Chuyến tàu đêm xu ất hiện trên phố huyện nghèo đư ợc miêu tả rất tỉ mỉ theo trình tự thời gian Đó là m ột chuyến tàu bình thư ờng như bao ngày, nó quen thuộc với mỗi ngư ời dân nơi phố huyện nghèo, nhưng hình ảnh và âm thanh của chuyến tàu quen thu ộc ấy vẫn mang đến những bồi hồi, mong chờ cho hai chị em An và Liên Trư ớc khi tàu đ ến, nơi ph ố huyện ấy chỉ là một không gian đầy rẫy những bóng tối bủa vây, cuộc sống thường ngày vẫn cứ thế diễn ra theo thời gian V ợ chồng bác X ẩm đánh lên tiếng đàn bầu cùng thằng con bò dư ới đất, quán hàng nư ớc của chị Tí có hai bác phu ng ồi hút thuốc và uống nư ớc, trống cầm canh cũng đã đi ểm, ánh sáng nh ập nhòe c ủa
Trang 5những con đom đóm nh ạt nhoà giữa màn đêm rộng lớn Và khi tàu g ần đến, phố huyện dư ờng như trở nên rộn ràng hơn b ởi bóng dáng của vài ba ngư ời
đi đón bà chủ ở tỉnh về trên tay mang những chiếc đèn lồng sáng hoắc Tiếng bác Siêu v ọng ra đầy hứng khởi:
- Đèn ghi đã ra kia r ồi
Và có ngọn lửa xanh biếc mà trong ánh m ắt của Liên thoáng th ấy như con
ma trơi bắt đầu xuất hiện thì cũng là lúc tiếng còi tàu vang lại trong gió xa Giữa đêm khuya tĩnh m ịch, tiếng còi tàu như m ột chất xúc tác thức tỉnh con người vậy Tàu đến, Liên đánh thức em dậy, hai chị em cùng ngồi ngắm nhìn những toa tàu sáng loáng đèn Ti ếng những hành khách b ắt đầu ồn ào, vồn vã Đoàn tàu v ụt qua mang theo nh ững ánh sáng chiếu xuống một vùng xua đi vẻ tăm tối vốn có, những đồng kèn lấp lánh ở các địa hạng sang thu hút ánh m ắt chị em Liên Cuối cùng, tàu t ạm biệt phố huyện rồi lặng lẽ đi
xa, khuất mình sau rặng tre già Tàu hôm ấy không đông như bao chuy ến tàu trước nhưng vẫn mang đến cho tâm hồn những đứa trẻ kia bao cảm xúc xốn xang, b ởi lẽ, đó là ư ớc mơ, là khao khát nh ỏ nhoi về những điều đẹp
đẽ, nhưng hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn những gì nơi tăm tối, tàn tạ chốn phố huyện nghèo Hai ch ị em Liên cố thức đợi tàu không ch ỉ là như lời mẹ dặn, đoàn tàu đến may ra bán được chút ít gì hàng hoá mà còn
là sự ngóng đợi sâu th ẳm trong tâm hồn của chị em Liên Chuy ến tàu mang theo những ánh sáng ư ớc vọng và cả những kí ức trẻ thơ, khi ến Liên nh ớ về những ngày ở Hà Nội thật tươi đẹp, và cả những mộng tưởng xa xôi v ề một
Hà Nội rạo rực, sôi động, huyên náo và vui v ẻ Còn tàu đêm đã mang đ ến một thế giới khác h ẳn với những kiếp ngư ời tàn tụi, nghèo khổ nơi đây Sự tương phản ấy không chỉ phản ánh được hiện thực mà còn cho thấy được tâm hồn luôn vươn tới ánh sáng, trân tr ọng và mơ ư ớc về điều tốt đẹp trong tương lai của những con người nơi đây
Trang 6Tàu đêm đến, là lúc những người buôn bán, hàng quán có dịp để bán thêm cho những vị hành khách trên chuy ến tàu kia những vật phẩm cần thiết Dù
đã về khuya ,họ vẫn thức để đợi tàu hòng bán hàng kiếm tiền mưu sinh dẫu chỉ là vài ba bao thu ốc, bánh xà phòng, vài h ộp cơm, Chuyến tàu đêm được miêu tả thật đa sắc, qua hình ảnh chuyến tàu, hiện thực kiếp sống nghèo khổ lại đư ợc hiện lên trần trụi đến xót xa Có chút gì đó khi ến ta thổn thức, thương c ảm trư ớc cuộc sống đầy những lắng lo tủn mủn, thiếu ánh sáng hy v ọng quá những kiếp ngư ời nghèo khổ nhạt nhoà, mông lung,
vô định Thạch Lam đã rất thành công trong việc miêu tả chuyến tàu đêm lồng ghép trong s ự phát triển tâm lí nhân v ật, đó là hai chị em Liên Dù r ất buồn ngủ song hai chị em vẫn đón đợi đoàn tàu, ti ếng An thủ thỉ bên tai chị:
- Tàu đến, chị thức em đấy nhé!
Khiến ta không kh ỏi tò mò v ẻ sự thú vị của đoàn tàu sắp cập gà kia có gì
mà khiến cậu bé kia mong ch ờ đến vậy Khi tàu đi, nó cũng đ ể lại trong lòng hai nhân vật những tiếc nuối khó tả Hai chị em cứ trông theo những đốm than đỏ trên đường và cái chấm đỏ của chiếc đèn xanh trên toa sau cùng của con tàu Dù đã đi xa, ti ếng còi v ẫn vang động để lại dư âm khó phai trong lòng nhân v ật và cả trong lòng m ỗi ngư ời
Qua hình ảnh chuyến tàu đêm, ta th ấy được tấm lòng thi ết tha của tác giả đối với những con người nghèo khổ Với Thạch Lam, ông đã dành một tình cảm đầy yêu thương c ủa trân trọng thật nhiều cho những người lao động khốn khó, nghèo nàn v ề vật chất nhưng tình thân l ớn lao, v ẫn chăm chỉ, cần mẫn với lao động, giàu lòng yêu thương, g ắn bó Ở họ, sâu th ẳm trong tâm hồn còn chất chứa những niềm tin, nh ững hy v ọng , dù gian nan, v ất vả vất không ngưng nuôi mơ ước, hướng vẻ những điều đẹp đẽ
3 Phân tích hình ảnh chuyến tàu đêm trong “Hai đ ứa trẻ” của Thạch Lam
Trang 7"Hai đứa trẻ" là một truyện ngắn đặc sắc của nhà văn Thạch Lam nói riêng
và văn học Việt Nam hiện đại nói chúng Bằng chất văn nhẹ nhàng mà tinh
tế, truyện mang đến cho ngư ời đọc những xúc cảm về một hiện thực nghèo nàn nơi phố huyện với những kiếp người tàn sống trong bóng tối u uất Những hình ảnh trong tác phẩm tuy bình d ị, gần gũi mà ẩn chứa những tầng
ý nghĩa lớn lao sâu sắc Đặc biệt, hình ảnh chuyến tàu đêm là gây ấn tượng khó phai khiến ta phải trăn trở, nghĩ suy
Chuyến tàu đêm xu ất hiện trên phố huyện nghèo đư ợc miêu tả rất tỉ mỉ theo trình tự thời gian Đó là m ột chuyến tàu bình thư ờng như bao ngày, nó quen thuộc với mỗi ngư ời dân nơi phố huyện nghèo, nhưng hình ảnh và âm thanh của chuyến tàu quen thu ộc ấy vẫn mang đến những bồi hồi, mong chờ cho hai chị em An và Liên Trư ớc khi tàu đ ến, nơi ph ố huyện ấy chỉ là một không gian đầy rẫy những bóng tối bủa vây, cuộc sống thường ngày vẫn cứ thế diễn ra theo thời gian V ợ chồng bác X ẩm đánh lên tiếng đàn bầu cùng thằng con bò dư ới đất, quán hàng nư ớc của chị Tí có hai bác phu ng ồi hút thuốc và uống nư ớc, trống cầm canh cũng đã đi ểm, ánh sáng nh ập nhòe c ủa những con đom đóm nh ạt nhoà giữa màn đêm rộng lớn Và khi tàu g ần đến, phố huyện dư ờng như trở nên rộn ràng hơn b ởi bóng dáng của vài ba ngư ời
đi đón bà chủ ở tỉnh về trên tay mang những chiếc đèn lồng sáng hoắc Tiếng bác Siêu v ọng ra đầy hứng khởi: “- Đèn ghi đã ra kia r ồi”
Và có ngọn lửa xanh biếc mà trong ánh m ắt của Liên thoáng th ấy như con
ma trơi bắt đầu xuất hiện thì cũng là lúc tiếng còi tàu vang lại trong gió xa Giữa đêm khuya tĩnh m ịch, tiếng còi tàu như m ột chất xúc tác thức tỉnh con người vậy
Tàu đến, Liên đánh thức em dậy, hai chị em cùng ngồi ngắm nhìn những toa tàu sáng loáng đèn Ti ếng những hành khách bắt đầu ồn ào, vồn vã Đoàn tàu vụt qua mang theo những ánh sáng chiếu xuống một vùng xua đi
vẻ tăm tối vốn có, những đồng kèn l ấp lánh ở các địa hạng sang thu hút ánh
Trang 8mắt chị em Liên Cuối cùng, tàu tạm biệt phố huyện rồi lặng lẽ đi xa, khu ất mình sau rặng tre già Tàu hôm ấy không đông như bao chuy ến tàu trư ớc nhưng vẫn mang đến cho tâm hồn những đứa trẻ kia bao cảm xúc xốn xang, bởi lẽ, đó là ư ớc mơ, là khao khát nh ỏ nhoi v ề những điều đẹp đẽ, nhưng
hy vọng vào m ột tương lai tươi sáng hơn nh ững gì nơi tăm t ối, tàn t ạ chốn phố huyện nghèo Hai ch ị em Liên cố thức đợi tàu không chỉ là như lời mẹ dặn, đoàn tàu đến may ra bán đư ợc chút ít gì hàng hoá mà còn là s ự ngóng đợi sâu thẳm trong tâm hồn của chị em Liên Chuyến tàu mang theo những ánh sáng ước vọng và cả những kí ức trẻ thơ, khiến Liên nhớ về những ngày ở Hà Nội thật tươi đ ẹp, và cả những mộng tư ởng xa xôi v ề một Hà Nội rạo rực, sôi động, huyên náo và vui v ẻ Còn tàu đêm đã mang đ ến một thế giới khác hẳn với những kiếp ngư ời tàn t ụi, nghèo khổ nơi đây Sự tương phản ấy không chỉ phản ánh được hiện thực mà còn cho thấy được tâm hồn luôn vươn tới ánh sáng, trân tr ọng và mơ ư ớc về điều tốt đẹp trong tương lai của những con người nơi đây
Tàu đêm đến, là lúc những người buôn bán, hàng quán có dịp để bán thêm cho những vị hành khách trên chuy ến tàu kia những vật phẩm cần thiết Dù
đã về khuya ,họ vẫn thức để đợi tàu hòng bán hàng kiếm tiền mưu sinh dẫu chỉ là vài ba bao thu ốc, bánh xà phòng, vài h ộp cơm Chuyến tàu đêm đư ợc miêu tả thật đa sắc, qua hình ảnh chuyến tàu, hi ện thực kiếp sống nghèo khổ lại đư ợc hiện lên tr ần trụi đến xót xa Có ch út gì đó khiến ta thổn thức, thương cảm trước cuộc sống đầy những lắng lo tủn mủn, thiếu ánh sáng hy vọng quá những kiếp ngư ời nghèo kh ổ nhạt nhoà, mông lung, vô đ ịnh Thạch Lam đã rất thành công trong vi ệc miêu tả chuyến tàu đêm l ồng ghép trong sự phát triển tâm lí nhân v ật, đó là hai chị em Liên Dù rất buồn ngủ song hai ch ị em vẫn đón đ ợi đoàn tàu, ti ếng An thủ thỉ bên tai chị: “- Tàu đến, chị thức em đấy nhé!”
Trang 9Đoàn tàu vụt qua mang theo những ánh sáng chiếu xuống một vùng xua đi
vẻ tăm tối vốn có, những đồng kèn l ấp lánh ở các địa hạng sang thu hút ánh mắt chị em Liên Cuối cùng, tàu tạm biệt phố huyện rồi lặng lẽ đi xa, khu ất mình sau rặng tre già Tàu hôm ấy không đông như bao chuy ến tàu trư ớc nhưng vẫn mang đến cho tâm hồn những đứa trẻ kia bao cảm xúc xốn xang, bởi lẽ, đó là ư ớc mơ, là khao khát nh ỏ nhoi v ề những điều đẹp đẽ, nhưng
hy vọng vào m ột tương lai tươi sáng hơn nh ững gì nơi tăm t ối, tàn t ạ chốn phố huyện nghèo Hai ch ị em Liên cố thức đợi tàu không chỉ là như lời mẹ dặn, đoàn tàu đến may ra bán được chút ít gì hàng hoá mà còn là s ự ngóng đợi sâu thẳm trong tâm hồn của chị em Liên
Chuyến tàu mang theo nh ững ánh sáng ư ớc vọng và c ả những kí ức trẻ thơ, khiến Liên nh ớ về những ngày ở Hà Nội thật tươi đẹp, và cả những mộng tưởng xa xôi về một Hà Nội rạo rực, sôi động, huyên náo và vui vẻ Còn tàu đêm đã mang đến một thế giới khác hẳn với những kiếp người tàn tụi, nghèo khổ nơi đây Sự tương phản ấy không ch ỉ phản ánh được hiện thực
mà còn cho th ấy đư ợc tâm hồn luôn vươn t ới ánh sáng, trân tr ọng và mơ ước về điều tốt đẹp trong tương lai của những con người nơi đây.Tàu đêm đến, là lúc những người buôn bán, hàng quán có d ịp để bán thêm cho những
vị hành khách trên chuy ến tàu kia những vật phẩm cần thiết
Dù đã về khuya ,họ vẫn thức để đợi tàu hòng bán hàng kiếm tiền mưu sinh dẫu chỉ là vài ba bao thu ốc, bánh xà phòng, vài h ộp cơm Chuy ến tàu đêm được miêu tả thật đa sắc, qua hình ảnh chuyến tàu, hiện thực kiếp sống nghèo khổ lại đư ợc hiện lên trần trụi đến xót xa Có chút gì đó khi ến ta thổn thức, thương c ảm trư ớc cuộc sống đầy những lắng lo tủn mủn, thiếu ánh sáng hy v ọng quá những kiếp ngư ời nghèo khổ nhạt nhoà, mông lung,
vô định Thạch Lam đã rất thành công trong việc miêu tả chuyến tàu đêm lồng ghép trong s ự phát triển tâm lí nhân v ật, đó là hai chị em Liên Đ ồng thời, cũng khiến ta không khỏi tò mò v ẻ sự thú vị của đoàn tàu s ắp cập gà
Trang 10kia có gì mà khi ến cậu bé kia mong ch ờ đến vậy Khi tàu đi, nó cũng đ ể lại trong lòng hai nhân v ật những tiếc nuối khó t ả Hai ch ị em cứ trông theo những đốm than đ ỏ trên đường và cái chấm đỏ của chiếc đèn xanh trên toa sau cùng của con tàu Dù đã đi xa, ti ếng còi v ẫn vang đ ộng để lại dư âm khó phai trong lòng nhân v ật và cả trong lòng mỗi ngư ời
Qua hình ảnh chuyến tàu đêm, ta th ấy được tấm lòng thi ết tha của tác giả đối với những con người nghèo khổ Với Thạch Lam, ông đã dành một tình cảm đầy yêu thương c ủa trân trọng thật nhiều cho những người lao động khốn khó, nghèo nàn v ề vật chất nhưng tình thân l ớn lao, v ẫn chăm chỉ, cần mẫn với lao động, giàu lòng yêu thương , gắn bó Ở họ, sâu th ẳm trong tâm hồn còn chất chứa những niềm tin, nh ững hy v ọng, dù gian nan, v ất vả vất không ngưng nuôi mơ ước, hướng vẻ những điều đẹp đẽ
4 Hình ảnh chuyến tàu đêm trong truy ện ngắn Hai đứa trẻ ngắn
Thạch Lam nhà văn có nh ững cách nhìn chân thực và thực tế về cuộc sống của những con ngư ời nghèo kh ổ trong xã hội, một bức tranh ph ố huyện nghèo khổ xác xơ, nơi đây con ngư ời đang vật lộn, chống chọi với với
nghèo đói Hình ảnh chuyến tàu xuất hiện xua tan đi màn đêm u tối và
mang lại một chút niềm tin, hi v ọng về một tương lai đổi mới dù ch ỉ là thoáng qua
Con tàu là phương tiện di chuyển xuất hiện từ thế kỷ 19 do thực dân Pháp xây dựng và sử dụng.Sự xuất hiện của tuyến đư ờng sắt và những con tàu hoạt động ngày đêm mang l ại nhiều thay đ ổi cho cuộc sống và xã hội Đoạn trích Hai đứa trẻ tác giả Thạch Lam đã thành công trong việc sử dụng con tàu giúp truyền tải nhiều thông điệp về cuộc sống
Tác giả đã quan sát những hoạt động của con ngư ời cả ngày và đêm, ban ngày con người phải lăn lộn kiếm sống qua ngày Ban đêm là thời gian yên tĩnh nhưng vẫn còn rất nhiều mảnh đời vất vả nào là người đi hát xẩm, bán
Trang 11cháo, còn có c ả trẻ em, đó là hai ch ị em Liên và An Cu ộc sống trư ớc đây của hai chị em vốn sung túc trên thành ph ố nhưng hi ện thực cả hai đối mặt với sự nghèo đói và chính vì v ậy lúc nào hai ch ị em cũng trông ch ờ chuyến tàu đêm
Phố huyện nghèo xơ xác, bu ổi tối cảnh vật cũng tr ở nên tiêu đi ều và tối tăm bởi không có ánh đèn, chỉ có âm thanh của những con côn trùng, tiếng người rao, những ánh đèn dầu như trở nên quá quen thuộc Mỗi người ai cũng trông chờ một thứ ánh sáng mới để giúp họ vượt qua khó khăn, ánh sáng từ đoàn tàu mang l ại nhiều hi vọng, đó là lý do mà c ả hai chị em dù rất buồn ngủ nhưng đều cố thức đến nửa đêm
Ánh sáng của đoàn tàu đến giúp con ngư ời nghèo nơi đây b ừng tỉnh thoát khỏi hiện thực của cuộc sống, chuyến tàu đêm như m ột niềm hi vọng cho tất các cư dân nơi này cho dù nó có nh ỏ nhoi, chốc lát nhưng lại vô cùng quan trọng, ý nghĩa
Hình ảnh con tàu trong tác ph ẩm đều có những nghĩa riêng bi ệt vô cùng độc đáo đó là tả thực và mang hình ảnh tượng trưng Ngoài ta thực một chuyến tàu đêm xuất hiện và biến mất, thứ ánh sáng c ủa đoàn tàu mang l ại một thế giới khác cho hai ch ị em, một thế giới “vui vẻ và huyên náo” hơn rất nhiều so với thực tại của cuộc sống Đó là sự đối lập mà hai chị em có thể cảm nhận, rõ ràng trong tâm h ồn Liên luôn khao khát mong mu ốn thay đổi thực tế cuộc sống u ám và tối tăm này
Hình ảnh đoàn tàu đến với biết bao nhiêu niềm vui, vạn vật cũng tr ở nên đổi khác và rời đi không còn những tia sáng rực rỡ mà thay vào đó là
những chiếc đèn dầu heo hắt tất cả để lại sự tiếc nuối,hụt hẫng con tàu r ời
ga và nhanh chóng bi ến mất trong màn đêm cũng đã mang đi nhi ều ước vọng của những con ngư ời nơi đây
Trang 12Mặc dù đoàn tàu xuất hiện chỉ trong ch ốc lát nhưng lại là biểu tượng vô cùng quan trọng Đoàn tàu mang l ại thứ ánh sáng huy ền diệu soi rõ mọi thứ
và xua tan màn đêm, để lại biết nhiều niềm hi vọng, mong ước về cuộc sống tươi đẹp và đổi mới hơn trong tương lai
5 Phân tíc h cảnh đoàn tàu đi qua ph ố huyện
Phân tích cảnh đoàn tàu trong hai đ ứa trẻ
Nhà văn là ngư ời đem khí gi ới thanh cao của mình đ ể đấu tranh vì m ột thế giới thanh bình, tự do, bác ái Đâu ch ỉ hướng ngòi bút đ ến những điều lớn lao, nhà văn còn là ngư ời lắng nghe và nói hộ nỗi buồn của một con chim, chiếc lá Và đ ặc biệt nhà văn dùng cái tâm của mình đ ặt giữa nỗi buồn của những kiếp người đau kh ổ Cái tâm ấy một nhà văn xuất thân từ dòng văn chương lãng mạn như Thạch Lam lại trong sáng, long lanh đến lạ Từ một truyện ngắn không cốt truyện Hai đứa trẻ, Thạch Lam đã vẽ nên bức tranh đời sống của những phận đời le lói như ánh sáng hắt hiu nơi phố huyện nghèo Điều đáng quý hơn cả là cách nhà văn để cho “chừng ấy người trong
Trang 13bóng tối” tìm đư ợc chút ánh sáng hy v ọng từ chuyến tàu đêm đi qua ph ố huyện
Để viết lời tựa cho tập truyện Gió lạnh đầu mùa của Thạch Lam, nhà văn Khái Hưng có viết: “Ở mà người khác dùng tư tưởng, dùng lời có khi rất rậm để tả cảnh, tả tình, ông ch ỉ nói, nói m ột cách giản dị cái cảm giác của ông, cái c ảm giác ấy bao quát hết tư tư ởng của tác giả và của độc giả,
nhiều khi đi xa hơn, sâu hơn tư ởng, vì có cái ta c ảm thấy mà không th ể dùng tư tưởng để mô tả cảm giác của ta.” Lời nhận xét của một người anh trong cùng nhóm T ự lực văn đoàn đã b ộc lộ đúng cái h ồn cốt của văn
phong Thạch Lam Truyện ngắn không nặng về cốt truyện, không thiên về tình tiết và độ gay cấn mà dồn vào c ảm giác Đ ọc từng trang văn c ủa Thạch Lam ta nghe như thấm thía cái cảm giác trong ngần vừa bước ra khỏi sợi dây rung cảm của nhà văn và bắt nhịp vào s ợi dây đồng cảm của độc giả Truyện ngắn Hai đứa trẻ rút ra từ tập Nắng trong vườn (1938) lấy cảm hứng từ khoảng đời cơ cực của chính nhà văn và ch ị mình thời thơ ấu.Cái hay của truyện ngắn Hai đứa trẻ được tạo ra bởi những câu văn như ru, như
êm dịu dẫn dắt tâm hồn vào cuộc đời thực, có những con người thực đang chờ đợi được sự giao c ảm và thấu hiểu Những cuộc đời như hai ch ị em Liên, An, m ẹ con chị Tí, vợ chồng bác Xẩm, bác Siêu, bà c ụ Thi…lần lượt hiển hiện lên trên n ền bức tranh ph ố huyện nhập nhoạng giữa ánh sáng và bóng tối mà bóng tối giữ thế thượng phong Toàn c ảnh phố huyện chật hẹp được cảm nhận qua cái nhìn đầy tâm trạng của chị Liên, cũng là nhân vật chính trong truy ện ngắn Dòng th ời gian v ật lý chảy chung dòng th ời gian tâm lý để bức tranh phố huyện từ chiều tàn đến nửa đêm mở ra theo câu chuyện đời của hai nhân vật Liên , An
Hai chị em Liên, An đã t ừng có những ngày mơ m ộng bên gia đình ở Hà Nội phồn hoa Vì gia c ảnh túng ki ệt nên hai đứa trẻ phải theo m ẹ về ở phố huyện nghèo Hai ch ị em trông coi một cửa tiệm tạp hoá bé xíu g ần ga tàu
Trang 14Cũng ở đó bao nhiêu số phận hẩm hiu, mỗi người một cảnh, mỗi người một nét vẽ để bức tranh hiện thực cuộc đời hiện ra đáng thương Nh ững đứa trẻ con nhà nghèo bám víu vào vài ba th ứ sót lại của một buổi chợ tàn “Chúng nhặt nhạnh thanh n ứa, thanh tre, hay b ất cứ cái gì có thể dùng đư ợc của các người bán hàng để lại” Mẹ con chị Tí trông chờ vào hàng nước cỏn con, đơn sơ mà vẫn ế ẩm Ngọn đèn lay lắt của chị không đủ sáng một vùng đất cát Hai v ợ chồng bác Xẩm với đứa con t ội nghiệp thu đ ời mình trên manh chiếu rách cùng ti ếng đàn bầu bần bật trong im lặng Tiếng cư ời khanh khách của bà cụ Thi điên say không khi ến bầu không gian ph ố huyện nới rộng ta mà dường như càng ng ột ngạt hơn b ởi nỗi bế tắc nén ch ặt trong những bư ớc đi lảo đảo của bà Đời bác Siêu thì có hơn gì cho dù bác có bán thứ quà xa x ỉ đi nữa Gánh n ặng áo cơm đâu ch ỉ bóp ngh ẹt không khí vào buồng phổi của ngư ời lớn, cả hai đứa trẻ như Liên, An cũng vì n ỗi lo
miếng ăn mà đánh m ất tuổi thơ vô tư Nh ất là chị Liên, cô chị có đôi mắt của một thế giới nội tâm bí ẩn đầy tình thương và s ự tử tế Cũng chị Liên, nhân vật duy nh ất ý thức được đầy đủ, tinh tế nỗi buồn tẻ của mình
Sự bế tắc tù túng c ủa phố huyện len lỏi vào trong từng hơi thở đặc sệt bóng đêm tưởng chừng không có điểm vô cùng Vậy mà họ vẫn đều đặn như một con ong chăm chỉ hoàn thành phần việc của mình từ khi chiều xuống đến lúc nửa đêm Chị Tí vẫn chong đèn đ ợi khách, v ợ chồng bác Xẩm lại trải manh chiếu rách, gánh ph ở bác Siêu v ẫn kĩu kịt bước qua.”Chừng ấy người trong bóng tối mong đ ợi một cái gì tươi sáng cho s ự sống nghèo khổ hằng ngày của họ.” Điều họ trông đợi nhất cũng là tấm lòng ưu ái c ủa nhà văn dành cho ph ận đời bé mọn không gì khác là chuy ến tàu cu ối cùng c ủa đêm Chuyến tàu xu ất phát từ Hà Nội về ngang ph ố huyện nghèo Chuy ến tàu đêm là hoạt động cuối cùng của một ngày cũng sự chờ đợi cuối cùng trước khi khép lại bức tranh không quá nhi ều ánh sáng
Trang 15Cuộc ghé thăm chóng vánh c ủa chuyến tàu đêm đư ợc miêu tả theo trình từ thời gian trước, trong và sau khi đoàn tàu đi q ua phố huyện Chuy ến tàu này vẫn đi ngang m ỗi ngày lúc 9 gi ờ tối theo lộ trình khách quan đư ợc định sẵn Tuy vậy qua cái nhìn ch ủ quan của nhà văn và cũng như s ự mong đợi của “chừng ấy ngư ời”, con tàu qua ph ố huyện là việc nên làm, c ần làm bởi
nó đối với người dân phố huyện là cả một thói quen của cảm xúc và ước vọng Con tàu chiếm lấy sự háo hức của hai đứa trẻ vì thế mà dù buồn ngủ ríu cả mắt nhưng An v ẫn dặn chị đánh thức mình dậy khi tàu đến
Thời điểm mà đoàn tàu s ắp đi qua ph ố huyện đư ợc đánh d ấu bằng sự trở lại của tiếng trống thu không Ti ếng trống này đã xu ất hiện ngay ph ần đầu truyện như một dấu hiệu của ngày tàn Đến đêm, nó l ại vang lên “m ột tiếng ngắn, khô khan, không vang đ ộng ra xa, rồi chìm ngay vào bóng t ối” So với tiếng trống ban chi ều rời rạc điểm nhịp sống nặng nề thì ti ếng trống cầm canh ban đêm cũng u u ất không kém B ản thân tiếng trống thu không báo hiệu bước đi của thời gian, cũng là d ấu hiệu đủ uy lực giục giã nh ất phố huyện nhưng dư ờng như sự góp mặt của nó không làm t ừng bừng hoặc khiến thời gian trôi nhanh mà m ọi thứ dường như ngưng đ ộng theo cái ao
tù phẳng lặng này Dấu hiệu tiếp theo cho sự xuất hiện của đoàn tàu là những người làm công trong hi ệu khách đi đón bà ch ủ từ tỉnh về Đoàn tàu xuất hiện với ánh sáng c ủa đèn ghi theo l ời hô đầy phấn khởi của bác Siêu Cảnh đợi tàu của hai chị em Liên, An và nh ững con ngư ời nhỏ bé nơi ph ố huyện đư ợc nhà văn miêu t ả tỉ mỉ như thể đó chính là kỳ vọng của nhân vật mình, háo hức đến không n ỡ bỏ sót chi ti ết nào Mỗi hình ảnh, âm thanh trong lúc này đều là sự sống, một sự sống đang cựa mình vang động trong đêm Hai đứa trẻ dùng mọi giác quan nhạy bén vốn có để nhìn, nghe, cảm những gì thu ộc về đoàn tàu Hai đ ứa trẻ “nghe th ấy tiếng dồn dập, tiếng xe rít mạnh vào ghi” Nhìn th ấy “một làn khói bừng sáng trắng lên đ ằng xa, tiếp đến tiếng hành khách ồn ào khe kh ẽ” Con tàu m ỗi lúc m ỗi tiến đến