Tập trung t ất cả tài sản vào một danh m ục Nhiều nhà đầu tư m ới bước vào thị trường chứng khoán thư ờng có những mối quan tâm về OTC là gì, m ua c ổ phiếu OTC như th ế nào?…Đặc biệt là
Trang 1THỊ TRƯỜNG OTC LÀ GÌ? NH ỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ THỊ TRƯỜNG
OTC
Mục lục
• 1 Thị trường OTC là gì?
• 2 Ưu điểm và nhược điểm của sàn giao dịch OTC
o 2.1 Ưu điểm
o 2.2 Nhược điểm
• 3 Lý do nhà đầu tư thích giao dịch trên sàn OTC là gì?
o 3.1 Lợi nhuận cao
o 3.2 Nhiều lựa chọn và cơ hội hơn
o 3.3 Sự phát triển tiền kỹ thuật số
o 3.4 Cho phép s ử dụng đòn b ẩy
o 3.5 Ngày càng đư ợc bảo mật hơn
o 3.6 Rủi ro từ chủ thể phát hành
o 3.7 Rủi ro từ thị trường
o 3.8 Rủi ro về thanh kho ản
• 4 Rủi ro lừa đảo
• 5 Những sai l ầm nên tránh khi tham gia ch ứng khoán OTC
o 5.1 Kh ối lư ợng giao d ịch quá thấp ở danh mục đầu tư
o 5.2 Th ị trường có sự biến động mạnh
o 5.3 Tập trung t ất cả tài sản vào một danh m ục
Nhiều nhà đầu tư m ới bước vào thị trường chứng khoán thư ờng có những mối quan tâm về OTC là gì, m ua c ổ phiếu OTC như th ế nào?…Đặc biệt là thị trường OTC t ại Việt Nam có hợp pháp hay không? Tất cả những kiến thức về OTC từ cơ bản đến nâng cao sẽ được mình giải đáp trong bài vi ết dưới đây
Thị trường OTC là gì?
Thị trường OTC ( là từ viết tắt của Over the Country Market), là th ị trường mua – bán chứng khoán không d ựa trên các sàn giao d ịch tập trung HNX hay HOSE Dựa trên sự thỏa thuận giá cả, số lượng của bên mua – bên bán là cách mà thị trường OTC ho ạt động Bê n mua và bên bán g ặp nhau nhờ vào các thiết bị có thể kết nối internet và thi ết bị đầu cuối có g ắn kết với nhau
Trang 2thông qua các nền tảng trung gian do nh ững công ty chứng khoán cùng nhau như duy trì như diễn đàn,website
Thị trường OTC ngày nay ho ạt động rất nhộn nhịp mặc dù chưa có không gian giao dịch hay văn phòng riêng c ủa các sàn giao d ịch Người ta tham gia vào thị trường chứng khoán OTC do nó có th ể mang lại lợi nhuận cao nhưng đồng nghĩa với đó là sự rủi ro cho các nhà đầu tư
Ưu điểm và nhược điểm của sàn giao dịch OTC
Ưu điểm
Nếu như trong th ị trường chứng khoán thì sàn giao d ịch chỉ tập trung vào thứ
2 đến thứ 6 (tức là hoạt động tập trung vào các ngày trong tu ần còn cuối tuần thì thị trường nghỉ) Tuy nhiên thì sàn giao d ịch OTC thì khác, cu ối tuần chính là th ời gian hoạt động sôi nổi nhất Bên cạnh đó, trong khi các sàn chứng khoán tập trung chỉ cho phép ngư ời đầu tư mua c ổ phiếu của các công
ty đã niêm yết trên sàn chứng khoán rồi thì thị trường OTC làm được cả hai Việc mua bán tại OTC đư ợc diễn ra nhanh chóng b ởi quy trình mua bán đơn giản, tự thoả thuận giá giữa người mua và bán thông qua vài thao tác và ti ền lập tức được chuyển vào tài khoản của ngư ời bán
Trang 3Sàn OTC là gì?
Nhược điểm
Mặc dù không cần đến sàn giao d ịch chứng khoán hay trung tâm lưu ký ch ứng khoán tuy nhiên th ị trường OTC vẫn cần có bên trung gian đ ể tiến hành giao dịch Bên trung gian thư ờng sẽ là người tạo ra “sân chơi” OTC cho các nhà đầu tư, họ thu phí dựa vào mỗi giao dịch thực hiện thành công Mức phí của bên trung gian s ẽ cao hơn so v ới thị trường chứng khoán trên các sàn ch ứng khoán tập trung
Giá của thị trường OTC dựa trên sức mua và bán nội bộ của sàn OTC, không
bị ảnh hưởng nhi ều bởi thị trường thực tế Do đó, luôn b ị biến động liên t ục
do lượng người mua và người bán lúc đột biến, có những lúc chẳng có ai
Lý do nhà đầu tư thích giao dịch trên sàn OTC là gì?
Sàn giao dịch OTC mặc dù tồn tại một số hạn chế nhưng nó v ẫn hoạt động liên tục và ngày càng phát tri ển Ví dụ như có th ể kể đến SanOTC.com, là một sàn giao dịch OTC ph ổ biến tại thị trường OTC Vi ệt Nam T ại đây có hơn 250.000 nhà đầu tư OTC hoạt động tích cực mỗi tháng trên nền tảng này Dưới đây là những lý do khiến sàn giao dịch OTC phát triển không chỉ tại Việt Nam mà còn c ả trên thế giới:
Lợi nhuận cao
Người mua và người bán không chịu ảnh hưởng quá nhiều vào thị trường vì giá cả cả là tự thỏa thuận giữa hai bên nên h ọ có thể tự đưa ra mức kỳ vọng của mình Đ ặc biệt là cổ phiếu của các ngân hàng, ví d ụ như cổ phiếu của ngân hàng VPBank lúc lên sàn ch ỉ 15.000 đồng/cổ phiếu, nhưng sau khi đưa lên thị trường OTC mức giá đư ợc đẩy lên 70.000 đ ồng/cổ phiếu
Trang 4Chưa kể, tại thị trường OTC cổ phiếu còn thực hiện các giao dịch các mã chưa lên sàn, nên giá trị phần lớn là do nhà đầu tư tự phân tích, dự đoán, còn
về nhu cầu của thị trường thì chưa sát th ực tế
Nhiều lựa chọn và cơ hội hơn
Tại Việt Nam không có nhi ều loại tài s ản phái sinh ở thị trường OTC, nhưng
ở nước ngoài thì các sản phẩm chứng khoán phái sinh, quy ền chọn nhị phân, CFD, Forex được giao dịch với số lượng vô cùng lớn Mặc dù ở nước ngoài nhưng các nhà đầu tư vẫn có thể cách tạo tài khoản và giao dịch các sản phẩm phái sinh trên th ị trường quốc tế Vì v ậy việc có nhiều loại tài sản để giao dịch sẽ giúp các nhà đ ầu tư OTC có th ể đa dạng đư ợc danh mục sản phẩm đầu
tư
Giao dịch trên sàn OTC giúp nhà đ ầu tư có nhi ều cơ hội
Sự phát triển tiền kỹ thuật số
Tiền ảo đến thời điểm hiện tại không còn ảo nữa rồi, Thị trường
cryptocurrency hi ện nay lớn đến mức mà không th ể sập được, tiền ảo giờ không chỉ đơn thu ần là tiền ảo nữa, giá trị vốn hoá th ị trư ờng Bitcoin cũng đã đạt ngưỡng 1.000 tỷ USD (chưa bao gồm những crypto khác)
Từ đây để tăng số lượng các danh mục đầu tư hi ệu quả, nhiều sản phẩm phụ trợ cho thị trường crypto đã ra đ ời Và thị trường OTC cũng không ph ải ngoại
lệ trong cuộc đầu tư này
Thị trường phái sinh Bitcoin đã b ằng 1/3 th ị trường Bitcoin truy ền thống chỉ riêng năm 2020 và trong tương lai d ự đoán sẽ còn phát triển hơn nữa Nhiều chuyên gia dự đoán rằng thị trường phái sinh c ủa Bitcoin sẽ nhanh chóng vượt qua thị trường chính thống trong một vài năm tới
Cho phép sử dụng đòn bẩy
Trang 5Một trong những ưu điểm nổi bật của CFD đó chính là đòn b ẩy, giúp nhà đầu
tư có thể đặt cược nhiều hơn số tiền mình có.Tại thị trường tài chính truyền thống Việt Nam khi giao d ịch không cho phép dùng đòn b ẩy, chứng chỉ phổ biến ở thị trường nước ngoài Có nguyên t ắc trong việc sử dụng đòn b ẩy rằng
nó sẽ giúp tài s ản của bạn gia tăng nhi ều lần tuy nhiên cũng nhanh chóng
“cháy” tài khoản nếu giá đi ngược vị thế giao dịch của bạn
Ngày càng được bảo mật hơn
Quay lại thị trường OTC tại Việt Nam, trước đây trong sàn ch ứng khoán thì nếu như trư ớc đây OTC đư ợc xem trọng trong thị trường chứng khoán thì hiện nay nó đã tr ở thành “con cưng” Do v ậy mức độ bảo mật của sàn giao dịch OTC đư ợc đầu tư nhiều hơn và ho ạt động mư ợt hơn
Rủi ro từ chủ thể phát hành
So với thị trường chứng khoán t ập trung thì OTC Market không đư ợc cập nhật thông tin một cách minh b ạch và công khai Có r ất nhiều công ty phát hành cổ phiếu cố gắng che đ ậy thông tin tiêu c ực về cổ phiếu của mình, đồng thời luôn đưa ra các m ặt tốt nhất nhằm “qua m ắt” nhà đ ầu tư Đi ều này sẽ tạo rủi ro cho nhà đ ầu tư, t ốt nhất bạn đừng nên v ội đầu tư vào danh m ục đó nếu như bạn không có nhiều thông tin về công ty
Rủi ro từ thị trư ờng
Tương tự như thị trường chứng khoán, OTC market ít nhiều cũng đều phải chịu ảnh hưởng của thị trường biến động Phần lớn các nhà đ ầu tư tham gia đầu tư trên sàn OTC không có kênh thông tin chính mà s ẽ nghe ngóng, tự đánh giá, ít cập nhật thông tin so với các sàn chứng khoán tập trung
Rủi ro về thanh kho ản
Chính vì đặc điểm của sàn giao dịch OTC là tự thỏa thuận mua bán với nhau nên người bán phải tự tìm người mua hoặc người mua phải tự đi tìm người bán Đa phần công việc giao dịch đều phải nhờ đến sự hỗ trợ của các sàn OTC trung gian Và khi th ị trường biến động giảm giá mạnh sẽ rất khó đ ể bạn
có thể tìm được người mua mã c ổ phiếu đó
Với những ai tham gia OTC market thông qua nhà môi gi ới thay vì sàn OTC
sẽ giúp nhà đầu tư cắt lỗ chốt lời bất kỳ lúc nào b ởi họ đầu tư thông qua bi ến động giá chứ không thật sự sở hữu
Trang 6Rủi ro khi đầu tư vào th ị trường OTC
Rủi ro lừa đảo
Tuy rằng hoạt động thị trường OTC Vi ệt Nam là h ợp pháp như ng những quy định và hành lang pháp lý còn l ỏng lẻo Nhiều “công ty ma”hoặc công ty cố gắng khuếch đại con s ố trong báo cáo tài chính làm nhà đ ầu tư chưa có kinh nghiệm sập bẫy Đa số điều này có ở các công ty chưa niêm y ết, chưa được thẩm định độc lập để có kết quả chính xác Nhà đ ầu tư cần phải tự dùng năng lực thẩm định của bản thân đ ể đánh giá các danh m ục đầu tư như thế nào trên khi tham gia OTC
Những sai lầm nên tránh khi tham gia ch ứng khoán OTC
Khối lư ợng giao dịch quá th ấp ở danh mục đầu tư
Trường hợp này là khi bạn tham gia chứng khoán OTC thông qua sàn OTC chứ không ph ải qua môi gi ới OTC Nếu bạn mua ph ải những OTC c ổ phiếu có khối lượng giao dịch quá thấp thì dẫn đến tính thanh kho ản không có, c ộng thêm việc giá tr ị trên thị trường sẽ ít có kh ả năng tăng trư ởng
Vậy mua cổ phiếu OTC như thế nào? Để mua OTC cổ phiếu ở Việt Nam, bên bán và bên mua tr ực tiếp thương lượng Sau đó đôi bên m ới quyết định mua bán chứng khoán OTC M ọi hoạt động đều thông qua sàn OTC trung gian Và trong tương lai hình thức giao dịch này sẽ bị thay thế bởi xu hướng phát triển thị trường Vậy mua c ổ OTC như thế nào thì đi ều quan trọng chủ đầu tư cần tìm hiểu nhiều ngu ồn trư ớc khi mua
Trang 7Thị trường có sự biến động mạnh
Khi thị trường biến động mạnh thì chưa phải thời điểm thích hợp để tham gia đầu tư trên sàn OTC Tuy nhiên đây l ại là cơ hội cho các nhà đầu tư giao dịch thông qua môi gi ới OTC Biến động mạnh cũng có nghĩa là giá s ẽ tăng giảm liên tục và chênh lệch khoảng giá cao Và không có gì là là vì b ản chất của nhà môi giới OTC là kiếm được tiền thông qua sự biến động giá
Tập trung tất cả tài sản vào một danh m ục
Bạn cần phân bổ nguồn vốn vào nhi ều danh mục khác nhau không ch ỉ riêng thị trường OTC mà các th ị trường đầu tư khác cũng như th ế Và cho dù b ạn là nhà đầu tư mạo hiểm hay nhà đầu tư an toàn cũng phải phân bổ tài sản ở
nhiều rổ thay vì d ồn “tất cả trứng vào một rổ”duy nhất
CH I T I ẾT QU Y T R ÌN H M Ở TÀ I KH O ẢN C HỨ NG KH OÁ N D Ễ H I ỂU
Mục lục
• 1 Tại sao phải mở tài khoản chứng khoán?
• 2 Cách m ở tài khoản giao d ịch chứng khoán thông d ụng
o 2.1 M ở tại sàn giao d ịch (mở trực tiếp)
o 2.2 M ở từ xa (đăng ký ch ứng khoán online
Trang 8• 3 Lựa chọn nơi mở tài khoản chứng khoán phù h ợp
o 3.1 Yếu tố phí giao d ịch
o 3.2 Ch ất lư ợng tư vấn
Để dễ dàng cho quá trình trao đổi trên thị trường giao dịch, các nhà đầu tư phải bắt đầu bằng việc mở tài khoản chứng khoán
Vậy quá trình mở cụ thể như thế nào?
Tại sao phải mở tài khoản chứng khoán?
Thị trường chứng khoán đang ngày càng kh ẳng định vị thế của mình dù chỉ mới đi vào ho ạt động từ năm 2000 Đến nay, tại Việt Nam đã có hơn 70 công
ty chứng khoán v ới quy mô l ớn nhỏ khác nhau trên th ị trư ờng
Nhờ có ưu đi ểm về lợi nhuận cũng như th ời gian đầu tư linh động hơn những kênh khác, thị trường chứng khoán trở thành sân chơi hấp dẫn đối với các nhà đầu tư
Hiểu một cách đơn giản, tài khoản chứng khoán là nơi mà các nhà đ ầu tư cất giữ tiền, cổ phiếu, trái phi ếu cũng như các lo ại chứng khoán khác
Để có thể thực hiện các giao dịch mua - bán, hay trao đổi các loại chứng khoán, bu ộc nhà đầu tư phải có tài kho ản tại một công ty chứng khoán bất kỳ
Trang 9Mặc dù chưa có bất cứ thông báo chính th ức nào gi ới hạn số lượng tài khoản, tuy nhiên t ại mỗi công ty chứng khoán khách hàng ch ỉ được mở duy nhất một tài khoản giao d ịch
Cách mở tài kho ản giao dịch chứng khoán thông d ụng
Mở tại sàn giao dịch (mở trực tiếp)
Tại những nơi có sàn giao d ịch chứng khoán, b ạn có thể đến trực tiếp địa chỉ công ty để yêu cầu nhân viên hỗ trợ mở tài khoản chứng khoán (còn gọi là cách mở tk chứng khoán tại chỗ)
Cách đăng ký chứng khoán tương đối đơn giản, bạn chỉ cần mang CMND hoặc CCCD còn hiệu lực và điền vào form đăng ký c ủa nơi giao dịch Sau đó, đợi khoảng từ 10-15 phút để hoàn tất các thủ tục là bạn đã có ngay một tài khoản chứng khoán
Mở từ xa (đăng ký chứng khoán online
Hiện nay, nhiều công ty chứng khoán cho phép khách hàng có th ể mở tài khoản trực tuyến (còn gọi là mở tk chứng khoán online) Do đó, b ạn còn có thể mở tài khoản giao dịch chứng khoán online ở bất kỳ đâu, thậm chí là ngay tại nhà Đây cũng là cách mở tài khoản chứng khoán thông d ụng nhất trong thời gian g ần đây
Tùy vào nhu c ầu, bạn có thể truy cập vào website ho ặc tải ứng dụng của công
ty chứng khoán đ ể đăng ký
Trang 10Sau đây, xin cung cấp cho bạn cách đăng ký tài khoản chứng khoán
online chi tiết:
• Chuẩn bị: 01 căn cư ớc công dân + 01 đi ện thoại di động để nhận mật
mã OTP Bên c ạnh đó, Anfin khuyên r ằng bạn nên dùng đi ện thoại có camera tốt vì một số công ty chứng khoán sẽ định dạng khách hàng tr ực tuyến bằng phương pháp nh ận diện khuôn mặt
• Bước 1: Bạn chỉ cần nhập các thông tin cơ bản như: họ tên, số điện thoại, email, địa chỉ Bên c ạnh đó, để tiện cho vi ệc rút tiền thì bạn cũng cần phải cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng để liên kết với tài khoản chứng khoán
• Bước 2: Lúc này, bạn đã tạo tài khoản giao dịch chứng khoán thành công Bạn sẽ nhận được email từ công ty chứng khoán với yêu cầu hoàn tất thêm hồ sơ để cập nhật hoàn thi ện tài khoản
• Hồ sơ bao g ồm: hai bản cứng đăng ký mở tài khoản và sử dụng dịch vụ giao dịch chứng khoán đã đư ợc ký tên đầy đủ, một bản photo căn cư ớc công dân
Bạn có thể gửi đến phòng giao dịch của công ty qua đư ờng bưu đi ện, nhân viên môi gi ới, ho ặc bạn có thể tới trực tiếp chi nhánh đ ể gửi
Thời gian yêu cầu hoàn thi ện hồ sơ trong th ời hạn nhất định (kho ảng vài
tuần) kể từ khi lập tk chứng khoán thành công
Lưu ý quan trọng về cách đăng ký chứng khoán online: Trong trường hợp khách hàng chưa kịp hoàn thiện hợp đồng trong thời hạn đã cho, tài khoản chứng khoán có th ể bị chặn đặt lệnh và gián đoạn giao dịch Vì v ậy, bạn nhớ hoàn thiện hợp đồng mở tài khoản trong thời hạn nhé!
Tuy nhiên việc đăng ký m ở tài khoản chứng khoán online này chỉ có 50% thực hiện trực tuyến Bởi lẽ, để mở tài khoản cổ phiếu thành công thì c ần có chữ ký của chủ tài khoản để hoàn tất quy trình
Ngay từ bước đăng ký tk ch ứng khoán, nhà đ ầu tư phải kỹ càng trong việc lựa chọn công ty để đăng ký cũng như hoàn thành các công đo ạn một cách chính xác và nhanh chóng Một số tiêu chí lựa chọn nơi mở tài khoản chứng khoán trực tuyến tiêu biểu như:
• Dựa vào mức độ uy tín và quy mô th ực tế của công ty
• Thiết bị công nghệ tiên tiến, giao dịch một cách nhanh chóng, chính xác và ổn định
• Hỗ trợ dịch vụ chăm sóc khá ch hàng chuyên nghi ệp, tận tâm
• Người môi giới có khả năng tư vấn cũng như giúp đầu tư hiệu quả cao
Trang 11• Miễn phí các chi phí giao d ịch, cạnh tranh
• Quy trình m ở tài khoản chứng khoán dễ, thuận tiện
Lựa chọn nơi mở tài khoản chứng khoán phù h ợp
Đa số các nhà đầu tư tự “trading” đã có sẵn các kiến thức về đầu tư và kinh nghiệm để có thể đưa ra quyết định và kế hoạch của mình H ọ không cần sự
hỗ trợ, tư vấn từ các công ty ch ứng khoán
Nhà đầu tư sẽ chịu trách nhiệm cho mỗi quyết định quyết định của mình, mua hay bán cổ phiếu cũng như lãi và l ỗ
Tuy nhiên, với các nhà đ ầu tư F0 chưa có kinh nghi ệm và hiểu biết về thị trường, thì bạn nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ đội ngũ tư vấn của công ty chứng khoán
Điều này có thể giúp bạn hạn chế được tối đa các rủi ro cũng như học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm đầu tư
Để có thể chọn ra nơi đăng ký tài khoản giao dịch chứng khoán phù hợp, các nhà đầu tư cần xem xét cả hai yếu tố, gồm chi phí giao dịch và chất lượng dịch vụ
Yếu tố phí giao dịch
Đây là điều không thể tránh khỏi trong giao dịch chứng khoán Trong đó, có hai loại loại phí tiêu biểu nên xem xét nh ất khi tạo tài kho ản mua cổ phiếu
Đó là phí vay ký quỹ (hay còn gọi lãi suất margin) và phí giao dịch
Đa số các công ty chứng khoán hiện nay thường áp dụng mức lãi suất margin dao động khoảng 8-14,4%/ năm, và phí giao dịch vào khoảng 0% đến 4% giá trị trong m ỗi lần thực hiện giao dịch