CHÍNH SÁCH TIỀN tệ là gì CÔNG cụ và VAI TRÒ của nó đối với nền KINH tế

Chính sách ti ền tệ thu hẹp hay chính sách ti ền tệ thắt chặt là việc Ngân hàng Nhà nước giảm mức cung tiền cho nền kinh tế.. Như vậy, Ngân hàng Nhà nước phải vận dụng kết hợp hiệu quả c

CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÀ GÌ? CÔNG CỤ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI

NỀN KINH T Ế

Mục lục

• 1 Chính sách ti ền tệ là gì?

• 2 Các lo ại chính sách ti ền tệ

o 2.1 Chính sách ti ền tệ mở rộng là gì?

o 2.2 Chính sách ti ền tệ thu hẹp là gì?

• 3 Chính sách ti ền tệ hướng tới mục tiêu gì?

o 3.1 Tăng trưởng kinh tế

o 3.2 Gi ảm tỷ lệ thất nghiệp

o 3.3 Ổn định giá c ả thị trường

o 3.4 Ki ểm soát l ạm phát

• 4 Công c ụ của chính sách tiền tệ

o 4.1 Tỷ lệ dự trữ bắt buộc

o 4.2 Tỷ giá hối đoái

o 4.3 Lãi suất chiết khấu

o 4.4 Hạn mức tín dụng

o 4.5 Nghi ệp vụ thị trường mở

o 4.6 Tái c ấp vốn

• 5 Chính sách ti ền tệ có vai trò gì v ới nền kinh t ế?

Chính sách ti ền tệ là gì?

Chính sách ti ền tệ (Monetary Policy) là chính sách kinh t ế vĩ mô, sử dụng các công cụ tín dụng và hối đoái tác động đến việc cung ứng tiền cho nền kinh t ế

nhắm tới các mục tiêu như ổn định tiền tệ, ổn định giá c ả, giảm lạm phát, giảm tỷ lệ thất nghi ệp, tăng trư ởng kinh t ế…

Các loại chính sách ti ền tệ

Có 2 loại chính sách ti ền tệ gồm chính sách tiền tệ mở rộng và chính sách tiền tệ thu hẹp

Chính sách ti ền tệ mở rộng là gì?

Chính sách ti ền tệ mở rộng hay chính sách n ới lỏng tiền tệ là gì? Là vi ệc Ngân hàng Nhà nước tăng mức cung tiền cho nền kinh tế nhiều hơn bình

thường Để làm điều này, Ngân hàng Nhà nư ớc sẽ thực hiện 1 hoặc kết hợp 2 trong 3 cách g ồm hạ lãi suất chiết khấu, giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tăng mua vào trên thị trường chứng khoán

Lúc này lãi su ất giảm, các doanh nghi ệp vay tiền nhiều hơn để phát triển kinh doanh, người dân cũng tiêu dùng nhiều hơn làm cho tổng cầu tăng, tạo thêm nhiều công ăn vi ệc làm cho ngư ời dân Từ đó, quy mô n ền kinh t ế mở rộng, thu nhập của ngư ời lao động tăng, thất nghiệp giảm Chính vì th ế, chính sách này thường được sử dụng khi nền kinh tế suy thoái, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao

Chính sách ti ền tệ thu hẹp là gì?

Chính sách ti ền tệ thu hẹp hay chính sách ti ền tệ thắt chặt là việc Ngân hàng Nhà nước giảm mức cung tiền cho nền kinh tế Việc này được thực hiện

thông qua các hành động như tăng lãi su ất chiết khấu, tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, bán chứng khoán ra thị trường

Khi đó, lãi suất tăng cao, cá nhân và tổ chức dè dặt hơn trong việc chi tiêu và đầu tư, làm cho tổng cầu giảm khiến mức giá chung cũng giảm xuống Chính

sách này được sử dụng trong điều kiện nền kinh tế đang phát triển quá nhanh, lạm phát tăng cao

Chính sách ti ền tệ hướng tới mục tiêu gì?

Dù thực hiện chính sách ti ền tệ mở rộng hay thắt chặt, mục đích của chúng đều hướng tới giảm tỷ lệ thất nghiệp, tạo công ăn việc làm cho người dân, kiểm soát l ạm phát, ổn định và phát tri ển kinh t ế bền vững

Tăng trưởng kinh tế

Mục tiêu quan tr ọng nhất của chính sách ti ền tệ là tăng trư ởng kinh tế Dựa vào sự điều chỉnh khối lư ợng cung tiền cho nền kinh tế, chính sách này tác động đến lãi suất và tổng cầu Từ đó giúp gia tăng đầu tư, tăng sản lượng chung, tăng GDP, đây là dấu hiệu cho thấy sự tăng trưởng kinh tế

Giảm tỷ lệ thất nghiệp

Chính sách ti ền tệ tác động tăng cung ti ền giúp mở rộng quy mô n ền kinh tế, các doanh nghiệp tăng cư ờng sản xuất sẽ cần nhiều nhân công hơn, t ừ đó tạo

ra nhiều việc làm cho ngư ời dân, tỷ lệ thất nghiệp giảm Tuy nhiên, vi ệc tăng cung tiền đi kèm v ới chấp nhận một tỷ lệ lạm phát nh ất định

Như vậy, Ngân hàng Nhà nước phải vận dụng kết hợp hiệu quả các công cụ tiền tệ để kiểm soát tỷ lệ thất nghiệp không vư ợt quá mức cho phép, đ ồng thời đưa nền kinh t ế ổn định và tăng trư ởng, khống chế tỷ lệ lạm phát ở mức cho phép

Ổn định giá cả thị trường

Việc ổn định giá trong kinh t ế vĩ mô s ẽ loại bỏ được biến động giá giúp Nhà nước hoạch định hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế Giá cả ổn định sẽ tạo ra môi trư ờng đầu tư ổn định, an toàn, việc này hấp dẫn các nhà đầu tư giúp thu hút thêm ngu ồn vốn vào nền kinh t ế, tạo điều kiện cho kinh tế tăng trưởng và phát triển

Kiểm soát l ạm phát

Lạm phát hi ểu đơn giản là mức giá hàng hóa chung tăng cao và đ ồng tiền giảm giá trị Việc này gây khó khăn cho vi ệc trao đổi hàng hóa trong nư ớc và

trao đổi hàng hóa với quốc tế Ngân hàng Nhà nước sử dụng chính sách tiền

tệ để bình ổn giá cả hàng hóa và g iá trị đồng tiền, kiểm soát lạm phát

Công cụ của chính sách ti ền tệ

Chính sách ti ền tệ sử dụng một số công cụ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ giá hối đoái, lãi su ất chiết khấu, hạn mức tín dụng, nghi ệp vụ thị trường mở và tái cấp vốn để điều chỉnh mức cung tiền cho nền kinh t ế

Tỷ lệ dự trữ bắt buộc

Tỷ lệ dự trữ bắt buộc là tỷ lệ lượng tiền phải giữ lại so với lượng tiền gửi huy động theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, số tiền này phải gửi tại Ngân hàng Nhà nước Do vậy, để điều chỉnh mức cung tiền cho nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước sẽ tác động vào tỷ lệ này Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ

lệ dự trữ bắt buộc, cung ti ền giảm, Ngân hàng Nhà nư ớc giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc thì cung ti ền tăng

Tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là tương quan s ức mua giữa nội tệ và ngo ại tệ, nó tác đ ộng tới xuất nhập khẩu, trao đ ổi ngoại tệ, dự trữ ngoại tệ Về bản chất, đây không phải công c ụ của chính sách ti ền tệ vì nó không tác đ ộng làm thay đổi lượng cung tiền Tuy nhiên, nó là công c ụ hỗ trợ quan tr ọng cho chính sách ti ền tệ Điều chỉnh tỷ giá hối đoái được Ngân hàng Nhà nước thực hiện khi muốn điều chỉnh lượng cung tiền bằng ngoại tệ của nền kinh tế:

• Để tăng cung tiền bằng ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh giảm tỷ giá hối đoái b ằng cách mua vào gi ấy tờ có giá c ủa các Ngân hàng Thương mại trên thị trường mở bằng ngoại tệ

• Để giảm cung tiền bằng ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh tăng tỷ giá hối đoái bằng cách bán giấy tờ có giá cho các Ngân hàng Thương mại và thu về ngoại tệ

Lãi suất chiết khấu

Là lãi suất Ngân hàng Nhà nư ớc cho các Ngân hàng thương m ại vay đối với các khoản vay đáp ứng nhu cầu tiền mặt bất thư ờng Điều chỉnh lãi suất chiết khấu, lư ợng tiền cơ s ở thay đổi, cung tiền cũng thay đổi theo

Các Ngân hàng thương mại phải dự trữ lượng tiền mặt nhất định để đáp ứng nhu cầu rút ti ền mặt bất thường của khách hàng N ếu khoản dự trữ này không

đủ, Ngân hàng thương mại sẽ vay Ngân hàng Nhà nước với lãi suất chiết khấu

Nếu Ngân hàng Nhà nư ớc điều chỉnh lãi su ất chiết khấu tăng, Ngân hàng thương mại sẽ phải dè chừng khoản vay này, chủ động dự trữ nhiều hơn, từ

đó cung tiền trong nền kinh tế giảm Ngược lại, nếu Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh giảm lãi suất chiết khấu, các Ngân hàng thương mại vay nhiều hơn, cung tiền tăng lên

Hạn mức tín dụng

Đây là mức dư nợ tối đa Ngân hàng Nhà nước quy định mà các Ngân hàng thương mại phải chấp hành khi cấp tín dụng cho nền kinh tế Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh hạn mức tín dụng tăng, cung tiền tăng; điều chỉnh hạn mức tín dụng giảm, cung tiền giảm

Nghiệp vụ thị trư ờng mở

Nghiệp vụ thị trư ờng mở là việc Ngân hàng Nhà nư ớc mua ho ặc bán các lo ại chứng khoán trên th ị trường mở Việc này tác đ ộng đến lư ợng dự trữ của các Ngân hàng thương mại, ảnh hưởng đến việc cung ứng tín dụng của họ ra thị trường, từ đó điều chỉnh lượng cung tiền

Nếu Ngân hàng Nhà nư ớc mua chứng khoán trên th ị trường mở, các Ngân hàng thương mại có thêm khoản tiền dự trữ, lượng cung tiền cho nền kinh tế tăng Ngược lại, nếu Ngân hàng Nhà nước bán chứng khoán, lượng cung tiền

sẽ giảm Đây chính là m ục tiêu của chính sách tiền tệ

Tái cấp vốn

Là việc Ngân hàng Nhà nư ớc cấp tín d ụng cho các Ngân hàng thương m ại thông qua việc mua bán gi ấy tờ có giá, từ đó cung cấp ngu ồn vốn ngắn hạn và phương tiện thanh toán cho Ngân hàng thương m ại Qua đó, Ngân hàng Nhà nước đã tăng lượng tiền cung ứng cho nền kinh tế

Chính sách ti ền tệ có vai trò gì v ới nền kinh t ế?

Chính sách ti ền tệ có vai trò quan tr ọng trong vi ệc điều tiết lư ợng tiền lưu thông trong n ền kinh t ế Thông qua chính sách này, Chính ph ủ và Ngân hàng Nhà nước kiểm soát được hệ thống tiền tệ

Qua đó thực hiện các mục tiêu như kiềm chế lạm phát, giảm tỷ lệ thất nghiệp, bình ổn giá, ổn định sức mua của đồng tiền, thúc đẩy tăng trư ởng kinh t ế Đây cũng là công cụ để Ngân hàng Nhà nước kiểm soát hoạt động của toàn bộ Ngân hàng thương mại và Tổ chức tín dụng trên toàn quốc

Ví dụ: Dịch bệnh covid 19 ảnh hư ởng lớn đến nền kinh t ế, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện chính sách tiền tệ để ổn định tình hình kinh tế Tiêu biểu nhất là việc cắt giảm lãi suất, nhờ đó giảm gánh n ặng tài chính và đ ẩy mạnh hoạt động đầu tư kinh doanh, thúc đ ẩy kinh tế phát tri ển trong tình hình d ịch bệnh

Cũng trong tình cảnh khó khăn của dịch bệnh, tại Quyết định số 15/2020/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính ph ủ, Ngân hàng Nhà nư ớc thực hiện tái cấp vốn cho Ngân hàng chính sách xã h ội Qua đó, ngư ời sử dụng lao động vay trả lương ngừng việc cho người lao động

Trên đây là những thông tin cơ bản nhất về định nghĩa, công cụ, mục tiêu và vai trò của chính sách ti ền tệ Hy vọng những thông tin này giúp b ạn hiểu rõ

về chính sách ti ền tệ là gì và việc thực hiện chính sách của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong tình hình hiện nay