Bên cạnh kết quả đạt được, chất lượngđội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND vẫn cònmột số hạn chế, như: tỷ lệ đảng viên là sinh viên được kết nạp Đảng cao,nhưng
Trang 1LÊ VĂN PHONG
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN
LÀ SINH VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC
CÔNG AN NHÂN DÂN HIỆN NAY
LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
Trang 2LÊ VĂN PHONG
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN
LÀ SINH VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC
CÔNG AN NHÂN DÂN HIỆN NAY
Ngành: Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước
Mã số: 9310202
LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
Người hướng dẫn khoa học:
1 PGS, TS Mai Đức Ngọc 2 TS Nguyễn Thị Ngọc Loan
HÀ NỘI - 2022
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố.
Nghiên cứu sinh
Lê Văn Phong
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN TÀI ĐỀ LUẬN ÁN 8
1.1.Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài 81.2.Các công trình nghiên cứu ở trong nước 171.3.Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan
vànhững vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu 26
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN LÀ SINH VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN 29
2.1 họcCác viện, trường đại học Công an nhân dân và đội ngũ đảng viên làsinh viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân 292.2 Chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCông an nhân dân - Khái niệm, yếu tố quy định và tiêu chí đánh giá 44
Chương 3: CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN LÀ SINH VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN – THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 61
3.1.Thực trạng chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trườngđại
học Công an nhân dân 613.2.Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra 83
Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN LÀ SINH VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN ĐẾN NĂM 2030 100
4.1 báoDự yếu tố tác động và phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũđảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân đến năm2030 1004.2 Những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học
viện, trường đại học Công an nhân dân đến năm 2030 114
KẾT LUẬN 152 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 155 TÀI LIỆU THAM KHẢO 157 PHỤ LỤC 166
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ANND : An ninh nhân dânANQG : An ninh quốc giaCAND : Công an nhân dânCATW : Công an Trung ươngCNXH : Chủ nghĩa xã hộiCSND : Cảnh sát nhân dân
KT - HC : Kỹ thuật - Hậu cầnPCCC : Phòng cháy chữa cháyTTATXH : Trật tự an toàn xã hộiXHCN : Xã hội chủ nghĩa
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đội ngũ đảng viên có vai trò quan trọng, là nhân tố cơ bản, quyết địnhtrực tiếp đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và uy tín của cấp ủy, tổ chứcđảng Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là yêu cầu khách quan, thườngxuyên, khâu then chốt, cấp bách trong công tác xây dựng Đảng, nhất là giaiđoạn hiện nay Nghị quyết số 21-NQ/TW của Hội nghị lần thứ năm Ban Chấphành Trung ương Đảng khóa XIII về tăng cường củng cố xây dựng tổ chức cơ
sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới khẳngđịnh: “Đội ngũ đảng viên là nhân tố quyết định năng lực lãnh đạo, sức chiếnđấu của tổ chức cơ sở đảng” [29, tr.160]
Các học viện, trường đại học Công an nhân dân (CAND) là cơ sở giáodục đại học của lực lượng CAND, có nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, sĩquan CAND “vừa hồng”, “vừa chuyên” đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ anninh quốc gia (ANQG), bảo đảm trật tự an toàn xã hội (TTATXH) Cùng với
sự phát triển của lực lượng CAND, các học viện, trường đại học CAND đãkhông ngừng xây dựng, phát triển, khẳng định vị thế, uy tín trong hệ thốnggiáo dục quốc dân Được học tập, rèn luyện tại các học viện, trường đại họcCAND trở thành niềm mơ ước, tự hào của nhiều thế hệ học sinh, sinh viên cảnước
Đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND là lực lượngđông đảo đang sinh hoạt, học tập, rèn luyện tại các học viện, trường đại họcCAND, có vai trò, đặc điểm riêng, là nguồn cung cấp nhân lực chất lượng caocho lực lượng CAND Vì vậy, bảo đảm chất lượng đội ngũ đảng viên là sinhviên các học viện, trường đại học CAND có ý nghĩa quan trọng không chỉ gópphần thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ chính trị ở từng đảng bộ nhàtrường, mà còn đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CANDtrong sạch, vững mạnh, phát triển
6
Trang 7Nhận thức đúng vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ đảng viên và nângcao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên hệ đào tạo đại học chính quytập trung, các học viện, trường đại học CAND luôn xác định đây là nhiệm vụtrọng tâm trong mục tiêu đào tạo của nhà trường Nhờ đó, chất lượng đội ngũđảng viên là sinh viên luôn được đảm bảo Sinh viên được kết nạp vào Đảngluôn chiếm tỷ lệ cao so với tổng số; đại bộ phận đảng viên sau khi được kếtnạp đều phát huy được vai trò tiên phong, gương mẫu trong học tập, rènluyện, tích cực tham gia các hoạt động, phong trào thi đua; không ngừng tudưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ chuyên môn, tạo được
uy tín cao trong quần chúng sinh viên Bên cạnh kết quả đạt được, chất lượngđội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND vẫn cònmột số hạn chế, như: tỷ lệ đảng viên là sinh viên được kết nạp Đảng cao,nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng nguồn kết nạp Đảng; số lượngđảng viên tuy đông nhưng có sự phân bổ không đều giữa các học viện, trườngđại học CAND; cơ cấu đội ngũ đảng viên còn có mặt chưa hợp lý; phẩm chất
và năng lực của một bộ phận đảng viên chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra,nhất là năng lực thực tiễn, năng lực thực hành nghiệp vụ công tác xây dựngĐảng ở đảng bộ, chi bộ; tính chiến đấu, tự phê bình và phê bình còn yếu; chưaphát huy được vai trò tiên phong, gương mẫu trong học tập, rèn luyện; thiếutích cực rèn luyện bản lĩnh chính trị, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, lối sống, cóbiểu “hài lòng”, “thỏa mãn”, cá biệt có đảng viên vi phạm kỷ luật, Điều lệnhCAND và các nội quy, quy định của nhà trường,…
Hiện nay, tình hình thế giới và trong nước tiếp tục diễn biến rất phứctạp, khó lường, khó dự báo, tiềm ẩn nguy cơ đe dọa đến an ninh chính trị,TTATXH Các vấn đề an ninh truyền thống, an ninh phi truyền thống; chiếnlược “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” CAND của các thế lực thù địch,phản động cùng những tác động tiêu cực từ cơ chế thị trường và mặt trái củamạng xã hội, Internet, Trong khi đó, “Một bộ phận đảng viên năng lực, trình
độ, trách nhiệm chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; phainhạt lý tưởng cách mạng, thiếu bản lĩnh chính trị, đấu tranh tự phê bình vàphê bình yếu; tinh
Trang 8thần trách nhiệm, ý chí phấn đấu giảm sút; chưa gương mẫu, sống thực dụng;suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, vi phạm nguyên tắc, kỷ luật đảng,
vi phạm pháp luật Nhận thức về Đảng, động cơ phấn đấu vào Đảng củakhông ít đảng viên chưa đúng, không trong sáng” [29, tr.157-158] Những vấn
đề trên đã và đang tác động đến tư tưởng, tình cảm, ý thức, thái độ của cán bộ,đảng viên nói chung và đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCAND nói riêng
Thời gian tới, tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạođáp ứng yêu cầu xây dựng các học viện, trường đại học CAND trở thành cơ
sở giáo dục đại học đạt chuẩn quốc gia; thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, giảipháp về tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và mục tiêu xây dựnglực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiệnđại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới theo Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 của Bộ Chính trị khóa XIII, đặt ra đòi hỏi kháchquan, cấp thiết đối với nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên cáchọc viện, trường đại học CAND
Xuất phát từ vấn đề lý luận và thực tiễn trên, nghiên cứu sinh lựa chọn
vấn đề “Chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ ngành Xây dựng
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan các công trình khoa học liên quan đến đề tài luận án
- Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về đội ngũ đảng viên và chất lượng độingũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND hiện nay
Trang 9- Khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các họcviện, trường đại học CAND; chỉ rõ nguyên nhân và những vấn đề đặt ra.
- Dự báo những yếu tố tác động và đề xuất phương hướng, giải pháp nâng caochất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CANDđến năm 2030
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCAND
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Nghiên cứu, khảo sát chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên
đào tạo đại học chính quy hệ tập trung
- Về không gian: Luận án tập trung nghiên cứu, khảo sát tại 3 học viện và 2
trường đại học CAND khu vực phía Bắc gồm: Học viện ANND, Học việnCSND, Học viện Chính trị CAND, Đại học Kỹ thuật - Hậu cần (KT - HC)CAND, Đại học Phòng cháy chữa cháy (PCCC) (Học viện Quốc tế, do chứcnăng, nhiệm vụ đặc thù; Đại học ANND, Đại học CSND phía Nam do tạmdừng tuyển sinh đại học chính quy từ năm 2019 đến năm 2021 nên luận ánkhông khảo sát, nghiên cứu)
- Về thời gian: Khảo sát, nghiên cứu từ năm 2015 đến hết năm 2021 (thời gian
bắt đầu thực hiện theo Hướng dẫn số 27-HD/BTCTW ngày 25/9/2014 củaBan Tổ chức Trung ương về kiểm điểm tập thể, cá nhân và đánh giá, phân loạichất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên hằng năm) và đề xuất giải phápthực hiện đến năm 2030
4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận án
4.1 Cơ sở lý luận
Luận án được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam
về công tác xây dựng Đảng và đội ngũ đảng viên
Trang 104.2 Cơ sở thực tiễn
Luận án được nghiên cứu trên cơ sở thực tiễn đội ngũ đảng viên là sinhviên các học viện, trường đại học CAND từ năm 2015 đến hết năm 2021 donghiên cứu sinh khảo sát, điều tra xã hội học và tham khảo, nghiên cứu cácbáo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ đảng viên củaCục Công tác đảng và công tác chính trị - Bộ Công an, đảng ủy các học viện,trường đại học CAND
4.3 Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử để triển khai nghiên cứu, đồng thời sử dụng các phươngpháp nghiên cứu cụ thể như:
- Phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp logic: là phương pháp được sử
dụng nghiên cứu, xem xét, đánh giá quá trình vận động, phát triển về nhậnthức và tổ chức hoạt động thực tiễn gắn với từng giai đoạn, bối cảnh, điềukiện lịch sử, từ đó rút ra bản chất, quy luật và những vấn đề đặt ra trong nângcao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCAND
- Phương pháp phân tích kết hợp với phương pháp tổng hợp: là phương pháp
được nghiên cứu sinh sử dụng để phân tích, tổng hợp, nghiên cứu đối với các
tư liệu, số liệu, các công trình khoa học, các báo cáo tổng kết, đánh giá có liênquan đến công tác xây dựng Đảng, chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viêncác học viện, trường đại học CAND
- Phương pháp điều tra xã hội học: Nghiên cứu sinh sử dụng phương pháp điều
tra xã hội học thông qua bảng hỏi, phiếu điều tra (1.250 phiếu được phát ra)đối với 3 nhóm đối tượng gồm: đảng viên là sinh viên viên; giảng viên, cán
bộ và sinh viên chưa phải là đảng viên tại các học viện, trường đại họcCAND Thông qua kết quả thu được từ phiếu điều tra là cơ sở khoa học quantrọng để nghiên cứu sinh nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng và đưa ra cácgiải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các họcviện, trường đại học CAND
Trang 11- Phương pháp thống kê kết hợp với phương pháp so sánh: được sử dụng để hệ
thống hóa tư liệu, số liệu, đánh giá mức độ biến động của số lượng, cơ cấu độingũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND, từ đó tìm racác mối liên hệ và những vấn đề mang tính quy luật, những điểm tương đồng,khác biệt về chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trườngđại học CAND
- Phương pháp tổng kết thực tiễn: là phương pháp được nghiên cứu sinh sử
dụng nghiên cứu, tổng kết, đánh giá thực trạng đội ngũ đảng viên và chấtlượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CANDthông qua các báo cáo tổng kết, tư liệu, tài liệu do nghiên cứu sinh thu thập từ
đó rút ra những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn để đề xuất giải pháp phù hợpnâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đạihọc CAND
- Phương pháp chuyên gia: được nghiên cứu sinh sử dụng để tiến hành tham
vấn đối với chuyên gia trong thiết kế, xây dựng bảng hỏi và xử lý phiếu điềutra xã hội học phục vụ khảo sát, nghiên cứu luận án
5 Những đóng góp mới về khoa học của luận án
- Luận án làm rõ khái niệm, yếu tố quy định và tiêu chí đánh giá chất lượng độingũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
- Xác định những vấn đề đặt ra trong nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên làsinh viên các học viện, trường đại học CAND
- Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các họcviện, trường đại học CAND đến năm 2030, trong đó một số giải pháp trọngtâm, như: cụ thể hóa tiêu chuẩn đảng viên phù hợp với chức năng, nhiệm vụcủa lực lượng Công an và đặc điểm đội ngũ đảng viên là sinh viên; nâng caochất lượng công tác kết nạp đảng viên trong sinh viên các học viện, trường đạihọc CAND; tăng cường công tác giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện đảng viên,phát huy tính tích cực, tự giác trong “tự học tập”, “tự tu dưỡng”, “tự rènluyện” của đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
Trang 126 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
là sinh viên
- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụnghiên cứu, giảng dạy và học tập môn xây dựng Đảng trong hệ thống cáctrường CAND
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các công trình khoa học đãcông bố của nghiên cứu sinh, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận ángồm có 4 chương và 9 tiết
Trang 13Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
Ở nước ngoài, đặc biệt là các nước Trung Quốc và Cộng hòa Dân chủnhân dân Lào, đã có các công trình nghiên cứu về công tác xây dựng Đảngnói chung, trong đó đề cập đến vấn đề xây dựng đội ngũ đảng viên và nângcao chất lượng đội ngũ đảng viên
1.1.1 Nghiên cứu về đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên
Pheng Sỏn Khun Thoong Khăm (2008), Chất lượng đội ngũ đảng viên nông thôn các tỉnh miền Trung nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay [70] Luận án đã khái quát, làm rõ những vấn đề lý luận về
chất lượng đội ngũ đảng viên; đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ đảngviên nông thôn các tỉnh miền Trung nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, từ
đó đưa ra hệ thống các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, trong
đó đặc biệt chú ý coi trọng công tác quản lý, giáo dục đảng viên Những vấn
đề lý luận cơ bản và giải pháp mà luận án đưa ra là cơ sở khoa học giúpnghiên cứu sinh vận dụng, nghiên cứu xây dựng các giải pháp trong nâng caochất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên ở các học viện, trường đại họcCAND
Đổng Liên Tường (Chủ biên) (2010), Cải cách xã hội Trung Quốc và những sáng tạo đổi mới trong xây dựng đảng cơ sở [89] Cuốn sách tập trung
chỉ ra những vấn đề cần giải quyết trong công tác xây dựng đảng cơ sở kể từkhi Trung Quốc thực hiện cải cách, mở cửa Tác giả khẳng định: Cần tăngcường giáo dục lý luận chính trị, niềm tin cho cán bộ, đảng viên, giáo viên,học sinh trong trường, nâng cao khả năng phân tích giải quyết vấn đề bằngphương pháp, quan điểm và lập trường khoa học, tự giác ngăn chặn sự xâmnhập của các tư tưởng sai lầm biến chất, kiên định đối với chủ nghĩa Mác vàchủ nghĩa xã hội (CNXH) Những luận giải của tác giả góp phần gợi mở giúpnghiên cứu sinh nghiên cứu, làm rõ một vấn đề lý luận có liên quan cũng nhưxây dựng các giải pháp cho luận án
Trang 14Triệu Lý Văn (2010), Lý luận và thực tiễn công tác giáo dục cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc [90] Mặc dù đây là công trình nghiên cứu về
công tác giáo dục cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc nói chung, songcũng có nhiều điểm nghiên cứu sinh có thể tham khảo, nghiên cứu Công trình
đã phân tích, làm rõ tư tưởng chỉ đạo công tác giáo dục cán bộ của ĐảngCộng sản Trung Quốc, đưa ra quan điểm, xác định nhiệm vụ và phương thứcđào tạo cán bộ, trong đó tập trung kết hợp giữa điều động đào tạo, chọn học tựchủ và tự học tại chức; kiên trì hoàn thiện chế độ tổ chức đào tạo; xây dựngkiện toàn chế độ cán bộ tự học tại chức; thúc đẩy cán bộ học tự chủ Đây lànhững nội dung mà luận án có thể nghiên cứu, vận dụng, tham khảo để xâydựng một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên cáchọc viện, trường đại học CAND
Lý Bồi Nguyên (2011), Thực tiễn sự tìm tòi về xây dựng tổ chức cơ sở đảng và xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc [68].
Công trình đề cập thực tiễn công tác xây dựng tổ chức cơ sở và đội ngũ đảngviên của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong doanh nghiệp phi công hữu cùngvấn đề kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng Cộng sản Trung Quốc.Tuy không trực tiếp nghiên cứu về đối tượng đội ngũ đảng viên sinh viên, tuynhiên công trình đã gợi mở thêm một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tiêuchuẩn đảng viên để nghiên cứu sinh tiếp cận, nghiên cứu
Vũ Dần (2013), Xây dựng văn hóa liêm chính của Đảng Cộng sản Trung Quốc [17] Trên cơ sở đánh giá khái lược về tình hình thực hiện xây
dựng văn hóa chính trị trong Đảng Cộng sản Trung Quốc và yêu cầu tất yếuđối với việc xây dựng văn hóa liêm chính trong Đảng Cộng sản Trung Quốc,tác giả đưa ra hệ thống giải pháp xây dựng văn hóa liêm chính cho cán bộ,đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong đó nhấn mạnh vai trò công tácgiáo dục để xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan khoa học cho cán bộ,đảng viên; đồng thời thể chế hóa, tiêu chuẩn hóa các hành vi liêm chính gắnvới vị trí, chức danh việc làm Đặc biệt, phát huy tính tiên phong, gương mẫutrong nêu gương liêm chính đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo Đảng Cộng sảnTrung Quốc
Trang 15Vũ Anh Lực (2013), Phân tích giá trị thời đại của khẳng định “chất lượng đảng viên quan trọng hơn số lượng” [57] Trong bài viết của mình, tác
giả trình bày khái quát lịch sử, quá trình ra đời quan điểm “Chất lượng đảngviên quan trọng hơn số lượng” của Trần Vân đưa ra trong bài báo “Làm thếnào để trở thành đảng viên Đảng Cộng sản” vào năm 1939 Trên cơ sở phântích lý luận và thực tiễn công tác xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng Cộngsản Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, tác giả đi đến khẳng định
“giá trị thời đại, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn” đối với luận điểm này Đây làkhẳng định mang tính khoa học quan trọng góp phần giúp nghiên cứu sinhvận dụng trong xác định phương châm, phương hướng nâng cao chất lượngđội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
Trương Thụ Quân (2013), Không ngừng nâng cao trình độ quản lý đảng viên và xây dựng Đảng theo yêu cầu khoa học hóa công tác xây dựng Đảng [75] Trên cơ sở khẳng định vị trí, ý nghĩa tầm quan trọng của công tác
quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên và nâng cao trình độ quản lý, giáo dục,rèn luyện đảng viên của các cấp ủy, tổ chức đảng góp phần tăng cường côngtác xây dựng Đảng nói chung và năng lực, hiệu lực lãnh đạo, cầm quyền củaĐảng Cộng sản Trung Quốc Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng côngtác quản lý, giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên, trong đó nhấn mạnh thựchiện nghiêm khắc kiểm tra, giám sát; hoàn thiện các chế độ, quy định phòngngừa, ngăn chặn vi phạm kỷ luật, kịp thời phát hiện, uốn nắn, nhắc nhở saiphạm, xử lý nghiêm đảng viên vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước
Đặng Kiến Bình (2016), Chất lượng đảng viên ngày càng được nâng cao, công tác xây dựng các tổ chức cơ sở đảng tiếp tục được củng cố [7] Tác
giả đánh giá thực trạng số lượng đội ngũ đảng viên và tổ chức cơ sở đảng năm
2015, đưa ra các giải pháp tiếp tục bảo đảm, nâng cao chất lượng tổ chức cơ
sở đảng và đội ngũ đảng viên, trong đó tập trung tăng cường chức năng chínhtrị, lãnh đạo chính trị của các tổ chức cơ sở đảng; nắm vững đường lối chínhtrị của CNXH đặc sắc Trung Quốc theo tư tưởng Tổng bí thư Tập Cận Bình.Coi trọng công tác phát triển đảng viên, hoàn thiện cơ cấu đảng viên Tăngcường công
Trang 16tác giáo dục, quản lý đảng viên, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên toàndiện; tăng cường phát triển tổ chức cơ sở đảng đảm bảo yêu cầu “ở đâu cóquần chúng, ở đó có Đảng” Phát huy vai trò của cấp ủy, người đứng đầutrong xây dựng đảng ở cơ sở, coi đây là “thành quả chính trị to lớn nhất”.Những giải pháp quan trọng mà tác giả đưa ra là nguồn tư liệu giúp địnhhướng để nghiên cứu sinh vận dụng xây dựng các giải pháp nâng cao chấtlượng đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND.
Lê Tự Cường (2018), Tiêu chuẩn đảng viên đủ tư cách chưa bao giờ
“phai nhạt” [16] Bài viết khẳng định: “Để mỗi đảng viên không chỉ là một
chiến sĩ kiểu mẫu, mà đồng thời là một thủ lĩnh của quần chúng ngoài đảng”,việc lồng ghép tiêu chuẩn đảng viên, phẩm chất đảng viên, tu dưỡng đảngviên đã trở thành nền tảng cho sự phát triển và lớn mạnh không ngừng củaĐảng Cộng sản Trung Quốc Người đảng viên Đảng Cộng sản phải thực sự
“nhất tâm mưu cầu lợi ích của nhân dân”; phải có thực tài, học tập thực tế,nếu không sẽ không thể hiện được vai trò gương mẫu, đi đầu trong quầnchúng Đồng thời phải thường xuyên tiến hành phê bình và tự phê bình, giáodục, kiểm tra, thi hành kỷ luật nghiêm khắc Đây cũng là biện pháp quantrọng để bảo đảm cho đảng viên thực hiện và giữ vững các tiêu chuẩn đối vớingười đảng viên Đảng Cộng sản, nhất là trong tình hình hiện nay
Tài Thanh Bình (2019), Nâng cao chất lượng giáo dục và quản lý đảng viên [8] Bài viết khẳng định vai trò của đảng viên “là tế bào của cơ thể tổ
chức đảng” Do đó, “chỉ khi đảng viên có nhiều sinh lực thì cơ thể của đảngmới khỏe được” Để có đội ngũ đảng viên chất lượng, cần coi trọng và pháthuy vai trò của công tác quản lý và giáo dục đảng viên toàn diện, chặt chẽ,trong đó cần duy trì tốt tiêu chuẩn chính trị và nâng cao chất lượng nguồnđảng viên Trang bị lý luận và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo Trong
đó, định kỳ hàng tháng thực hiện “Ngày hội học tập và thảo luận của đảngviên”, tổ chức cho đảng viên học tập lý luận chính trị, nghe báo cáo công tácchi bộ; cụ thể hóa việc học lý thuyết trừu tượng thành “Tài liệu hướng dẫnthực hành” sinh động để làm cho việc tổ chức hoạt động trở nên hấp dẫn, hiệuquả hơn Tăng cường
Trang 17chia sẻ kinh nghiệm hay, cách làm tốt của các đảng viên Tạo cơ chế phù hợp
để đảng viên phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực tiễn Thựchiện dân chủ trong đánh giá, xếp loại đảng viên, thiết lập cơ chế tự thanh lọcđảng viên, kiên quyết loại bỏ những đảng viên không làm tốt vai trò, thậm chíảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của tổ chức đảng Tổ chức đảng cần đặc biệtchăm lo, quan tâm giúp đỡ đối với đảng viên, xây dựng mối quan hệ chặt chẽgiữa đảng viên với tổ chức đảng
Kham Phouy Chan Tha Va Dy (2019), Chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay
[48] Luận án phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng và tiêu chíđánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn các tỉnh Bắc Cộng hòa Dânchủ nhân dân Lào; đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân và những vấn đềđặt ra; từ đó xác định yếu tố tác động, mục tiêu, phương hướng và các giảipháp chủ yếu nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn các tỉnh phíaBắc Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào đến năm 2025 Mặc dù không nghiêncứu trực tiếp về đối tượng đảng viên là sinh viên, tuy nhiên những vấn đề lýluận về chất lượng, tiêu chí đánh giá chất lượng và những vấn đề đặt ra trongluận án có thể gợi mở một số vấn đề cho nghiên cứu sinh nghiên cứu
Nhóm nghiên cứu Ủy ban công tác các cơ quan thành phố Vũ Hán
(2020), Nghiên cứu nâng cao chất lượng công tác xây dựng đội ngũ đảng viên trong thời kỳ mới [69] Trong bài viết, nhóm tác giả khẳng định vai trò
của đội ngũ đảng viên; làm rõ mối quan hệ giữa chất lượng cá nhân đảng viênvới chất lượng tổng thể của công tác xây dựng đội ngũ đảng viên Đặc biệt,trong thời kỳ mới, chất lượng xây dựng đội ngũ đảng viên được nhấn mạnh ởphẩm chất, năng lực thích nghi và đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, sứ mệnh lịch
sử trong quá trình xây dựng CNXH đặc sắc Trung Quốc Công trình đề xuất 4nhóm giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng công tác xây dựng đội ngũ đảng
viên, gồm: một là, tăng cường xây dựng năng lực chính trị cho đảng đảng viên; hai là, tập trung nghiên cứu và thực hiện tư tưởng Tập Cận Bình về
CNXH đặc sắc Trung Quốc cho kỷ nguyên mới, tăng cường xây dựng lý luận
và tư tưởng; ba là, thúc
Trang 18đẩy sự phát triển tổng hợp của công tác xây dựng đảng, tăng cường xây dựng
năng lực phục vụ; bốn là, tập trung hoàn thiện hệ thống tổ chức, nâng cao
trách nhiệm cấp ủy, chi bộ, người đứng đầu; xây dựng quy chế làm việc khoahọc; thực hiện nghiêm chế độ sinh hoạt đảng; chủ động quản lý, giáo dụcđảng viên, chăm lo mọi mặt đối với đảng viên,… Đây là những vấn đề cơ bảngiúp gợi mở để nghiên cứu nghiên cứu xây dựng các giải pháp nâng cao chấtlượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
Hà Nhất Trung (2021), Sự thống nhất hữu cơ về quy mô và phẩm chất của đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc [86] Trên cơ sở phân tích, đánh
giá kinh nghiệm về công tác xây dựng Đảng Cộng sản Trung Quốc qua cácthời kỳ, tác giả khẳng định: “chất lượng đảng viên là tiền đề, nền tảng bảnchất tiên tiến của Đảng, bảo đảm quan trọng để thực hiện mục tiêu của Đảng”.Tuy nhiên, chất lượng đảng viên không phải là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đếnsức mạnh của một đảng, quy mô và số lượng đảng viên cũng đóng vai trò rấtquan trọng Vì vậy, trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên phải hết sứccoi trọng việc nâng cao chất lượng, tuy nhiên không nên cực đoan, bỏ qua quy
mô và số lượng đảng viên Những nhận định khoa học mà tác giả nêu ra làluận cứ quan trọng để tác giả nghiên cứu, vận dụng trong xây dựng tiêu chíđánh giá và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên cáchọc viện, trường đại học CAND
Lúa Lê Trương (2021), Tăng cường có hiệu quả công tác xây dựng chất lượng đội ngũ đảng viên trong thời kỳ mới [87] Tác giả khẳng định tính
nhất quán trong quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc về vị trí, vai tròcủa đảng viên và sự cần thiết nâng cao chất lượng đảng viên, trong đó tăngcường xây dựng, củng cố tư tưởng cho đảng viên; thực hiện nghiêm tự phêbình và phê bình trong nội bộ đảng, kịp thời sửa chữa những lệch lạc về nhậnthức; thường xuyên tự soi, tự sửa trong học tập, trong cuộc sống, công tác.Tăng cường giáo dục lý tưởng, niềm tin cho đảng viên; bồi dưỡng chủ nghĩacộng sản, lý tưởng CNXH đặc sắc Trung Quốc Tăng cường xây dựng, nângcao năng lực, trình độ cho đảng viên Thực hiện nghiêm quy trình vào đảng;tuân thủ chặt chẽ Điều lệ
Trang 19Đảng Cộng sản Trung Quốc, quy định về công tác phát triển đảng viên đểkiểm soát chất lượng, tránh để những phần tử cơ hội, những người vào đảngkhông vì động cơ trong sáng Tối ưu hóa cơ cấu đảng viên bằng việc mở rộngphạm vi, đối tượng, địa bàn phát triển đảng; xử lý đúng mối quan hệ giữa “sốlượng” và “chất lượng” đảng viên, trong đó tuyệt đối không giảm chất lượngđảng viên để cân đối số lượng đảng viên.
1.1.2 Nghiên cứu về đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên
trong lực lượng vũ trang
Khăm Xúc Phôm Sa Vẳn (2009), Mối quan hệ khách quan và chủ quan trong nâng cao năng lực hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị Quân đội nhân dân Lào hiện nay [49] Luận án đã đưa ra
quan niệm, vai trò và các yếu tố cấu thành năng lực tiến hành công tác đảng,công tác chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị Quân đội nhân dân Lào, trong
đó cơ bản và quan trọng nhất là “năng lực nhận thức và năng lực hoạt độngthực tiễn” Đây là những gợi mở để nghiên cứu sinh nghiên cứu xây dựng tiêuchí đánh giá chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trườngđại học CAND
Bun Phêng Sỉ Pa Xợt (2010), Chất lượng tổ chức cơ sở đảng ở các sư đoàn bộ binh quân đội nhân dân Lào trong thời kỳ đổi mới [14] Luận án đã
làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chức cơ sở đảng và chấtlượng tổ chức cơ sở đảng ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Lào, đặcbiệt nội dung tiêu chí đánh giá chất lượng Đây là vấn đề mà nghiên cứu sinh
có thể tham khảo trong xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũđảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
Phạm Văn Độ (2011), Bảy hình mẫu cần thực hiện của cảnh sát nhân dân là đảng viên trong cơ quan công an ở phương diện duy trì tính tiên phong
[31] Tác giả đưa ra bảy hình mẫu của người cảnh sát nhân dân là đảng viêntrong cơ quan công an để duy trì và phát huy tính tiên phong, gương mẫu, bao
gồm: thứ nhất, có nhãn quan chính trị, bản lĩnh chính trị vững vàng, nhạy bén;
hiểu và xử lý tốt các vấn đề chính trị, giữ vững lập trường, phương hướng,nguyên tắc chính
Trang 20trị; thứ hai, phải trung thành với Đảng Cộng sản, quan tâm, phục vụ quần chúng nhân dân; thứ ba, tăng cường học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ thích ứng với thời đại; thứ tư, tiên phong đổi mới, chủ động tìm tòi sáng tạo phục vụ công tác; thứ năm, cần cù, chịu khó, sẵn sàng đối mặt với nguy hiểm, thử thách; thứ sáu, phát huy dân chủ, tăng cường đoàn kết, nêu gương trong chấp hành kỷ luật, kỷ cương; thứ bảy, kiên quyết đấu tranh chống
tham nhũng, nêu gương liêm chính, giữ gìn phẩm chất chân chính
Somphon Butdee (2012), Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ ở Bộ An ninh Lào [77] Bài viết khẳng định vai trò,
sự cần thiết của công tác giáo dục chính trị tư tưởng đối với cán bộ, chiến sĩ ở
Bộ An ninh Lào, nhất là trong bối cảnh tình hình đất nước có nhiều thay đổi;đánh giá thực trạng, chỉ rõ những thành tựu, hạn chế của công tác giáo dụcchính trị tư tưởng đối với cán bộ, chiến sĩ ở Bộ An ninh Lào và nguyên nhân,
từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dụcchính trị tư tưởng đối với cán bộ, chiến sĩ ở Bộ An ninh Lào thời gian tới
Cao Kiên Linh (2013), Vài suy ngẫm về tăng cường và cải tiến công tác giáo dục đảng viên trong đội ngũ công an tình hình mới [56] Trong bài
viết, tác giả khẳng định: “chất lượng đảng viên quyết định trực tiếp chất lượngđội ngũ cán bộ công an nhân dân; chất lượng đội ngũ đảng viên quyết địnhchất lượng đội ngũ công an nhân dân” Để xây dựng được đội ngũ cán bộcông an nhân đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, công tác giáo dục đảngviên và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên toàn diện giữ vai trò quantrọng và là bước nhảy vọt Trên cơ sở chỉ ra những tồn tại trong công tác giáodục đảng viên, tác giả đã đưa ra 4 biện pháp tăng cường và nâng cao công tácgiáo dục đảng viên trong đội ngũ công an nhân dân Những nhận định và biệnpháp tác giả nêu ra, góp phần cung cấp thêm cách nhìn toàn diện hơn đểnghiên cứu nghiên cứu, thực hiện đề tài luận án
Hủm Phản Phỉu Khêm Phon (2016), Chất lượng tổ chức cơ sở đảng thuộc Đảng bộ Bộ An ninh Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào giai đoạn hiện nay [45] Luận án làm rõ quan niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức cơ
sở đảng thuộc Đảng bộ Bộ An ninh Lào Đánh giá thực trạng, chỉ rõ ưu điểm,hạn chế,
Trang 21nguyên nhân và kinh nghiệm trong nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảngthuộc Đảng bộ Bộ An ninh Lào; từ đó đề ra phương hướng, giải pháp chủ yếunâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng thuộc Đảng bộ Bộ An ninh Lào đếnnăm 2025 Những vấn đề lý luận mà luận án chỉ ra đã góp phần gợi mở một sốvấn đề để nghiên cứu sinh xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ đảngviên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND.
Bounhueang Thammakot (2018), Chất lượng đội ngũ sĩ quan lực lượng Cảnh sát nhân dân, Bộ An ninh nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào giai đoạn hiện nay [9] Luận án đã khái quát đội ngũ sĩ quan lực lượng CSND
Lào; đưa ra quan niệm và 4 tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ sĩ quan lực
lượng CSND Lào, gồm: một là, số lượng và cơ cấu; hai là, hệ thống các yếu
tố cần có của bản thân đội ngũ sĩ quan lực lượng CSND để đảm nhận và hoàn
thành tốt nhiệm vụ; ba là, mối quan hệ của đội ngũ sĩ quan lực lượng Cảnh sát nhân dân với môi trường, điều kiện công tác cụ thể; bốn là, mức độ hoàn
thành nhiệm vụ, chức trách Đây là những vấn đề lý luận quan trọng mànghiên cứu sinh có thể tham khảo, vận dụng để xây dựng tiêu chí đánh giáchất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCAND
Somphanh Sivongxay (2022), Tính tích cực chính trị trong đấu tranh
tư tưởng - lý luận của đội ngũ giảng viên trong các nhà trường công an nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay [78] Trên cơ sở hệ thống hóa
những vấn đề lý luận về tính tích cực chính trị, luận án đã phân tích và đưa raquan niệm, đặc điểm, nội dung biểu hiện và các yếu tố tác động đến tính tíchcực chính trị trong đấu tranh tư tưởng - lý luận của đội ngũ giảng viên các nhàtrường công an nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào; đánh giá thực trạng,chỉ rõ thành tựu, hạn chế và nguyên nhân từ đó xác định những vấn đề đặt ra;đồng thời đề xuất các giải pháp chủ yếu phát huy tính tích cực chính trị trongđấu tranh tư tưởng - lý luận của đội ngũ giảng viên các nhà trường công annước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay Mặc dù công trình khôngtrực tiếp nghiên cứu về chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên, tuy nhiênnhiều nội dung của luận án đã góp phần gợi mở giúp nghiên cứu sinh thựchiện nghiên cứu và hoàn thành luận án
Trang 221.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước
1.2.1 Nghiên cứu về đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên
Nguyễn Văn Giang (2003), Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên vùng có đồng bào có đạo ở các tỉnh ven biển đồng bằng Bắc Bộ trong giai đoạn hiện nay [33] Trên cơ sở khái quát những vấn đề lý luận và thực tiễn,
luận án đưa ra quan niệm đội ngũ đảng viên và tiêu chí đánh giá chất lượngđội ngũ đảng viên vùng đồng bào có đạo ở các tỉnh ven biển đồng bằng BắcBộ; xác định những yếu tố tác động đến đội ngũ đảng viên và công tác nângcao chất lượng đội ngũ đảng viên vùng đồng bào công giáo ở các tỉnh venbiển đồng bằng Bắc Bộ, từ đó làm căn cứ khảo sát, đánh giá thực trạng, chỉ rõnguyên nhân và những kinh nghiệm Luận án đưa ra dự báo về những thuậnlợi, khó khăn và xu hướng chất lượng đội ngũ đảng viên vùng có đồng bào cóđạo ở các tỉnh ven biển đồng bằng Bắc Bộ; đồng thời xây dựng hệ thống 5giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở vùng có đạo các tỉnh venbiển đồng bằng Bắc Bộ thời kỳ đổi mới Những vấn đề lý luận, thực tiễn củaluận án đã góp phần gợi mở một số vấn đề giúp nghiên cứu sinh tham khảo,vận dụng trong xây dựng tiêu chí đánh giá và giải pháp nâng cao chất lượngđội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
Tô Huy Rứa, Trần Khắc Việt (2013), Làm người cộng sản trong giai đoạn hiện nay [76] Nội dung cuốn sách được chia thành 3 phần, phần thứ nhất, những căn cứ để xác định hình mẫu, tiêu chuẩn người đảng viên cộng sản trong giai đoạn hiện nay; phần thứ hai, tư cách và tiêu chuẩn của người cộng sản Việt Nam hiện nay; phần thứ ba, phương hướng và biện pháp chủ
yếu nâng cao chất lượng đảng viên trong thời kỳ mới Trên cơ sở phân tíchquan điểm C Mác - Ph Ăngghen, V.I Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sảnViệt Nam về vai trò, hình mẫu, tiêu chuẩn của người đảng viên cộng sản;những vấn đề mới của thời đại và kinh nghiệm của Đảng Cộng sản trên thếgiới; người cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ 1930 - 1985; thực trạng độingũ đảng viên từ năm 1986 đến 2013, công trình đã làm rõ vai trò, tiêu chuẩn
và những yêu cầu đối với đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam trong giaiđoạn mới gồm: tiêu chuẩn về lập
Trang 23trường giai cấp, bản lĩnh chính trị, năng lực, phẩm chất đạo đức, lối sống; giữgìn đoàn kết thống nhất trong Đảng, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ;
tự phê bình và phê bình,… Tác giả đã đề xuất phương hướng và 6 giải phápxây dựng đội ngũ đảng viên đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới Đây là tài liệuquan trọng để nghiên cứu sinh tham khảo trong quá trình thực hiện luận án,đặc biệt về các vấn đề như tiêu chuẩn đảng viên và các giải pháp nâng caochất lượng đội ngũ đảng viên
Hội đồng lý luận Trung ương, Đảng Cộng sản Việt Nam (2017), Xây dựng Đảng trong điều kiện hội nhập quốc tế: Thách thức, kinh nghiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc [41] Cuốn sách là
tập hợp các bài tham luận trong Hội thảo lý luận lần thứ 12 giữa hai Đảng vớicùng chủ đề đã chia sẻ nhận thức, trình bày quan điểm về những thách thức
mà Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc đang gặp phảitrong vấn đề xây dựng Đảng trong điều kiện hội nhập quốc tế, giới thiệu chonhau những kết quả quan trọng đã đạt được trong quá trình xây dựng Đảnghiện nay Hội nhập không chỉ tạo thêm nguồn lực và phát triển đất nước màcòn đặt ra không ít vấn đề thách thức về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đứccủa cán bộ, đảng viên Đây là những luận cứ quan trọng giúp nghiên cứu sinh
lý giải các vấn đề có liên quan đến luận án
Trịnh Gia Hiểu (2017), Chất lượng đội ngũ đảng viên của các đảng bộ
xã ở tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay [36] Trong luận án, tác giả đã chỉ rõ
những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn chất lượng đội ngũ đảng viên củacác đảng bộ xã ở tỉnh Thanh Hóa như: quan niệm, yếu tố cấu thành và tiêu chíđánh giá chất lượng đội ngũ đảng viên Luận án khảo sát, đánh giá thực trạng,chỉ rõ ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân; rút ra một số kinh nghiệm và đề xuất 5giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên của các đảng bộ xã ở ThanhHóa Những tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ đảng viên và các giải phápđược đưa ra đã gợi mở nhiều vấn đề giúp nghiên cứu sinh xây dựng tiêu chíđánh giá và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên cáchọc viện, trường đại học CAND hiện nay
Trang 24Tô Lâm (2019), Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhận diện và đấu tranh với những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán
bộ, đảng viên [52] Cuốn sách đã chỉ ra 27 căn bệnh, trên cơ sở 27 biểu hiện
của suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Tác giả đã chỉ ranhững biểu hiện, nguyên nhân, tác hại và các biện pháp đấu tranh, ngăn chặn,đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ,đảng viên; từ đó giúp cán bộ, đảng viên phấn đấu rèn luyện bản lĩnh chính trịvững vàng, đạo đức lối sống trong sáng, có năng lực, động cơ và trách nhiệmđúng đắn, hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân Kết quảnghiên cứu của công trình cung cấp vốn kiến thức lý luận và thực tiễn, giúpnghiên cứu sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu đã xác định
Nguyễn Trọng Phúc (2019), Giáo dục, rèn luyện, nâng cao chất lượng đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh và thực hiện Chỉ thị số 28-CT/TW của Ban Bí thư [72] Trong bài viết, tác giả đã phân tích, làm sáng tỏ những tư
tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục, rèn luyện, nâng cao chất lượngđối với đội ngũ cán bộ, đảng viên thông qua các tác phẩm của Người Qua đókhẳng định vị trí, vai trò của người đảng viên trong sự nghiệp cách mạng,cũng như yêu cầu tất yếu đối với giáo dục, rèn luyện, nâng cao chất lượngđảng viên Bài viết cũng đã khái quát tình hình chất lượng đảng viên củaĐảng ta hiện nay, chỉ rõ sự cần thiết đối với việc ban hành Chỉ thị số 28-CT/TW ngày 21/01/2019 của Ban Bí thư về “nâng cao chất lượng kết nạpđảng viên và rà soát, sàng lọc, đưa những đảng viên không còn đủ tư cách ra
khỏi Đảng” Những phân tích, đánh giá của bài viết góp phần giúp nghiên cứu
sinh tiếp cận, vận dụng trong nghiên cứu xây dựng các giải pháp của luận án
Phạm Giang (2020), Làm gì để nâng cao chất lượng đảng viên [34].
Bài viết được trình bày trên cơ sở trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễnquá trình tiến hành nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên tại đảng bộ các địaphương như: Ninh Bình, Bến Tre, Cao Bằng, Đồng Nai, Bìa Rịa - Vũng Tàu,Bắc Kạn, Hà Tĩnh,… Trong đó tập trung vào các nhóm giải pháp chủ yếu là:tích cực thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, Nghị quyết Trung ương 4 (Khoá XI,
Trang 25XII) gắn với tự phê bình và phê bình; phát huy vai trò nêu gương, đi đầu củađội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngànhtrong đảng bộ tỉnh; chú trọng công tác đào tạo cả lý luận và thực tiễn; kiểmsoát chặt chẽ “đầu vào trong lựa chọn, bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp đảngviên Những kinh nghiệm trên đây là nguồn tham khảo để nghiên cứu sinhvận dụng xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên làsinh viên các học viện, trường đại học CAND.
Thu Thủy, Viết Cường, Hữu Thưởng (2022), Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng, đội ngũ đảng viên đáp ứng yêu cầu công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới [83] Trong bài viết kỳ 2 “Coi trọng nâng cao chất lượng
đội ngũ đảng viên”, các tác giả đã đưa ra nhóm giải pháp “Nâng cao chấtlượng đội ngũ đảng viên; phát huy tính tiên phong, gương mẫu, trọng dân, gần
dân, tin dân, hiểu dân, học dân của cán bộ, đảng viên” gồm: một là, đổi mới,
tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh
chính trị cho đảng viên; hai là, coi trọng công tác quản lý đảng viên và kịp
thời rà soát, sàng lọc, kiên quyết đưa những đảng viên không còn đủ tư cách
ra khỏi Đảng; ba là, tập trung nâng cao chất lượng công tác kết nạp đảng viên; bốn là, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; phát huy
và tăng cường vai trò của mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị
-xã hội và nhân dân tham gia xây dựng Đảng, giám sát đảng viên Đây là cơ sởquan trọng để nghiên cứu sinh vận dụng xây dựng hệ thống các giải phápnâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đạihọc CAND
Ngoài ra, còn có nhiều bài viết được đăng trên các tạp chí, như: Nguyễn
Thanh Hùng (2007), Nâng cao chất lượng đảng viên các trường cao đẳng, đại học Hà Nội [43]; Phùng Trần Phương (2008), Giải pháp nâng cao chất lượng đảng viên [73]; Trần Nhật Quang (2009), Suy nghĩ về tiêu chuẩn đảng viên [74]; Hương Anh (2020), Tích cực nâng cao số lượng, chất lượng đảng viên kết nạp [1],…
Trang 261.2.2 Nghiên cứu về đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên
trong lực lượng Công an nhân dân
Nguyễn Khánh Toàn (2010), Xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh trong tình hình mới [84] Bài viết
khẳng định, Đảng ủy Công an Trung ương (CATW), Bộ Công an luôn xácđịnh công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vữngmạnh là nhiệm vụ hàng đầu của lực lượng CAND Trên cơ sở đánh giá kếtquả, hạn chế của công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND, tác giảrút ra những kinh nghiệm và giải pháp để tăng cường công tác xây dựngĐảng, xây dựng lực lượng CAND, trong đó có một số vấn đề liên quan đếnchất lượng đội ngũ đảng viên như: tăng cường công tác xây dựng Đảng; nângcao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng theo hướng chuyên sâu cho từng lực lượng
Vũ Thế Kỳ (2011), Công tác phát triển đảng viên trong học viên các trường Công an nhân dân hiện nay [51] Bài viết đã khái quát một số vấn đề
lý luận và thực tiễn về vai trò của công tác phát triển đảng viên nói chung,phát triển đảng viên trong học viện các trường CAND nói riêng; đánh giánhững mặt tích cực, những hạn chế và nguyên nhân, trên cơ sở đó tác giả đềxuất 6 giải pháp nâng cao chất lượng công tác phát triển đảng viên trong họcviên các trường CAND Đây là những luận cứ khoa học quan trọng để nghiêncứu sinh vận dụng trong nghiên cứu luận án
Lê Mai Trang (2013), Giáo dục truyền thống lịch sử dân tộc, bồi dưỡng
lý tưởng cách mạng cho thanh niên Công an nhân dân hiện nay [85] Tác giả
luận giải vai trò của giáo dục truyền thống lịch sử dân tộc, bồi dưỡng lý tưởngcách mạng cho thanh niên CAND; chỉ ra yêu cầu phải tăng cường công tácgiáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng cho thanh niên Công an hiện nay;
đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống lịch sử dân tộc, bồidưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh niên CAND
Đinh Ngọc Hoa (2015), Công tác tổ chức xây dựng Đảng trong Công
an nhân dân thời kỳ đổi mới [37] Cuốn sách nghiên cứu chuyên sâu những
vấn đề lý luận và thực tiễn công tác tổ chức xây dựng Đảng trong CAND thời
Trang 27kỳ đổi mới; đánh giá những kết quả, thành công, những khó khăn, hạn chế vànguyên nhân; qua đó, đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao chất lượngcông tác tổ chức xây dựng Đảng trong CAND, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụxây dựng Đảng trong CAND trong sạch, vững mạnh, hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao cho Những nội dung mànghiên cứu sinh có thể tham khảo: lý luận về công tác đảng trong CAND; lýluận và thực tiễn công tác đảng viên trong CAND; các văn bản, quy định củaĐảng Cộng sản Việt Nam, Đảng ủy CATW về công tác đảng viên nói chung
và về đánh giá chất lượng đảng viên trong CAND nói riêng
Lê Minh Tuấn (chủ biên) (2016), Giáo dục lý tưởng cách mạng, niềm tin cộng sản cho thanh niên Công an nhân dân hiện nay [88] Cuốn sách gồm
4 chương: chương 1 Nhận thức chung về thanh niên; chương 2 Tổ chức và hoạt động của thanh niên CAND hiện nay; chương 3 Công tác giáo dục lý
tưởng cách mạng cách mạng, niềm tin cộng sản cho thanh niên CAND hiện
nay - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn; chương 4 Nâng cao hiệu quả giáo
dục lý tưởng cách mạng, niềm tin cộng sản cho thanh niên CAND trong tìnhhình mới Mặc dù nội dung cuốn sách không đề cập trực tiếp đến chất lượngđội ngũ đảng viên là sinh viên, tuy nhiên đã gợi mở nhiều vấn giúp nghiêncứu sinh nghiên cứu đặc điểm đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện,trường đại học CAND và xây dựng giải pháp trong nâng cao chất lượng quản
lý, giáo dục đảng viên là sinh viên
Bộ Công an (2017), Xây dựng bản lĩnh chính trị cho cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong tình hình mới [10] Cuốn sách là tập hợp những bài
viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, các nhà khoahọc trong và ngoài lực lượng CAND được đăng trên Kỷ yếu hội thảo khoahọc cấp Bộ cùng chủ đề Cuốn sách đề cập một cách toàn diện những vấn đề
lý luận và thực tiễn, cũng như kinh nghiệm trong xây dựng bản lĩnh chính trịcho cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng CAND; các quan điểm, tư tưởng chỉ đạocủa Đảng ủy CATW, Bộ Công an, mục tiêu, yêu cầu trong xây dựng bản lĩnhchính trị cho cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng CAND trong tình hình mới
Trang 28Lê Văn Hạnh (2017), Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác đảng trong công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giai đoạn hiện nay
[35] Luận án đã làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũcán bộ chuyên trách công tác đảng trong công an tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương như: Khái niệm, nội dung, hình thức tiến hành; chỉ rõ ưu điểm,hạn chế và nguyên nhân, từ đó rút ra những kinh nghiệm, xác định phươnghướng và giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác đảngtrong công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn hiện nay
Trần Thị Thanh Huyền (2017), Giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta hiện nay [46] Trên cơ sở làm rõ những
vấn đề lý luận về đạo đức và đạo đức người công an cách mạng, luận án đánhgiá thực trạng công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên các trườngđại học, học viện thuộc lực lượng CAND phía Bắc, chỉ rõ nguyên nhân vànhững vấn đề đặt; đồng thời xác định phương hướng và những giải pháp tăngcường giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên viên cáctrường đại học, học viện thuộc lực lượng CAND khu vực phía Bắc hiện nay
Bùi Trường Giang (2019), Giáo dục ý thức chính trị cho học viên các học viện Công an nhân dân ở Việt Nam hiện nay [32] Trong công trình, tác
giả đã khái quát một số vấn đề lý luận về ý thức chính trị; ý thức chính trị củahọc viên các học viện CAND ở Việt Nam và công tác giáo dục ý thức chínhtrị cho học viên; đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và những vấn đề đặt
ra đối với công tác này, từ đó đưa ra dự báo các yếu tố tác động, ảnh hưởng và
đề xuất giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ý thức chính trịcho học viện các học viện CAND ở Việt Nam
Tô Lâm (2020), Xây dựng Đảng trong Công an nhân dân theo tư tưởng
Hồ Chí Minh [53] Nội dung cuốn sách được chia thành 2 chương, 7 mục,
trong đó khái quát những vấn đề cơ bản về xây dựng Đảng Cộng sản ViệtNam theo tư tưởng Hồ Chí Minh, như: vai trò của công tác xây dựng Đảng,mục đích, phương châm, nội dung xây dựng Đảng Từ thực trạng xây dựngĐảng trong CAND theo tư tưởng Hồ Chí Minh thời gian qua, cuốn sách đãchỉ rõ những
Trang 29thành tựu, hạn chế và nguyên nhân, từ đó rút ra 5 bài học kinh nghiệm và 10nhiệm vụ, giải pháp tăng cường xây dựng Đảng trong CAND theo tư tưởng
Hồ Chí Minh hiện nay Đây là những nội dung khoa học để giúp tác giảnghiên cứu, tham khảo trong xác định các yếu tố tác động và phương hướng,giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện,trường đại học CAND
Nguyễn Thế Hùng (2020), Nâng cao chất lượng đảng viên ở Đảng bộ Cục Đào tạo, Bộ Công an đáp ứng yêu cầu mới [44] Tác giả tập trung đánh
giá thực trạng, chỉ rõ ưu điểm và hạn chế của đội ngũ đảng viên ở Cục Đàotạo, Bộ Công an trên các mặt: số lượng đảng viên; sự giác ngộ chính trị củađảng viên; phẩm chất đạo đức, lối sống; trình độ, năng lực và kết quả hoànthành nhiệm vụ được giao Để đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CANDtrong tình hình mới, Đảng bộ Cục Đào tạo xác định nâng cao chất lượng đội
ngũ đảng viên tập trung vào các giải pháp sau: một là, nâng cao nhận thức,
trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên về vai trò của đội ngũ đảngviên và yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở Đảng bộ Cục Đào
tạo; hai là, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, lý luận chính trị cho đội ngũ đảng viên; ba là, tăng cường quản lý, giáo dục tư cách đạo đức của đảng viên; bốn là, đổi mới việc phân công nhiệm vụ cho đội ngũ đảng viên; năm là, phát huy vai trò tự đào tạo, tự rèn luyện của đảng viên; sáu là, phát huy vai trò của đoàn thể chính trị - xã hội; bảy là, tăng cường
công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, ủy ban kiểm tra đối với việc nâng caochất lượng đảng viên ở Đảng bộ Cục Đào tạo, Bộ Công an Đây là những gợi
mở quan trọng để nghiên cứu sinh tiếp cận nghiên cứu và hoàn thành luận án
Đảng ủy Công an Trung ương – Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh (2022), Chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi
có hiệu quả các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên Công an nhân dân
[30] Tài liệu Hội thảo khoa học cấp Quốc gia gồm những bài viết của cácđồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, các nhà lý luận, chuyên gia
Trang 30hàng đầu cả trong và ngoài lực lượng CAND tập trung phân tích làm rõ cơ sở
lý luận, thực tiễn, yêu cầu, tầm quan trọng phải ngăn chặn, đẩy lùi, kiên quyếtđấu tranh, xử lý nghiêm sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,những hành vi tham nhũng, tiêu cực và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” của cán bộ, đảng viên; đánh giá, làm rõ thực trạng, nguyên nhâncủa những biểu hiện suy thoái, từ đó đề ra các nhiệm vụ trọng tâm, giải phápđột phá trong đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện suy thoái về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”trong cán bộ, đảng viên CAND, nhằm xây dựng tổ chức đảng trong CANDthật sự trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hìnhmới Đây là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để nghiên cứu sinh thamkhảo thực hiện luận án
Bộ Công an - Nhà xuất bản Chính trị quốc Sự thật (2022), Đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới [12].
Kỷ yếu Hội thảo khoa học cấp Bộ gồm những bài viết của các tướng lĩnh, nhàkhoa học, chuyên gia thực tế trong và ngoài lực lượng CAND về xây dựng lựclượng CAND theo tinh thần Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 của
Bộ Chính trị khóa XIII Những vấn đề lý luận, thực tiễn, kết luận và kinhnghiệm được nêu ra trong các công trình khoa học được trình bày đã giúpđịnh hướng một số vấn đề để nghiên cứu sinh tiếp cận, nghiên cứu luận án
Nhìn chung, cho đến nay đã có nhiều công trình khoa học trong vàngoài lực lượng CAND nghiên cứu về các vấn đề có liên quan đến công tácxây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND, giáo dục, bồi dưỡng, xây dựngcán bộ, đảng viên, thanh niên, sinh viên trong CAND,… Tuy nhiên, chưa cócông trình khoa học nào nghiên cứu trực tiếp về chất lượng đội ngũ đảng viên
là sinh viên các học viện, trường đại học CAND Mặc dù vậy, các công trìnhnghiên cứu nêu trên đã gợi mở và là nguồn tài liệu tham khảo rất bổ ích đểnghiên cứu sinh kế thừa, học tập, tham khảo cả về nội dung và phương phápnghiên cứu, tiếp cận, nhằm hoàn thành có chất lượng luận án
Trang 311.3 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có
liên quan đến đề tài luận án
Trên cơ sở tổng quan các công trình khoa học ở nước ngoài và trongnước có liên quan đến đề tài luận án, mặc dù cách tiếp cận nghiên cứu ở nhiềugóc độ khác nhau, tuy nhiên các nhà khoa học đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề lýluận cơ bản, cũng như cung cấp nhiều kinh nghiệm thực tiễn phong phú làm
cơ sở khoa học quan trọng để phân tích, luận giải, làm rõ chất lượng đội ngũđảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND, cụ thể:
Một là, các công trình khoa học ở nước ngoài và trong nước nghiên cứu
về đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên của các nhà lý luận khá phongphú, đa dạng dưới nhiều hình thức khác nhau, như: luận án tiến sĩ, đề tài khoahọc, sách, bài tạp chí, hội thảo khoa học, Dù đối tượng, phạm vi, địa bànnghiên cứu cũng như cách tiếp cận, góc nhìn khác, nhưng các công trình đãlàm sáng tỏ được nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến đội ngũđảng viên, chất lượng đội ngũ đảng viên, trên cơ sở đó nhất quán khẳng định
vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ đảng viên và yêu cầu, sự cần thiết phảixây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên cả trong và ngoài lực lượngCAND, đặc biệt trong những năm gần đây
Hai là, trên cơ sở tổng kết, khảo sát thực tiễn đội ngũ đảng viên và chất
lượng đội ngũ đảng viên ở từng lĩnh vực, địa bàn, phạm vi, đối tượng nghiêncứu cụ thể, các công trình khoa học đã đánh giá thực trạng, chỉ rõ ưu điểm,hạn chế và nguyên nhân; rút ra kinh nghiệm, xác định mục tiêu, nhiệm vụ,yêu cầu và các phương hướng, giải pháp xây dựng đội ngũ đảng viên, nângcao chất lượng đội ngũ đảng viên cả trong và ngoài lực lượng CAND
Tuy nhiên, các công trình khoa học trong lực lượng CAND nghiên cứuliên quan đến đội ngũ đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên chủ yếu mớichỉ dừng lại ở việc tiếp cận những vấn đề chung hoặc mang tính kinh nghiệmthực tiễn gắn với từng địa bàn, đối tượng, phạm vi cụ thể Do đó, vẫn cònnhững
Trang 32“khoảng trống” và chưa hình thành nên một hệ thống lý luận mang tính đặcthù, làm định hướng cho hoạt động thực tiễn Đặc biệt, chưa có công trìnhnghiên cứu trực tiếp, chuyên sâu về chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viêncác học viện, trường đại học CAND Vì vậy, đề tài luận án của nghiên cứusinh không trùng lặp với những công trình đã công bố.
Như vậy, các công trình khoa học đã công bố đã đề cập, làm rõ đượcnhững vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn có liên quan đến đội ngũ đảngviên, chất lượng đội ngũ đảng viên cả trong và ngoài lực lượng CAND Đặcbiệt, những kết luận khoa học, kinh nghiệm hay, thiết thực mà các tác giả đãđưa ra dưới các góc độ, cách tiếp cận khác nhau có ý nghĩa quan trọng đểnghiên cứu sinh tham khảo, kế thừa, vận dụng, mở rộng trong quá trìnhnghiên cứu về chất lượng đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCAND
1.3.2 Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
Một là, làm rõ thêm khái niệm, đặc điểm, vai trò của đội ngũ đảng viên
là sinh viên các học viện, trường đại học CAND; khái niệm và các yếu tố quyđịnh chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại họcCAND, từ đó làm căn cứ xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ đảngviên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND
Hai là, khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ đảng viên là
sinh viên các học viện, trường đại học CAND, chỉ rõ ưu điểm, hạn chế vànguyên nhân, trên cơ sở đó, xác định những vấn đề đặt ra đối với chất lượngđội ngũ đảng viên và nhiệm vụ nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinhviên các học viện, trường đại học CAND
Ba là, dự báo những yếu tố thuận lợi và khó khăn tác động đến chất
lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND; đềxuất phương hướng và giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đội ngũ đảngviên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND đáp ứng yêu cầu, nhiệm
vụ công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND trong tình hình mới
Trang 33Tiểu kết chương 1
Chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là nội dung quantrọng trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên Do đó, vấn đề này đã vàđang là mục tiêu, nội dung được nhiều tác giả, nhà khoa học ở nước ngoài,trong nước và lực lượng CAND tiếp cận, nghiên cứu Những công trình khoahọc được tổng quan có ý nghĩa quan trọng cả về phương diện lý luận và thựctiễn, là nguồn tư liệu bổ ích, có giá trị tham khảo thiết thực; các kinh nghiệmthực tiễn và kết luận khoa học được nêu ra đã góp phần gợi mở hướng tư duy,phương pháp tiếp cận để nghiên cứu sinh vận dụng, tiếp tục đi sâu nghiêncứu, hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài luận án Tác giả trân trọng và
kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học nêu trêntrong quá trình triển khai, nghiên cứu đề tài luận án
Mặc dù đã có một số công trình khoa học của các tác giả trong lựclượng CAND tiếp cận nghiên cứu, tuy nhiên chưa trực tiếp, toàn diện hoặcchỉ đề cập dưới góc độ chung về công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượngCAND, nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng đội ngũ đảng viên làsinh viên các học viện, trường đại học CAND chưa được làm rõ gắn với vớitính chất, đặc điểm, môi trường sư phạm của lực lượng CAND và yêu cầu,nhiệm vụ của công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND trong tìnhhình mới Do đó, đây vẫn là “khoảng trống” để nghiên cứu sinh tiếp tụcnghiên cứu, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra
Trang 34Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN LÀ SINH VIÊN
CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN 2.1 Các học viện, trường đại học Công an nhân dân và đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân
2.1.1 Khái quát về các học viện, trường đại học Công an nhân dân
Nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ CAND cho
sự nghiệp cách mạng, ngày 25/6/1946 Trường Huấn luyện Công an (nay làHọc viện ANND) được thành lập theo Nghị định 215/NĐ-P2 của Bộ Nội vụ(nay là Bộ Công an) Đây là trường đầu tiên của lực lượng CAND Trải quacác giai đoạn lịch sử, cùng với sự phát triển của lực lượng CAND, hệ thốngcác cơ sở giáo dục đại học CAND không ngừng được kiện toàn, hoàn thiện.Hiện nay, Bộ Công an có 8 cơ sở giáo dục đại học CAND, trong đó khu vựcphía Bắc gồm: Học viện ANND, Học viện CSND, Học viện Chính trị CAND,Học viện Quốc tế, Đại học KT - HC CAND, Đại học PCCC; khu vực phíaNam gồm: Đại học ANND và Đại học CSND
Là cơ sở giáo dục đại học của Bộ Công an, các học viện, trường đại họcCAND có vai trò, chức năng, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cholực lượng CAND đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng; thực hiện các nhiệm
vụ cụ thể khác theo quy định, phân công của Bộ Công an theo Trong suốt quátrình xây dựng và phát triển, với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cáchmạng, các học viện, trường đại học CAND đã vinh dự được Đảng, Nhà nước,
Bộ Công an tặng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý, như: danh hiệu Anhhùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước,Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Huân chương Saovàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Chiến công, Huân chươngQuân công; Huân chương Độc lập, Huân chương Lao động và nhiều phầnthưởng, danh hiệu cao quý khác
Trang 352.1.2 Đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học
Công an nhân dân – Khái niệm, đặc điểm, vai trò
2.1.2.1 Khái niệm Đảng
viên
Theo Đại Từ điển tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, “đảng viên là thànhviên của một chính đảng”[91, tr.247] Như vậy, danh xưng đảng viên dùng đểchỉ những người là thành viên của một đảng chính trị, đại diện và đấu tranh vìquyền lợi của đảng phái, tầng lớp, giai cấp nhất định trong xã hội Với vị trí làmột thành viên của đảng phái chính trị, khái niệm đảng viên còn được dùng
để phân biệt giữa những người là thành viên trong tổ chức đảng với nhữngngười không phải là thành viên của tổ chức đảng
Điều 1, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam được thông qua tại Đại hộiĐại biểu toàn quốc lần thứ XI quy định:
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trongđội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộcViệt Nam Nam, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng,đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao độnglên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị,Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước; cólao động, hoàn thành nhiệm vụ được giao; có đạo đức và lối sống lànhmạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật Đảng,giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng [20, tr.7]
Đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân
Điều 2, Quy chế công tác sinh viên đối với chương trình đào tạo đạihọc hệ chính quy năm 2016 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sinh viên được địnhnghĩa “là người đang học chương trình đào tạo trình độ đại học hệ chính quy
tại các cơ sở giáo dục đại học” [13] Theo đó, có thể quan niệm: Sinh viên các học viện, trường đại học CAND là những người đang học tập, rèn luyện tại các học viện, trường đại học CAND theo chương trình đào tạo đại học hệ chính quy thông qua công tác tuyển sinh theo quy định của Bộ Công an.
Trang 36Như vậy, có thể hiểu: Đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND là bộ phận đông đảo của đội ngũ đảng viên lực lượng CAND; là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, của Tổ quốc và lực lượng CAND; đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và lực lượng CAND lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêm Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của các cấp ủy, tổ chức đảng; có lao động, hoàn thành nhiệm vụ được giao; có đạo đức và lối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật Đảng và điều lệnh CAND, giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng; đang sinh hoạt tại các chi bộ sinh viên thuộc Đảng bộ Phòng Quản lý học viên của các học viện, trường đại học CAND, có nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo mục tiêu, chương trình đào tạo
của Bộ Công an và nhà trường.
Đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND là một bộphận trong đội ngũ sinh viên và là bộ phận ưu tú, tích cực nhất về phẩm chất,năng lực và uy tín, đang học tập, rèn luyện theo mục tiêu, chương trình đào tạotrình độ đại học của Bộ Công an tại các học viện, trường đại học CAND
Đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân
“Đội ngũ” là danh từ dùng để chỉ khối đông người được sắp xếp có trật
tự hoặc có tổ chức chặt chẽ Theo đó, “đội ngũ đảng viên” không phải là mộtđảng viên mà bao gồm nhiều đảng viên hợp thành theo những nguyên tắc, trật
tự nhất định tạo ra mối liên hệ chặt chẽ giữa các đảng viên trong tổ chức Nóicách khác, đội ngũ đảng viên là tập hợp của số đông những người có cùngchung lý tưởng, tự nguyện gắn kết với nhau trong tổ chức đảng theo nhữngnguyên tắc, quy định, kỷ luật chặt chẽ, nghiêm minh để cùng thực hiện mụcđích, lý tưởng, nhiệm vụ do tổ chức đảng đặt ra
Như vậy, đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND là tập hợp những đảng viên sinh viên thành đội ngũ với số lượng, cơ cấu và chất lượng, đang sinh hoạt tại chi bộ sinh viên thuộc Đảng bộ Phòng
Trang 37Quản lý học viên các học viện, trường đại học CAND cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ học tập, rèn luyện và các nhiệm vụ khác của người đảng viên, góp phần xây dựng đảng bộ các học viện, trường đại học CAND trong sạch, vững mạnh.
2.1.2.2 Đặc điểm đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học
Công an nhân dân
Cũng như những đảng viên là sinh viên các trường đại học trên cảnước, đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND vừa mangnhững đặc điểm chung của đảng viên sinh viên, vừa mang những đặc trưngriêng của đảng viên là sinh viên CAND
Hầu hết đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND ở
độ tuổi thanh niên, đã có sự phát triển tương đối về mặt thể chất, thể lực vàđang ở vào thời kỳ sung sức nhất, nhưng vẫn còn chưa ổn định về nhân cách.Đây là đặc điểm gắn liền với đời sống tâm lý của lứa tuổi thanh niên, lứa tuổi
mà con người thường nhạy cảm với cái mới, ham học hỏi, sôi nổi nhiệt tình,
có quyết tâm cao, có khả năng tiếp thu và thích ứng nhanh với sự biến đổi của
xã hội và môi trường sư phạm của lực lượng CAND; năng động, sáng tạo,tích cực học tập, rèn luyện và sẵn sàng gánh vác mọi nhiệm vụ được giao Tuynhiên, do tuổi đời còn trẻ, tuổi đảng còn ít, kinh nghiệm sống hạn chế nênnhận thức thường chưa toàn diện, còn có những biểu hiện bồng bột, thiếu sựkiên trì, bền bỉ; chưa biết chọn lọc khi tiếp thu, lĩnh hội thông tin; khi gặp khókhăn, thất bại thường bi quan, chán nản,…
Các học viện, trường đại học CAND là cơ sở giáo dục bậc đại học củalực lượng CAND, nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượngCAND Theo đó, quy mô đào tạo của các nhà trường ngày càng được mở rộngvới nhiều chuyên ngành, bậc học, hệ học và loại hình đào tạo Điều này dẫntới đối tượng đảng viên tham gia sinh hoạt tại các chi bộ sinh viên thuộc Đảng
bộ Phòng Quản lý học viên khá đa dạng Những yếu tố trên làm cho đội ngũđảng viên là sinh viên đào tạo chính quy hệ tập trung tại các học viện, trườngđại học CAND vừa có đặc điểm chung của đảng viên Đảng Cộng sản ViệtNam, cũng
Trang 38như đặc điểm của sinh viên; vừa mang những đặc trưng riêng so với đội ngũđảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học ngoài lực lượng CAND vàđảng viên thuộc các bậc, hệ học khác đang cùng sinh hoạt, học tập, rèn luyệntại chi bộ thuộc các học viện, trường đại học CAND Theo đó, đội ngũ đảngviên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND có một số đặc điểm cơbản sau đây:
Một là, đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học
CAND được tuyển chọn rất kỹ lưỡng, chặt chẽ, nghiêm ngặt
Xuất phát từ tính chất, chức năng, nhiệm vụ đặc biệt cũng như yêu cầucủa việc xây dựng lực lượng CAND trong giai đoạn hiện nay, Bộ Công an đã
có những quy định nghiêm ngặt, chặt chẽ về tuyển sinh của các học viện,trường đại học CAND Trước kỳ thi tuyển đại học từ 3 - 4 tháng, các thí sinhđăng ký dự thi vào các trường CAND phải trải qua kỳ sơ tuyển với những đòihỏi cao và chặt chẽ do công an các tỉnh, thành phố tiến hành Để được thituyển vào các trường CAND họ phải đạt các yêu cầu về lý lịch chính trị, trình
độ văn hóa với học lực, hạnh kiểm và các điều kiện sức khỏe theo quy định.Nhờ đó, sinh viên các học viện, trường đại học CAND thường có sự hiểu biết,nắm bắt tương đối nhanh nhạy, đầy đủ hệ thống tri thức lý luận, quan điểmcủa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước; có sự hiểu biết khá sâu sắc về lịch sử, truyềnthống của dân tộc và lực lượng CAND; những nội quy, quy định và Điều lệnhCAND; có niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và sựnghiệp cách mạng; luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu làmthất bại âm mưu của các thế lực thù địch, các loại tội phạm và các hành vi viphạm pháp luật; tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội,… Đây làđiều kiện thuận lợi đảm bảo chất lượng nguồn kết nạp đảng viên là sinh viêntại các học viện, trường đại học CAND
Bên cạnh đó, để được kết nạp và trở thành đảng viên Đảng Cộng sảnViệt Nam, sinh viên các học viện, trường đại học CAND không chỉ phải đápứng đầy đủ các tiêu chuẩn chung theo quy định mà còn phải đảm bảo các tiêuchuẩn, điều
Trang 39kiện riêng của Đảng ủy CATW và Bộ Công an về kết nạp đảng viên đối vớisinh viên các trường CAND Do đó, chỉ những sinh viên đáp ứng đầy đủ tiêuchuẩn về lý lịch chính trị, phẩm chất, năng lực, sức khỏe mới xứng đáng và đủđiều kiện để được kết nạp, trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Namtrong lực lượng CAND.
Hai là, đội ngũ đảng viên là sinh viên được quản lý, giáo dục theo chế
độ tập trung suốt thời gian sinh hoạt, học tập, rèn luyện tại đảng bộ các họcviện, trường đại học CAND
Theo quy định của Bộ Công an, sinh viên đào tạo đại học chính quy hệtập trung các học viện, trường đại học CAND đều phải ở nội trú trong các kýtúc xá của trường, được biên chế và quản lý chặt chẽ theo từng tiểu đội, trungđội Theo đó, sau khi được kết nạp Đảng, đội ngũ đảng viên là sinh viên sẽđược sinh hoạt tại các chi bộ sinh viên thuộc Đảng bộ Phòng Quản lý họcviên; tiếp tục được bồi dưỡng, giáo dục, kèm cặp trong suốt quá trình đào tạotại các nhà trường theo những quy định của Đảng và Điều lệnh CAND, nộiquy, quy định của nhà trường, như: trang phục, giờ giấc học tập, sinh hoạt, vuichơi,…; phải lao động vệ sinh, tập thể dục sáng, thể thao buổi chiều, thựchiện chế độ trực ban, gác, chế độ điểm danh, báo cáo, tập điều lệnh, quân sự,
võ thuật,… Với môi trường giáo dục sư phạm nhân văn, dân chủ, kỷ cương,
kỷ luật tại các học viện, trường đại học CAND là điều kiện thuận lợi đội ngũđảng viên là sinh viên nói riêng và sinh viên nói chung được học tập, rènluyện, thử thách và trưởng thành Nhờ thực hiện tốt công tác giáo dục chínhtrị, định hướng tư tưởng, đạo đức, lối sống ngay từ những ngày đầu học tập,rèn luyện; với môi trường giáo dục tích cực đã giúp cho đội ngũ sinh viên cónhận thức, xác định động cơ, mục đích học tập, rèn luyện, phấn đấu đúng đắn
Do đó, trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là mục tiêuquan trọng hàng đầu đối với tất cả sinh viên các học viện, trường đại họcCAND Đây cũng là lý do tỷ lệ sinh viên các học viện, trường đại học CANDđược kết nạp Đảng trong thời gian học tập luôn cao hơn so với sinh viên cáctrường đại học dân sự Mặt khác, với đặc thù quản lý tập trung, chặt chẽ suốt
Trang 40quá trình học tập, rèn luyện đã tạo điều kiện đặc biệt thuận để các cấp ủy, tổchức đảng thực hiện nội dung, biện pháp trong công tác đảng viên Vì vậy,trên thực tế so với đảng viên là cán bộ, sĩ quan ở các đơn vị công tác thực tếtrong lực lượng CAND cũng như đảng viên thuộc các lĩnh vực khác, đảngviên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND thường ít vi phạm quyđịnh của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Điều lệnh CAND.
Ba là, đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học
CAND được hưởng các chế độ, chính sách ưu đãi đặc biệt đối với lực lượngCAND
Với chức năng, nhiệm vụ đặc thù của lực lượng vũ trang trọng yếu bảo
vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân; bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH Do đó,lực lượng CAND được hưởng các chế độ, chính sách đãi ngộ đặc thù củaĐảng, Nhà nước đối với lực lượng vũ trang Cũng như đội ngũ cán bộ, đảngviên trong lực lượng CAND nói chung, đảng viên là sinh viên các học viện,trường đại học CAND cũng được hưởng chế độ, chính sách đặc thù như: quátrình học tập được bao cấp hoàn toàn, ra trường không phải xin việc, đượcphân công công tác tại các đơn vị trong lực lượng CAND; được hưởng cácchế độ đãi ngộ khác dành cho bản thân và thân nhân,
Đây là đãi ngộ đặc thù đối với sinh viên các học viện, trường đại họcCAND Điều này một mặt là động lực giúp đảng viên là sinh viên có điềukiện thuận lợi trong sinh hoạt, học tập, rèn luyện, tu dưỡng, yên tâm công tác,cống hiến lâu dài cho lực lượng CAND,… Tuy nhiên, đây cũng là “cơ hội” đểcác tư tưởng trung bình chủ nghĩa, thỏa mãn len lỏi, ảnh hưởng đến sinh viên
và đảng viên trong việc xác định động cơ, mục đích vào Đảng, cũng như quátrình tu dưỡng, phấn đấu, rèn luyện Vì vậy, trong công tác định hướng, giáodục, giúp đỡ quần chúng sinh viên vào Đảng, cũng như công tác quản lý, giáodục, đánh giá, xếp loại, sàng lọc đảng viên,… các cấp ủy, tổ chức đảng tại cáchọc viện, trường đại học CAND cần đặc biệt chú ý đến đặc điểm này để khaithác, phát huy thuận lợi, ngăn chặn những ảnh hưởng không tốt và có biệnpháp tiến hành công tác đảng viên được chất lượng, hiệu quả