1 tiểu luận môn tác phẩm kinh điển,tư TƯỞNG của LÊNIN về VAI TRÒ của lý LUẬN CÁCH MẠNGTRONG tác PHẨM làm gì và vấn đề đặt RA

Họ làm cho giai cấp công nhân Nga không nhận thức được vai trò sứ mệnh lịch sử của mình, đồng thời kìm hãm việc thành lập một chính đảng độc lập của giai cấp công nhân.. Ban lãnh đạo mớ

TƯ TƯỞNG CỦA LÊNIN VỀ VAI TRÒ CỦA LÝ LUẬN CÁCH MẠNGTRONG TÁC PHẨM "LÀM GÌ" VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG CHỈNH ĐỐN ĐẢNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

HIỆN NAY

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX chủ nghĩa tư bản phát triển tương đối ổn định và hòa bình, phong trào công nhân phát triển

về bề rộng và có xu hướng thiên về đấu tranh nghị trường Lúc này nhiều chính đảng của giai cấp công nhân được thành lập như

ở Đức, Mỹ, Pháp, Anh… Tháng 7/1889 Quốc tế II được thành lập Khi Ăngghen còn sống nội bộ Quốc tế II ổn định và kiên quyết đấu tranh chống xu hướng cải lương, thỏa hiệp, cơ hội… Năm 1895 Ăngghen mất, bọn cơ hội xét lại trong Quốc tế II ngóc đầu dậy chống chủ nghĩa Mác, lũng đoạn phong trào công nhân, mưu toan biến các đảng dân chủ xã hội ở Tây âu thành các đảng

cơ hội, cải lương Đồng thời làm cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế bị phân hóa thành các trào lưu tư tưởng khác nhau Trào lưu cơ hội cánh hữu, do Becstanh đứng đầu, công khai đòi xét lại chủ nghĩa Mác, thực chất là phủ nhận chủ nghĩa Mác Trào lưu cơ hội phái giữa, do Cauxky cầm đầu, là chủ nghĩa cơ hội dấu mặt, họ khoác áo chủ nghĩa Mác nhưng chống lại chủ nghĩa Mác Phái tả, do Lênin đứng đầu, kiên trì bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác Lênin cho rằng cả hai trào lưu cơ hội cánh

hữu và phái giữa đều là bọn cơ hội chủ nghĩa, tay sai của giai cấp

tư sản

Vào thời kỳ này, chủ nghĩa tư bản ở Nga đang phát triển mạnh Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân Nga cũng phát triển Trong 25 năm (1865-1890) riêng số công nhân trong các xí nghiệp đại công nghiệp tăng từ 7 vạn lên gần 1,5 triệu Sang đầu thế kỷ XX số lượng công nhân tăng lên gần 3 triệu người Dưới ách thống trị tàn bạo của chế độ Nga hoàng, công nhân và nông dân Nga không được hưởng một chút quyền tự do chính trị nào cả Các cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân liên tiếp nổ ra, qui mô ngày càng to lớn hơn, tính chất

có bước phát triển

Từ những năm 70 và nhất là từ những năm 80 của thế kỷ XIX, công nhân Nga bắt đầu thức tỉnh và đấu tranh chống bọn tư bản, song đều thất bại vì các cuộc đấu tranh đó đều mang tính tự phát

Do yêu cầu khách quan của phong trào công nhân Nga, các tổ chức chính trị đầu tiên của công nhân Nga được thành lập, (Năm

1875 "Hội liên hiệp công nhân miền Nam Nga" thành lập ở Ôđetxa; năm 1878 "Hội liên hiệp công nhân miền Bắc Nga"

thành lập ở Pêtecbua), nhưng đều bị Nga hoàng đàn áp và tan rã Mặc dù vậy, phong trào công nhân vẫn không ngừng phát triển Chỉ từ 1881-1886 có tới 48 cuộc bãi công, số công nhân tham gia

lên tới 8 vạn người Lúc này, trung tâm cách mạng đã chuyển từ Anh, Đức sang Nga

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của phong trào công nhân,

năm 1883 nhóm mác-xít đầu tiên, gọi là "Giải phóng lao động",

ra đời ở Giơnevơ (Thụy Sĩ) Nhóm này do Plêkhanốp lãnh đạo

Họ đã cố gắng truyền bá chủ nghĩa Mác vào nước Nga nhưng bị

phái "Dân túy" cản trở Phái "Dân túy" cho rằng, đưa chủ nghĩa

Mác vào Nga là phá sản nước Nga Theo quan điểm của phái

"Dân túy", sự nghiệp cách mạng ở nước Nga là do giai cấp nông

dân Nga lãnh đạo và họ phủ nhận vai trò, sứ mệnh lịch sử của

giai cấp công nhân Quan điểm như vậy của phái "Dân túy" đã

làm cho quần chúng lạc hướng, sao nhãng cuộc đấu tranh chống lại giai cấp áp bức bóc lột Họ làm cho giai cấp công nhân Nga không nhận thức được vai trò sứ mệnh lịch sử của mình, đồng thời kìm hãm việc thành lập một chính đảng độc lập của giai cấp công nhân

Vì vậy, để truyền bá chủ nghĩa Mác vào nước Nga, nhóm

"Giải phóng lao động" đã tích cực đấu tranh chống phái " Dân túy" nhưng họ không đánh bại hoàn toàn được phái "Dân túy" vì

họ mắc sai lầm nghiêm trọng Họ đã không đả động gì đến vai trò của nông dân trong cách mạng, mà còn cho rằng, giai cấp tư sản Nga là một lực lượng có thể ủng hộ cách mạng Hơn nữa, họ đang sống lưu vong ở nước ngoài, chưa hề liên hệ gì với phong

trào công nhân, chưa kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân

Phong trào công nhân tự phát ngày càng phát triển mạnh ở Nga, đặt ra yêu cầu phải kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân V I Lênin là người lần đầu tiên thực hiện

sự kết hợp đó ở Nga Năm 1895 V I Lênin thống nhất các tổ

chức Mác xít ở Pêtécbua thành "Hội liên hiệp giải phóng giai cấp

công nhân" Song tổ chức này bị chính quyền Nga hoàng khủng

bố V I Lênin và những người lãnh đạo của Hội bị bắt Ban lãnh

đạo mới được thành lập do Máctốp đứng đầu chủ trương: công nhân chỉ nên đấu tranh kinh tế, còn đấu tranh chính trị là công việc của giai cấp tư sản tự do và quyền lãnh đạo cuộc đấu tranh

chính trị nên để cho giai cấp tư sản tự do Đây là phái " Kinh tế",

là bọn cơ hội, thỏa hiệp, cải lương đầu tiên trong hàng ngũ các tổ

chức Mác xít ở Nga V I Lênin coi luận điệu của phái "Kinh tế"

là phản lại chủ nghĩa Mác; là phủ nhận sự cần thiết thành lập một chính đảng của giai cấp công nhân; là mưu mô muốn giai cấp công nhân phụ thuộc về chính trị giai cấp tư sản Người cho rằng,

phái "Kinh tế" là trung tâm của chính sách thỏa hiệp và chủ nghĩa

cơ hội Do đó, muốn thành lập chính đảng của giai cấp vô sản

phải đánh bại phái "Kinh tế"

Năm 1898, tại Minxcơ, một nhóm Mác xít đã họp và tuyên

bố thành lập "Đảng công nhân dân chủ-xã hội Nga" Tuy nhiên,

Đại hội không thông qua được cương lĩnh và điều lệ Ban chấp hành Trung ương do Đại hội bầu ra đều bị bắt ngay sau khi Đại hội vừa kết thúc Do đó, trên thực tế, Đảng vẫn chưa hình thành Thực trạng đó đã làm cho các tổ chức Mác xít và phong trào công nhân Nga rơi vào tình trạng dao động về tư tưởng, tan rã về tổ

chức Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi phái "Kinh tế" lợi dụng các cơ quan ngôn luận (như báo "Tư tưởng công nhân" và

"Báo sự nghiệp công nhân") để tuyên truyền những quan điểm cơ

hội, xét lại Vấn đề cấp bách đặt ra là phải thành lập một đảng tập trung thống nhất trong toàn quốc để chấm dứt tình trạng phân tán, tan rã đang diễn ra lúc đó

Theo V I Lênin, muốn thành lập một chính đảng cách mạng tập trung thống nhất, trước hết phải đánh bại các quan điểm tư

tưởng cơ hội của phái "Kinh tế" biểu hiện chủ nghĩa cơ hội

Bécstanh ở Nga

Nhằm mục đích chống lại và đánh bại khuynh hướng cơ hội

chủ nghĩa đó của phái "Kinh tế", đồng thời cũng để chống chủ

nghĩa cơ hội quốc tế, đặt cơ sở chính trị tư tưởng, tổ chức cho việc thành lập một chính đảng kiểu mới, V I Lênin đã viết tác

phẩm "Làm gì?" Tác phẩm được bắt đầu viết từ tháng 5 năm

1901 và xuất bản vào tháng 02 năm 1902 ( Tác phẩm sử dụng để viết Thu hoạch được in trong V I Lênin , toàn tập, tập 6, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1975, tr 1-245)

Tác phẩm "Làm gì" có bố cục bao gồm: Lời tựa, 5 chương, kết

luận và phụ lục Chương I: Chủ nghĩa giáo điều và tự do phê bình; Chương II:Tính tự phát của quần chúng và tính tự giác của Đảng dân chủ xã hội Chương III: Chính trị công liên chủ nghĩa và chính

trị dân chủ-xã hội Chương IV: Lối làm việc của phái "Kinh tế" và

tổ chức của những người cách mạng Chương V: Kế hoạch xây dựng một tờ báo chính trị của toàn nước Nga

Về nội dung, ở Lời tựa, V I Lênin chỉ ra: Cuốn sách "Làm gì"

Lênin viết là nhằm phát triển tỉ mỉ những ý đã nói trong bài báo

"Bắt đầu từ đâu" ("Tia lửa" số 4, tháng Năm 1901) và giải thích lý

do vì sao tác phẩm này không kết cấu như ý định ban đầu Ở chương I, V I Lênin, vạch trần bản chất, nguồn gốc của chủ nghĩa

cơ hội; khẳng định vai trò, tầm quan trọng của lý luận cách mạng Trong chương II, V I Lênin phê phán chủ nghĩa cơ hội, làm rõ tính tự phát của quần chúng và tính tự giác của Đảng dân chủ - xã hội, chỉ rõ mối quan hệ giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân, chỉ ra vai trò của Đảng là phải giáo dục, giác ngộ, đưa yếu tố tự giác vào phong trào công nhân Chương III, V I

Lênin tập trung làm rõ bản chất cơ hội, cải lương của phái "Kinh

tế" về quan điểm, nhiệm vụ chính trị; vạch rõ cương lĩnh, sách

lược của Đảng dân chủ – xã hội Nga Chương IV, V I Lênin tập

trung vạch trần bản chất cơ hội, cải lương của phái "Kinh tế" trên

lĩnh vực tổ chức và chỉ rõ giai cấp công nhân Nga cần phải có một

Đảng tập trung thống nhất Chương V, V I Lênin vạch ra kế hoạch xây dựng một Đảng tập trung thống nhất của toàn nước Nga Phần kết luận V I Lênin tóm tắt về ba thời kỳ trong lịch sử Đảng dân chủ – xã hội Nga

Trong các nội dung trên, quá trình đấu tranh không khoan nhượng chống chủ nghĩa cơ hội, V I Lênin đã làm nổi bật vai trò của lý luận cách mạng

Trước hết, V I Lênin nêu lại những tư tưởng của Mác nói về vai trò của lý luận: " Mác viết cho các lãnh tụ của đảng như thế này:

"Nếu thực sự cần phải liên hợp thì cứ ký kết những thỏa hiệp nhằm đạt những mục tiêu thực tiễn của phong trào, nhưng chớ có buôn bán nguyên tắc, chớ có nhân nhượng về lý luận Tư tưởng của Mác

là như thế, thế mà trong chúng ta, còn có những người đã nhân danh

Như vậy, ở đây ta thấy, V I Lênin trích dẫn lại lời của Mác

để nhắc nhở những người cộng sản rằng, lý luận là lập trường của giai cấp , nó gắn liền với giai cấp, nếu có phải nhân nhượng thì tuyệt đối không được nhân nhượng về lý luận và nguyên tắc! Những kẻ nhân danh Mác mà tìm cách làm giảm ý nghĩa của lý luận cách mạng đó chính là bọn cơ hội

Lý luận cách mạng có vị trí, vai trò vô cùng to lớn, nó là đòi hỏi tất yếu khách quan của phong trào cách mạng "Cao trào tự phát của

1 V I Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva 1975, tập 6, tr 30

quần chúng càng tăng lên và phong trào càng mở rộng thì sự cần thiết có một ý thức cao trong công tác lý luận, chính trị và tổ chức của đảng dân chủ – xã hội càng phải tăng lên vô cùng nhanh chóng

mang tính tự phát Phong trào đấu tranh tự phát đó không vượt qua được giới hạn cao nhất của nó là chủ nghĩa công đoàn Cuộc đấu tranh của công đoàn ở các nước tư bản chống lại bọn chủ và chính phủ là một cuộc đấu tranh chỉ cốt là để cải thiện điều kiện bán sức lao động của công nhân cho bọn tư bản mà thôi Trong khi đó lợi ích của giai cấp công nhân không những là đấu tranh để đòi cải thiện đời sống mà còn là để thủ tiêu chủ nghĩa tư bản V I Lênin đã phân tích khá sâu sắc vai trò của lý luận và kiên quyết phê phán "khuynh hướng tư tưởng sùng bái tính tự phát của công nhân; phê phán chủ nghĩa kinh tế" Ông khẳng định dứt khoát: " Không có lý luận cách

V I Lênin chỉ rõ: Lý luận cách mạng ở đây là lý luận của chủ nghĩa Mác Đây là lý luận mang bản chất cách mạng và khoa học Bởi vì, chủ nghĩa Mác là kết quả sự phát triển những tư tưởng tiên tiến của nhân loại cùng với trí tuệ thiên tài và công lao

to lớn của C Mác và Ph Ăng Ghen trong điều kiện nghiên cứu chủ nghĩa tư bản một cách khách quan, toàn diện, hệ thống Trong đó triết học Đức đóng vai trò mở đường:

1 V I Lênin, sđd, tr 67

2 V I Lênin, sđd, tr 30

"Nếu không có triết học Đức mở đường, đặc biệt là nếu không có triết học Hêghen, thì chủ nghĩa xã hội khoa học Đức, chủ nghĩa xã hội khoa học duy nhất, chưa hề có từ trước tới nay, sẽ

V I Lênin cũng chỉ rõ vai trò, vị trí của chủ nghĩa xã hội không tưởng:

"Cũng giống như chủ nghĩa xã hội, lý luận Đức sẽ không bao giờ quên rằng nó đã dựa được vào Xanhxi mông, Phuriê và Ôoen

là ba nhà tư tưởng, mặc dù học thuyết của ba ông có tính chất ảo tưởng và không tưởng, đã được liệt vào hàng những nhà tư tưởng

vĩ đại nhất của tất cả các thời đại, và đã dự kiến một cách tài tình được rất nhiều chân lý mà ngày nay chúng ta đem khoa học ra

Theo V I Lênin, học thuyết Mác được xây dựng trên cơ sở của triết học cổ điển Đức, kinh tế chính trị Anh, chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp Học thuyết Mác chỉ ra những quy luật vận động, phát triển khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy nói chung, quy luật vận động và phát triển của chủ nghĩa tư bản nói riêng Đó là lý luận giúp con người ta không những nhận thức được một cách đúng đắn về thế giới mà còn trang bị khả năng để cải tạo thế giới Chủ nghĩa Mác là học thuyết duy nhất đúng từ trước tới nay bàn về giải phóng triệt để con người và toàn xã hội

1 V I Lênin, sđd, tr 32 – 33

2 V I Lênin, sđd, tr 33

Đó là lý luận không những chỉ ra mục tiêu mà còn chỉ ra lực lượng, phương thức để giải phóng con người, giải phóng xã hội Chủ nghĩa Mác là sự khái quát thực tiễn đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân, thể hiện một cách khoa học mục tiêu, lý tưởng, lợi ích, lập trường, sứ mệnh lịch sử, chiến lược, sách lược của giai cấp công nhân Chính vì vậy chủ nghĩa Mác là thế giới quan, là vũ khí tư tưởng, lý luận sắc bén của giai cấp công nhân,

là ngọn đèn chỉ lối, soi đường để giai cấp công nhân làm cách mạng vô sản lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản…Chủ nghĩa Mác là lý luận cách mạng, là tiền đề không thể thiếu được, làm cho Đảng cộng sản ra đời, tạo bước chuyển phong trào công nhân

từ tự phát thành tự giác Chủ nghĩa Mác là lý luận cách mạng, khi

nó thâm nhập vào quần chúng sẽ trở thành lực lượng vật chất to lớn

Riêng đối với đảng dân chủ - xã hội Nga lúc bấy giờ nó lại

có một tầm quan trọng hơn nữa V I Lênin đưa ra ba lý do để làm rõ điều này:

Thứ nhất: Đảng đang trong quá trình hình thành và đang bị phân tán về tư tưởng, tổ chức Vì vậy Đảng cần được trang bị lý luận Mác- lý luận tiên phong làm cơ sơ để thống nhất về chính trị, tư tưởng, tổ chức, nếu không thì sẽ dẫn đến những hậu quả tai hại cho phong trào cách mạng V I Lênin viết: "thứ nhất, đảng ta

chỉ mới thành hình, đang tạo nên bộ mặt của mình và còn xa mới thanh toán được hết những xu hướng khác của tư tưởng cách mạng, những xu hướng khác đang có cơ làm cho phong trào đi chệch con đường đúng đắn Ngược lại, chính trong thời gian vừa qua, chúng ta lại thấy trỗi dậy (đúng như Ác-xen-rốt đã nói trước

từ lâu với "Phái kinh tế") những khuynh hướng cách mạng không

dân chủ-xã hội Trong những điều kiện như thế, một sai lầm thoạt trông "không quan trọng" có thể đưa đến những hậu quả tai hại nhất và phải cận thị mới coi những cuộc tranh luận giữa các phe phái và sự phân định ranh giới chặt chẽ giữa các sắc thái này nọ

có thể quyết định tương lai của đảng dân chủ-xã hội Nga trong rất nhiều năm"1

Thứ hai, Đảng là một bộ phận của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế: "Điều đó không những chỉ có nghĩa là chúng

ta phải chống chủ nghĩa sô vanh quốc gia Điều đó còn có nghĩa

là một phong trào bắt đầu ở một nước trẻ tuổi chỉ có thể đạt được kết quả, nếu nó vận dụng được kinh nghiệm của các nước khác Muốn vận dụng được như vậy thì không thể chỉ biết qua kinh nghiệm ấy, hoặc chỉ giản đơn sao chép lại những nghị quyết mới nhất, mà cần phải biết phân tích một cách có phê phán kinh nghiệm ấy và tự mình kiểm tra lại nó Ai hình dung được phong trào công nhân hiện đại đã phát triển và lan rộng đến mức nào thì

1,

V I Lênin, sđd, tr 31