Mục tiêu môn học - Giải thích được những ưu điểm khi dùng AutoCAD thực hiện bản vẽ trong chuyên ngành cơ khí; - Trình bày được các phương pháp vẽ các đối tượng cơ bản đoạn thẳng, đường t
Gi ớ i thi ệ u v ề AutoCAD
Là một phần mềm chuyên dùng có các khảnăng sau:
- Vẽ bản vẽ kỹ thuật cơ khí, kiến trúc xây dựng (gọi làkhả năng vẽ)
- Có thể ghép các bản vẽ hoặc chồng chất, xen kẽ các bản vẽ để tạo rabản vẽ mới (khả năng biên tập)
- Có thể viết chương trình để máy tính toán thể hiện bằng hình vẽ, viết chương trình theo ngôn ngữ riêng, gọi làAutoLISP (khảnăng tự động thiết kế)
- Những thế hệ gần đây của AutoCAD: R10, R12, R13, R14, CAD2000 có thể viết chương trình bằng ngôn ngữ Pascal hoặc C+ thành ngôn ngữ AutoLISP rồi dịch ra ngôn ngữ máy
- Có thể liên kết các phần mềm khác có liên quan như Turbo Pascal,Turbo
C, Foxpro, CorelDRAW ( khảnăng liên kết )
Từ phiên bản R14 trở đi, hệ điều hành có khả năng chạy trên môi trường Windows, phù hợp với nhiều phiên bản khác nhau Người dùng có thể thực hiện cài đặt hệ thống từ đĩa mềm, đĩa cứng hoặc CD-ROM tùy thuộc vào phiên bản và phương thức hỗ trợ của từng phiên bản.
- Khởi động AutoCAD từ R14 trở đi: hoàn toàn tương tự nhưviệc khởi động bất cứ chương trình ứng dụng nào khác trên Window
Sau khi cài đặt AutoCAD từ phiên bản R14 xong, biểu tượng của chương trình đã được tạo trên màn hình Desktop, giúp người dùng dễ dàng truy cập và khởi chạy AutoCAD một cách nhanh chóng Việc này thuận tiện cho quá trình sử dụng phần mềm, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu suất làm việc Chính vì vậy, người dùng có thể bắt đầu thi hành chương trình ngay lập tức sau khi cài đặt thành công.
- Nháy đúp chuột vào biểu tượng, nếu không dùng chuột ta có thể dùng phím Tab để chuyển sau đó ấn phím Space vá ấn Enter
Khi AutoCAD khởi động, màn hình giao diện chính sẽ xuất hiện cùng với hộp thoại Startup Người dùng cần chọn các tùy chọn phù hợp để bắt đầu làm việc hiệu quả với chương trình Việc lựa chọn đúng các thiết lập ban đầu giúp tối ưu hóa quá trình thiết kế và tiết kiệm thời gian sử dụng AutoCAD.
1.4 Các thao tác về file
- Lệnh New: Tạo bản vẽ mới
Thực hiện lệnh New xuất hiện hộp thoại Creat New Drawing Hình 1.1
Thiết lập bản vẽ chuẩn
Metric: Chọn giới hạn bản vẽ là
420,297 và đơn vị vẽ theo hệ thập phân
English: Giới hạn bản vẽ là 12,9 và đơn vị là inch
Use a Template: Chọn các bản vẽ mẫu có sẵn trong AutoCAD (Template File)
Use a Wizard: Thiết lập bản vẽ với các kích thước khác nhau
Quick Setup: Đặt đơn vị đo và đặt giới hạn bản vẽ (thiết lập nhanh)
Advanced Setup: Khai báo thông tin đầy đủ cần thiết cho một bản vẽ mới
- Lệnh Save: Dùng để ghi bản vẽ hiện hành thành một tệp tin Tương tự như các ứng dụng trên Windows
Lệnh Export – Xuất bản vẽ là công cụ giúp bạn xuất các bản vẽ với nhiều phần mở rộng khác nhau, đảm bảo khả năng chia sẻ dữ liệu dễ dàng Nhờ vào lệnh này, bạn có thể trao đổi dữ liệu hình ảnh và thiết kế một cách hiệu quả giữa các phần mềm khác nhau, nâng cao khả năng liên kết công việc và tối ưu hóa quy trình thiết kế kỹ thuật.
- Lệnh Quit:Thoát khỏi AutoCAD lưu trữ tất cả các bản vẽ đang sử dụng, sau đó sử dụng lệnh để thoát khỏi chương trình
Nhập lệnh Menu bar Phím tắt
- Lệnh Open:Mở bản vẽ
+ Mở một bản vẽ, ta có thể mở bằng lệnh hoặc thông qua hệ thống Menu tương tự như các ứng dụng khác trên Window
1.5 Các chức năng phím tắt
- F2: Chuyển từ màn hình đồ hoạ sang màn hình văn bản và ngược lại
- F3: (Ctrl + F) Tắt mở chế độ truy bắt điểm thường trú (OSNAP)
- F5: (Ctrl + E) Chuyển từ mặt chiếu của trục đo này sang mặt chiếu trục đo khác
- F6: (Ctrl + D) Hiển thị động tọa độ của con chuột khi thay đổi vị trí trên màn hình
- F7: (Ctrl + G) Mở hay tắt mạng lưới điểm (GRID)
- F8: (Ctrl + L) Giới hạn chuyển động của chuột theo phương thẳng đứng hoặc nằm ngang (ORTHO)
- F9: (Ctrl + B) Bật tắt bước nhảy (SNAP)
- F10: Tắt mở dòng trạng thái Polar
- Phím ENTER: Kết thúc câu lệnh và nhập các dữ liệu vào máy để xử lý
- Phím BACKSPACE ( < ): Xoá các kí tự nằm bên trái con trỏ
- Phím CONTROL: Nhấp phím này đồng thời với một phím khác sẽ tạo nên các hiệu quả khác nhau (Ví dụ: CTRL + S là ghi bản vẽ ra đĩa)
- Phím SHIFT: Nhấp phím này đồng thời với một phím khác sẽ tạo ra một ký hiệu hoặc kiểu chữ in
- Phím ARROW (các phím mũi tên ): Di chuyển con trỏ trên màn hình
- Phím CAPSLOCK: Chuyển giữa kiểu chữ thường sang kiểu chữ in.
- Phím ESC: Huỷ lệnh đang thực hiện.
- R (Redraw): Tẩy sạch mộtcách nhanh chóng các dấu "+" (BLIPMODE)
- DEL: thực hiện lệnh Erase
- Ctrl + P: Thực hiện lệnh in Plot/Print
- Ctrl + Q: Thực hiện lệnh thoát khỏi bản vẽ
- Ctrl + Z: Thực hiện lệnh Undo
- Ctrl + Y: Thực hiện lệnh Redo
- Ctrl + S: Thực hiện lệnh Save , QSave
- Ctrl + N: Thực hiện lệnh Tạo mới bản vẽ New
- Ctrl + O: Thực hiện lệnh mở bản vẽ có sẵn Open
- Chức năng của các phím chuột:
+ Phím trái dùng để chọn đối tượng và chọn các vị trí trên màn hình
+ Phím phải, tương đương với phím ENTER, để khẳng định câu lệnh.
- Phím giữa (thường là phím con lăn) dùng để kích hoạt trợ giúp bắt điểm, hoặc khi xoay thì sẽ thu phóng màn hình tương ứng
Chương 2 Thiết lập bản vẽ Mục tiêu
- Sử dụng các lệnh tạo bản vẽ với các thiết lập khác nhau;
- Trình bày được các thao tác cơ bản khi sử dụng chương trình AutoCAD;
-Hiểu được các hệ tọa độ dùng trong AutoCAD;
- Nhập tọa độ trong AutoCAD một cách thành thạo;
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập
2.1.1 Chọn khổ giấy vẽ - Lệnh Limits
Nhập lệnh Menu bar Trên thanh công cụ
ON/OF/Lower left corner :
Tuỳ chọn (ON): Cho phép vẽ ra ngoài tờ giấy
Tuỳ chọn (OFF): Không cho phép vẽ ra ngoài giới hạn vùng vẽ
- Lower left corner:Chọn góc dưới bên trái được đặt trùng với gốc toạđộ
- Upper right corner:Chọn góc trên bên phải
2.1.2 Chọn đơn vị sử dụng
Xuất hiện hộp hội thoại Drawing Units (Hình 2.1),ta chọn các kiểu đơn vị phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam
- Đơn vị đo độ dài (mục Length), thì chọn:
+Type: Decimal (kiểu thập phân)
- Đo góc (mục Angle), chọn:
Nhập lệnh Menu bar Trên thanh công cụ
+Type: Deg/Min/Sec (kiểu độ, phút, giây)
-Trong hộp soạn thảo dưới (Units to scale drag-and-drop content) chọn Millimeters
AutoCAD cung cấp các thông tin về các lệnh (tra cứu lệnh) AutoCAD
Muốn gọi trợ giúp ta ấn F1 hoặc gõ lệnh Help hoặc tại cửa sổ lệnh Command Khi thực hiện lệnh sẽ xuất hiện hộp thoại Help Topics hình 2.2:
2.1.4 Hệ thống tọa độ cố định (WCS) và hệ thống tọa độ định vị lại (UCS)
* Hệ thống tọa độ cốđịnh
Lệnh UCSicon trong AutoCAD giúp điều khiển hiển thị của biểu tượng tọa độ, từ đó dễ dàng xác định vị trí trong bản vẽ Trong AutoCAD, hệ thống tọa độ cố định gọi là WCS (Hệ toạ độ thế giới), với gốc tọa độ đặt tại điểm (0,0) ở góc trái dưới cùng của miền vẽ, thể hiện rõ qua biểu tượng trong hình 1.2a Hệ thống toạ độ này được gọi là tọa độ tuyệt đối, giúp người dùng dễ dàng xác định và làm việc chính xác trong quá trình thiết kế.
Hệ thống tọa độ UCS (User Coordinate System) cho phép thay đổi vị trí gốc tọa độ để phù hợp với điểm nhìn của người dùng Khi điều chỉnh vị trí gốc, hệ thống tọa độ mới sẽ được gọi là hệ tọa độ của người sử dụng, nhằm tối ưu hóa quá trình thiết kế và quan sát Biểu tượng của UCS cũng thay đổi dựa trên góc nhìn, như minh họa trong hình 2.3a, 2.3b và 2.3c, giúp người dùng dễ dàng xác định hướng và phối cảnh trong không gian 3D.
Hình 2.3: H ệ th ố ng t ọa độ UCS
W: chỉ xuất hiện trong biểu tượng thể hiện hệ thống tọa độ WCS
Dấu cộng (+) xuất hiện tại gốc tọa độ trên cả hệ thống WCS và UCS, thể hiện vị trí gốc của điểm bắt đầu trong không gian 3D Trong hình 1.2a, ô vuông nhỏ nằm giao nhau giữa hai mũi tên đặc trưng cho trục x và y, giúp xác định chính xác vị trí của hệ tọa độ Việc nhận biết dấu cộng tại gốc tọa độ là yếu tố quan trọng để đảm bảo chính xác trong quá trình thiết kế và mô phỏng không gian.
Các dạng biểu tượng UCS trong Viewports như hình 2.3a,b,c
Trong hình 1.2c, chúng ta đang làm việc trong không gian giấy vẽ (Paper space), còn hình 2.3b cho thấy điểm nhìn thẳng góc với hệ tọa độ tạm thời UCS, khiến việc xác định tọa độ trong các Viewports trở nên khó khăn Để hiển thị biểu tượng hệ thống tọa độ UCS, bạn cần thực hiện các bước cụ thể trong phần mềm để dễ dàng nhận biết và quản lý hệ tọa độ trong bản vẽ Việc hiển thị hệ tọa độ UCS giúp nâng cao tính chính xác và thuận tiện trong quá trình thiết kế và chỉnh sửa bản vẽ kỹ thuật.
ON/OFF/All/Noorigin/ORigin : Nhập các lựa chọn
+ ON/OFF: Mở/Tắt biểu tượng toạđộ trên màn hình và khung nhìn
+ All: Thể hiện biểu tượng toạ độ trên mọi khung nhìn màn hình
+ Noorigin: Biểu tượng toạđộ chỉ xuất hiện ở góc trái màn hình
+ Origin: Đặt lại gốc toạđộ (điểm 0,0,0 của UCS)
* Chú ý: Ucsicon cũng là biến hệ thống; nếu Ucsicon = 1, mở; nếu Ucsicon = 0, tắt; nếu Ucsicon = 2, Ucs đặt tại gốc tọa độ
* Hệ thống tọa độđịnh vị lại UCS
Việc định lại hệ thống tọa độ UCS là rất cần thiết trong môi trường 3D, đặc biệt khi vẽ các công trình như mái nhà Việc đưa UCS về mặt phẳng mái nhà (z=0) giúp tạo điều kiện chính xác và dễ dàng hơn trong quá trình thiết kế Điều này đảm bảo các yếu tố trong bản vẽ được căn chỉnh chuẩn xác, tối ưu hóa quá trình thao tác và nâng cao hiệu quả công việc.
Nhập lệnh Menu bar Phím tắt
AutoCAD cung cấp cho ta nhiều hình thức định vị lại hệ thống tọa độ, tùy trường hợp cụ thể mà ta vận dụng các tùy chọn thích hợp
[New/Move/orthoGraphic/Prev/Restore/Save/Del/Apply/?/World] :
Nhập vào các lựa chọn:
- New : Tạo hệ thống tọa độ mới
- Move : Di chuyển hệ thống tọa độ
- orthoGraphic: Hiển thị hệ tọa độ hình chiếu thẳng góc
- Prev : trở về hệ thống tọa độđã định trước đó
- Restore : gọi lại hệ thống tọa độ đã lưu trữ
- Save : lưu trữ hệ thống tọa độ
- Del : xóa bỏ hệ thống tọa độđã lưu trữ khi không muốn sử dụng nữa
- ? : liệt kê các hệ thống tọa độ đã lưu trữ
- : trở về WCS, mặc định
2.2 Các thao tác cơ bản
Lệnh SELECT trong AutoCAD dùng để chọn đối tượng trong bản vẽ, giúp người dùng xác định chính xác các phần cần chỉnh sửa hoặc khảo sát Khi thực hiện các lệnh hiệu chỉnh hoặc khảo sát, AutoCAD yêu cầu người dùng chọn đối tượng (Select object) để thao tác dễ dàng và chính xác hơn Việc sử dụng lệnh SELECT là bước quan trọng trong quá trình làm việc trên bản vẽ, đảm bảo các thao tác diễn ra thuận tiện và hiệu quả.
Khi chọn đối tượng, vị trí con trỏ sẽ hiển thị ô chọn (object selection target) giúp người dùng dễ dàng nhận biết đối tượng đang được chọn Sau khi một đối tượng được chọn, nó sẽ mờ đi hoặc thay đổi màu sắc để dễ phân biệt Để lựa chọn đối tượng, người dùng có thể trả lời từng dòng nhắc "Select object" bằng một trong các tùy chọn phù hợp, đảm bảo quá trình chỉnh sửa chính xác và hiệu quả.
Trong AutoCAD, điểm mặc định giúp người dùng dễ dàng xác định các đối tượng trên bản vẽ bằng cách nhập tọa độ của một điểm cụ thể Khi bạn cung cấp tọa độ điểm, AutoCAD sẽ tự động dò tìm và xác định các đối tượng đi qua điểm đó, giúp quá trình chọn lọc và chỉnh sửa trở nên nhanh chóng và chính xác Tính năng này tối ưu hóa quy trình thiết kế, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả công việc trong việc xử lý các bản vẽ kỹ thuật.
Khi không có đối tượng nào được chọn, hệ thống sẽ hiển thị dòng nhắc "Other corner" yêu cầu người dùng nhập góc khác của cửa sổ chữ nhật để có thể chọn đối tượng theo kiểu Window hoặc Crossing Tránh chọn vào một điểm là giao điểm của hai hoặc nhiều đối tượng để đảm bảo quá trình chọn đối tượng chính xác hơn Điều này giúp hạn chế nhầm lẫn trong quá trình chọn và chỉnh sửa các đối tượng trong phần mềm.
2 2.2.1 Lệnh ZOOM Thu phóng hình vẽ trên bản vẽ
Lệnh Zoom cho phép phóng to hay thu nhỏ hình vẽ đang hiển thị trên màn hình nhưng kích thước thực của chúng vẫn được giữ nguyên
Nhập lệnh Menu bar Trên thanh công cụ
All / Center / Dynamic / Extents / Previous / Scale(X/XP) / Window /
Realtime: Thu phóng bản vẽ trên màn hình thông qua biểu tượng :
Nhấn phím Esc để kết thúc lệnh
Tùy chọn xem toàn bộ hình vẽ trên màn hình giúp người dùng dễ dàng quan sát và quản lý nội dung đồ họa Chức năng này cho phép hiển thị toàn bộ hình vẽ ngay cả khi vượt quá giới hạn đã được đặt bởi lệnh Limits Khi hình vẽ vượt quá giới hạn phạm vi đã thiết lập, màn hình tự động điều chỉnh để hiển thị toàn bộ nội dung, đảm bảo không bỏ sót phần nào của bản vẽ Tính năng này giúp cải thiện trải nghiệm người dùng trong quá trình xử lý và chỉnh sửa hình ảnh, đồng thời tối ưu hóa khả năng theo dõi từng chi tiết trong bản vẽ.
Tùy chọn này cho phép xác định một cửa sổ có tâm và chiều giảm độ lớn của cửa sổ cần zoom, giúp tùy chỉnh vùng hiển thị chính xác Để hiển thị vùng đã chọn trên màn hình, người dùng cần nhấn phím Enter Khi chọn cửa sổ hiển thị bên trong khung màu đỏ, tốc độ zoom sẽ được tăng lên, mang lại trải nghiệm thao tác nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Dynamic: Hiển thị một màn hình đặc biệt gồm một số phần:
- Một khung chữ nhật màu trắng (hay đen) bao toàn bộ phần đã vẽ (extents)
- Một khung chữ nhật màu xanh (hay tím) chỉ vùng màn hình trước đó