Bài giảng lắp đặt hệ thống tự động hóa 1 bài 1 ths nguyễn thị lan

1.2 CÁC DỤNG CỤ CẦM TAY DÙNG CHO ỐNG VÀ KIM LOẠI 1.2.3 Dụng cụ cắt ống luồn dây và uốn ống Ống luồn dây Conduit: Ống luồn dây là loại ống công nghệ hoặc ống dẫn được sử dụng để định tuyế

Trang 1

Bài 1: CÁC CÔNG CỤ DỤNG CỤ CẦM TAY

MỤC TIÊU:

Về kiến thức:

+ Xác định được và mô tả được các loại công cụ, dụng cụ bằng tay và

bằng điện sử dụng trong lĩnh vực đo lường tự động hóa;

+ Rèn luyện thái độ nghiêm túc, cẩn thận, tỉ mỉ trong công việc;

+ Tuân thủ nghiêm túc các qui định an toàn về sử dụng công cụ;

+ Thực hiện vệ sinh, sắp xếp công cụ, dụng cụ đúng qui định.

Trang 2

1.1 CÁC DỤNG CỤ TẠO REN

1.1.1 Các dụng cụ tạo ren trong (ren lỗ/ren cái)

Dụng cụ để tạo ren trong (ren cái) có tên gọi là ta-rô hay tap Một

Trang 3

Một cách khác để nhận biết các loại trong 1 bộ ta-rô là số vòng ở chuôi ta-rô

Trang 4

Ta-rô được làm theo hệ Anh hoặc hệ Mét

UNC là viết tắt của Unified National Coarse – ren thô (ren bước

lớn) theo tiêu chuẩn của Mỹ

Trang 5

Các ta-rô (taper) được gắn vào tay quay Có 2 loại tay quay phổ biến:

Trang 6

Trang 7

A – BODY SIZE

B – TAP DRILL SIZE

C – MINOR DIAMETER

Trang 8

Qui trình tạo một ren lỗ bằng ta-rô:

Bước 6: Quay tay quay theo chiều kim đồng hồ khoảng 2 vòng Bước 7: Tháo tay quay ra để kiểm tra tính vuông góc.

Bước 8: Nếu ta-rô không vuông góc với bề mặt lỗ khoan ở bước

1 thì phải tháo ra ngay và bắt đầu lại với chiều ngược lại

Bước 9: Khi ta-rô đã thẳng góc thì quay tay quay theo chiều kim

đồng hồ

Bước 10: Khi đã ren được sâu vào lỗ thì quay tay quay ngược lại

khoảng ¼ vòng để bẻ phoi (để tránh bị kẹt ta-rô và dẫn đến gãy

Trang 9

1.1.2 Bàn ren (Dies)

Bàn ren được sử dụng để tạo ren trục (ren ngoài/ren đực) cho 1 ống và phôi tròn Có 3 loại bàn ren thông dụng được sử dụng trong E&I:

ü Adjustable split die

ü Adjustable screw plate die

ü Solid die

• Tạo ren mới hoặc cắt lại ren đã bị hỏng

• Có thể được gắn với loại tay quay phù hợp

• Không thể điều chỉnh được

SOLID DIE

Trang 10

SOLID DIE ADJUSTABLE SPLIT DIE ADJUSTABLE SPLIT DIE

Trang 11

Các loại tay quay bàn ren:

Tay quay bàn ren 1 vít

Trang 12

Tay quay bàn ren và tay quay ta-rô:

Trang 13

Video mô tả quá trình cắt ren ngoài cho một trục

https://www.youtube.com/watch?v=gVcwjjBAT4Q

Trang 14

1.1.3 Các dụng cụ nhổ mũi ta-rô và các chi tiết siết ren

Được sử dụng để lấy mũi ta-rô và vít ra mà không làm hỏng vật liệu xung quanh và lỗ ren trong

Straight Flute Tap Extractor

https://www.youtube.com/watch?v=aEnxftef31Y

Trang 15

1.1.3 Các dụng cụ nhổ mũi ta-rô và các chi tiết siết ren

Qui trình lấy một vít hỏng ra khỏi lỗ bằng dụng cụ nhổ vít

Bước 1: Lựa chọn kích cỡ mũi khoan và dụng cụ nhổ vít

Bước 2: Kiểm tra tình trạng mũi khoan và dụng cụ nhổ vít

Bước 3: Định tâm ốc vít cần lấy ra

Bước 4: Khoan một lỗ xuyên qua ốc vít bị kẹt

Sử dụng mũi khoan có kích cỡ nhỏ hơn nhiều so với khoảng cách giữa 2 đường rãnh đối diện nhau trên dụng cụ nhổ vít rãnh thẳng.

Bước 5: Lắp dụng cụ nhổ vít vào lỗ vừa khoan

Bước 6: Xoay dụng cụ nhổ vít ngược chiều kim đồng hồ để lấy

ốc vít bị kẹt ra

Trang 16

Pipe vise

Trang 17

1.2 CÁC DỤNG CỤ CẦM TAY

DÙNG CHO ỐNG VÀ KIM LOẠI

1.2.1 Ê-tô (Vises)

Qui trình sử dụng ê-tô bàn nguội:

Bước 1: Kiểm tra tình trạng ê-tô để an toàn sử dụng

Bước 2: Quay tay quay ngược chiều kim đồng hồ để mở hàm tô

ê-Bước 3: Đặt phôi vào hàm ê-tô

Bước 4: Quay tay quay theo chiều kim đồng hồ để kẹp chặt phôi vào hàm ê-tô

Trang 18

Bước 2: Nhấc móc khóa lên và lắc nhẹ

khung để mở gông ra

Bước 3: Đặt ống vào đế đỡ hình chữ V.

Bước 4: Đóng gông lại và khóa chốt

ở bên hông lại chắc chắn

Bước 5: Quay tay quay theo

chiều kim đồng hồ để siết chặt ống

vào hàm ê-tô

Trang 19

1.2.1 Ê-tô (Vises)

Qui trình sử dụng ê-tô kẹp ống kiểu xích (Chain vise):

Bước 1: Kiểm tra tình trạng ê-tô

để an toàn sử dụng

Bước 2: Lắp ê-tô xích vào một vật cố định

Bước 3: Nhấc đầu dây xích sang một bên

Bước 4: Đặt ống vào hàm ê-tô

Bước 5: Vắt dây xích qua ống và luồn đầu

dây xích vào rãnh chốt

Bước 6: Quay tay quay để siết chặt dây xích cho đến khi ống được kẹp chặt (không bị trượt ra khỏi hàm chữ V răng cưa)

Trang 20

1.2 CÁC DỤNG CỤ CẦM TAY DÙNG CHO ỐNG VÀ KL

1.2.2 Kìm cắt kim loại dạng tấm (Snips)

Trang 21

1.2.2 Kìm cắt kim loại dạng tấm (Snips)

Qui trình sử dụng kìm cắt tấm kim loại (Snips):

Bước 1: Chọn đúng loại kìm cắt.

Bước 2: Kiểm tra lưỡi kìm.

Bước 3: Đặt nhẹ nhàng lưỡi kìm bên trên vào bên ngoài của

đường cắt

hướng về phía phần bỏ đi

Bước 4: Phải đặt lưỡi kìm vuông góc với bề mặt cần cắt và duy

trì vuông góc như vậy trong suốt quá trình cắt

Bước 5: Cắt bằng cách tác động lực lên tay cầm của kìm và

không được đóng chặt 2 lưỡi dao cắt trong khi cắt

Chú ý:

+ Phải đeo găng tay chống cắt khi thực hiện cắt kim loại dạng

tấm

Trang 22

1.2.3 Dụng cụ cắt ống luồn dây và uốn ống

Ống luồn dây (Conduit):

Ống luồn dây là loại ống công nghệ hoặc ống dẫn được sử dụng

để định tuyến và bảo vệ hệ thống dây dẫn và cáp điện

Có 2 loại ống luồn dây thông dụng là ống EMT và ống PVC.

• EMT là viết tắt của Electrical Metallic Tubing

• PVC là viết tắt của PolyVinylChloride

Ngoài ra còn có ống RMC và IMC có thể được dùng để tiện ren.RMC: Rigid Metal Conduit

IMC: Intermediate Metal Conduit

Trang 23

Trang 24

Cưa tay (Hacksaw) thường được sử dụng để cắt ống EMT

Trang 25

Qui trình cắt ống EMT bằng cưa tay:

Bước 1: Kiểm tra lưỡi cưa và thay lưỡi cưa (nếu cần).

Bước 2: Gá ống lên ê-tô và kẹp chặt ống.

Bước 3: Đặt lưỡi cưa (phần giữa của lưỡi cưa) vào vị trí ống

cần cắt sao cho phần cuối lưỡi cưa hơi hướng xuống dưới (thấp hơn so với ống) và phần đầu lưỡi cưa hơi hướng lên trên (cao hơn so với ống) Nhẹ nhàng đẩy cưa lên phía trước để tạo thành

vết cắt đầu tiên Sau đó nhẹ nhàng kéo cưa về và không được

dùng lực tay tác động ở kì về Lặp lại đều đặn chu kì kéo cưa

(cả đi lẫn về) cho đến khi cắt xong

Bước 4: Kiểm tra vết cắt Chà ống và hơi vát thành ngoài của

mặt ống vừa được cắt bằng dũa hoặc dụng cụ chà ống

Trang 26

Dao cắt ống (Pipe cutter) được sử dụng để cắt ống RMC và

Vít điều chỉnh

Loại thông thường Loại 4 bánh cắt

Trang 27

Qui trình cắt ống RMC và IMC bằng dao cắt ống:

Chỉ được thực hiện công việc sau khi đeo kính bảo hộ và găng tay chống cắt!

Bước 1: Kẹp ống lên ê-tô và đánh dấu vị trí cắt.

Bước 2: Mở dao cắt và kẹp dao lên ống tại vị trí đã đánh dấu.

Bước 3: Kẹp chặt dao vào ống bằng cách xoay tay quay.

Bước 4: Quay dao cắt ngược chiều kim đồng hồ để cắt ống.

Bước 5: Siết tay quay khoảng ¼ vòng cho mỗi lần xoay 1 vòng ống cắt và không được siết quá chặt

Bước 6: Tra dầu cắt vào rãnh cắt rồi tiếp tục cắt.

Bước 7: Khi việc cắt ống gần hoàn thành thì ngừng cắt, nhẹ

nhàng dùng tay bẻ đoạn ống cần cắt ra

Trang 28

Tất cả ống luồn dây EMT, RMC, IMC sau khi được cắt cần được dũa vì thành trong của ống rất sắc và thường có các gờ (rìa) kim

loại bằng dụng cụ dũa ống (reamer).

No 283

No 254

No 2 -S

Trang 29

Qui trình dũa ống bằng dũa

Bước 1: Kẹp ống lên ê-tô

Bước 2: Chọn đúng kích cỡ của dũa và đưa đầu dũa vào bên

trong ống

Bước 3: Quay dũa xuống phía dưới

Bước 4: Lấy dũa ra bằng cách kéo ra trong khi vẫn quay dũa.

Bước 5: Kiểm tra đầu ống và tiếp tục dũa cho đến khi thành

trong ống trơn nhẵn

Trang 30

Trang 31

Trang 32

Để đảm bảo các đường cắt thẳng góc thì một pipe wrap được

sử dụng

Trang 33

Trang 34

Trang 35

Dụng cụ uốn ống bằng tay (Hand benders) được sử dụng để uốn ống EMT Với ống dẫn (Tube) thì dùng tube bender

https://www.youtube.com/watch?v=svZN_IhNq18

Trang 36

Khi uốn ống, phải đảm bảo rằng người sử dụng phải nắm chắc phần tay cầm tránh bị trơn trượt hoặc tuột tay vì sẽ có thể bị thương Phải đeo kính và găng tay bảo vệ khi thực hiện công việc uốn ống.

Trang 37

1.2.4 Các dụng cụ cầm tay phụ trợ

Dụng cụ đột lỗ (Knockout punch)

Trang 40

1.2.4 Các dụng cụ cầm tay phụ trợ

Hộp dây mồi (Fish Tape)

Qui trình sử dụng dây mồi:

Bước 1: Luồn đầu dây mồi vào trong ống luồn dây cho đến khi

ra khỏi đầu ống luồn còn lại hoặc ra khỏi hộp đấu nối

Bước 2: Gắn chặt đầu dây điện/cáp vào đầu dẫn của dây, chỉ

cần lấy một đoạn vừa đủ

Bước 3: Kéo dây mồi đã gắn với một đầu dây điện hoặc cáp

dọc theo ống luồn dây bằng cách quấn dây mồi (thu dây mồi) vào trong hộp

Chú ý: Sau mỗi lần sử dụng phải lau sạch dây mồi bằng giẻ mềm và cất giữ dây mồi ở nơi khô ráo Xịt dung dịch chống

gỉ nếu dây mồi làm bằng thép tôi.

Trang 42

1.3 CÁC DỤNG CỤ ĐIỆN

Trang 43

Trang 44

1.3.1 Máy khoan búa (hammer drill) và búa khoan xoay (Rotary hammers)

Qui trình sử dụng khoan búa:

Bước 1: Chọn đúng kích cỡ mũi khoan.

Bước 2: Lắp chắc chắn mũi khoan vào đầu máy khoan.

Bước 3: Đặt máy khoan ở góc thích hợp để khoan lỗ ở vị trí

mong muốn Đặt mũi khoan chắc chắn vào tâm lỗ cần khoan

Bước 4: Bóp cò máy khoan để bắt đầu khoan, cầm máy khoan

chắc chắn và thẳng góc với bề mặt cần khoan trong khi khoan

để tránh bị kẹt mũi khoan

Bước 5: Khi khoan xong, phải làm sạch phoi khoan bằng một

dụng cụ chuyên dụng (squeeze bulb)

Cảnh báo: Không được sử dụng vòi xịt khí nén để làm sạch

Trang 46

1.3.2 Súng hàn (Soldering guns) và bút hàn chỉnh nhiệt (Soldering Irons)

Trang 47

Để hỗ trợ việc hàn thì chì hàn, dung dịch trợ hàn, ống hút chì và bấc hút chì thường được sử dụng.

Chì hàn: là một hơp kim được làm từ 2 hay nhiều kim loại vởi tỉ

lệ phần trăm giữa các kim loại khác nhau để tạo thành hợp kim chì

Hai loại chì hàn được sử dụng thông dụng nhất để hàn linh kiện điện tử là 60/40 và 63/37 (tỉ lệ % giữa thiếc - Sn và Chì - Pb)

Trang 48

Trang 51

Trang 52

1.3.3 Dụng cụ đột lỗ thủy lực (Hydraulic Knockout Punch)

https://www.youtube.com/watch?v=RlUG4mANv9k 52

Trang 53

Knockout Punch)

Qui trình sử dụng máy đột lỗ thủy lực:

Bước 1: Chọn đúng kích cỡ và loại khuôn.

Bước 2: Kiểm tra kích, khuôn đục lỗ, đai ốc

khớp nối, và các bộ phận của máy đục lỗ

Bước 3: Đánh dấu chữ thập (+) tại vị trí tâm

lỗ cần đục Khoan một lỗ dẫn hướng vào tấm kim loại cần đục lỗ.

Bước 4: Gắn đai ốc khớp vào ống bơm xy

lanh thủy lực.

Bước 5: Đặt khuôn đục lỗ vào trên đai ốc

khớp.

Bước 6: Chèn đai ốc khớp xy lanh với khuôn

đục lỗ thông qua lỗ được khoan.

Bước 7: Cẩn thận để tiếp cận với mặt đối

diện của phôi liệu và xoay đầu đục lỗ cho đến khi nó tiếp xúc bề mặt cần đục lỗ.

Bước 8: Vận hành bơm thủy lực để đưa

được đầu đục xuyên qua tấm kim loại cho

Trang 54

1.3.4 Súng bắn đinh (Propellant – Powered Tools: PAT)

Súng bắn đinh bằng thuốc nổ (Powder-Actuated Tools) hay Hilti Gun hoặc Ramset Gun lấy tên nhà sản xuất ra các loại súng bắn đinh này

Trang 55

1.3.4 Súng bắn đinh (Propellant – Powered Tools: PAT)

Súng bắn đinh khí nén (Gas-Actuated Tools)

Loại dụng cụ này được sử dụng để bắn đinh vào gỗ, bê tông, khối bê tông hoặc thép Đinh được lấy từ ổ đạn bên trong súng giống như súng bắn đinh thông thường (nail gun)

Trang 56

56

Trang 57

Câu 4: Dụng cụ nào sau đây được sử dụng để nhổ vít có đường kính ngoài lên đến 54 mm?

57

Trang 60

Câu 10: Loại vật liệu hỗ trợ việc hàn các linh kiện điện – điện tử là gì?

60

Trang 62

Bài 1: T ng k t bài ổ ế

Câu 5: Hãy cho biết tên gọi tiếng Anh của các thuật ngữ sau?

62

Stt Tên thuật ngữ tiếng Việt Nam Tên tiếng Anh

Tiêu đề	Bài giảng lắp đặt hệ thống tự động hóa 1 bài 1 Ths Nguyễn Thị Lan
Chuyên ngành	Lắp đặt hệ thống tự động hóa
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2022

Định dạng
Số trang	62
Dung lượng	3,83 MB