Tiểu luận Khoa học quản lý "So sánh ưu điểm của các mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản, qua đó xây dựng mô hình quản lý cho Việt Nam hiện nay"

BÁO CÁO TỐT NGHIỆP Tiểu luận Khoa học quản lý "So sánh ưu điểm của các mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản, qua đó xây dựng mô hình quản lý cho Việt Nam hiện nay"... Qua quá trình h

BÁO CÁO TỐT NGHIỆP

Tiểu luận Khoa học quản lý

"So sánh ưu điểm của các mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản, qua đó xây dựng

mô hình quản lý cho Việt Nam hiện nay"

MỤC LỤC

Lời nói đầu 3

Nội dung 4

I Mô tả về hai mô hình Phương Tây và Nhật Bản 4

1 Đặc điểm của hai mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản: 4

2 Văn hoá - tiền đề tạo nên 2 mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản 5

II Vai trò của hai mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản 6

1 Vai trò của mô hình quản lý Phương Tây 6

2 Vai trò của mô hình quản lý Nhật Bản 6

3 Sự thành công trong thực tiễn của cả hai mô hình này 7

III Phân tích ưu điểm và nhược điểm của hai mô hình Phương Tây và Nhật Bản 7 1 Mô hình quản lý Phương Tây 7

2 Mô hình quản lý Nhật Bản: 8

3 So sánh hai mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản 9

IV Xây dựng mô hình quản lý cho Việt Nam 10

Kết luận 13

Lời nói đầu

Khái niệm quản lý đã có từ thời thượng cổ, từ khi con người biết sống quây quần thành bộ lạc, phương thực quản lý phức tạp và tinh tế dần theo đà tiến hoá và

tổ chức của xã hội Quản lý liên quan mật thiết đến sinh hoạt của xã hội, đến nếp suy nếp nghĩ của từng thành viên trong từng tổ chức Do đó phương thức quản lý phải phù hợp với tư tưởng, văn hoá, tập tục của xã hội, phù hợp với ngành nghề, mục tiêu, hướng phát triển của tổ chức và trình độ chung của các thành viên Tổ chức thì có thiên hình vạn trạng nên hình thức quản lý cũng đa dạng như thế

Ngày nay, khoa học quản lý đã không ngừng được bổ xung, nâng cao nhằm đáp ứng nhu cầu của sự phát triển kinh tế, xã hội Là một ngành khoa học luôn sáng tạo được vận dụng ăn nhịp với từng quốc gia Đối với Việt Nam nền kinh tế đang ở trong quá trình chuyển đồi từ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang kinh tế thị trường với định hướng xã hội chủ nghĩa Do xuất phát chậm, chúng ta cần kế thừa có chọn lọc các thành tựu về quản lý mà loài người đã đạt được, đồng thời tự mình tổng kết, rút kinh nghiệm, sáng tạo phương thức quản lý phù hợp Tuy nhiên

lý thuyết quản lý kinh doanh xuất hiện với nhiều trường phái, nhiều thuyết khác nhau với cả ưu điểm và nhược điểm Đó là thành tựu riêng của mỗi quốc gia

Qua quá trình học tập trên lớp, với sự tận tình giảng dạy của thầy cô em đã

mạnh dạn chọn đề tài "So sánh ưu điểm của các mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản, qua đó xây dựng mô hình quản lý cho Việt Nam hiện nay"

Nội dung

I Mô tả về hai mô hình Phương Tây và Nhật Bản

1 Đặc điểm của hai mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản:

William Ouchi là giáo sư trường Đai học Califonia (Los Angeles Mỹ) Năm

1981, ông xuất bản cuốn "Thuyết Z" mà trọng tâm cuốn Thuyết Z là thực hiện quá trình công nghệ, mô hình quản lý và phong cách kinh doanh, dựa trên quá trình đổi mới nền văn hoá kinh doanh gọi là nền văn hoá kiểu Z - là sự nhất trí trong cộng đồng, bình đẳng giữa các thành viên, là lối ứng xử lòng trung thành và tin cậy: chứ không phải dựa trên ngôi thứ và sự giám sát, thưởng phạt giữa các giá trị của chủ nghĩa cá nhân Phương Tây Nội dung của Thuyết Z là so sánh hai mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản

* Đặc điểm của hai mô hình quản lý

1 Làm việc ngắn hạn (thay đổi nơi làm

việc, thất nghiệp)

1 Làm việc suốt đời (đến lúc nghỉ hưu)

ở một công ty

2 Đánh giá và đề bạt nhanh 2 Đánh giá và đề bạt chậm (có thể từ

10 - 15 năm mới đề bạt)

3 Nghề nghiệp chuyên môn hoá (đào

tạo và làm việc thành thạo ít đổi

nghề)

3 Nghề nghiệp không chuyên môn hoá (có thể chuyển sang việc khác)

4 Cơ chế kiểm tra trực tiếp, hiển nhiên

(qua định lượng)

4 Cơ chế kiểm tra gián tiếp, mặc nhiên (qua đánh giá của tập thể)

5 Quyết định quản lý hoàn toàn cá

7 Quyền lợil có giới hạn (chủ yếu là

lương, thưởng khi đang làm việc)

7 Quyền lợi toàn cụ (ngoài lương và thưởng còn có nhiều dạng phúc lợi

khác và lương hưu do công ty trả) Hai mô hình quản lý này là đại diện cho hai phương pháp quản lý thành công bậc nhất trên thế giới Nó tuy là hai thái cực hoàn toàn khác nhau nhưng nó vẫn có thể bổ sung cho nhau nhằm phát triển nhanh và vững chắc cho doanh nghiệp

Với cá nhân em, em nhận thấy hai mô hình trên là đặc điểm riêng trong quản

lý kinh doanh của Phương Tây, Nhật Bản Những ưu điểm, và nhược điểm ở cả hai mô hình này đều có thể bổ sung cho nhau hoàn thành một phương pháp quản lý hoàn thiện hơn, kinh doanh hiệu quả hơn Các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay rất

có thể tự rút ra được kinh nghiệm và sáng tạo riêng cho mô hình quản lý của mình sao cho phù hợp, có lợi cho doanh nghiệp nói riêng và quốc gia nói chung

* Khái niệm về mô hình quản lý của Thuyết Z

Là phương thức quản lý mới với những nguyên tắc ràng buộc kinh tế hơn, nghệ thuật hơn và nhân đạo hơn: hướng vào việc khai thác tiềm năng sáng tạo của nhà quản lý và người lao động: đề cao những giá trị cổ truyền của tình thương, nhân cách và sự hoà hợp trong lao động Đó là cơ sở chính là trọng tâm của Thuyết

Z

2 Văn hoá - tiền đề tạo nên 2 mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản

Cuối những năm 70 của thế kỷ XX, kinh tế và thương mại thế giới có những thay đổi đầy kịch tích Cuộc khủng hoảng dầu mỏ bắt đầu từ năm 1973 đã ráng một đòn rất mạnh vào các ngành công nghiệp trụ cột của các nước Phương Tây buộc các doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, chế tạo và quản lý Thị trường quốc tế trở lên thông thoáng hơn, tạo ra "sân bãi thi đấu" cho các công ty lớn và các công ty xuyên quốc gia Nhật Bản từ một nước bại trận, sau chiến tranh thế giới lần thứ 2 đã từng bước phát triển vào những năm 70 đã trở thành một cường quốc kinh tế tiến sát nước Mỹ Các công ty Nhật Bản chẳng những tạo ra năng suất

và chất lượng sản phẩm trội hơn công ty Mỹ, mà còn rất thành công trong việc áp dụng mô hình quản lý Nhật Bản ngay trên nước Mỹ

Từ coi thường, miệt thị các nhà quản lý và khoa học quản lý Phương Tây đã thay đổi thái độ nhìn nhận mô hình và phương pháp quản lý Nhật Bản với vẻ sùng kính và coi đó là khuôn mẫu mới đặt song song với mô hình quản lý Phương tay nhằm bổ sung, hỗ trợ nhau

Một số khoa học Mỹ bình tĩnh nhìn nhận "hiện tượng thần kỳ" của Nhật Bản

và họ đã đi sâu vào tìm hiểu các yếu tố tạo nên thành công của mô hình quản lý này, so sánh nó với phương pháp quản lý thành công của các công ty Mỹ Và cuối cùng các nhà quản lý trên thế giới đã tìm ra (mẫu số chung) của các công ty xuất sắc trong đó, văn hoá quản lý của quan trọng, là tiền đề tạo các mô hình quản lý rất riêng cho mỗi doanh nghiệp, mỗi quốc gia nhằm đưa các doanh nghiệp của họl phát triển nhanh và bền vững

Với Nhật Bản - nền văn hoá Châu Á, nên xu hướng quản lý là duy tính, quyết định là tập thể và tình người trong kinh doanh chính là sợi chỉ nam xuyên xuốt quá trình quản lý Mô hình quản lý Phương Tây từ văn hoá Châu Âu, nền văn minh tự do, định hướng kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận cho các nhà tư bản Nên phong cách quản lý là duy lý, cá nhân và có sự phân biệt giữa các cấp, hệ thống quản lý có sự thống nhất từ trên xuống, quyết định nhanh gọn

II Vai trò của hai mô hình quản lý Phương Tây và Nhật Bản

1 Vai trò của mô hình quản lý Phương Tây

Với mô hình quản lý này đã giúp cho không ít doanh nghiệp thành công trong kinh doanh của mình Trong nền kinh tế thị trường hướng phát triển theo tư bản nên mô hình quản lý Phương Tây lại có tầm quan trọng với họ bằng khuyến khích cạnh tranh trong lao động, phát huy nhân tài, công việc đạt tính chính xác cao, quyết định nhanh gọn Nền công nghệ học của Mỹ phát triển rất cao và vượt trội so với thế giới

2 Vai trò của mô hình quản lý Nhật Bản

Nhật Bản là nước bại trận trong chiến tranh thế giới thứ hai nhưng vào cuối những năm 70 Nhật Bản trở thành một cường quốc siêu kinh tế Các công ty Nhật

lại kết quả, thành công mỹ mãn cho những sản phẩm vượt trội cả về chất lượng lẫn

số lượng Mô hình quản lý Nhật Bản là đặc điểm riêng, rất riêng mang tính kinh tế,

xã hội, văn hoá của một đất nước Phù tang Nó phù hợp với phong cách làm việc của người Nhật Bản mà chỉ có người Nhật Bản mới có, tầm quan trọng của nó khó

có thể thay thế được

3 Sự thành công trong thực tiễn của cả hai mô hình này

Tuy hai mô hình này mang đặc điểm rất riêng có khi là đối lập Nhưng cả hai đều đem lại sự thành công nhất định trong lĩnh vực kinh doanh của hai quốc gia Mỹ - đất nước hùng cường về kinh tế, Nhật Bản - một cường quốc kinh tế sát

Mỹ Cả hai đất nước giầu mạnh này, đã vận dụng hai mô hình quản lý khác nhau nhưng có sự thành công tương đương nhau

Với Mỹ họ liệt kê ra 15 công ty thực sự kiểu mẫu cho việc áp dụng mô hinh quản lý Phương Tây Công ty Maxkinxi - một công ty thành công vào bậc nhất của

Mỹ với mô hình 7S - 7 biến số tác động đến nhau, tạo lên sự phát triển kinh tế đồng thời, nổi bật, cơ cấu tổ chức chặt chẽ Hay những công ty General Motor, Pord IBM…

Với đất nước Phù tang thì không ít các công ty đã rất thành công khi áp dụng mô hình quản lý Nhật Bản cổ truyền như công ty Sony, Samsung, Ajinomotor, Toyota,… Những công ty này ban đầu chỉ có một ít vốn và là doanh nghiệp gia đình nhưng họ dần đi lên trở thành một trong những công ty lớn nhất thế giới (chỉ có hiệu tô đỏ - Ajinomotor) Họ đã khiến bao nhà doanh nghiệp của Phương Tây ngỡ ngàng Sự thành công của họ là nhờ chính các nhà doanh nghiệp

đã áp dụng và tận dụng triệt để mô hình quản lý rất riêng, mang văn hoá rất riêng, truyền thống và cách sống của người Nhật Bản

III Phân tích ưu điểm và nhược điểm của hai mô hình Phương Tây và Nhật Bản

1 Mô hình quản lý Phương Tây

Vì định hướng phát triển kinh tế của Phương Tây (đại diện là Mỹ) là cơ chế thị trường, tư bản chủ nghĩa nên làm việc ngắn hạn, thay đổi nơi làm việc thường