Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA Lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý khoa, phòng trường đại học
tổ chức tại Trường ĐHSP Thái Nguyên
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở KHOA TÂM LÝ - GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM – ĐH
THÁI NGUYÊN
Học viên: Hà Thị Kim Linh
Trang 2tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã khẳng
định:“Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ”.
Do đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý có phẩm chất chính trị tốt, cótrình độ chuyên môn và nghiệp vụ quản lý giỏi sẽ góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện, đồng thời là cơ sở để thực hiện tốt mục tiêu đào tạonguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước trong thời kỳ mới
Chỉ thị 40-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng chỉ rõ:“Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng” Văn kiện đại hội Đảng XII cũng khẳng định: “Phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản
lý là khâu then chốt".
Trong hệ thống giáo dục nước ta, giáo dục đại học có một vị trí hết sức
quan trọng Theo Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi (2018), giáo dục đại học nước ta có mục tiêu “Đào tạo nhân lực trình độ cao, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài; nghiên cứu khoa học, công nghệ tạo ra tri thức, sản phẩm mới, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh
và hội nhập quốc tế”; “Đào tạo người học phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ; có tri thức, kỹ năng, trách nhiệm nghề nghiệp; có khả năng nắm bắt tiến bộ khoa học và công nghệ tương xứng với trình độ đào tạo, khả năng tự
Trang 3học, sáng tạo, thích nghi với môi trường làm việc; có tinh thần lập nghiệp, có
2 Xây dựng và hoàn thiện nội dung môn học; tổ chức biên soạn giáo trình,xây dựng tài liệu tham khảo phù hợp với nội dung môn học được trưởng khoa,hiệu trưởng giao;
3 Nghiên cứu đổi mới phương pháp giảng dạy; tổ chức kiểm tra, đánh giáquá trình và kết quả học tập của sinh viên theo quy định của nhà trường;
4 Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, thực hiện các dịch vụkhoa học và công nghệ theo kế hoạch của trường và khoa;
5 Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ của bộ môn; tham gia đào tạo, bồidưỡng đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên thuộc lĩnh vực chuyên môn;
6 Tổ chức đánh giá công tác quản lý, hoạt động đào tạo, hoạt động khoahọc và công nghệ của cá nhân, của bộ môn, của khoa và trường theo yêu cầu của
hội đồng trường, hiệu trưởng, trưởng khoa [Điều 16 (Điều lệ trường đại học]
1.2 Vai trò hoạt động của Bộ môn ở trường đại học và quản lý hoạt động
Bộ môn ở trường đại học sư phạm
Trong nhà trường đại học, thực hiện hoạt động chuyên môn giữ vai tròquyết định chất lượng và hiệu quả đào tạo của nhà trường đại học Bộ mônthực hiện hoạt động xây dựng kế hoạch chuyên môn cấp Bộ môn, phát triểnnăng lực chuyên môn cho đội ngũ giảng viên nhằm thực hiện tốt nhất mục tiêuđào tạo Các bộ môn là tổ chức quan trọng, nòng cốt của các khoa đào tạo.Đây là đơn vị gắn bó trực tiếp với cán bộ giảng dạy, là nơi diễn ra mọi hoạt
Trang 4động có liên quan đến nghiệp vụ của người giảng viên Bộ môn cũng là nơimỗi giảng viên có thể chia sẻ mọi tâm tư, nguyện vọng và các vấn đề có liênquan đến nghề nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần của mình
Có thể nói, hoạt động của các bộ môn có vai trò quyết định cho sự phát triểncủa từng khoa nói riêng và của cả trường đại học nói chung Thông qua hoạt độngcủa các bộ môn, trưởng khoa sẽ nắm được tình hình hoạt động của từng giảng viên,
từ đó tạo ra sự gắn kết thống nhất giữa nhà quản lý với các thành viên trong tập thể sưphạm Hoạt động của bộ môn có chất lượng, hiệu quả sẽ giúp xây dựng được nề nếp,
kỷ cương trong giảng dạy và giáo dục học sinh, sinh viên Do đó, quản lý hoạt độngcủa các bộ môn, xây dựng cấp bộ môn vững mạnh về chuyên môn, có chiều sâu họcthuật là một nhiệm vụ cấp thiết của tất cả các trường đại học trong giai đoạn hiện nay
1.3 Yêu cầu thực tiễn đòi hỏi cần quản lý hoạt động của các bộ môn ởtrường đại học
Bộ môn là đơn vị chuyên môn quan trọng đối với các trường đại học Việcnâng cao chất lượng hoạt động của bộ môn là một yêu cầu cấp thiết trong bốicảnh hiện nay khi các trường đang thực hiện Nghị quyết số 29, Hội nghị lần thứtám BCH Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo Tuy nhiên, từ thực tiễn công tác chuyên môn ở ĐHSP nói chung vàKhoa Tâm lý - Giáo dục nói riêng cho thấy, hiện nay cấp bộ môn trong quá trìnhtriển khai hoạt động còn nhiều vướng mắc như: tham gia nhiều công tác hànhchính, chưa phát huy hết hiệu quả liên quan đến sản phẩm khoa học và đào tạo…Đặc biệt, công tác kiểm tra đánh giá hiệu quả hoạt động cấp bộ môn chưa có tiêuchí cụ thể Chính vì vậy, cần thiết phải thay đổi tư duy trong quản lý cấp bộ môntheo hướng: thay vì cách quản lý hành chính hóa như hiện nay, cần quản trị theomục tiêu và hiệu quả hoạt động, từ đó việc đánh giá sẽ dựa vào chỉ tiêu mảngcông việc mà cán bộ tham gia Trên cơ sở đó, các tiêu chí đánh giá sẽ rõ ràng
Trang 5hơn và công tác thi đua khen thưởng ở cấp bộ môn cũng sẽ được thực hiện nhanhchóng, chính xác và công bằng
Xuất phát từ những lý do trên, căn cứ vào yêu cầu thực tiễn của đơn vị và
trường ĐHSP, tôi lựa chọn vấn đề: " Quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên" để nghiên cứu trong
bài tiểu luận cuối khóa nhằm vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễnquá trình quản lý tại nhà trường nhằm đạt hiệụ quả cao nhất
2 Quản lý hoạt động chuyên môn của Khoa TLGD, trường ĐHSPTN
2.1 Khái quát về hoạt động chuyên môn cấp Khoa/ Bộ môn trực thuộc ở trường ĐH
Hoạt động chuyên môn trong nhà trường đại học là hoạt động then chốt,giữ vai trò “xương sống” trong các nhà trường đại học, bao gồm các hoạt độnggiảng dạy, nghiên cứu khoa học, phát triển chương trình, nhằm đảm bảo thựchiện chương trình đào tạo đạt mục tiêu Hiện nay đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồnnhân lực chất lượng cao, các trường đại học thực hiện đổi mới phương thức đàotạo theo học chế tín chỉ đồng thời song song thực hiện rà soát phát triển chươngtrình đào tạo Từ yêu cầu cụ thể khẳng định vai trò then chốt của bộ môn trongnhà trường đại học với vai trò tổ chức thực hiện các hoạt động giảng dạy, nghiêncứu khoa học, bồi dưỡng năng lực chuyên môn,
Là đơn vị trực thuộc trường đại học, Khoa chuyên môn ở trường đại học
có chức năng tham mưu và giúp Hiệu trưởng trường đại học về công tác đàotạo, thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực chuyên môn;Quản lý các công tác chuyên môn, nghiên cứu khoa học thuộc trách nhiệm vàthẩm quyền
2.2 Khoa Tâm lý – Giáo dục trong trường ĐHSP Thái Nguyên
1 Xây dựng chương trình, kế hoạch giảng dạy, học tập và chủ trì tổ chứcquá trình đào tạo cao đẳng, đại học, sau đại học thuộc chuyên ngành Tâm lý học,
Trang 6Giáo dục học, Quản lý giáo dục, Giáo dục và phát triển cộng đồng, Công tácĐội Phân công cán bộ và tổ chức giảng dạy, ra đề thi, chấm thi, lưu trữ bài thi,bảng điểm,… các học phần, chương trình đào tạo của các lớp do khoa quản lýtheo kế hoạch chung của Nhà trường và theo quy định Tổ chức giảng dạy cáchọc phần thuộc khối ngành do khoa đảm nhiệm theo kế hoạch chung của Nhàtrường Đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn thuộc các lĩnh vực: Quản lý giáo dục, Tâm
lý học, Giáo dục học, Nghiệp vụ sư phạm, Công tác Đội cho các tổ chức và cánhân có nhu cầu
2 Tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ, chủ động khai thác các dự
án quốc tế; phối hợp với các tổ chức khoa học và công nghệ, cơ quan doanhnghiệp, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, sản xuất kinh doanh và đời sống
xã hội
3 Tổ chức biên soạn và hoàn thiện đề cương chi tiết học phần, giáo trìnhmôn học thuộc khoa quản lý; quản lý và điều hành hoạt động của các bộ môn,các tổ chức xã hội thuộc khoa; tổ chức nghiên cứu cải tiến phương pháp giảngdạy, học tập
4 Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện công tác giáo dục chính trị tưtưởng, đạo đức lối sống cho đội ngũ giảng viên, cán bộ, nhân viên và người học,
tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ cho giảng viên và cán bộ nhân viên thuộc khoa Xây dựng kế hoạch đào tạo,bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giảng viên
5 Chủ động đề xuất thêm các ngành đào tạo mới của khoa phù hợp vớinhu cầu xã hội, điều kiện của khoa; giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên theonhu cầu của xã hội Chủ trì phối hợp với các đơn vị tổ chức đánh giá công tácgiảng dạy nhằm đảm bảo chất lượng đội ngũ giảng dạy; đề xuất hướng giải quyếtvới Hiệu trưởng để hoàn thiện công tác quản lý giảng dạy các hệ, bậc đào tạotrong nhà trường
Trang 76 Quản lý giảng viên, cán bộ, nhân viên và người học thuộc khoa theophân cấp của Hiệu trưởng.
7 Quản lý và sử dụng có hiệu quả lao động, cơ sở vật chất và các thiết
bị được nhà trường giao; tổ chức triển khai và phối hợp với các đơn vị liênquan thực hiện các công tác phát sinh trong quá trình xây dựng và phát triểnnhà trường
Hiện nay, tổng số cán bộ, giảng viên của Khoa Tâm lý - Giáo dục gồm 18
người (trong đó 4 PGS, 7 TS và 7 Ths) trong được cơ cấu thành 2 bộ môn: Bộ môn Tâm lý học và Bộ môn Khoa học Giáo dục
Với đội ngũ giáo viên nhiệt tình, có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy vànghiên cứu khoa học, mọi hoạt động chuyên môn ở cả hai bộ môn luôn đượcthực hiện theo đúng yêu cầu, đảm bảo hoàn thành tốt các nhiệm vụ đã đặt ra
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường ĐH SPTN
Trong quản lý hoạt động chuyên môn của Khoa Tâm lý bao gồm nhữngnội dung sau:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của Khoa, kế hoạch hoạtđộng chuyên môn của Khoa gồm những nội dung: Kế hoạch bồi dưỡng, kếhoạch đào tạo đối với hệ đào tạo đại học và sau đại học (kế hoạch đào tạo theokhóa, khối lượng giảng dạy của toàn đơn vị, hoạt động nghiên cứu khoa họccủa giảng viên trong đơn vị, kế hoạch bồi dưỡng học tập chuyên đề, kế hoạch đổimới phương pháp và hình thức giảng day môn học, kế hoạch giảng dạy e –learning, hoạt động thực tế môn học, ) Quá trình xây dựng kế hoạch hoạtđộng chuyên môn của khoa được thực hiện dựa trên chức năng nhiệm vụ củaKhoa Tâm lý – Giáo dục trong nhà trường ĐHSP, bám sát nhiệm vụ trọng tâmnăm học và phương hướng phát triển của trường sư phạm
Trang 8- Tổ chức triển khai các hoạt động chuyên môn của Khoa Hoạt độngchuyên môn được triển khai ở cấp Bộ môn trong khoa, bên cạnh đó một số hoạtddoognj chuyên môn do Ban chủ nhiệm khoa trực tiếp chỉ đạo thực hiện Tổchức thực hiện triển khai thực hiện kế hoạch năm học ở cấp bộ môn: triển khia
kế hoạch gairng dạy, triển khai các hoạt động kiểm tra đảm bảo hồ sơ lên lớp củagiảng viên giảng dạy môn học, triển khai các haotj động sinh hoạt chuyên môn,hoạt động chuyên đề đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá Tổchức thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học theo hướng giao chỉ tiêu cụ thểtheo Bộ môn/ theo lĩnh vực trọng tâm và ưu thế chuyên môn của Bộ môn đồngthời góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn trong công tác đào tạo đại học,sau đại học và bồi dưỡng Gv và CBQL;
- Chỉ đạo thực hiện các hoạt động chuyên môn cấp Khoa: Chỉ đạo hoạtđộng chuyên môn cấp Bộ môn như dự giờ, sinh hoạt chuyên môn theo nghiêncứu bài học; Chỉ đạo thực hiện nghiêm túc và đủ định mức giờ NCKH vàphương hướng có bài báo khoa học dược đăng tải trên tạp chí quốc tế Chỉ đạothực hiện seminar các vấn đề chuyên môn sâu phục vụ hoạt động đào tạo và bồidưỡng của đơn vị; Chỉ đạo thực hiện rà soát và phát triển chương trình đào tạođại học, sau đại học do đơn vị đảm nhận nhằm cải thiện chất lượng đào tạo;
- Kiểm tra đánh giá haotj động chuyên môn: Chức năng quản lý củaCBQL cấp Khoa là kiểm tra để kịp thời có biện pháp điều chỉnh quá trình thựchiện chức năng và nhiệm vụ của đơn vị một cách tốt nhất Quá trình kiểm trađánh giá được tiến hành dựa trên các tiêu chí, ví dụ: tiêu chí về giờ dạy, tiêu chí
về hồ sơ lên lớp, tiêu chí về đóng góp khoa học cho đơn vị, đồng thời quá trìnhthực hiện kiểm tra được thực hiện theo phân cấp, cấp Bộ môn, cấp Khoa
Trang 9Trên cơ sở kế hoạch chung của nhà trường, hàng năm (vào thời gian cuốihọc kỳ II), các bộ môn tiến hành xây dựng kế hoạch hoạt động của bộ môn trongnăm học t-iếp theo và kế hoạch của từng cá nhân giảng viên.
Hoạt động chuyên môn đòi hỏi tổ chức theo nhóm chuyên môn nên việc tổchức sinh haotj chuyên môn là thường xuyên Nhà trường bố trí mỗi khoa cóphòng làm việc phù hợp trong đó trang bị mỗi Bộ môn thuộc khoa có 1 phòng bộmôn, yêu cần giảng viên ngoài giờ lên lớp cần đến phòng Bộ môn làm việc Mỗiphòng Bộ môn có ghi lịch trực cụ thể của Bộ môn đồng thời quy định sinh haotjtheo nhóm, trao đổi chueyen môn theo nhóm là bắt buộc
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, các bộ môn có đánh giá khái quát
về tình hình thực hiện các nhiệm vụ trong tháng (như: công tác giảng dạy, coithi, chấm thi, công tác nghiên cứu khoa học ) Bộ môn cũng tiến hành đánh giágiờ dạy của giảng viên, đánh giá chuyên đề tự học, tự bồi dưỡng theo đúng kếhoạch thao giảng/dự giờ, kế hoạch báo cáo chuyên đề
Trưởng, phó các bộ môn tổ chức cho giảng viên thảo luận những vấn đềmới và khó trong thực hiện kế hoạch giảng dạy các học phần, thống nhất nhữngvấn đề trọng tâm, dự kiến những vấn đề có thể nảy sinh trong quá trình thực hiện
kế hoạch chuyên môn, dự kiến các biện pháp giải quyết phù hợp với khả năngcủa giảng viên và điều kiện thực tế
Trưởng, phó bộ môn cũng tiến hành kiểm tra hồ sơ giảng dạy của giảngviên, giám sát việc thực hiện các hoạt động chuyên môn, đảm bảo việc thực hiệnđúng kế hoạch đã đề ra
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn trong công tác quản lý hoạt động của các bộ môn ở Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường ĐH SPTN
2.3.1 Điểm mạnh
Trang 10Cán bộ quản lý của Khoa Tâm lý - Giáo dục có phẩm chất chính trị, lậptrường tư tưởng vững vàng, nắm vững các chủ trường, đường lối của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước, có khả năng xử lý thông tin, điều phốihoạt động, tập hợp và phát huy được sức mạnh của tập thể vào hoạt độngchung.
Nhìn chung, cán bộ, giảng viên Khoa Tâm lý - Giáo dục có năng lựcchuyên môn vững vàng, có kỹ năng phân tích, đánh giá chính xác các vấn đề nảysinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Đội ngũ giảng viên đảm bảo về sốlượng, đồng bộ về cơ cấu, có lòng yêu nghề, tận tâm với học sinh, sinh viên, có ýthức trách nhiệm cao, luôn hết lòng phấn đấu vì mục tiêu phát triển của Khoa vàcủa nhà trường
2.3.2 Điểm yếu
Hiện nay cán bộ, giảng viên của Khoa Tâm lý - Giáo dục chủ yếu là nữ,nhiều giảng viên có con nhỏ nên gặp nhiều khó khăn trong việc cân đối giữatrách nhiệm với cuộc sống gia đình và việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn
Trình độ và kinh nghiệm quản lý của các trưởng, phó bộ môn trong Khoachưa cao, chưa có nhiều tri thức về phương pháp quản lý hiện đại Một số cán bộquản lý còn thụ động trong việc nắm bắt thông tin và xử lý công việc, làm ảnhhưởng tới tiến độ thực hiện kế hoạch chuyên môn của bộ môn và của Khoa
2.3.3 Thuận lợi
Khoa nhận được sự quan tâm từ Ban Giám hiệu Trường Đại học và Phòng
chức năng, được tạo điều kiện thuận lợi để mọi giảng viên thực hiện tốt nhiệm
vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các hoạt động đoàn thể khác
Tập thể lãnh đạo nhà trường quan tâm đến công tác phát triển đội ngũ, đếnphát triển hoạt động chuyên môn của các Khoa trong nhà trường- đây là mộttrong những điều kiện quan trọng thuận lợi trong phát triển đội ngũ và thực hiệnhoạt động chuyên môn cấp Khoa Thực hiện công cuộc đổi mới giáo dục phổ
Trang 11thông, trường ĐHSPTN là một trong những đơn vị đi đầu trong thực hiện pháttriển chương trình, có những thay đổi mạnh mẽ trong hoạt động chuyên môn vàphát triển năng lực giảng viên của Khoa
Đội ngũ giảng viên trong Khoa có trình độ chuyên môn cao, yêu nghề, tâmhuyết với nghề, luôn cố gắng tìm tòi, học hỏi để không ngừng nâng cao năng lựcchuyên môn và hoàn thiện các phẩm chất của nhà giáo nhằm đáp ứng yêu cầuđổi mới giáo dục đại học hiện nay
2.4 Kinh nghiệm thực tế và những công việc đã thực hiện liên quan đến công tác quản lý hoạt động chuyên môn ở Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường ĐH SPTN
- Chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động của các bộ môn
Kế hoạch hoạt động của bộ môn được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa kếhoạch năm học của nhà trường và kế hoạch chuyên môn của Khoa Khi xây dựng
kế hoạch, các bộ môn đã căn cứ vào tình hình thực tiễn của bộ môn, của Khoa(như: điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên ), từ đó đưa ra những giảipháp thực hiện phù hợp, hiệu quả
Trong kế hoạch hoạt động của bộ môn, các mục tiêu về công tác giảngdạy, nghiên cứu khoa học, tự học, tự bồi dưỡng được xác định cụ thể Đây là
cơ sở để mỗi giảng viên lập kế hoạch công tác của bản thân trong năm học,