Bảo tồn tế bào Beta tụy trong điều trị Đái tháo đường

2017;19:1188–1192 Tỉ lệ Proinsulin/Insulin cải thiện đáng kể ở nhóm Sitagliptin so với Glimepiride Điều trị lâu dài với DPP4-i trên bệnh nhân lớn tuổi có thể giúp bảo vệ chức năng tế bà

“I designate provisionally on the name of

islets of Langerhans of the name of the author who first drew attention to them”

(Languesse, 1893)

Paul Langerhans

Jolles S Paul Langerhans J Clin Pathol 2002;55(4):243

Atkinson MA, et al Organisation of the human pancreas in health and in diabetes Diabetologia 2020 Oct;63(10):1966-197

VN-JXR-00053

1 • Quá trình tổn thương tế bào 

VN-JXR-00053

1 • Quá trình tổn thương tế bào 

VN-JXR-00053

Cơ chế bệnh sinh chính của ĐTĐ típ 2

Tiết

insulin

Nhạy cảm với insulin

Tăng tiết insulin

Đề kháng insulin

Giảm tiết insulin

Đề kháng insulin

VN-JXR-00053

Diễn tiến tự nhiên của đái tháo đường

Holman RR Diabetes Res Clin Pract 1998;40(suppl):S21-S25; Ramlo-Halsted BA, Edelman SV Prim Care 1999;26:771-789; Nathan DM N Engl J Med 2002;347:1342-1349;

UKPDS Group Diabetes 1995;44:1249-1258

Suy chức năng tế bào  xảy ra trước khi ĐTĐ típ 2 được chẩn đoán

Ở thời điểm chẩn đoán, chức năng tế bào  chỉ còn 50%!

VN-JXR-00053

Halban PA, et al Diabetes Care 2014 Jun;37(6):1751-8

Con đường tổn thương

VN-JXR-00053

Suy giảm chức năng tế bào  nổi bật

ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 châu Á

9 8 7 6 5 4

16 14 12 10 8 6

Nhu cầu điều trị tăng cường theo thời gian

Del Prato S et al Int J Clin Pract 2005;59(11):1345-55

VN-JXR-00053

Các vấn đề liên quan ĐTĐ típ 2 ở người cao tuổi

Longo M, et al Diabetes and Aging: From Treatment Goals to Pharmacologic Therapy

Front Endocrinol (Lausanne) 2019 Feb 18;10:45

VN-JXR-00053

1 • Quá trình tổn thương tế bào 

VN-JXR-00053

Các phương pháp đánh giá chức năng tế bào 

1Matthews DR, et al Diabetologia 1985; 28:412–419.

2Bergman RN, et al Eur J Clin Invest 2002; 32 (Suppl 3):35–45.

Mô học + đo lường khả năng tiết insulin

Mô hình HOMA

Tỷ lệ proinsulin:insulin

Nồng độ C-peptide

Các phương pháp bảo tồn chức năng tế bào 

Wajchenberg BL Clinical approaches to preserve beta-cell function in diabetes

Adv Exp Med Biol 2010;654:515-35

1 • Quá trình tổn thương tế bào 

Kahn SE, et al; N Engl J Med 2006;355(23):2427-43

Bianchi, C., et al (2018) Treatment with Oral Drugs

Diabetes Epidemiology, Genetics, Pathogenesis,

Diagnosis, Prevention, and Treatment, 1–44

Hiệu ứng Incretin (người khỏe mạnh)

Nauck et al Diabetologia 1986;29:46–52; *p≤0.05; n=8 healthy volunteers

80604020

Insulin response

Oral glucose load (50 g/400 ml) I.V glucose infusion

DPP-4i bảo vệ tế bào  tụy

Takeda Y, et al.Diabetologia 2012 Feb;55(2):404-12



Nghiên cứu ngẫu nhiên, đối chứng, nhãn mở được thực hiện ở 104 trung tâm tại Nhật Bản

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả và tính an toàn của sitagliptin so với glimepiride trên bệnh nhân T2D ≥ 60 tuổi.

Terauchi Y, Yamada Y, Ishida H, et al Diabetes Obes Metab 2017;19:1188–1192

*Liều sitagliptin nên tham khảo theo Thông tin kê toa đã được Bộ Y Tế Việt Nam phê duyệt MSD không khuyến cáo sử dụng sản phẩm theo bất kỳ hình thức khác được mô tả trong Thông tin kê toa đã được phê duyệt



• Tuần 24: *p < 0.05 sitagliptin vs glimepiride

START-J: Kết quả nghiên cứu

Terauchi Y, Yamada Y, Ishida H, et al Diabetes Obes Metab 2017;19:1188–1192

P = 0.002 sitagliptin vs glimepiride

*Liều sitagliptin nên tham khảo theo Thông tin kê toa đã được Bộ Y Tế Việt Nam phê duyệt MSD không khuyến cáo sử dụng sản phẩm theo bất kỳ hình thức khác được mô tả trong Thông tin kê toa đã được phê duyệt

START-J: Kết quả nghiên cứu

Terauchi Y, Yamada Y, Ishida H, et al Diabetes Obes Metab 2017;19:1188–1192

Tỉ lệ Proinsulin/Insulin cải thiện đáng kể ở nhóm Sitagliptin so với Glimepiride

Điều trị lâu dài với DPP4-i trên bệnh nhân lớn tuổi có thể giúp bảo vệ

chức năng tế bào tụy

*Liều sitagliptin nên tham khảo theo Thông tin kê toa đã được Bộ Y Tế Việt Nam phê duyệt MSD không khuyến cáo sử dụng sản phẩm theo bất kỳ hình thức khác được mô tả trong Thông tin kê toa đã được phê duyệt

Phối hợp sớm sitagliptin + metformin

so với metformin đơn trị liệu

Reasner C, et al Diabetes Obes Metab 2011 Jul;13(7):644-52

Campbell SA, et al Diabet Med 2020 Oct;37(10):1715-1722

Nghiên cứu hồi cứu 2008 – 2015

Địa điểm: Alberta, Canada Đối tượng:

8764 BN ĐTĐ típ 2 mới khởi trị met

- 13,2% phối hợp từ đầu met + sita

- 86,8% phối hợp sita muộn hơn

OR: 0.76 (95% CI: 0.64 – 0.90)

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Chống chỉ định dùng JANUMET XR (sitagliptin phosphate/metformin HCl giải phóng kéo dài) ở bệnh nhân có:

• 1 Suy thận nặng (eGFR < 30 mL/phút/1,73 m²) (xem CẢNH BÁO VÀ THẬN TRỌNG KHI DÙNG THUỐC, Metformin

hydrochloride, Suy thận).

• 2 Được biết mẫn cảm với sitagliptin phosphate, metformin hydrochloride hoặc bất kỳ thành phần khác của

JANUMET XR (xem CẢNH BÁO VÀ THẬN TRỌNG KHI DÙNG THUỐC, Sitagliptin phosphate, Phản ứng quá mẫn và TÁC DỤNG KHÔNG MONG MUỐN CỦA THUỐC, Kinh nghiệm hậu mãi).

• 3 Nhiễm toan do chuyển hóa cấp tính hoặc mạn tính, bao gồm nhiễm acid xeton do đái tháo đường, có hoặc không

có hôn mê

Nên ngưng JANUMET XR tạm thời ở bệnh nhân được chụp X quang có tiêm tĩnh mạch chất cản quang gắn iode phóng

xạ, vì sử dụng các chất như thế có thể gây thay đổi chức năng thận cấp tính (xem CẢNH BÁO VÀ THẬN TRỌNG KHI

DÙNG THUỐC; Metformin hydrochloride).

CẢNH BÁO VÀ THẬN TRỌNG

• Không dùng JANUMET XR cho bệnh nhân đái tháo đường týp 1 hoặc để điều trị nhiễm acid xeton do đái tháo đường

• Viêm tụy: Đã có các báo cáo về viêm tụy cấp, bao gồm viêm tụy xuất huyết hoặc hoại tử gây tử vong và không gây tử vong ở

bệnh nhân dùng sitagliptin Nên cho bệnh nhân biết triệu chứng đặc trưng của viêm tụy cấp là đau bụng dữ dội và liên tục Viêmtụy được ghi nhận hồi phục sau khi ngưng dùng sitagliptin Nếu ngờ viêm tụy, nên ngưng dùng JANUMET XR và các thuốc khác

có thể liên quan

• Giám sát chức năng thận: Metformin và sitagliptin được biết rõ đào thải chủ yếu qua thận Nguy cơ tích lũy metformin và nhiễm

acid lactic tăng theo mức độ suy thận Chống chỉ định dùng JANUMET XR trên bệnh nhân suy thận nặng, bệnh nhân có eGFR <

30 mL/phút/1,73 m²

• Phản ứng quá mẫn: Đã có các báo cáo hậu mãi về những phản ứng quá mẫn nghiêm trọng ở bệnh nhân dùng sitagliptin Các

phản ứng này bao gồm phản ứng phản vệ, phù mạch và các bệnh lý tróc da kể cả hội chứng Stevens-Johnson Vì các phản ứngnày được báo cáo tự nguyện từ dân số chưa biết rõ cỡ mẫu, nên thường không thể ước tính chắc chắn tần suất hoặc xác lập mốiquan hệ nhân quả với việc sử dụng thuốc Các phản ứng này bắt đầu xuất hiện trong 3 tháng đầu điều trị với sitagliptin, với vài báocáo xảy ra sau liều đầu tiên Nếu nghi ngờ có phản ứng quá mẫn, phải ngưng dùng JANUMET XR, đánh giá các nguyên nhân tiềmnăng khác và dùng trị liệu đái tháo đường khác thay thế

• Bóng nước Pemphigoid: Đã có báo cáo hậu mãi về các trường hợp bị bóng nước pemphigoid phải nhập viện điều trị đối với

thuốc ức chế DPP-4 Trong các trường hợp được báo cáo, bệnh nhân thường được phục hồi bằng liệu pháp ức chế miễn dịch cục

bộ hoặc hệ thống và ngưng dùng thuốc ức chế DPP-4 Khuyến cáo bệnh nhân báo cáo về sự phát triển của bóng nước hoặc trợt

da trong khi dùng JANUMET XR Nếu nghi ngờ bóng nước pemphigoid, nên ngừng dùng JANUMET XR và chuyển đến bác sỹ daliễu để được chẩn đoán và điều trị thích hợp

TÁC DỤNG PHỤ

Trong các thử nghiệm lâm sàng đối chứng placebo ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2, liệu pháp kết hợp Sitagliptin và Metformin thường được dung nạp tốt Tần suất chung của các báo cáo tác dụng phụ ở bệnh nhân dùng liệu pháp kết hợp Sitagliptin vàMetformin đều giống như ở bệnh nhân dùng placebo cùng Metformin

• Liệu pháp kết hợp Sitagliptin và Metformin : Tiêu chảy, buồn nôn, khó tiêu, đầy hơi, nôn, nhức đầu, hạ đường huyết, đau

bụng

• Sitagliptin kết hợp với Metformin và Sulfonylurea : Hạ đường huyết, táo bón.

• Sitagliptin kết hợp với Metformin và chất chủ vận PPARy : Nhức đầu, tiêu chảy, buồn nôn, hạ đường huyết và nôn, viêm

đường hô hấp trên, nấm da, phù ngoại biên

• Sitagliptin kết hợp với Metformin và Insulin : Hạ đường huyết, nôn.

• Viêm tụy : Trong 1 phân tích tổng hợp từ 19 thử nghiệm lâm sàng thiết kế mù đôi với dữ liệu của 10.246 bệnh nhân ngẫu nhiên

dùng Sitagliptin 100mg/ ngày hoặc placebo, tần suất viêm tụy cấp là 0,1/100 bệnh nhân-năm ở mỗi nhóm

• Các phản ứng bất lợi đã được báo cáo với Sitagliptin : Không có phản ứng bất lợi liên quan đến thuốc được báo cáo với tần

suất ≥ 1% ở bệnh nhân dùng Sitagliptin

• Các phản ứng bất lợi đã được báo cáo với Metformin : Tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đầy hơi, suy nhược, khó tiêu, khó chịu ở

bụng, và đau đầu

• Kinh nghiệm hậu mãi : Các phản ứng bất lợi được nhận biết trong quá trình sử dụng JANUMET XR hoặc Sitagliptin : Phản ứng

phản vệ, phù mạch, phát ban, mề đay, viêm mạch ở da và các bệnh lý gây tróc da bao gồm hội chứng Stevens – Johnson, viêmtụy cấp, bao gồm cả xuất huyết gây tử vong và không gây tử vong, hoại tử tụy, suy giảm chức năng thận, bao gồm suy thận cấp(đôi khi cần được lọc máu), bóng nước pemphigoid, viêm đường hô hấp trên, viêm mũi-họng, táo bón, nôn, đau đầu, đau khớp, đau cơ, đau chi, đau lưng, ngứa

CÁC ĐỐI TƯỢNG BỆNH NHÂN ĐẶC BIỆT

Chưa xác lập tính an toàn và hiệu lực của JANUMET XR ở bệnh nhi dưới 18 tuổi

Vì sitagliptin và metformin được đào thải chủ yếu qua thận và vì chức năng thận thường giảm khi cao tuổi, nên dùng cẩn thận JANUMET XR khi tuổi càng cao Nên thận trọng khi chọn liều và nên dựa trên sự giám sát cẩn thận và thường xuyên chức năng thận

Bệnh nhân suy gan có thể tiến triển thành toan lactic liên quan đến metformin do suy giảm thải trừ lactat dẫn tới tăng nồng độ lactat trong máu Vì vậy, tránh sử dụng JANUMET XR trên những bệnh nhân đã được chẩn đoán bệnh gan thông qua bằng chứng lâm sàng hoặc xét nghiệm

Kết luận

Suy giảm chức năng tế bào  tụy ở người cao tuổi 

Phối hợp thuốc  Tăng nguy cơ hạ đường huyết

DPP-4i chống hiện tượng chết theo chương trình

của tế bào  và sự tăng sinh của tế bào 

Phối hợp sớm sitagliptin và metformin: Giảm HbA1c nhiều hơn và cải thiện chức năng tế bào beta tụy