Các dụng cụ phẫu thuật là các dụng cụ nhỏ dài, đưa qua các lỗ trên thành cơ thể để thao tác từ xa - Ưu điểm: sẹo mổ nhỏ, ít đau, hậu phẫu nhẹ nhàng - Nhược điểm: dụng cụ, máy móc đắt ti
Trang 1Tài liệu ôn thi lý thuyết môn Phẫu Thuật Thực Hành
Tổng số câu hỏi: 60 Số câu trả lời: 60 Đánh giá mức độ đúng: > 95% CHÚC MAY MẮN !!! ^-^ ^_^
Trang 2Câu 1: Một số pp khử trùng thường được áp dụng trong ngoại khoa:
- pp vật lý và hóa học
- pp vật lý:
trùng trong nước nóng
+ sử dụng tia cực tím
+ sdung sóng siêu âm
+ sdung phóng xạ
- khử trùng bằng pp hóa học
+ các loại cồn
+ các chất Aldehyd
+ các chất họ Haloden và peroxyt: hypoclorid, dd Iod, nước Oxy giàm Acid peaxetic + các chất Amonium có hóa trị 4
+ phenol và các dẫn xuất
+ các kim loại nặng
Câu 2: Thuốc sát trùng và khử trùng
- Thuốc khử trùng là những chất có khả năng tiêu diệt vi khuẩn Thuốc khử trùng phá nguyên sinh chất của vi khuẩn và luôn cả vật chủ Do đó chúng được sdung cho các vật vô sinh
- Thuốc sát trùng là những chất có tác dụng ức chế sự sinh trưởng và sinh sản của vi sinh vật hoặc giết chết vi khuẩn ở một nồng độ không làm ảnh hưởng đến mô bào vật chủ Do đó chúng được sdung cho các mô ngăn chặn sự nhiễm khuẩn
- Các chất sát trùng ngoài da thường được sử dụng: xà phòng, cồn, Iod, thuốc đỏ, thuốc tím, xanh metylen, nước Oxy già
Câu 3: Chỉ tự tiêu và không tiêu thường được sử dụng trong ngoại khoa
- Các loại chỉ tự tiêu: chỉ Dexon, chỉ Maxon, chỉ Catgut, chỉ polyglatic acid, chỉ
polydioxanone
- Các loại chỉ không tiêu: chỉ tơ, chỉ polyeste, chỉ nylon, chỉ polypropylene, chỉ thép
không gỉ
Câu 4+5: KN phẫu thuật nội soi
Trang 3- Phẫu thuật nội soi là một thuật ngữ chỉ những phương thức tiến hành mổ không theo
cách truyền thống của ngoại khoa từ trước đến nay mà theo cách tiếp cận và thao tác hoàn toàn mới Không cần thưc hiện đường mổ rộng rãi nhưng phẫu trường vẫn quan sát được nhờ một camera truyền hình ảnh nhận được từ ống soi đưa vào vị trí mổ qua
lỗ rạch nhỏ bên ngoài cơ thể lên màn hình Các dụng cụ phẫu thuật là các dụng cụ nhỏ dài, đưa qua các lỗ trên thành cơ thể để thao tác từ xa
- Ưu điểm: sẹo mổ nhỏ, ít đau, hậu phẫu nhẹ nhàng
- Nhược điểm: dụng cụ, máy móc đắt tiền, máy móc và dụng cụ dễ hỏng
Câu 6: Yêu cầu của 1 đường mở thành bụng tốt, kể tên các đường rạch thẳng giữa bụng
và nêu ưu điểm của các đường rạch này
a) Các yêu cầu của 1 đường mở thành bụng tốt
- mở được lối vào gần nhất tới cơ quan bị bệnh, làm cho các thao tác được dễ dàng, thủ thuật tiến hành nhanh chóng và dẩm bảo an toàn cho người bệnh
- đường rạch ít cắt ngang cơ, mạnh máu và thần kinh
- đường rạch có thể mở rộng thêm một cách dễ dàng khi cần
- khi đóng thành bụng đảm bảo dễ dàng và vững chắc
b) Các đường rạch thẳng giữa bụng:
- đường trắng giữa trên rốn
- đường trắng giữa dưới rốn
- đường trắng giữa trên-dưới rốn
- đường trắng giữa dưới-trên rốn
c) Ưu điểm của các đường rạch giữa bụng
- là đường vào các tạng trong ổ bụng dễ nhất
- không cắt đứt cơ, ít cắt ngang qua mạch máu và thần kinh
- mở rộng về các phía được dễ dàng
- đóng thành bụng dễ và chắc
Câu 7: Kỹ thuật mở thành bụng theo đường trắng giữa trên rốn
1- Tư thế:
Trang 4- Bệnh nhân nằm ngửa, đầu cao hơn chân, dưới lưng chèn gối mềm nới đáy ngực để làm ưỡn người lên, mục đích làm cho các tạng nâng lên
- Người mổ đứng bên phải bệnh nhân, người phụ mổ đứn phía bên đối diên
2- Giai đoạn
a) Thì 1: Rạch da và tổ chức mỡ dưới da
mũi ức 1cm đến trên rốn 1cm
- Rach lần lượt từng lớp một: da, tổ chức mỡ dưới da, cân nông
- Yêu cầu đường rạch:
+ Không rạch quá mạnh tay làm thủng phúc mạc, không chủ động gây tổn thương các tạng trong ổ phúc mạc
+ Đường rạch phải thẳng, gọn không nham nhở, không lẹm vát
+ Chú ý cầm máu kỹ và bọc mép vết mổ cách ly da vết mổ với da trước khi sang bước sau
b) Thì 2: Rạch cân
- rạch đứng đường trắng giữa, không để lộ thớ cơ nào của cơ thẳng to
- đường rạch cân dài bằng đường rạch da
- chú ý rạch nhẹ nhàng vì lớp cân chỉ cách lớp phúc mạc một lớp mỡ mỏng
c) Thì 3: Rạch màng bụng
- làm nếp gấp màng bụng: dùng kẹp mạch máu kẹp màng bụng ở mép bên trái vết mổ, giao cho người phụ mổ nâng lên Người mổ dùng kep phẫu tích không mấu kẹp màng bụng ở mép bên phải vết mổ đối diện với kẹp mạch máu Cả 2 cùng nâng lên tạo thành nếp
- tạo lỗ thủng màng bụng: ng mổ dùng dao or kéo rạch trên nếp gấp màng bụng tạo thành
lỗ thủng màng bụng
- mở rộng màng bụng xuống phía dưới rốn: ng mổ đưa ngón trỏ và ngón giữa tay trái qua
lỗ mở màng bụng, hai ngón tay hơi dạng và nâng cao Tay phải ng mổ dung dao rạch mạng bụng xuống phía dưới
- mở rộng lỗ thủng lên phía mũi ức: ng mổ và ng phụ mổ dùng 2 ngón trỏ tay trái vào ổ bụng, ngón tay hơi cong và nâng cao Ng mổ dùng kéo mở rộng phúc mạc lên phía mũi ức
- chú ý: đường rạch màng bung phải ngắn hơn đường rạch da và rạch cân mỗi đầu khoảng
1 cm Khi mở phúc mạc, nếu có chảy máu phải kẹp, buộc và cầm máu kỹ
Trang 5d) Thì 4: Khâu bọc mép vế mổ
Khâu hoặc kẹp khăn bọc mép vết mổ với mép phúc mạc để cách ly ổ bụng với thành bụng
Câu 8: Kỹ thuật đóng thành bụng
1- Yêu cầu:
- phục hồi được các lớp theo giải phẫu
- đảm bảo chắc chắn không bị bục
- sẹo đẹp, mềm mại
2- các pp đóng thành bụng
a) đóng thành bụng nhiều lớp: mục đích là để khôi phục lại các lớp theo gp
- các lớp
+ lớp thứ nhất: lớp phúc mạc dùng chỉ tiêu, có thế khâu vắt, mũi rời, mũi túi Yêu cầu 2 mép phúc mạc phải lộn ra ngoài
+ lớp thứ hai: lớp cân cơ Dùng chỉ chắc không tiêu hoặc chỉ tiêu chậm, khâu mũi ròi
+ lớp thứ ba: lớp mỡ, tổ chức mỡ dưới da, cân nông Dùng chỉ tiêu Khâu mũi rời
+ lớp thứ tư: lớp da Dùng chỉ nhỏ không tiêu, khâu mũi rời hoặc khâu mũi vắt luồn chỉ dưới
da Cũng có thể dùng móc bấm Michel kéo 2 mép da lại với nhau
- Ưu nhược điểm: chắc chắn, đẹp nhưng để lại khoảng trống giữa các lớp nên dễ bị nhiễm trùng nên phẫu thuật nhiễm trung thường không sử dụng pp này
b) Đóng thành bụng 2 lớp:
- lớp thứ nhất: lớp màng bụng và cân cơ Dùng chỉ chắc không tiêu hoặc chỉ tiêu chậm, khâu mũi rời
- lớp thứ 2: lớp da, tổ chức dưới da, khâu như đóng thành bụng nhiều lớp
- Ưu nhược điểm: khâu nhanh, vết mổ cũng chắc chắn và ít bị nhiễm trung
c) Đóng thành bụng 1 lớp:
- đóng thành bụng 1 lớp cả da
+ tất cả màng bụng, cân cơ, tổ chức dưới da và da xuyên qua 1 lần Dùng chỉ chắc không tiêu, khâu mũi rời
Trang 6- Tập thở
3 Cụ thê
- Để BN nằm tư thế Fouler
- Nối ống dẫn lưu vòa một hệ thống dẫn lưu kín và một chiều (đầu của hệ thống dẫn lưu
có lắp một ống thủy tinh, đầu ống thủy tinh được nhúng tận đáy một lọ nước, mực nước trong lọ không quá 5cm, lọ nước để thấp hơn so với vết mổ 70-80cm Có điều kiện dùng hệ thống Xifon thì tốt hơn)
- Theo dõi ống dẫn lưu phát hiện tắc ống dẫn lưu (thân nhiệt không giảm, không thây có
mủ tron lọ dẫn lưu, khi BN ho không thấy bọt khí nổi lên trong lọ nước, xung quanh vết mổ có dịch mủ)
- Hàng ngày cho tập thở dài hơi để phổi nở ra, có thể bằng cách cho thổi bóng cao su, thổi vào lọ nước 4-6 lần/ngày, mỗi lần 15-30 phuts
- Rút ống dẫn lưu khi: hết dịch chảy ra, kẹp thử dẫn lưu không thấy bệnh nhân khó thở, không sốt trở lại Khi rút ống dẫn lưu thì khâu lại vết mổ
Câu 60: Trình bày yêu cầu đường mổ và yêu cầu tách trần động mạch trong kỹ thuật bộc lộ mạch máu:
Yêu cầu đường mổ:
- Những vị trí không đặt được garo thì có thể bộc lộ động mạch trước ở phía trên để đặt dây chờ đề phòng nguy hiểm
- Căn cứ vào đường chuẩn đích của ĐM để rạch phần mềm, nếu có vết thương thì không nên mở trưc tiếp ngay vào vết thương mà nên bộc lộ ở chỗ lành sát vết thương
- Đường mở phải đủ dài để tìm ĐM
- Đối với vết thương mới, phải cắt lọc kỹ những tổ chức dập nát
- Cầm máu kỹ vùng mổ
Yêu cầu tách trần ĐM và khám xét:
- Cần tách riêng ĐM hoặc TM ra khỏi bó mạch để KT xử lý tổn thương và khi khâu, chỗ buộc không bị kèm theo các mô trung gian
- Dùng một kẹp phẫu tích không mấu kéo lên một nếp ngang nơi có tổ chức bao quanh
ĐM Dùng kéo cắt đứt nếp ngang đó, ĐM sẽ được bộc lộ
- Kẹp một mép vết rạch này và nâng lên, dùng một cái thông lòng máng luồn dọc theo
ĐM và dùng kéo mở dọc bao mạch trên sự bảo hiểm của thông lòng máng, có thể dùng Disssecteur hoặc panh cầm máu cong không mấu mở nhẹ bao mạch
- Luồn một sợi chỉ to hoặc dây cao su phía dưới ĐM để dễ điều khiển
Trang 7- Đánh giá tổn thương của ĐM: kẹp cách ly đoạn tổn thương bằng Bulldog, bơm rửa chỗ mạch bị tổn thương bằng dd Lidocain hoặc Novocain có pha Heparin để đánh giá tổn thương