MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG TIỂU HỌC MỚI

Để các em phát huy được khả năng của mình trước tập thể thì đội ngũ thầy cô giáo chúng ta cần phải suy nghĩ, đề ra những giải pháp thích hợp giúp hoạt động của các em được đi đúng hướng,

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN THEO MÔ HÌNH

TRƯỜNG TIỂU HỌC MỚI

II/ĐẶT VẤN ĐỀ:

Như chúng ta đã biết, giáo dục bậc Tiểu học là một khoa học

giáo dục khó nhất Nó là nền móng đầu tiên để giúp con người tồn tại và phát triển Trong công tác giáo dục hiện nay, mục đích của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện Nhà trường không những cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học một cách có hệ thống, mà còn rèn cho học sinh những kĩ năng, kĩ xảo, kĩ năng sống cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học sinh Giáo dục Tiểu học là nền móng để đạt được mục tiêu trên Do đó, trường Tiểu học chính là chiếc nôi văn hoá, ở đó trẻ em được học, được đảm bảo quyền lợi

và các nghĩa vụ của mình, được bảo vệ, chăm sóc, vui chơi, giải trí và phát triển

Đối với trẻ em, mái trường là chỗ dựa tinh thần bền vững, tin cậy

và có sức hấp dẫn nhất Vì vậy phải làm sao cho trẻ em thích đến trường

học tập và cảm thấy “ Đi học là hạnh phúc và mỗi ngày đến trường là

một ngày vui ”

Theo các nhà nghiên cứu, độ tuổi học sinh Tiểu học là độ tuổi rất thích sự gần gũi, thương yêu của người lớn, thích được hoạt động, được khẳng định mình trước bè bạn, thích được tuyên dương, khen ngợi đây là một nhu cầu bình thường của các em Để các em phát huy được khả năng của mình trước tập thể thì đội ngũ thầy cô giáo chúng ta cần phải suy nghĩ, đề ra những giải pháp thích hợp giúp hoạt động của các em được đi đúng hướng, cần tránh cho các em những biểu hiện ganh đua thái quá, cần phải làm sao để các em có tinh thần hợp tác, tạo nên một môi trường học tập thân thiện, giúp các em thêm yêu lớp, khắng khít với lớp, với mái trường mà mình đang học Để làm được các điều đó thì nơi mà các em học tập, sinh hoạt thường xuyên phải là môi trường học tập lý tưởng giúp

các em phát triển một cách toàn diện nhất “Lớp học thân thiện” sẽ đáp

ứng được những yêu cầu đó

“Lớp học thân thiện” là nơi mà ở đó các em luôn vui vẻ, hoà

đồng, đoàn kết thương yêu nhau, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong học tập, sinh hoạt Nơi đây, học sinh luôn nhận được sự thương yêu đoàn kết của tình bạn và tình cảm gắn bó giữa thầy và trò

Chính vì lẽ đó, xây dựng được lớp học thân thiện là yêu cầu cấp thiết mà người giáo viên phải đầu tư nghiên cứu xây dựng từ mô hình lớp học, trang trí lớp cũng như tạo các mối quan hệ gắn bó, khắng khít giữa học sinh – học sinh, giáo viên –học sinh, đổi mới phương pháp dạy học, làm tốt công tác chủ nhiệm lớp để tạo ra một môi trường học tập tốt, tạo cho các em sự gần gũi, coi lớp học như gia đình của mình, để các em thấy mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui

Nhưng trong thực tế hiện nay, lớp học chỉ là nơi mà các em đến để tiếp thu kiến thức, thực hiện nhiệm vụ học tập của mình, các em chưa thật

sự yêu thích, gắn bó với trường, lớp của mình, học sinh còn rụt rè, thiếu tự tin khi trình bày trước đám đông, học sinh chưa thật sự tích cực hoạt động chủ động, sáng tạo trong học tập, còn thiếu khả năng cộng tác

Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu và thực trạng trong quá trình giảng dạy ở trường, tôi luôn mong muốn làm thế nào để học sinh có được môi trường học tập tốt giúp các em phát triển một cách toàn diện, phát triển hết tiềm năng của mình về cả thể chất lẫn tinh thần và góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy ngày một đạt kết quả tốt hơn nên bản thân tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài :

“Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện theo mô hình

trường Tiểu học mới”

III/CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Trong công tác giáo dục hiện nay, mục đích của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần

Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực ” do Bộ GD & ĐT phát động từ năm 2008 là chủ trương của các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà nước rất quan tâm, nhắc nhỡ toàn ngành thực hiện nhằm xây dựng trường học là môi trường sư phạm lành mạnh, an toàn, tạo

cơ sở vững chắc, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Do đó, “Lớp học thân thiện” được xem là “Tế bào sống”, là yếu

tố quan trọng của phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực

Việc xây dựng “Lớp học thân thiện” có tác dụng rất lớn trong sự

hình thành và phát triển nhân cách của trẻ, bởi học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng, do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi nên các em rất hiếu động, ham thích tìm tòi, khám phá cái mới và rất nhạy cảm với tác động bên ngoài Đặc biệt ở độ tuổi này, các em đã có nhu cầu

phát triển mạnh về nhân cách, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ Do đó,“Lớp học

thân thiện” là một môi trường học tập thuận lợi và giúp các em phát triển

một cách toàn diện nhất Các em sẽ hình thành ý thức, thái độ, hành vi, thói quen liên quan đến những chuẩn mực về đạo đức, về phát triển kỹ năng sống, về lao động thể chất và thẫm mỹ Rèn luyện cho các em những

kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh như: kỹ năng giao tiếp, ứng xử; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể kỹ năng tự giác học tập, tự kiểm tra đánh giá kết quả, tự rèn luyện; củng cố, phát triển

kỹ năng sống, các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động và công tác xã hội

Do đó, xây dựng lớp học thân thiện là một yêu cầu cần thiết mà người giáo viên cần phải nỗ lực trong cả tư duy và hành động

IV/CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Trong năm học 2012- 2013 này, trường tôi là một trong ba trường của Thành Phố được tiếp nhận dạy thử nghiệm chương trình theo mô hình

trường Tiểu học mới với khối lớp 2,3 - Đây là một mô hình hoàn toàn mới tại Việt Nam Mô hình trường học mới sẽ tập trung chuyển đổi từ dạy học truyền thụ của giáo viên sang tổ chức hoạt động tự học của học sinh;

trước đây, học sinh học theo lớp là chủ yếu thì nay sẽ chuyển sang dạy và học theo nhóm, cặp, cá nhân Việc tự học của HS chiếm vai trò chủ đạo, giáo viên sẽ là người tổ chức, theo dõi, hướng dẫn giúp đỡ và chuẩn bị đồ dùng học tập cho học sinh Mô hình mới này cũng đề cập tới việc phát huy vai trò giáo dục của gia đình, cộng đồng trong việc dạy dỗ học sinh

Khi được phân công giảng dạy lớp 3 và dạy theo chương trình của

dự án này, bản thân tôi mong muốn làm sao để các em được tiếp cận học

tập một cách nhanh và có hiệu quả nhất Đồng thời, xây dựng lớp học là

nơi mà học sinh được tạo điều kiện sống khỏe, vui vẻ, tích cực học tập và tham gia các hoạt động phong trào, học sinh tích cực hoạt động chủ động, sáng tạo trong học tập; xây dựng và nâng cao dần thói quen tự học, tự quản, tự tin, ý thức tìm tòi, tự đề xuất và giải quyết vấn đề

Do đó, ngay từ đầu năm khi đã triển khai dạy theo mô hình trường Tiểu học mới, sau khi nhận lớp, tôi đã theo dõi, tìm hiểu học sinh trong lớp và kết quả thu được như sau:

HS tự tin, hoà đồng trong học tập, sinh hoạt 11 em 34.4 %

HS thiếu tự tin trong hoạt động học tập 11 em 34.4 %

HS chỉ tham gia hoạt động học tập 10 em 31.2 %

Qua quá trình theo dõi, khảo sát, kết quả thu được làm tôi băn khoăn, suy nghĩ phải làm thế nào để khơi dậy sự tự tin trong mỗi em học sinh, để các em tích cực trong học tập, có tính sáng tạo và đạt hiệu quả khi tham gia phong trào, mạnh dạn nhìn nhận khuyết điểm và sửa chữa Làm

sao để các em xem lớp học là nhà, thầy cô, bè bạn là những người thân trong gia đình, các em luôn mong muốn đến trường, đến lớp

Chính vì thế tôi thiết nghĩ để giúp các em tự tin phát triển năng lực của mình, năng động hơn trong học tập, trong sinh hoạt, giúp các em phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần lẫn trí tuệ thì cần phải xây dựng một lớp học thân thiện thực sự để đáp ứng những yêu cầu đó

V /NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

Xuất phát từ mục đích, yêu cầu của việc dạy học theo mô hình trường Tiểu học mới, cụ thể là đối với 3 tôi đang chủ nhiệm, bản thân tôi

đã đầu tư nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp nhằm xây dựng lớp học thân thiện như sau:

1 Biện pháp 1: Nghiên cứu cách thức tổ chức lớp học và lập kế hoạch xây dựng lớp học theo mô hình trường Tiểu học mới

Mục đích: Lập kế hoạch những việc cần làm nhằm xây dựng lớp học theo mô hình trường Tiểu học kiểu mới

Nghiên cứu cách thức tổ chức lớp học theo mô hình trường Tiểu

học mới chúng ta dễ dàng nhận thấy yêu cầu của lớp học này là : Mô hình trường học mới có khả năng phát huy tính sáng tạo và chủ động trong học tập của học sinh Để phát huy các khả năng đó thì mô hình lớp học thay đổi để thuận tiện cho việc học sinh học tập theo cặp, nhóm Cách sắp xếp

và trang trí lớp học nhằm khuyến khích sự tự làm của học sinh để các em phát huy vai trò, trách nhiệm của mình Thành lập các ban học tập thu hút

sự tham gia của học sinh Bên cạnh đó, phương pháp giảng dạy của giáo viên cũng thay đổi nhằm phát huy tính tự học, tự nghiên cứu , tự tìm hiểu của học sinh

Từ những yêu cầu đó, ngay từ khi nhận lớp, tôi lên kế hoạch để thực hiện quá trình xây dựng lớp học như sau:

ần thực hiện

1 -Tổ chức sắp xếp lớp học theo mô hình trường TH mới

- Xây dựng hội đồng tự quản lớp

- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện

- Bước đầu trang trí lớp học(Xây dựng bản

đồ cộng đồng, góc cộng đồng, nội quy lớp học, 10 bước học tập)

- Tổ chức giao lưu sinh hoạt theo chủ điểm

GV- HS-PH GV-HS-PH

2 - Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện

- Tiếp tục đầu tư trang trí lớp học( Xây dựng góc thư viện, hộp thư bè bạn, hòm thư vui, điều em muốn nói)

GV-HS,

HS-HS GV-HS,

HS-HS

3 - Tiếp tục đầu tư trang trí lớp học( Xây dựng góc học tập môn Tiếng Việt, Toán, Tự nhiên

xã hội, hoạt động giáo dục)

- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện

GV-HS

GV-HS,HS-HS

4 - Bước đầu hoàn thành việc trang trí lớp học( trang trí thêm một số hình ảnh hoạt động của lớp, những thông điệp cần gửi gắm đến học sinh )

- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện

- Tổ chức giao lưu sinh hoạt theo chủ điểm

GV-HS

GV-HS,

HS-HS

Cá

c tuần còn lại

- Tiếp tục đầu tư trang trí để hoàn thiện lớp học

- Nghiên cứu chương trình, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp

GV-HS

GV

- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện

- Tổ chức giao lưu sinh hoạt theo chủ điểm (Tổ chức trong lớp và hoạt động NGLL)

GV-HS,

HS-HS

2 Biện pháp 2: Tiến hành xây dựng lớp học thân thiện theo mô hình trường Tiểu học mới

Mục đích: Tạo nên môi trường lớp học thân thiện, giúp học sinh thêm yêu thích trường, lớp của mình

Để xây dựng lớp học theo mô hình trường Tiểu học mới, dựa vào

kế hoạch đã xây dựng, tôi tiến hành từng bước như sau:

a) Tổ chức sắp xếp lớp học theo mô hình trường TH mới:

Đối với học sinh Tiểu học, việc thay đổi về hình thức, những sự mới lạ luôn thu hút các em Do đó, việc đầu tiên khi áp dụng cho các em thực hiện theo chương trình trường Tiểu học mới là thay đổi mô hình lớp học Không gian học tập của các em không phải là dãy bàn ghế kê từ trên xuống dưới mà lớp học được chia thành các nhóm học tập, có thể mỗi nhóm là 4,5,6 học sinh Đây là mô hình học tập hoàn toàn mới với học sinh Từ trước đến nay, chỉ khi nào giáo viên yêu cầu thảo luận thì các em mới quay lại thành nhóm, nhưng mô hình lớp học mới này các em được ngồi theo nhóm trong suốt quá trình học, các em ngồi quay mặt vào nhau

để cùng tự học, cùng thảo luận mọi vấn đề liên quan đến bài học

Cách tổ chức lớp học như vậy không những phát huy được hoạt động cặp, nhóm của các em mà qua hoạt động nhóm này còn giúp các em mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập, tự tin để trình bày ý kiến của mình trong nhóm, dần dần sẽ hình thành thói quen và sự tự tin cho các em để trình bày trước lớp, trước nhiều người

Nắm bắt được những yêu cầu đó, ngay từ đầu năm học, tôi cùng phụ huynh và các em học sinh sắp xếp lại mô hình của lớp, sau đó, tôi chia đồng đều học sinh vào các nhóm Nhóm nào cũng có học sinh học

tốt, tự tin để các em giúp đỡ những bạn còn rụt rè nhút nhát cùng nhau tiến bộ

b) Xây dựng hội đồng tự quản:

Hội đồng tự quản học sinh là một biện pháp giáo dục nhằm thúc đẩy sự phát triển về đạo đức, tình cảm và xã hội của học sinh thông qua những kinh nghiệm hoạt động thực tế của các em trong nhà trường và mối quan hệ với những người xung quanh Hội đồng tự quản học sinh được thành lập vì học sinh và bởi học sinh để đảm bảo cho các em tham gia một cách dân chủ và tích cực vào đời sống học đường, khuyến khích các em tham gia một cách toàn diện vào các hoạt động của nhà trường và tạo tinh thần đoàn kết, hợp tác cho học sinh Hội đồng tự quản học sinh giúp các

em phát triển các kĩ năng: kĩ năng hợp tác, kĩ năng lãnh đạo Đồng thời cũng chuẩn bị cho các em ý thức trách nhiệm khi thực hiện quyền và bổn phận của mình

Từ những thông tin để thành lập hội đồng tự quản trên, tôi tiến hành thành lập hội đồng tự quản cho lớp ngay từ khi bắt đầu nhận lớp Tôi hướng dẫn các em cách thức bầu cử để các em được tự do, bình đẳng bầu chọn người mà mình cho là có đủ năng lực và khả năng để làm các công tác của lớp Lúc đầu, các em còn bỡ ngỡ với các tên gọi như: Chủ tịch, phó chủ tịch hội đồng tự quản,( thay cho lớp trưởng, lớp phó trước đây), các ban như : ban vệ sinh, ban thư viện, ban học tập, ban đối ngoại, ban sức khoẻ Do đó, tôi giúp các em hiểu được các khái niệm đó và vai trò, trách nhiệm, quyền lực của hội đồng tự quản để các em biết được mình phải làm gì, làm như thế nào? Các em biết được hội đồng tự quản phải điều hành tốt mọi hoạt động của lớp

Ví dụ như: Đầu giờ vào tiết học, chủ tịch hội đồng tự quản hoặc

ban văn nghệ phải lên cho các bạn sinh hoạt múa hát, chơi trò chơi để khởi động cho tiết học Khi có khách đến thăm lớp thì chủ tịch hoặc ban đối ngoại phải có trách nhiệm hỏi thăm khách là ai để giới thiệu cho các

bạn biết và từng nhóm trong lớp cũng giới thiệu về mình cho khách biết

Từ những việc làm lúc đầu còn bỡ ngỡ nhưng dần dần các em sẽ quen đó giúp các em không còn rụt rè, nhút nhát khi có người lạ vào lớp thăm, dự giờ vì các em được làm quen, tiếp cận, tạo sự gần gũi thân thiện ngay khi chưa vào tiết học

Để khuyến khích, động viên hội đồng tự quản hoạt động tốt, tôi luôn đánh giá tuyên dương kịp thời khi các em hoàn thành tốt nhiệm

vụ, và đưa ra quy định cứ mỗi tháng sẽ đánh giá quá trình hoạt động và thăm dò sự tín nhiệm của lớp đối với hội đồng tự quản Nếu hoạt động tốt

và được tín nhiệm cao thì sẽ tiếp tục nhận nhiệm vụ, nếu chưa được thì những học sinh nào có thành tích, cố gắng trong quá trình học tập cũng như trong hoạt động sẽ được lớp bầu chọn thay thế Vì thế, các học sinh trong lớp phải luôn nổ lực phấn đấu, thể hiện mình trước lớp để luôn được tín nhiệm của bạn bè và thầy cô

Hình ảnh Chủ tịch hội đồng tự quản giới thiệu về lớp để các thầy cô làm quen

Hình ảnh Chủ tịch hội đồng tự quản tổ chức trò chơi đầu tiết học: