Tiểu luận môn xây dựng đảng, NHỮNG NHẬN THỨC mới TRONG tư TƯỞNG mác ĂNG GHEN, LÊNIN, hồ CHÍ MINH về CÔNG tác tư TƯỞNG lý LUẬN

Công tác tổ chức của Đảng luôn thể hiệnvai trò tiền phong của Đảng đối với giai cấp và đối với quần chúng nhân dân.Công tác tổ chức của Đảng có vai trò giữ vững định hướng chính trị, qua

MỞ ĐẦUTrong thời kỳ đổi mới, bên cạnh những thành tựu nổi bật, công tác tổchức của Đảng còn nhiều khuyết điểm, hạn chế Trong đó, một số khuyếtđiểm, hạn chế tạo ra lực cản không nhỏ đối với sự phát triển kinh tế- xã hộinói riêng, đối với toàn bộ tiến trình đổi mới đất nước nói chung Vấn đề đặt

ra là phải có quan điểm nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ

sự thật đối với việc xem xét thực trạng của công tác tổ chức của Đảng Trên

cơ sở đó, đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác

tổ chức của Đảng

Công tác tổ chức, cán bộ là khâu trọng yếu trong quá trình tổ chức thực

hiện chỉ thị, nghị quyết của Đảng Công tác tổ chức của Đảng luôn thể hiệnvai trò tiền phong của Đảng đối với giai cấp và đối với quần chúng nhân dân.Công tác tổ chức của Đảng có vai trò giữ vững định hướng chính trị, quanđiểm và nguyên tắc cho toàn bộ quá trình xây dựng hệ thống tổ chức của nhànước, các đoàn thể chính trị - xã hội, các đơn vị sự nghiệp công và các tổchức kinh tế thuộc thành phần kinh tế Nhà nước

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC CỦA ĐẢNG

1.1 Khái niệm công tác tổ chức của Đảng

Công tác tổ chức của Đảng là hoạt động lãnh đạo và tổ chức thực tiễncủa Đảng cộng sản Việt Nam trong việc xây dựng hệ thống tổ chức của Đảng

và của toàn bộ hệ thống chính trị, xây dựng các đơn vị sự nghiệp công và các

tổ chức kinh tế thuộc thành phần kinh tế nhà nước nhằm phục vụ thắng lợinhiệm vụ chính trị của Đảng qua các thời kỳ cách mạng

Công tác tổ chức của Đảng bao gồm các hoạt động: xây dựng tổ chức,

bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị, xây dựng các đơn vị sự nghiệp công

và các tổ chức kinh tế thuộc thành phần kinh tế nhà nước; xây dựng đội ngũcán bộ, đảng viên; xây dựng phương thức lãnh đạo của Đảng; chỉnh đốn,nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng…

Nhiệm vụ chính trị của Đảng qui định nhiệm vụ, nội dung, phươngpháp xây dựng hệ thống tổ chức nói chung; khi nhiệm vụ cách mạng thay đổithì công tác tổ chức của Đảng cũng có những thay đổi cho phù hợp.

Chủ thể của công tác tổ chức là Đảng, mà thường xuyên và trực tiếp là

Ban Chấp hành Trung ương, Bộ chính trị và Ban Bí thư; là các cấp uỷ, tổchức Đảng được phân cấp lãnh dạo và quản lý các tổ chức thuộc quyền Cácchủ thể đó giữ vai trò là ngươi lãnh đạo và tổ chức quá trình xây dựng các tổchức của hệ thống chính trị

Đối tượng của công tác tổ chức là xây dựng quan điểm đường lối về tổchức; xây dựng cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động, các điều kiện đảm bảo cho

tổ chức hoạt động và xây dựng con người nhằm thực hiện chức năng nhiệm

vụ của tổ chức Đảng ta khẳng định phải “ tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức

bộ máy của đảng và của cả hệ thống chính trị; xác định rõ hơn nữa chứcnăng, nhiệm vụ, cơ cấu bộ máy, cơ chế vận hành, lề lối làm việc”1

1.2 Nội dung công tác tổ chức của Đảng

Trong điều kiện là Đảng duy nhất cầm quyền, công tác tổ chức củaĐảng không chỉ xây dựng bộ máy của Đảng mà còn lãnh đạo và tổ chức xâydựng bộ máy nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, trongcác đơn vị sự nghiệp công lập và các đơn vị kinh tế thuộc thành phần kinh tếnhà nước nữa Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu này, công tác tổ chứcxây dựng Đảng chỉ tập trung nghiên cứu: Xây dựng tổ chức, bộ máy củaĐảng; xây dựng dựng đội ngũ đảng viên; xây dựng đội ngũ cán bộ; xây dựng

cơ chế và phương thức hoạt động của bộ máy Đảng; nâng cao năng lực lãnhđạo và sức chiến đấu của Đảng

1.3 Vai trò công tác tổ chức của Đảng

Công tác tổ chức của Đảng có vai trò quan trọng, góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ chính trị của Đảng Trong đó, công tác tổ chức xây

dựng Đảng chỉ là một bộ phận của công tác tổ chức của Đảng, song là bộ

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, tr.28

phận giữ vai trò đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa mẫu mực và quyết định đốivới toàn bộ công tác tổ chức của Đảng nói chung Trong điều kiện Đảng cầmquyền, chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức xây dựng Đảng không chỉ cóvai trò quyết định đến chất lượng tổ chức đảng mà còn ảnh hưởng quyết địnhđến chất lượng tổ chức bộ máy Nhà nước và tất cả các tổ chức khác trong hệthống chính trị Đảng ta là Đảng cầm quyền, Đảng không chỉ lãnh đạo xâydựng hệ thống tổ chức của Đảng, mà còn lãnh đạo xây dựng toàn bộ hệ thốngchính trị, xây dựng các đơn vị sự nghiệp công và các tổ chức kinh tế thuộcthành phần kinh tế nhà nước

Công tác tổ chức xây dựng đảng có vị trí vai trò rất quan trọng trongtoàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng ta, là khâu không thể thiếu trong quátrình lãnh đạo của Đảng đói với Nhà nước và xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã chỉ rõ: chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi; sau khi có chính sáchđúng thì thắng lợi lại tuỳ thuộc ở tổ chức công việc, ở lựa chọn cán bộ vàkiểm tra; ba việc ấy mà sơ sài thì chính sách đúng mấy cũng vô ích

Việc tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng, và kiểm tra thực hiện làmột khâu của qui trình lãnh đạo Tiến hành công tác tổ chức, cán bộ và kiểmtra thuộc về hoạt động lãnh đạo của Đảng, đó không phải là các hoạt độngnghiệp vụ đơn thuần Công tác tổ chức, cán bộ là khâu trọng yếu trong quátrình tổ chức thực hiện chỉ thị, nghị quyết của Đảng

Công tác tổ chức của Đảng luôn thể hiện vai trò tiền phong của Đảng đối với giai cấp và đối với quần chúng nhân dân Đảng là đội tiền phong, có

tổ chức và là tổ chức cao nhất của giai cấp Về mặt tổ chức, phải bảo đảm choĐảng luôn ở trình độ tiên phong nhất, chặt chẽ nhất và khoa học nhất so vớitất cả các tổ chức khác của hệ thống chính trị và của toàn xã hội, vì chỉ cónhư thế Đảng mới xứng đáng đứng ở vị trí tiền phong, làm tròn vai trò độitiên phong dẫn dắt giai cấp và dân tộc về chính trị và tư tưởng; mới đủ sức

nâng trình độ các tổ chức khác trong giai cấp và dân tộc lên trình độ củaĐảng tiên phong

Xây dựng Đảng vững mạnh về tổ chức là nhiệm vụ quan trọng hàngđầu của công tác tổ chức nói chung Công tác tổ chức của Đảng có mục tiêu,đối tượng và nhiệm vụ rộng lớn hơn xây dựng bản thân tổ chức của Đảng,song xây dựng hệ thống tổ chức của Đảng vững mạnh là nhiệm vụ hàng đầucủa công tác tổ chức Đảng ta là đảng cầm quyền, hạt nhân lãnh đạo toàn bộ

hệ thống chính trị và xã hội, do vậy xây dựng Đảng vững mạnh về tổ chứcphải là nhiệm vụ quan trọng hang đầu của công tác tổ chức Xây dựng Đảng

về tổ chức phải bao quát các nội dung: Xây dựng hệ thống tổ chức và cácnguyên tắc hoạt động của Đảng, trong đó nguyên tắc tập trung dân chủ giữvai trò nền tảng; kiện toàn, củng cố bộ máy tổ chức của Đảng; xây dựng các

tổ chức cơ sở của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ; xây dựng cơ chế hoạtđộng, hình thức, phương pháp, phong cách lãnh đạo và làm việc của các tổchức…Nhằm phát huy cao nhất sức mạnh của cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Sức mạnhcủa mỗi cá nhân riêng lẻ, nằm ngoài tổ chức thật nhỏ bé và yếu ớt , nhưngsức mạnh của chính những con người đó, khi đứng trong tổ chức, tổ chức sẽnhân sức mạnh của họ lên gấp bội

Đại hội Đảng toàn quốc và đại hội các cấp của Đảng, thường xuyên vàtrực tiếp là Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban bí thư, là banchấp hành đảng bộ các cấp, và các tổ chức đảng có thẩm quyền, tiến hành cáchoạt động của công tác tổ chức như: Ban hành Cương lĩnh, Điều lệ, chủtrương, đường lối, nghị quyết và các quan điểm xây dựng Đảng về tổ chức.Trên cơ sở đó chỉ đạo các cấp bộ đảng và đảng viên thực hiện trong thực tiễnviệc xây dựng bộ máy tổ chức của Đảng như: Xác định mục tiêu, thẩmquyền, chức năng của tổ chức; cơ cấu tổ chức, cơ chế và nguyên tắc vậnhành; xác định các yếu tố bảo đảm cho tổ chức vận hành như: Những con

người tiên tiến, mẫu mực hoạt động trong tổ chức, thời gian hoạt động cóhiệu lực của tổ chức, trụ sở, phương tiện làm việc, kinh phí chu cấp cho bộmáy hoạt động; và cuối cùng là kiểm tra, giám sát sự vận hành của toàn bộ hệthống, tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận về tổ chức Đó chính là công

tác tổ chức xây dựng Đảng

Công tác tổ chức của Đảng có vai trò giữ vững định hướng chính trị, quan điểm và nguyên tắc cho toàn bộ quá trình xây dựng hệ thống tổ chức của nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội, các đơn vị sự nghiệp công và các tổ chức kinh tế thuộc thành phần kinh tế Nhà nước Chỉ trên cơ sở được

xây dựng theo quan điểm, định hướng và nguyên tắc của Đảng, các tổ chứcnói trên mới phụng sự đắc lực sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân,của nhân dân lao động và dân tộc, mới có thể đưa sự nghiệp cách mạng đếnthắng lợi hoàn toàn

Trong thời kỳ đổi mới sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnhcông nhiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập và hợp tác quốc tế rộng lớnnhư hiện nay, vấn đề xác định đúng nhiệm vụ trung tâm, then chốt của cáchmạng, của đất nước là cực kỳ quan trọng V.I.Lê nin đã chỉ rõ vai trò quantrọng của nhiệm vụ tổ chức của Đảng công nhân Dân chủ - Xã hội Nganhững năm đầu thế kỷ XX: “Toàn bộ đời sống chính trị là một sợi dây xích

vô tận gồm một loạt mắt xích vô tận Nghệ thuật của nhà chính trị là ở chỗtìm ra cái mắt xích quan trọng nhất trong một thời gian nhất định và bảo đảmchắc chắn nhất cho người nắm mắt xích ấy làm chủ được toàn bộ dây xích”2

Theo chỉ dẫn trên của V.I.Lê nin, Đảng ta chỉ rõ “mắt xích” quan trọngcủa cách mạng nước ta giai đoạn hiện nay, đó là: “phát triển kinh tế là nhiệm

vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt”, trong đó, nhiệm vụ xâydựng Đảng về tổ chức và cán bộ là then chốt của vấn đề then chốt Hệ thống

tổ chức của Đảng được lập ra tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính bốn

2 V.I.Lê nin, Toàn tập, t6, Nxb Tiến bộ Maxcova 1975, tr209-210

cấp của Nhà nước, từ Trung ương xuống đến cơ sở, song giữ vai trò là hạtnhân lãnh đạo chính trị của bộ máy nhà nước và toàn bộ hệ thống chính trị.

Do đó, xây dựng các tổ chức đảng trong bộ máy nhà nước tiền phong, mẫumực, có chất lượng sẽ quyết định chất lượng tổ chức bộ máy nhà nước Bộmáy Nhà nước mạnh hay yếu thể hiện năng lực cầm quyền của Đảng vữnghay chưa vững

II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC CỦA ĐẢNG HIỆN NAY

2.1 Thành tựu

Từ khi tiến hành công cuộc đổi mới đến nay, công tác tổ chức xâydựng Đảng đã có nhiều đổi mới trên các mặt công tác: xây dựng tổ chức, bộmáy của Đảng và hệ thống chính trị; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; xâydựng phương thức lãnh đạo của Đảng; chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnhđạo, sức chiến đấu của Đảng Ðảng đã quan tâm xây dựng, kiện toàn hệthống tổ chức Từng bước sắp xếp tổ chức, bộ máy, biên chế cơ quan Ðảng,Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân; điều chỉnh, bổ sung và quyđịnh cụ thể hợp lý hơn chức năng, nhiệm vụ, phương thức hoạt động và lề lốilàm việc của mỗi tổ chức Nội dung, phương pháp, cách làm của công tác cán

bộ có đổi mới, tiến bộ; dân chủ, công khai trong công tác cán bộ được mởrộng Công tác đảng viên được quan tâm chỉ đạo và đạt được một số kết quả.Phương thức lãnh đạo của Ðảng từng bước được đổi mới, phát huy tốt hơnvai trò của các cơ quan Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân, khắcphục dần khuynh hướng Ðảng bao biện làm thay, cũng như buông lỏng, xemnhẹ vai trò lãnh đạo của Ðảng Việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã đạt một sốkết quả nhất định Những tiến bộ và kết quả của công tác tổ chức xây dựngĐảng đã góp phần quan trọng tạo nên các thành tựu to lớn của công cuộc đổimới hiện nay

Về xây dựng tổ chức, bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị

Trong những năm vừa qua, Đảng ta đã chú trọng kiện toàn tổ chức bộmáy của hệ thống chính trị nói chung, của Đảng nói riêng nhằm đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ của thời kỳ cách mạng mới Nghị quyết Hội nghị lần thứ tưBan Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về đổi mới kiện toàn tổ chức bộmáy của các cơ quan Đảng, định hướng về đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước,Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, ngày 9-02-2007, đã đánhgiá: “Trong những năm qua, việc đổi mới và kiện toàn tổ chức bộ máy các cơquan đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đãđược thực hiện một bước; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi tổ chức

đã được điều chỉnh hợp lý hơn; tính chủ động, năng động, sáng tạo, tự chịutrách nhiệm của mỗi cấp được tăng cường; chất lượng đội ngũ cán bộ côngchức nhìn chung được nâng lên… Những tiến bộ đó đã góp phần tích cựcthực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới do Đảng lãnh đạo”3

Cơ cấu tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị, từ hệ thống tổ chức bộmáy của Đảng đến Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội đã được sắpxếp lại, có nhiều tiến bộ Tổ chức các ban và cơ quan đảng đã được tinh giảnđáng kể so với thời kỳ trước đổi mới Ở cấp Trung ương, từ 24 đầu mối (16

ban, văn phòng và 8 đơn vị sự nghiệp) nay còn 16 đầu mối (12 ban, văn

phòng và 4 đơn vị sự nghiệp) Ở cấp tỉnh từ 12 - 15 đầu mối nay còn trêndưới 10 đầu mối ở cấp huyện nói chung vẫn giữ từ 5 - 6 đầu mối các ban vàvăn phòng cấp uỷ Các ban đảng vừa tăng cường công tác xây dựng đảng,vừa quan tâm hơn chức năng nghiên cứu, tham mưu, hướng dẫn và kiểm traviệc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

Việc củng cố các đảng đoàn, lập các ban cán sự đảng trong các cơquan nhà nước và đoàn thể ở Trung ương và cấp tỉnh (sau Nghị quyết Trungương 3, khoá VII) đã góp phần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong các tổchức của hệ thống chính trị, nhất là đối với công tác cán bộ

3Đảng Cộng sản Viêt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb CTQG, H.2007, tr24-25

Việc ban hành và triển khai thực hiện các quy định, quy chế hoạt độngcủa các cấp uỷ và tổ chức đảng từ Trung ương đến các cơ sở đã cụ thể hoánguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và sinh hoạt Đảng.

Việc thực hiện mô hình bí thư hoặc phó bí thư cấp uỷ đảng đồng thời

là chủ tịch hội đồng nhân dân cùng cấp đã được thực tiễn chứng minh là mộtchủ trương đúng đắn, phù hợp với điều kiện một đảng cầm quyền trong điềukiện hiện nay ở nước ta

Quốc hội đã có sự đổi mới về nội dung và phương thức hoạt động; mốiquan hệ phối hợp giữa Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội với Chủ tịchnước, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối caođược tăng cường; hình thành cơ chế tiếp xúc giữa đại biểu Quốc hội với cửtri Dân chủ trong sinh hoạt của Quốc hội, cùng với việc bảo đảm sự lãnh đạocủa Đảng được tôn trọng Lòng tin, sự tín nhiệm của nhân dân đối với Quốchội được nâng lên

Quốc hội từng bước nâng cao chất lượng thảo luận, ra nghị quyết vềnhiệm vụ kinh tế - xã hội 5 năm và hàng năm, về ngân sách nhà nước, về điềuchỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, cũngnhư trong việc bầu, phê chuẩn các chức vụ cấp cao của Nhà nước Hoạt độnggiám sát của Quốc hội đã được cải tiến

Chính phủ và các cơ quan hành chính nhà nước đã có sự đổi mới về cơcấu, tổ chức, bộ máy gắn với quá trình chuyển đổi cơ chế kinh tế, làm rõ hơnchức năng quản lý vĩ mô của Chính phủ và các bộ, phân biệt rõ hơn quản lýhành chính với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước Chínhphủ đã tiến hành cải cách thể chế, tập trung cải cách thủ tục hành chính

Trên cơ sở đổi mới thể chế, tổ chức, bộ máy của hệ thống hành chính

đã tinh giản hơn trước So với năm 1986, ở cấp Trung ương tổng số đầu mốicác cơ quan của Chính phủ đã giảm từ 76 xuống còn 48 (23 bộ, cơ quanngang bộ và 25 cơ quan thuộc Chính phủ) Ở cấp tỉnh: từ 35 - 40 đầu mối,

nay còn trên dưới 20 đầu mối các sở, ban Ở cấp huyện từ 20 - 25 đầu mối

nay còn 10 - 15 đầu mối các phòng, ban

Các cơ quan tư pháp được kiện toàn và đổi mới một bước về tổ chức

và hoạt động Hệ thống các toà án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra, cơ quanthi hành án được điều chỉnh, bổ sung về nhiệm vụ, quyền hạn, về tổ chức, cán

bộ, về cơ sở vật chất, kỹ thuật Việc tiêu chuẩn hoá các chức danh kiểm sátviên, thẩm phán, điều tra viên, chấp hành viên đã bước đầu được thực hiện.Mạng lưới tổ chức các cơ quan bổ trợ tư pháp (như luật sư, công chứng, giámđịnh và tổ chức tư vấn pháp lý cho người nghèo) bước đầu hình thành và pháttriển

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội có bước

đổi mới về nội dung và phương thức hoạt động, coi trọng các mặt công tácgiáo dục, vận động và tập hợp nhân dân tham gia các phong trào thi đua đẩymạnh sản xuất, xoá đói, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hoá, tinh thần,giữ gìn trật tự trị an, chống các biểu hiện tiêu cực; tích cực góp phần xâydựng Đảng, xây dựng chính quyền và phát huy quyền làm chủ của nhân dântrong sự nghiệp đổi mới

Về xây dựng các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng

Xây dựng các nguyên tắc hoạt động của Đảng nói chung, nguyên tắc

tổ chức của Đảng nói riêng là một nội dung trọng yếu của công tác tổ chức,được Đảng ta hết sức quan tâm, chú ý ghi trong Điều lệ Đảng

Bắt đầu từ Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc khóa X, Đảng ta thống nhấtcách gọi tên các nguyên tắc hoạt động cơ bản của Đảng và qui định ngay ởphần đầu của Điều lệ Đảng: “Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí vàhoạt động, lấy tập trung dân chủ làm nguyễn tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tậpthể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh,đồng thời thực hiện các nguyên tắc tự phê bình và phê bình, đoàn kết trên cơ

sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng, giữ mối liên hệ mật thiết với nhândân, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”4

Đến Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc khóa XI, Đảng ta diễn đạt lại

nguyên tắc thứ tư nêu ở Điều lệ khóa X, từ chỗ quan niệm Đảng ta: giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân thành Đảng ta gắn bó mật thiết với nhân dân.

4 Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Điều lệ Đảng Cộng sản Viêt Nam, Nxb CTQG, H, tr5

Tuy nội dung sửa đổi không lớn, song chứng tỏ Đảng ta hết sức chú ý vấn đềxác định các nguyên tắc hoạt động của Đảng

Trong thời gian qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã giữ vững và chútrọng thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng

Về nguyên tắc tập trung dân chủ: Đảng đã thực hiện tốt hơn nguyên

tắc tập trung dân chủ trong Đảng, chế độ tập trung, kỷ cương, kỷ luật trongĐảng được giữ vững, những quyết định lớn của Đảng đã được tổ chức thảoluận rộng rãi trong Đảng Trong sinh hoạt của nhiều cấp uỷ và tổ chức đảng

đã có không khí thảo luận thẳng thắn, phát huy trí tuệ của đông đảo cán bộ,đảng viên trong việc chuẩn bị các đề án, nghị quyết, trong việc bầu cử các cơquan lãnh đạo Công tác cán bộ được thực hiện dân chủ hơn, công khai hơn.Dân chủ trong Ðảng, trong quan hệ giữa Ðảng với Nhà nước, trong tổ chức

và hoạt động của Nhà nước và dân chủ trong xã hội có tiến bộ Kết quả vềthực hiện dân chủ trong Đảng và trong xã hội tuy mới là bước đầu, còn nhiềuhạn chế, nhưng đã góp phần quan trọng thúc đẩy công cuộc đổi mới

Về nguyên tắc đoàn kết thống nhất trong Đảng: Vượt qua mọi thử

thách khó khăn, nhìn chung Đảng vẫn giữ được truyền thống đoàn kết thốngnhất trong Đảng Các điểm nóng về mất đoàn kết ở các địa phương, đơn vịđược tập trung giải quyết có hiệu quả, khôi phục được sự ổn định và niềm tincủa cán bộ, đảng viên, nhân dân

Về nguyên tắc tự phê bình và phê bình: Nhiều cấp uỷ đảng thực hiện

tốt hơn chế độ kiểm điểm công tác, tự phê bình và phê bình Việc thực hiện

tự phê bình và phê bình, đẩy mạnh đấu tranh chống tệ quan liêu, tham nhũng,lãng phí, tiêu cực, xử lý nghiêm những cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luậtnghiêm trọng được nhân dân đồng tình

Về nguyên tắc Đảng giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân: Quán triệt

tư tưởng “Dân là gốc của cách mạng”, “cách mạng là sự nghiệp của quầnchúng”, quá trình thực hiện sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế thi trườngđịnh hướng XHCN, Đảng đã kiên trì và giữ vững nguyên tắc Đảng liên hệmật thiết giữa Đảng với nhân dân Điều đó thể hiện rõ ở việc Đảng ngày cànghoàn thiện đường lối tăng cường xây dựng mối liên hệ mật thiết với dân một

cách cụ thể, thiết thực hơn nhằm đáp ứng hài hòa lợi ích của xã hội, của cộngđồng và của cá nhân trong cộng đồng Đường lối của Đảng đã được quántriệt, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân trên cơ sở đótăng cường sự đồng thuận trong các tầng lớp nhân dân Trách nhiệm của các

cơ quan nhà nước, của cán bộ công chức ngày càng được nâng cao Quốc hội,

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành nhiều bộ luật, pháp lệnh thể chếhoá đường lối, chính sách của Đảng, cụ thể hoá các quy định của Hiến phápnhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ và phát huy các quyềndân chủ của nhân dân trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Đảng đã đẩymạnh đấu tranh phòng, chống nguy cơ quan liêu xa rời quần chúng nhân dâncủa đảng cầm quyền trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường địnhhướng XHCN

Vai trò của Mặt trận và các đoàn thể nhân dân được nâng lên Quy chếdân chủ ở cơ sở bước đầu được thực hiện có hiệu quả, từng bước tổ chức đểnhân dân tham gia ý kiến vào công tác cán bộ, nhất là ở cơ sở

Về nguyên tắc Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật: Ngay từ khi giành được chính quyền, Đảng đã quan tâm xây dựng Hiến

pháp, pháp luật và đặt hoạt động của Đảng trong khuôn khổ Hiến pháp, phápluật Từ đổi mới đến nay, Đảng càng nhận thức rõ về nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa và đặc biệt quan tâm lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng hệ thốngpháp luật, đồng thời đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng để vừa giữvững, phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, vừa tôn trọng, phát huy vai trò củaNhà nước, thực hiện đúng Hiến pháp, pháp luật, thúc đẩy xây dựng Nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa

Về xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên

Trong những năm vừa qua, có thể nói không có lĩnh vực công tác nàođược Đảng ta giành sự quan tâm đặc biệt như lĩnh vực công tác cán bộ Bướcvào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, qua các nhiệm

kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc khóa VIII, IX, X, XI, Đảng ta đã ban hànhnhiều nghị quyết, qui chế, qui định về công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán

bộ Văn kiện Hội nghị lần thứ chín, Ban chấp hành Trung ương khóa X,

ngày 25/12/2008 về “Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trungương 3 (khóa VIII) về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước” đã đánh giá sâu sắc, toàn diện quá trình thực hiệnchiến lược cán bộ của Đảng nói chung, chính sách sử dụng và quản lý cán bộtrong hai nhiệm kỳ khóa IX và khóa X nói riêng Đảng và Nhà nước đã cụ thểhóa, thể chế hóa được khá nhiều quan điểm, chủ trương, giải pháp lớn về

chính sách quản lý, bố trí, sử dụng cán bộ đề ra trong chiến lược Công tác

quản lý, bố trí sử dụng cán bộ đã có nhiều đổi mới về nội dung, phương pháp,được thực hiện công khai, dân chủ trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc Đảngthống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đề cao đượctrách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị Việc phân cấp quản lýcán bộ rõ ràng, minh bạch tạo điều kiện cho các cấp quản lý chủ động, đề caođược trách nhiệm của cấp mình trong thực hiện các khâu công tác cán bộ

Thông qua phân cấp quản lý cán bộ, một mặt, khẳng định được nguyêntắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ trênthực tế, mặt khác, làm rõ được vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của các cơquan nhà nước trong quản lý đội ngũ cán bộ công chức; cũng như làm rõ vaitrò, trách nhiệm của các đoàn thể chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị.Nhờ phân cấp rõ ràng nên trong tổ chức, chỉ đạo, điều hành công tác cán bộcủa các cấp có thẩm quyền không lẫn lộn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạntrong quản lý cán bộ giữa tổ chức đảng và cơ quan nhà nước Đây là điều rấtquan trọng trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước

và xã hội Đối với cán bộ dân cử cũng vậy, do những đổi mới trong qui định

về bầu cử, giới thiệu cán bộ của Đảng ứng cử vào các cơ quan Nhà nước vàđoàn thể chính trị xã hội, nên trong thực tiễn chính trị đã thể hiện rõ hơnphương thức cầm quyền của Đảng theo hướng dân chủ, công khai, côngbằng, vừa tăng cường được tính pháp lý, vừa giữ vững sự lãnh đạo chính trịcủa Đảng đối với Nhà nước và xã hội

Các khâu đánh giá, lựa chọn, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ cũng vậy,nhờ có qui chế chặt chẽ, ngày càng được hoàn thiên đã tạo điều kiện để thựchiện công khai, công bằng, dân chủ trong công tác cán bộ, khắc phục được rất

nhiều những hạn chế, tiêu cực trong công tác cán bộ trước đây Nhờ đó, độingũ cán bộ nước ta có bước trưởng thành và tiến bộ về nhiều mặt, đã tích luỹđược nhiều kinh nghiệm trong thời kỳ mới đẩy mạnh CNH, HĐH và chủđộng hội nhập kinh tế quốc tế; là lực lượng nòng cốt cùng toàn Đảng, toàndân, toàn quân làm nên những thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới, xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Số đông cán bộ giữ vững được bản lĩnh chính trị,phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh gắn bó với nhân dân, năng động, sángtạo trong công tác, lao động, rèn luyện phẩm chất, năng lực, có bước trưởngthành, đóng vai trò nòng cốt trong công cuộc đổi mới, góp phần xứng đángvào thành quả chung của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong thời kỳ mới, Đảng đã chú trọng nâng cao chất lượng, phát huyvai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên Công tác xây dựng đội ngũđảng viên đã thực hiện và hoàn thành một khối lượng lớn công việc, cónhững chuyển biến quan trọng, tích cực với những đổi mới, tiến bộ đáng kể.Công tác đảng viên đã bảo đảm được các nguyên tắc tổ chức xây dựng Đảng,

đã thống nhất quản lý đảng viên, mở rộng dân chủ, phát huy được vai tròđảng viên, nhiều nơi đã xây dựng được đội ngũ đảng viên khá vững mạnh,bước đầu đảm bảo được sự kế thừa giữa các độ tuổi, giới; phát hiện và tíchcực bồi dưỡng đảng viên trẻ, giúp đỡ các đồng chí sớm trưởng thành trongthực tiễn Nhiều cấp ủy và tổ chức đảng các cấp đã tích cực, chủ động cụ thểhóa tiêu chuẩn đảng viên, đề ra các chủ trương, biện pháp phù hợp về giáodục, rèn luyện, phân công công tác và quản lý đảng viên, phát triển đảng viênmới, phân loại và sàng lọc đảng viên, đưa những người không đủ tư cáchđảng viên ra khỏi Đảng Nhìn chung, đội ngũ đảng viên được quan tâm phâncông công việc ngày một phù hợp hơn; công tác giáo dục, đào tạo và bồidưỡng đảng viên được chú trọng, nhiều nơi đã cố gắng thực hiện khá tốtchính sách đối với đảng viên

Những tiến bộ trong công tác đảng viên đã làm cho đội ngũ đảng viênngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng (xem bảng số 1) Trong 5

năm gần đây kết nạp từ 18 đến 19 vạn đảng viên mỗi năm, bởi vậy, số lượngđảng viên tăng nhanh những năm gần đây Đến năm 2011, toàn Đảng có trên

3,7 triệu đảng viên, chiếm tỉ lệ gần 5% số dân Cơ cấu đội ngũ đảng viên

đang được cải thiện theo xu hướng tích cực Đảng viên là thanh niên, đảngviên trong công nhân, trí thức, tôn giáo, phụ nữ tăng lên; tuổi đời bình quâncủa đội ngũ đảng viên đang giảm xuống còn khoảng 43 tuổi

Phần lớn đảng viên vững về chính trị, trung thành với sự nghiệp cáchmạng của Đảng, tin tưởng vào công cuộc đổi mới và sự lãnh đạo của Đảng,phát huy được vai trò tiên phong gương mẫu của ngưòi đảng viên Trình độ,năng lực của đội ngũ đảng viên được nâng cao một bước Qua quá trình đổimới, đã và đang hình thành lớp đảng viên có tư duy năng động, sáng tạo thíchứng với yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH, mở cửa, hộinhập

Về xây dựng tổ chức cơ sở đảng

Trong những năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban

Bí thư đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sứcchiến đấu của tổ chức cơ sở đảng Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị,Ban Bí thư và các cấp ủy đã có những nghị quyết, chỉ thị, quy định và giảipháp lớn về xây dựng tổ chức cơ sở đảng Ðã tập trung chỉ đạo xây dựng,củng cố tổ chức cơ sở đảng Xác định chức năng, nhiệm vụ các loại hình tổchức cơ sở đảng phù hợp hơn trong điều kiện hoạt động mới Kiện toàn tổchức cơ sở đảng ở nông thôn và một bộ phận doanh nghiệp; chú ý hơn xâydựng tổ chức cơ sở đảng ở vùng sâu, vùng xa, bước đầu xây dựng tổ chức cơ

sở đảng trong các công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp cóvốn đầu tư nước ngoài Việc xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng gắn vớixây dựng hệ thống chính trị cơ sở bước đầu tạo nên một số chuyển biến tíchcực, xuất hiện những mô hình tốt và kinh nghiệm mới

Quán triệt chủ trương và thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, côngtác xây dựng Ðảng ở cơ sở đã có một số chuyển biến tiến bộ, góp phần đẩymạnh sự nghiệp đổi mới đất nước Nhiều cấp ủy cấp trên đã quan tâm lãnh