PHÂN TÍCH CÁC YU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐN HIU QUẢ S DNG VỐN VAY CHÍNH THỨC CA H NÔNG DÂN TẠI HUYN CÀNG LONG,TỈNH TRÀ VINH

LỜI CẢM ƠN Để có thể hoàn thành luận văn“Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long”.. TÓM T ẮT Mục tiêu nghiên cứu của lu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH

TR ƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

LÊ QUANG TRUNG

PHÂN TÍCH CÁC Y U T Ố ẢNH HƯỞNG Đ N

HI U QU Ả S D NG VỐN VAY CHÍNH THỨC

C A H NÔNG DÂN T ẠI HUY N CÀNG

LONG,T ỈNH TRÀ VINH

À VINH, NĂM 2021

ISO 9001:2015

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH

TR ƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

LÊ QUANG TRUNG

PHÂN TÍCH CÁC Y U T Ố ẢNH HƯỞNG Đ N

HI U QU Ả S D NG VỐN VAY CHÍNH THỨC

C A H NÔNG DÂN T ẠI HUY N CÀNG LONG,

Ngành: Tài Chính - Ngân Hàng

Mã ngành: 8340201

Người hướng dẫn khoa học:

TRÀ VINH, NĂM 2021

ISO 9001:2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học được đánh giá, phân tích dựa trên các kết quả nghiên cứu của tôi Số liệu sử dụng trong nghiên cứu này có nguồn gốc rõ ràng, số liệu thứ cấp đã được công bố theo đúng quy định và kết quả nghiên cứu chưa từng được sử dụng trong bất kỳ nghiên cứu nào khác Tôi xin cam đoan những nội dung trình bày ở trên là đúng sự thật, xin chịu trách nhiệm trước pháp luật về công trình nghiên cứu của chính mình

Trà Vinh, ngày….tháng 09 năm 2021

H ọc viên

Lê Quang Trung

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành luận văn“Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả

sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long” Cá nhân tôi

đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của quí thầy, cô tại Trường Đại học Trà Vinh, các anh/chị cán bộ nhân viên tại Ủy ban, Hệ thống Tổ chức Tín dụng trên địa bàn huyện đã giúp đỡ, chia sẻ tôi không những về mặt số liệu mà còn cả về kinh

nghiệm quí báu tích lũy qua thực tiễn công việc để bài phân tích của tôi có giá trị hơn

về mặt ứng dụng

Đầu tiên, tôi xin được chân thành cảm ơn đến cô Trầm Thị Xuân Hương, người đã hướng dẫn hết sức tận tình, chỉ bảo, chia sẻ những kiến thức để tôi có thể hoàn thành bài luận văn này

Tôi xin cảm ơn đến quí thầy, cô đã trang bị vốn kiến thức để tôi có thể áp dụng vào quá trình hoàn thành nội dung của bài viết này

Do hạn chế về kiến thức, cũng như kinh nghiệm nên trong quá trình bài luận văn này không thể tránh khỏi những sai sót Kính mong nhận được sự góp ý của quí thầy, cô

để em có thể hoàn thành bài viết tốt nhất

Trân trọng cảm ơn!

M C L C

L ời cam đoan - i

L ời cảm ơn - ii

Danh m ục chữ viết tắt - vi

Danh m ục bảng - vii

Danh m ục hình - viii

Tóm t ắt - ix

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU - 1

1.1 Tính c ấp thiết của đề tài - 1

1.2 M ục tiêu nghiên cứu - 3

1.2.1 M ục tiêu chung - 3

1.2.2 M ục tiêu cụ thể - 3

1.3 Câu h ỏi nghiên cứu - 3

1.4 Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát - 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu - 3

1.4.2 Đối tượng khảo sát - 3

1.5 Ph ạm vi nghiên cứu - 4

1.5.1 Ph ạm vi nội dung - 4

1.5.2 Ph ạm vi không gian - 4

1.5.3 Ph ạm vi thời gian - 4

1.6 Phương pháp nghiên cứu - 4

1.6.1 Phương pháp nghiên cứu định tính - 4

1.6.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng - 4

1 6.3 Phương pháp phân tích số liệu - 4

1.7 K ết cấu luận văn - 5

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU 6

2.1 Cơ sở lý thuyết - 6

2.1.1 Tín dụng vi mô - 6

2.2 Hi ệu quả cho vay chính thức hộ nông dân - 9

2.2.1 Khái ni ệm hộ nông dân - 9

2.2.2 Đặc điểm cơ bản về cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp - 9

2.2.3 Hi ệu quả cho vay chính thức hộ nông dân - 10

2.3 T ổng quan các nghiên cứu trước - 11

2.3.1 Các nghiên c ứu nước ngoài - 11

2.3.2 Các nghiên c ứu trong nước - 14

2.4 Các y ếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay - 18

TÓM T ẮT CHƯƠNG 2 - 22

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - 23

3.1 Quy trình nghiên c ứu - 23

3.2 Nghiên c ứu định tính - 25

3.3 Nghiên c ứu định lượng - 28

3.3.1 Phương pháp thu thập số liệu - 28

3.3.2 Phương pháp phân tích số liệu - 29

3.3.3 Gi ả thuyết nghiên cứu - 30

TÓM T ẮT CHƯƠNG 3 - 32

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU - 33

4.1 Th ực trạng - 33

4.1.1 T ổng số dân, nông dân, hộ ngh o tại huyện - 33

4.1.2 T ình hình dư nợ cho vay tại các Ngân hàng - 35

4.2 K ết quả nghiên cứu - 37

4.2.1 Th ống kê mô tả mẫu - 38

4.2.2 Phân tích t ự tương quan - 42

TÓM T ẮT CHƯƠNG 4 - 50

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH - 51

5.1 K ết luận - 51

5.2 Hàm ý chính sách - 52

5.3 Ki ến nghị - 54

5.3.1 Ki ến nghị đối với hộ nông dân - 54

5.3.2 Ki ến nghị đối với chính quyền địa phương, hội đoàn thể - 54

5.3.3 Ki ến nghị đối với hệ thống các tổ chức tín dụng - 55

5.4 Hạn chế của nghiên cứu - 55

TÀI LI ỆU THAM KHẢO - 57

PH Ụ LỤC 1 - 60

PH Ụ LỤC 2 - 67

PH Ụ LỤC 3 - 69

DANH SÁCH CÁC TỪ VI T TẮT

STT Ký hi ệu Nguyên nghĩa

1 Agribank Ngân hàng Nông nghiệp

2 BIDV Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

3 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

4

CGAP Nhóm tư vấn hỗ trợ người nghèo (Consultive Group to

Assist the Poor )

5 Dongabank Ngân hàng Đông Á

6 ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long

7 GDP Tổng sản phẩm quốc nội

8 Kienlongbank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kiên Long

9 Lienvietpostbank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bưu điện Liên Việt

10 HnoD Hộ nông dân

11 NĐ-CP Nghị định Chính phủ

12

OCOP Mỗi xã, phường một sản phẩm (One Commune, One

Product)

12

OLS Mô hình hồi quy bình phương nhỏ nhất (Ordinay Least

Square)

13

PSM Phương pháp so khớp điểm xu hướng (Propensity

Score Matching)

14 Sacombank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương tín

15

SFA Phân tích biên ngẫu nhiên (Stochastic Frontier

Analyze)

16 TCTD Tổ chức tín dụng

17 TCVM Tài chính vi mô

18 TDVM Tín dụng vi mô

19 VBSP Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam

20 Vietcombank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương

21 Vietinbank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương

22 VARHS Vietnam Access to Resources Household Survey

23 UBND Ủy ban nhân dân

DANH M C HÌNH

S ố hiệu hình Tên hình Trang

Hình 2.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất - 23

Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu - 25

Hình 4.1 Biểu đồ cơ cấu giới tính - 39

Hình 4.2 Biểu đồ độ tuổi chủ hộ - 40

Hình 4.3 Biểu đồ trình độ học vấn - 41

DANH M C B ẢNG

S ố hiệu bảng Tên bảng Trang

Bảng 2.1 Bảng tổng hợp kết quả nghiên cứu trước - 16

Bảng 3.1 Giải thích các biến trong mô hình hồi qui đa biến - 26

Bảng 4.1 Tổng hợp kết quả điều tra hộ dân tại huyện 2018 – 2020 - 32

Bảng 4.2 Tình hình dư nợ cho vay các - 34

Bảng 4.3 Tình hình dư nợ cho vay theo ngành - 35

Bảng 4.4 Tình hình dư nợ cho vay theo hộ - 36

Bảng 4.5 Tổng hợp t lệ mẫu nghiên cứu theo đơn vị, năm 2020 - 37

Bảng 4.6 Thông tin mẫu khảo sát - 38

Bảng 4.7 Bảng tổng hợp nghề nghiệp chính hộ nông dân - 42

Bảng 4.8 Kết quả phân tích hồi qui - 43

TÓM T ẮT

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn này là nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến

hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức đối với hộ nông dân tại huyện Càng Long Đề tài nghiên cứu chính thức bằng phương pháp định lượng, khảo sát 152 hộ nông dân vay vốn chính thức tại hệ thống các tổ chức tín dụng trên địa bàn huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh bằng các phương pháp phân tích thống kê mô tả để thống kê mô tả các đặc điểm của dữ liệu nghiên cứu và phương pháp phân tích hồi quy OLS được sử

dụng để phân tích, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân Kết quả nghiên cứu cho thấy 7 biến có ý nghĩa đó là: X1 (Lượng vốn vay), X3 (Trình độ học vấn), X7 (hướng dẫn sau khi cho vay), X10 (T lệ vốn cho sản xuất) và X11 (Diện tích đất sản xuất của hộ) Các

biến trên có mối quan hệ đồng biến với thu nhập từ vốn vay, có nghĩa là khi các biến này tăng lên thì sẽ làm cho thu nhập từ việc sử dụng vốn vay của hộ cũng tăng theo

và ngược lại Riêng biến X5 (Rủi ro trong quá trình vay vốn), X8 (Lãi suất) quan hệ nghịch biến với thu nhập từ việc sử dụng vốn vay Trên cơ sở phân tích, đề xuất một

số hàm ý chính sách để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân

CHƯƠNG 1

GI ỚI THI U TỔNG QUAN ĐỀ TÀI

1.1 TÍNH C ẤP THI T C A ĐỀ TÀI

Từ lâu tín dụng khu vực nông thôn đã trở thành điểm kết nối giúp phát triển kinh tế khu vực nông thôn Để phát huy hết sức mạnh của nguồn lực này thì cần xem đến hiệu quả của từng khoản vay, điều chỉnh chiến lược cho ph hợp với từng địa phương

Thật vậy, tại Honduras một nghiên cứu của Ruben and Kolk (2005); Nwaru et

al (2006) đã cho thấy thu nhập của hộ nông dân được tăng thêm hay nói cách khác việc sử dụng vốn tín dụng vào việc sản xuất nông nghiệp góp phần gia tăng thu

nhập của hộ nông dân, một nghiên cứu khác tại Northern Ghana cũng cho thấy ý kiến tương tự (Mong et al, 2016) với những yếu tố vừa nêu thì để góp phần vào gia tăng thêm thu nhập của hộ nông dân là việc xác định lượng vốn vay cũng ảnh hưởng tích cực đến tổng thu nhập khi sử dụng vốn vay

Tại Việt Nam nghiên cứu của Quách et al (2005) Áp dụng mô hình hai bước

để phân tích ảnh hưởng tín dụng nông thôn đến hộ nghèo ở Việt Nam Khả năng nguồn quỹ tín dụng chính thức và phi chính thức ở xóm làng, tiết kiệm tài chính và phi tài chính, số người trong hộ, diện tích đất và nếu hộ là nông dân sẽ ảnh hưởng đến việc tiếp cận tín dụng chính thức

C ng xuất phát điểm như các quốc gia có nền nông nghiệp lâu đời, một số các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đã tìm thấy các yếu tố ở Việt Nam

Tại Kiên Giang một nghiên cứu khác của Đặng Thanh Sơn và B i Minh Tiết (2011) cho thấy quy mô vốn vay, thời hạn vay vốn, chi phí vay vốn có tác động đến hiệu quả sử dụng vốn vay của nông hộ tại tỉnh Kiên Giang;

Theo Mai Văn Nam và Âu Văn Đức (2009), “ Hiệu quả sử dụng vốn vay của

hộ nông dân ngh o” Từ kết quả nghiên cứu cho thấy, có sự khác biệt ý nghĩa về thu nhập, thu nhập bình quân, chi tiêu và chi tiêu bình quân của 2 đối tượng vay vốn và không vay vốn Đồng thời kết quả cho thấy các hộ vay vốn có khả năng thoát nghèo nhiều hơn các hộ không vay vốn Kết quả chạy mô hình hồi qui xác

định các nhân tố: Lượng vốn vay, kỳ hạn vay, lãi suất, hướng dẫn sau khi vay vốn, trình độ học vấn, t trọng sử dụng vốn cho sản xuất và số lượng lao động có ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ nông dân

Một nghiên cứu khác của Đinh Phi Hổ và Đông Đức (2015) Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu bảng được rút từ bộ dữ liệu VARHS (Khảo sát nguồn lực hộ gia đình VN) từ 2006 đến 2012, trên cơ sở của phương pháp sai biệt kép kết hợp với mô hình hồi qui POOL-OLS, và xác định được tín dụng chính thức tác động đến thu nhập của nông hộ Đồng thời, tác giả cũng gợi ý 3 nhóm chính sách nhằm giúp chương trình tín dụng chính thức phát huy vai trò và hiệu quả hơn nữa lên thu nhập của hộ nông dân ở Việt Nam

Theo Lương Thanh Hiếu và Nguyễn Thiện Phong (2021) về hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ ngh o tại huyện C Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng, bằng phương pháp hồi qui tuyến tính Kết quả cho thấy được 5 yếu tố tác động đến hiệu quả sử

dụng nguồn vốn của hộ dân ngh o đang vay vốn tại VBSP bao gồm: Học vấn chủ

hộ; lượng vốn vay; số lao động chính; diện tích canh tác; kỳ hạn vay

Vì vậy trong hiện tại và tương lai nền kinh tế, đặc biệt là khu vực nông thôn cần nhiều nguồn vốn để phát triển như một xu thế tất yếu Tiếp cận được nguồn

vốn chính thức sẽ góp phần đẩy l i được vấn nạn tín dụng “đen” hạn chế được những rủi ro, bất lợi trong việc sử dụng nguồn vốn này, việc tìm ra các yếu tố đem

lại hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân là hết sức cần thiết

Thực tế tại tỉnh Trà Vinh nói chung và huyện Càng Long nói riêng đã xảy ra nhiều trường hợp người dân sử dụng vốn vay chưa hiệu quả, mất cân đối tài chính, không thể tiếp cận nguồn vốn chính thức, phải tiếp cận nguồn vốn tín dụng “đen” gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế gia đình, trật tự xã hội, đã được cơ quan

chức năng triệt phá trong thời gian qua ((Văn Vĩnh và Hồ Giang, 2019), (Hồng Dương, 2018)), nhưng vẫn chưa dứt điểm vì còn nhiều trường hợp chưa thể phát hiện hết

Chính Phủ đã ban hành các văn bản chỉ đạo nhằm khuyến khích các nguồn vốn chính thức vào khu vực nông thôn này như Nghị định 41/2010/NĐ-CP; Nghị định 55/2015/NĐ-CP; và mới đây năm 2018 Chính phủ đã ban hành Nghị định 116/2018/NĐ-CP để tận dụng tối đa nguồn lực để phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn

ới những thực tế và chủ trương để phát triển (nông nghiệp, nông dân và nông thôn) Sử dụng hiệu quả nguồn vốn là một trong những điều kiện tiên quyết

góp phần nâng cao đời sống Thông qua đề tài: “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện Càng

quả sử dụng vốn vay để phục vụ quá trình phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn trên địa bàn huyện, đưa ra các hàm ý khuyến nghị nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay của hộ nông dân trên địa bàn huyện

1.2 M C TIÊU NGHIÊN C ỨU

1.2.1 M ục tiêu chung

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của

hộ nông dân tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh Đề xuất các hàm ý chính sách nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện trong thời gian tới

1.2.2 M ục tiêu cụ thể

- Mục tiêu 1: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính

thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

- Mục tiêu 2: Phân tích mức độ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

- Mục tiêu 3: Đề xuất các hàm ý chính sách nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay chính

thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

1.3 CÂU H ỎI NGHIÊN CỨU

- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân huyện Càng Long?

- Phân tích, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân huyện Càng Long như thế nào?

- Có các hàm ý chính sách gì? để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long?

1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

ếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân trên địa bàn huyện Càng Long Trường hợp hộ nông dân vay vốn tại các Ngân hàng thương mại và Ngân hàng chính sách tại huyện

1.4.2 Đối tượng khảo sát

Các hộ nông dân có vay vốn chính thức thuộc huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

1.5 PH ẠM VI NGHIÊN CỨU

1.5.1 Ph ạm vi nội dung

Đề tài nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

Trong ph ạm vi nghiên cứu này tác giả chỉ xét về góc độ kinh tế của hiệu

qu ả sử dụng vốn vay thông qua thu nhập chính thức tăng thêm của hộ nông dân sau khi s ử dụng vốn vay từ các tổ chức tín dụng, không bao gồm các thu nhập khác ngoài v ốn vay tạo ra

1.5.2 Ph ạm vi không gian

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu các hộ nông dân trên địa bàn huyện Càng Long

1.5.3 Ph ạm vi thời gian

Thời gian nghiên cứu dữ liệu điều tra thu thập được giới hạn trong thời gian năm 2021 Nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo nông thôn mới của huyện trong thời gian từ năm 2018 – 2020

1.6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.6.1 Phương ph p nghiên cứu đ nh t nh

Phương pháp nghiên cứu định tính thực hiện lược khảo các lý thuyết có liên quan và các nghiên cứu trước để xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu, giả thuyết cho nghiên cứu, xây dựng mô hình nghiên cứu cho đề tài Để phân tích tình hình

thực tiễn, thực hiện phỏng vấn các chuyên gia thực hiện công tác đánh giá hiệu

quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân, các cán bộ thực hiện chính sách tín dụng để xây dựng bảng câu hỏi khảo sát, tham khảo ý kiến thực tiễn của

họ về hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân và những ý kiến thực tiễn để có những hàm ý chính sách để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay chính thức của hộ nông dân