KHẢO SÁT HIỆN TRẠNG NUÔI ẾCH VÀ THỰC NGHIỆM NUÔI ẾCH THƯƠNG PHẨM TẠI TRÀ VINH

LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn tốt nghiệp “Khảo sát hiện trạng nuôi ếch và thực Thảo sinh viên lớp đại học Nuôi trồng Thuỷ sản khoá 2016 cùng tham gia nghiên cứu, do TS Huỳnh Kim Hườ

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

ISO 9001:2015

T ẠI TRÀ VINH

TRÀ VINH, NĂM 2020

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

T ẠI TRÀ VINH

Mã ngành: 8620301

Người hướng dẫn khoa học: TS HUỲNH KIM HƯỜNG

TRÀ VINH, NĂM 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan luận văn tốt nghiệp “Khảo sát hiện trạng nuôi ếch và thực

Thảo sinh viên lớp đại học Nuôi trồng Thuỷ sản khoá 2016 cùng tham gia nghiên cứu,

do TS Huỳnh Kim Hường hướng dẫn thông qua quá trình khảo sát thực tế và thu thập

số liệu thí nghiệm trong năm 2019 Từ tháng 01 đến tháng 06/ 2020 thực hiện nuôi ếch thực nghiệm với 2 nội dung: nuôi ếch với 3 mật độ khác nhau; 4 loại thức ăn khác nhau Kết quả trình bày trong đề tài là trung thực, không trùng với bất kỳ đề tài nghiên cứu khoa học nào và chưa được sử dụng cho bất kỳ luận văn thạc sĩ nào

Mọi tham khảo dùng trong báo cáo này đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, công trình, thời gian

Trường hợp vi phạm quy chế đào tạo tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm

Trà Vinh, ngày … tháng … năm 2020

Tác giả

Cao Thị Cẩm Tú

LỜI CẢM ƠN

Sau hai năm học tập, nghiên cứu tại trường Tôi đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ nhiệt tình của bạn bè, thầy cô, Lời đầu tiên Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường Đại Học Trà Vinh đã tạo điều kiện cho tôi học tập tại Trường

Chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Quý phòng ban, Khoa nông nghiệp thủy sản trường Đại Học Trà Vinh, Quý thầy cô đã giảng dạy kiến thức, kinh nghiệm trong thời gian Tôi học cao học tại Trường,

Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của Tiến sĩ Huỳnh Kim Hường đã giúp đỡ em về nhiều mặt để hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình

Cảm ơn người thân trong gia đình, bạn bè đã tạo mọi điều kiệu để cho tôi hoàn thành việc học tập của mình

Cảm ơn các cô, chú, anh, chị tại ba huyện Càng Long, Cầu Kè, Tiểu Cần đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thu thập số liệu, phỏng vấn hộ

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt vi

Danh mục bảng vii

Danh mục hình viii

Tóm tắt ix

CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3

2.1.1 Vị trí phân loại của Ếch Thái Lan (Rana tigerina) 3

2.1.2 Phân bố 4

2.1.3 Đặc điểm hình thái 4

2.1.4 Đặc điểm dinh dưỡng 5

2.1.5 Đặc điểm sinh trưởng 5

2.2 CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG TRONG NUÔI ẾCH 6

2.3 CÁC MÔ HÌNH NUÔI ẾCH 7

2.3.1 Nuôi trong ao đất 7

2.3.2 Nuôi trong giai (vèo) 8

2.3.3 Nuôi trong đăng quầng 8

2.3.4 Nuôi ếch kết hợp với nuôi cá trê 8

2.4 MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN ẾCH CHỦ YẾU DO MÔI TRƯỜNG NƯỚC VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ 9

2.4.1 Bệnh trướng hơi (sình bụng) 9

2.4.2 Bệnh lở loét đỏ chân (đốm đỏ đùi) 9

2.4.3 Bệnh xuất huyết 10

2.4.4 Bệnh do nấm 10

2.4.5 Một số hiện tượng bệnh mắt mù, cổ quẹo và quay cuồng trên ếch 11

2.4.6 Bệnh giun sán trên ếch 11

2.4.7 Bệnh viêm gan, gan có mủ trên ếch 11

2.5 TÌNH HÌNH NUÔI ẾCH TRÊN THẾ GIỚI 12

2.6 TÌNH HÌNH NUÔI ẾCH Ở VIỆT NAM 12

2.7 TÌNH HÌNH NUÔI ẾCH Ở TRÀ VINH 14

2.8 TỔNG QUAN VÙNG NGHIÊN CỨU 16

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18

3.1 VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU 18

3.2 NỘI DUNG ĐIỀU TRA HIỆN TRẠNG NUÔI ẾCH TẠI TRÀ VINH 18

3.2.1 Thời gian thực hiện 18

3.2.2 Phương pháp thực hiện 18

3.2.2.1 Số liệu thứ cấp 18

3.2.2.2 Số liệu sơ cấp 18

3.1.3.3 Giải thích các thuật ngữ 19

3.2.2.4 Phương pháp xử lý số liệu 20

3.3 THÍ NGHIỆM NUÔI ẾCH Ở CÁC MẬT ĐỘ KHÁC NHAU 20

3.3.1 Thời gian thực hiện 20

3.3.2 Cơ sở để dự kiến mật độ nuôi thí nghiệm 20

3.3.3 Phương pháp thực hiện thí nghiệm nuôi ếch ở các mật độ khác nhau 21

3.4 THÍ NGHIỆM NUÔI ẾCH BẰNG CÁC LOẠI THỨC ĂN KHÁC NHAU 22

3.4.1 Cơ sở để dự kiến thức ăn nuôi thí nghiệm 22

3.4.2 Phương pháp thực hiện thí nghiệm nuôi ếch bằng các loại thức ăn khác nhau 22

3.5 CHĂM SÓC QUẢN LÝ 24

3.5.1 Cho ăn 24

3.5.2 Thay nước 25

3.6 CÁC CHỈ TIÊU THEO DÕI 25

3.7 XỬ LÝ SỐ LIỆU 26

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ THẢO LUẬN 27

4.1 HIỆN TRẠNG NUÔI ẾCH TẠI TRÀ VINH 27

4.1.1 Thông tin chung của hộ nuôi ếch 27

4.1.2 Trình độ học vấn của các hộ nuôi ếch 27

4.1.3 Thông tin về kỹ thuật nuôi 28

4.1.4 Thức ăn sử dụng và nguồn cung cấp thức ăn 29

4.1.5 Quản lý chất lượng nước nuôi ếch 30

4.1.6 Một số bệnh trong quá trình nuôi ếch 30

4.1.7 Các loại thuốc hoá chất sử dụng trong nuôi ếch 31

4.1.8 Thông tin về thu hoạch ếch 32

4.1.9 Thông tin tài chính của các hộ nuôi ếch 32

4.1.10 Tỉ lệ (%) các khoản chi phí nuôi ếch 33

4.1.11 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất của các hộ nuôi ếch 33

4.1.12 Thuận lợi và khó khăn của các hộ nuôi ếch tại Trà Vinh 33

4.2 THÍ NGHIỆM ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ ĐẾN TĂNG TRƯỞNG VÀ TỈ LỆ SỐNG CỦA ẾCH 34

4.2.1 Các yếu tố môi trường nước dùng để nuôi ếch 34

4.2.2 Khối lượng của ếch sau 80 ngày nuôi 35

4.2.3 Tăng trưởng tuyệt đối và tăng trưởng tương đối của ếch sau 80 ngày 36

4.2.4 Tỉ lệ sống của ếch sau 80 ngày 37

4.3 THÍ NGHIỆM ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC LOẠI THỨC ĂN KHÁC NHAU LÊN TĂNG TRƯỞNG VÀ TỈ LỆ SỐNG CỦA ẾCH SAU 80 NGÀY NUÔI 38

4.3.1 Khối lượng của ếch sau 80 ngày nuôi 38

4.3.2 Tăng trưởng tuyệt đối và tăng trưởng tương đối của ếch sau 80 ngày 39

4.3.3 Tỉ lệ sống của ếch sau 80 ngày nuôi 40

4.3.4 Hệ số thức ăn (FCR) 42

4.3.5 Năng suất của ếch 43

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 44

5.1 KẾT LUẬN 44

5.2 ĐỀ XUẤT 44

DANH M ỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 45

PH Ụ LỤC 1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Thành phần dinh dưỡng trong thức ăn dành cho cá rô phi 23

Bảng 3.2 Thành phần dinh dưỡng trong thức ăn dành cho cá lóc 23

Bảng 3.3 Thành phần dinh dưỡng trong thức ăn dành cho ếch 24

Bảng 3.4 Thành phần dinh dưỡng trong thức ăn dành cho cá tra 24

Bảng 4.1 Thông tin về số lao động, kinh nghiệm của hộ nuôi ếch tại Trà Vinh 27

Bảng 4.2 Thông tin về kỹ thuật nuôi ếch 28

Bảng 4.3 Tỉ lệ sống, cỡ ếch thu và sản lượng 32

Bảng 4.4 Thông tin tài chính/vụ của các hộ nuôi ếch 32

Bảng 4.5 Thuận lợi và khó khăn của nghề nuôi ếch 34

Bảng 4.6 Các yếu tố môi trường nước nuôi ếch 35

Bảng 4.7 Khối lượng của ếch sau 80 ngày nuôi 36

Bảng 4.8 Tăng trưởng tuyệt đối của ếch sau 80 ngày 36

Bảng 4.9 Tăng trưởng tương đối SGR (%/ngày) (của ếch sau 80 ngày) 37

Bảng 4.10 Tỉ lệ (%) sống của ếch sau 80 ngày 38

Bảng 4.11 Khối lượng (g/con) của ếch sau 80 ngày nuôi 39

Bảng 4.12 Tăng trưởng tuyệt đối (DWG (g/ngày) 39

Bảng 4.13 Tăng trưởng tương đối SGR (%/ngày) 40 Bảng 4.14 Hệ số thức ăn của ếch 43 T

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1 Ếch thái lan 3

Hình 2.2 Vòng đời phát triển của Ếch 6

Hình 2.3 Nuôi ếch trong ao đất 7

Hình 2.4 Nuôi ếch trong giai (vèo) 8

Hình 2.5 Nuôi ếch kết hợp cá trê 9

Hình 2.6 Mô hình nuôi ếch sinh sản xen cá của anh Nguyễn Minh Nhựt 15

Hình 2.7 Bản đồ hành chính tỉnh Trà Vinh 16

Hình 3.1 Ếch ban đầu thí nghiệm 21

Hình 3.2 Chọn ếch giống 21

Hình 3.3 Ếch giống chuẩn bị bố trí thí nghiệm 22

Hình 3.4 Thu ếch kiểm tra khối lượng 26

Hình 3.5 Cân điện tử 2 số lẻ 26

Hình 4.1 Trình độ học vấn của hộ nuôi ếch 28

Hình 4.2 Nguồn cung cấp kỹ thuật nuôi 28

Hình 4.3 Nuôi ếch trong bể ximăng có lót bạt 29

Hình 4.4 Nuôi ếch trong bể bạc quy mô công nghệp 29

Hình 4.5 Bể nuôi ếch với rãnh dùng thay nước cho ếch 29

Hình 4.6 Vèo nuôi ếch 29

Hình 4.7 Tỉ lệ (%) số hộ sử dụng các loại thức ăn khác nhau trong nuôi ếch 30

Hình 4.8 Tỉ lệ (%) các bệnh thường gặp trên ếch nuôi ở các hộ khảo sát 31

Hình 4.9 Các loại thuốc và hoá chất sử dụng trong nuôi ếch 31

Hình 4.10 Cơ cấu chi phí biến đổi 33

Hình 4.11 Nuôi ếch bể bạt ở khu vực sân nhà 34

Hình 4.12 Tỉ lệ sống (%) của ếch ở các loại thức ăn khác nhau sau 80 ngày 42

Hình 4.13 Năng suất của ếch 43

TÓM TẮT

Trà Vinh” được thực hiện tại 3 huyện Càng Long, Tiểu Cần, Cầu Kè Đề tài thực hiện

từ tháng 9/2019 đến tháng 7 năm 2020 nhằm mục tiêu đánh giá hiện trạng nuôi ếch và xác định một số yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến hiệu quả nuôi ếch Nội dung nghiên cứu

nhau (thức ăn chuyên dùng cho cá tra, thức ăn chuyên dùng cho cá rô phi, thức ăn chuyên dùng cho cá lóc và thức ăn chuyên dùng cho ếch), các thí nghiệm được thực hiện thời

hộ nuôi ếch trong vèo Sản lượng ếch trung bình 747,11 kg/hộ; tổng chi phí trung bình của mỗi hộ là 19,53 triệu đồng Lợi nhuận trung bình của mỗi hộ là 4.173 nghìn đồng

triệu đồng Đối với kết quả thí nghiệm ảnh hưởng của mật độ lên tăng trưởng và tỉ lệ

độ tăng tuyệt đối của ếch Mật độ càng cao tỉ lệ sống, trọng lượng, tăng tuyệt đối càng

ăn sau 80 ngày nuôi thì nghiệm thức sử dụng thức ăn cá lóc ếch có tăng trưởng cao nhất,

kế đến là nghiệm thức sử dụng thức ăn ếch và cuối cùng là nghiệm thức sử dụng thức

ăn cá rô phi Kết quả nghiên cứu cho thấy ếch là đối tượng dễ nuôi, có thể tận dụng diện tích xung quanh nhà để sản xuất tăng thêm thu nhập cho người dân của Trà Vinh

CHƯƠNG 1

MỞ ĐẦU

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Ở Việt Nam, Thủy sản được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm 4 - 5%

giới về nuôi trồng, đứng thứ 4 về xuất khẩu, với 165 thị trường trên thế giới Tổng sản lượng thủy sản năm 2018 đạt hơn 7,0 triệu tấn Trong đó, sản lượng khai thác đạt 3,2 triệu tấn; sản lượng nuôi trồng 3,8 triệu tấn Diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 1,3 triệu

ha Kim ngạch xuất khẩu năm 2018 đạt 9,0 tỷ USD, tăng 8,4% so với năm 2017 Trong

đó kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 3,58 tỷ USD, cá tra đạt 2,26 tỷ USD (tăng 26,4%) Dự kiến giá trị xuất khẩu tôm nước lợ đạt 4,5 tỷ USD vào năm 2025; 10 tỷ USD vào năm

2030 (Báo cáo tổng kết năm 2018, Viện nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản II)

Tại Trà Vinh trong 09 tháng đầu năm 2019 sản lượng thủy sản ước đạt 163.420,6 tấn, trong đó tôm ước đạt 59.998 tấn, cá 71.777,7 tấn, thủy sản khác 31.644,8 tấn Riêng nuôi trồng thủy sản với diện tích thả nuôi là 29.807 ha, tổng sản lượng ước đạt 101.068,8 tấn trong đó tôm ước đạt 50.150,5 tấn, cá 43.614,7 tấn Thủy sản khác 7.303,6 tấn (Chi

cục thống kê tỉnh Trà Vinh, 2019) Các đối tượng được nuôi chủ yếu là tôm sú, tôm thẻ

chân trắng, tôm càng xanh, cá tra, cá lóc và Ếch Thái Lan cũng được nuôi phổ biến do chất lượng thịt thơm ngon, giàu protein, ít cholesterol và cũng được người dân ưa thích, đặc biệt là các nhà hàng, quán ăn, Ếch được coi là một trong những loài thủy sản nội địa có giá trị kinh tế cao Ếch không những là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao mà ếch còn là đối tượng dùng trong các thí nghiệm và góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu về lĩnh vực thần kinh và sinh lí học Ngoài ra thịt ếch cũng được dùng chữa trị một

số bệnh ở người (Nguyễn Hữu Đảng, 2004)

Ở Việt Nam đã nhập nhiều loài ếch từ nhiều nước khác nhau như (Cuba, Mexico, Brazil) nhưng khả năng thích nghi của các loài này ở Việt Nam kém nên không phát triển rộng rãi, trong những năm qua Việt Nam nhập một loại ếch từ Thái Lan để nuôi và nhân giống, đặc điểm sinh trưởng của ếch Thái Lan là rất phù hợp với điều kiện môi trường ở ĐBSCL đặc biệt là điều kiện nuôi giữ và ăn mồi tĩnh như thức ăn viên hoặc thức ăn tự chế Mô hình nuôi ếch Thái Lan quy mô nông hộ đã phát triển mạnh và đem lại thu nhập đáng kể cho người nuôi ở các tỉnh Long An, Đồng Tháp, Tiền Giang, Hậu

Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh điều này đã góp phần xóa đói giảm nghèo ở địa phương (Nguyễn Hoàng Âu Cơ, 2005)

Để phát triển vững mạnh thì ngành thủy sản Việt Nam luôn luôn tìm kiếm, thuần dưỡng và sản xuất ra những giống mới có giá trị hơn như: lươn, baba, rắn, Ếch Thái

Lan là loài dễ nuôi do khả năng thích nghi cao với môi trường, đã được thuần dưỡng nên ăn được thức ăn viên công nghiệp, khả năng tăng trọng nhanh nên đem lại hiệu quả kinh tế cao giúp xóa đói giảm nghèo vì ếch là sản phẩm thủy sản rất được ưa chuộng trên thị trường trong và ngoài nước Ếch Thái Lan thích nghi đặc biệt với Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) Từ Thành Phố Hồ Chí Minh, phong trào nuôi ếch Thái Lan lan rộng đến các tỉnh ĐBSCL, đầu tiên là Đồng Tháp, sau đó qua Vĩnh Long, Cần Thơ

và một số tỉnh khác (Nguyễn Hoàng Âu Cơ, 2005) Tại Trà Vinh phong trào nuôi ếch phát triển ở các Huyện Càng Long, Tiểu Cần, Châu Thành, Cầu Kè Từ năm 2010 ếch được nuôi tại ấp I, xã Thạnh Phú huyện Cầu Kè

Từ đầu năm đến nay tình hình dịch bệnh trên gia súc, gia cầm và thủy cầm diễn biến phức tạp đặc biệt là bệnh lở mồm long móng trên gia súc, sau đó là bệnh dịch tả heo Châu Phi gây thiệt hại không nhỏ đến kinh tế người nuôi Nhiều hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh đã mạnh dạn chuyển đổi vật nuôi, nhằm tăng thêm nguồn thu cho gia đình, góp phần giải quyết việc làm và xóa đói giảm nghèo ở địa phương, trong đó,

mô hình nuôi ếch đầu tư ít, dễ nuôi, cho hiệu quả kinh tế cao, đang ngày càng có nhiều nông dân áp dụng Tuy nhiên, việc nuôi thương phẩm Ếch Thái Lan còn khá mới và do nuôi theo phong trào, ít kinh nghiệm nên đã thất bại do dịch bệnh, do chưa xác định được mật độ nào nuôi đạt hiệu quả để tận dụng tối đa diện tích nuôi nhằm tăng năng suất và lợi nhuận Nhằm đánh giá hiện trạng nuôi và thực nghiệm nuôi ếch từ kết quả điều tra để đánh giá toàn diện hơn về các yếu tố kỹ thuật và tài chánh mô hình nuôi ếch

phẩm tại Trà Vinh” đựợc thực hiện

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Khảo sát hộ nuôi ếch trên địa bàn tỉnh Trà Vinh nhằm xác định các yếu tố tài chính, kỹ thuật của mô hình nuôi ếch Đồng thời xác định ảnh hưởng của mật độ và của loại thức ăn khác nhau lên tăng trưởng và tỉ lệ sống của ếch Góp phần tăng cao hiệu quả của nghề nuôi ếch