Phần 1: MỞ ĐẦU Tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống là nền tảng và động lực tinh thần để phát triển xã hội. Đạo đức là gốc của mỗi con người. Ngay từ khi mới ra đời, Đảng ta đã ý thức sâu sắc về vai trò đặc biệt quan trọng của tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của đảng viên cũng như của toàn xã hội đối với sự phát triển của cách mạng Việt Nam. Vì vậy, Đảng luôn quan tâm đến công tác giáo dục, xây dựng tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng, lối sống nhân văn cho cán bộ, đảng viên và toàn xã hội. Từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trở thành Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước, để ngăn ngừa nguy cơ tha hóa bởi quyền lực, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt coi trọng việc giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên; phòng, chống suy thoái trong cán bộ, đảng viên trên các lĩnh vực này, quan tâm giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân. Trong thời kỳ đổi mới, do tác động của nhiều nhân tố khách quan và chủ quan, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn biến phức tạp. Từ Hội nghị toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII (tháng 011994) Đảng đã chỉ ra những biểu hiện của tình trạng này và coi đó là một trong bốn nguy cơ cần quan tâm đấu tranh phòng, chống. Các Đại hội Đảng tiếp theo và nhiều hội nghị Trung ương Đảng các khóa tiếp tục đánh giá thực trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; xác định việc ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng này là nhiệm vụ vừa cơ bản lâu dài, vừa có ý nghĩa cấp bách trước mắt. Đặc biệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI nhận định: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc...”. Tình trạng này “làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ”. Do vậy, Trung ương yêu cầu phải “kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng”. Văn kiện Đại hội XII của Đảng một lần nữa chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi; có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạp hơn”. Theo đó, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng xác định, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ trọng tâm, được đặt lên hàng đầu. Trong đó, tăng cường đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên là nội dung cần thiết và hệ trọng, có ý nghĩa sống còn đối với sinh mệnh của Đảng và sự tồn vong của chế độ. Đó vừa là định hướng thực tiễn, vừa là chỉ số đánh giá kết quả xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay. Thực hiện tốt nội dung này, sẽ góp phần ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, đảm bảo cho Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. “Đạo đức” của cán bộ, đảng viên là “đạo đức cách mạng”, không chỉ là đạo đức, lối sống trong đời sống hàng ngày mà còn là lý tưởng cách mạng, tư tưởng chính trị của người cán bộ, đảng viên. Do đó, tiểu luận này không chỉ nghiên cứu về đạo đức, lối sống mà cả tư tưởng chính trị của người cán bộ, đảng viên.
Trang 1Phần 1: MỞ ĐẦU 1
Phần 2: NỘI DUNG 3
I THỰC TRẠNG ĐẠO ĐỨC CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY 3
1.1 Mặt tích cực 3
1.2 Mặt hạn chế 5
1.3 Nguyên nhân của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên hiện nay 10
II GIẢI PHÁP PHÒNG, CHỐNG SUY THOÁI TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ, ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN 13
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 2Phần 1: MỞ ĐẦU
Tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống là nền tảng và động lực tinh thần
để phát triển xã hội Đạo đức là gốc của mỗi con người Ngay từ khi mới rađời, Đảng ta đã ý thức sâu sắc về vai trò đặc biệt quan trọng của tư tưởngchính trị, đạo đức, lối sống của đảng viên cũng như của toàn xã hội đối với sựphát triển của cách mạng Việt Nam Vì vậy, Đảng luôn quan tâm đến công tácgiáo dục, xây dựng tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng, lối sống nhân văncho cán bộ, đảng viên và toàn xã hội
Từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trở thành Đảngcầm quyền, lãnh đạo Nhà nước, để ngăn ngừa nguy cơ tha hóa bởi quyền lực,Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt coi trọng việc giáo dục tư tưởngchính trị, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên; phòng, chống suy thoáitrong cán bộ, đảng viên trên các lĩnh vực này, quan tâm giáo dục lý tưởng,đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân
Trong thời kỳ đổi mới, do tác động của nhiều nhân tố khách quan vàchủ quan, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trongmột bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn biến phức tạp Từ Hội nghịtoàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII (tháng 01-1994) Đảng đã chỉ ra những biểuhiện của tình trạng này và coi đó là một trong bốn nguy cơ cần quan tâm đấutranh phòng, chống Các Đại hội Đảng tiếp theo và nhiều hội nghị Trungương Đảng các khóa tiếp tục đánh giá thực trạng suy thoái về tư tưởng chínhtrị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; xácđịnh việc ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng này là nhiệm vụ vừa cơ bản lâu dài,vừa có ý nghĩa cấp bách trước mắt
Đặc biệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI nhận định: “Một
bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trílãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chínhtrị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng,
Trang 3sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiềntài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc ”.Tình trạng này “làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu khôngđược sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồnvong của chế độ” Do vậy, Trung ương yêu cầu phải “kiên quyết đấu tranhngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sốngcủa một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo,quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng
cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng”
Văn kiện Đại hội XII của Đảng một lần nữa chỉ rõ: “Tình trạng suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán
bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi; có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạphơn” Theo đó, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng xác định, xây dựng, chỉnhđốn Đảng là nhiệm vụ trọng tâm, được đặt lên hàng đầu Trong đó, tăngcường đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên là nội dung cần thiết và hệtrọng, có ý nghĩa sống còn đối với sinh mệnh của Đảng và sự tồn vong củachế độ Đó vừa là định hướng thực tiễn, vừa là chỉ số đánh giá kết quả xâydựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay Thực hiện tốt nội dung này, sẽ góp phầnngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểuhiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ,nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín,ngang tầm nhiệm vụ, đảm bảo cho Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và
tổ chức
“Đạo đức” của cán bộ, đảng viên là “đạo đức cách mạng”, không chỉ làđạo đức, lối sống trong đời sống hàng ngày mà còn là lý tưởng cách mạng, tưtưởng chính trị của người cán bộ, đảng viên Do đó, tiểu luận này không chỉnghiên cứu về đạo đức, lối sống mà cả tư tưởng chính trị của người cán bộ,đảng viên
Trang 4và tỏa sáng tấm gương đạo đức trong Đảng, trong dân, tạo nên nguồn xunglực đặc biệt để thúc đẩy lớp lớp cán bộ, đảng viên; thuyết phục và cổ vũ toànthể đồng bào, chiến sĩ kiên trung, bất khuất trước trước kẻ thù, vững vàngtrước khó khăn, gian khổ, một lòng “vì Nước quên thân, vì Dân phục vụ”,
“Trung với Đảng, hiếu với Dân”, suốt đời là công bộc của dân Đó là tinhthần đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết, hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi íchchung của hàng vạn, hàng triệu cán bộ, đảng viên trong hệ thống các cơ quanđảng, chính quyền, đoàn thể chính trị Đó là một cuộc chiến quyết liệt, tự vượtlên chính mình để có đủ cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, giữ vững chủnghĩa, ít lòng tham muốn vật chất, vượt qua những cám dỗ bất minh của danh
và lợi để đưa dân tộc phát triển, v.v Điều đó cắt nghĩa nguyên nhân làm nên
uy tín và ảnh hưởng của Đảng trong xã hội và trong nhân dân Nhân dân giữtrọn niềm tin yêu với Đảng, tự hào xem Đảng là Đảng của mình
Trong đội ngũ gần năm triệu đảng viên của Đảng hiện nay, có không ítnhững tấm gương như thế Đây là mặt tích cực, chủ đạo trong nhìn nhận, đánhgiá thực trạng đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên Thế hệ đảng viên lãothành, đã nhiều chục năm tuổi Đảng, được rèn luyện, thử thách trong đấutranh cách mạng, nay dù ở cương vị nào vẫn luôn trung kiên, giữ vững phẩmchất người cách mạng, thể hiện và phát huy trong đời sống hằng ngày, trong
Trang 5hoạt động thực tiễn và công tác; nêu gương cho các thế hệ sau về lập trường, đạođức, lối sống, về niềm tin vào Đảng, gắn bó với quần chúng nhân dân Đội ngũcán bộ, đảng viên đang trực tiếp tham gia công tác trên mọi lĩnh vực đã nêu caotrách nhiệm trước cuộc sống của nhân dân, tích cực rèn luyện nâng cao học vấn,chuyên môn, nghiệp vụ, trau dồi phẩm chất đạo đức, thực hành dân chủ, tôntrọng pháp luật, thực hiện nghị quyết, nguyên tắc và Điều lệ Đảng.
Bên cạnh đó, tư cách người đảng viên còn thể hiện rõ ở những ngườilao động giỏi, người công dân gương mẫu và người chiến sĩ tiên phong trongđổi mới Họ là những công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân thành đạt,những cán bộ dân vận và công tác đoàn thể, những nhà quản lý đã góp phầnlàm nên kết quả và thành tựu của đổi mới Đã có không ít những cán bộ, đảngviên trong lực lượng vũ trang hy sinh, đổ máu ngay trong thời bình, khi phảichống trả tội phạm, chống cái ác, cái xấu để bảo vệ cuộc sống bình yên chonhân dân Trong thiên tai, biết bao cán bộ, đảng viên đã lăn lộn hết mình đểbảo vệ cuộc sống và sự sống của dân, thậm chí hy sinh cả tính mạng Biết baocán bộ, chiến sĩ âm thầm chịu đựng gian khổ giữ gìn biên cương, biển, đảocủa Tổ quốc Thế hệ đảng viên trẻ, lớp người sinh ra và lớn lên trong đổi mớiđang là nòng cốt trong lao động, sản xuất, làm nên nguồn tăng trưởng của nềnkinh tế, làm chủ khoa học - công nghệ để đưa đất nước vào quỹ đạo của pháttriển; tích cực tham gia các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”, tình nguyện, nhânđạo; có lối sống đẹp, vị tha, nhân ái,… đem lại cho đất nước, cho Đảng sinhlực, sức sống và sức chiến đấu mới, v.v Đó chính là những minh chứng thực
tế về đạo đức tốt đẹp trong Đảng, trong dân, trong xã hội ta vẫn luôn tỏa sáng,vẫn là đường hướng chủ đạo, tích cực, là nguồn nội sinh đích thực của tiềmlực dân tộc, là phẩm chất đạo đức, văn hóa của Đảng Không có những xunglực tinh thần này, làm sao có được thành tựu của đổi mới, của hội nhập, củaxây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc trong ba thập kỷ qua Cần khẳng định,phải tiếp tục nuôi dưỡng và phát huy những nhân tố ấy
Trang 61.2 Mặt hạn chế
Bên cạnh đó, tàn dư của phong kiến, thực dân, mặt trái kinh tế thịtrường, sự chống phá của các thế lực thù địch, sự thiếu tu dưỡng rèn luyện củamột số cá nhân là nguyên nhân của những yếu kém, suy thoái, thậm chí hưhỏng về đạo đức trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên Đó là mộtthực trạng nghiêm trọng, phổ biến và gây hậu quả rất nặng nề , làm suy giảmniềm tin của nhân dân đối với Đảng, gây bất bình trong xã hội và làm tổnthương đến uy tín, thanh danh của Đảng Trong nội bộ Đảng và trong dân, aicũng nhìn thấy và nhận rõ tình trạng đáng lo ngại này Đó là các biểu hiện màHội nghị Ban Chấp hành Trung ương 4 (khóa XII) đã chỉ ra, nổi lên là:
Một là, biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị
- Phai nhạt lý tưởng cách mạng; dao động, giảm sút niềm tin vào mụctiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hoài nghi, thiếu tin tưởng vào chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
- Xa rời tôn chỉ, mục đích của Đảng; không kiên định con đường đi lênchủ nghĩa xã hội; phụ họa theo những nhận thức lệch lạc, quan điểm sai trái
- Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lýluận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủtrương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
- Không chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức của Đảng; sa sút ýchí phấn đấu, không gương mẫu trong công tác; né tránh trách nhiệm, thiếutrách nhiệm, trung bình chủ nghĩa, làm việc qua loa, đại khái, kém hiệu quả;không còn ý thức hết lòng vì nước, vì dân, không làm tròn chức trách, nhiệm
Trang 7- Nói và viết không đúng với quan điểm, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước Nói không đi đôi với làm; hứa nhiều làm ít; nóimột đằng, làm một nẻo; nói trong hội nghị khác, nói ngoài hội nghị khác; nói
và làm không nhất quán giữa khi đương chức với lúc về nghỉ hưu
- Duy ý chí, áp đặt, bảo thủ, chỉ làm theo ý mình; không chịu học tập,lắng nghe, tiếp thu ý kiến hợp lý của người khác
- Tham vọng chức quyền, không chấp hành sự phân công của tổ chức;kén chọn chức danh, vị trí công tác; chọn nơi có nhiều lợi ích, chọn việc dễ,
bỏ việc khó; không sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở nơi xa, nơi có khó khăn Thậmchí còn tìm mọi cách để vận động, tác động, tranh thủ phiếu bầu, phiếu tínnhiệm cho cá nhân một cách không lành mạnh
- Vướng vào "tư duy nhiệm kỳ", chỉ tập trung giải quyết những vấn đềngắn hạn trước mắt, có lợi cho mình; tranh thủ bổ nhiệm người thân, ngườiquen, người nhà dù không đủ tiêu chuẩn, điều kiện giữ chức vụ lãnh đạo,quản lý hoặc bố trí, sắp xếp vào vị trí có nhiều lợi ích
Hai là, biểu hiện về suy thoái đạo đức, lối sống
- Cá nhân chủ nghĩa, sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, vụ lợi; chỉ lo thuvén cá nhân, không quan tâm đến lợi ích tập thể; ganh ghét, đố kỵ, so bì, tịnạnh, không muốn người khác hơn mình
- Vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, gây mất đoàn kết nội bộ; đoànkết xuôi chiều, dân chủ hình thức; cục bộ, bè phái, kèn cựa địa vị, tranh chức,tranh quyền; độc đoán, gia trưởng, thiếu dân chủ trong chỉ đạo, điều hành
- Kê khai tài sản, thu nhập không trung thực
- Mắc bệnh "thành tích", háo danh, phô trương, che dấu khuyết điểm,thổi phồng thành tích, "đánh bóng" tên tuổi; thích được đề cao, ca ngợi; "chạythành tích", "chạy khen thưởng", "chạy danh hiệu"
- Quan liêu, xa rời quần chúng, không sâu sát cơ sở, thiếu kiểm tra, đônđốc, không nắm chắc tình hình địa phương, cơ quan, đơn vị mình; thờ ơ, vô
Trang 8cảm, thiếu trách nhiệm trước những khó khăn, bức xúc và đòi hỏi chính đángcủa nhân dân
- Quyết định hoặc tổ chức thực hiện gây lãng phí, thất thoát tài chính,tài sản, ngân sách nhà nước, đất đai, tài nguyên ; đầu tư công tràn lan, hiệuquả thấp hoặc không hiệu quả; mua sắm, sử dụng tài sản công vượt quy định;chi tiêu công quỹ tùy tiện, vô nguyên tắc Sử dụng lãng phí nguồn nhân lực,phí phạm thời gian lao động
- Tham ô, tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn cấu kết với doanhnghiệp, với đối tượng khác để trục lợi Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyềnhạn được giao để dung túng, bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực
- Thao túng trong công tác cán bộ; chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ,chạy luân chuyển, chạy bằng cấp, chạy tội Sử dụng quyền lực được giao đểphục vụ lợi ích cá nhân hoặc để người thân, người quen lợi dụng chức vụ,quyền hạn của mình để trục lợi
- Đánh bạc, rượu chè bê tha, mê tín dị đoan, ủng hộ hoặc tham gia các
tổ chức tôn giáo bất hợp pháp Sa vào các tệ nạn xã hội, vi phạm thuần phong,mỹ tục, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, chuẩn mực đạo đức gia đình
và xã hội
Ba là, biểu hiện " tự diễn biến" , " tự chuyển hóa" trong nội bộ
- Phản bác, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vàcác nguyên tắc tổ chức của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; đòithực hiện "đa nguyên, đa đảng"
- Phản bác, phủ nhận nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa; đòi thực hiện thể chế "tam quyền phân lập", pháttriển "xã hội dân sự" Phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa, chế độ sở hữu toàn dân về đất đai
- Nói, viết, làm trái quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước Hạ thấp, phủ nhận những thành quả cách
Trang 9mạng; thổi phồng khuyết điểm của Đảng, Nhà nước Xuyên tạc lịch sử, bịađặt, vu cáo các lãnh tụ tiền bối và lãnh đạo Đảng, Nhà nước
- Kích động tư tưởng bất mãn, bất đồng chính kiến, chống đối trong nội
bộ Lợi dụng và sử dụng các phương tiện thông tin, truyền thông, mạng xã hội
để nói xấu, bôi nhọ, hạ thấp uy tín, vai trò lãnh đạo của Đảng, gây chia rẽ nội
bộ, nghi ngờ trong cán bộ, đảng viên và nhân dân
- Phủ nhận vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đốivới lực lượng vũ trang; đòi "phi chính trị hoá" quân đội và công an; xuyên tạcđường lối quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân; chia rẽ quân đội vớicông an; chia rẽ nhân dân với quân đội và công an
- Móc nối, cấu kết với các thế lực thù địch, phản động và các phần tử
cơ hội, bất mãn chính trị để truyền bá tư tưởng, quan điểm đối lập; vận động,
tổ chức, tập hợp lực lượng để chống phá Đảng và Nhà nước
- Đưa thông tin sai lệch, xuyên tạc đường lối, chính sách đối ngoại củaĐảng và Nhà nước; thông tin phiến diện, một chiều về tình hình quốc tế, gâybất lợi trong quan hệ giữa Việt Nam với các nước
- Phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, văn học - nghệthuật Tác động, lôi kéo, lái dư luận xã hội không theo đường lối của Đảng; cổsúy cho quan điểm, tư tưởng dân chủ cực đoan; thổi phồng mặt trái của xãhội Sáng tác, quảng bá những tác phẩm văn hóa, nghệ thuật lệch lạc, bópméo lịch sử, hạ thấp uy tín của Đảng
- Có tư tưởng dân tộc hẹp hòi, tôn giáo cực đoan Lợi dụng vấn đề "dânchủ", "nhân quyền", dân tộc, tôn giáo để gây chia rẽ nội bộ, gây chia rẽ giữacác dân tộc, giữa các tôn giáo, giữa dân tộc và tôn giáo, giữa các dân tộc, tôngiáo với Đảng và Nhà nước
Theo đó, sự “trỗi dậy” của chủ nghĩa cá nhân, lối sống vị kỷ, vụ lợi, chạytheo các giá trị vật chất, xem thường các giá trị tinh thần; chỉ lo vun vén cho cánhân, mà thờ ơ, lảng tránh trách nhiệm với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân
Trang 10Những cán bộ, đảng viên mang những biểu hiện này, với họ, sinh hoạt Đảng
chỉ còn là phương tiện để giữ lấy “đảng tịch” (danh nghĩa đảng viên) và tồn tại
trong Đảng để mưu lợi, cầu danh, đoạt vị chứ không phải “sống” vì Đảng, vìdân, không còn gì là thiêng liêng, là lẽ sống và niềm tin nữa
Tính trung thực (cả trong tư tưởng, chính trị và đạo đức) bị suy giảm
nghiêm trọng, thậm chí có thể nói: bị bào mòn Nói không đi đôi với làm Nói
những lời tốt đẹp nhưng sống và hành động lại xa lạ với những gì đã nói Đó
là hiện thân của thói đạo đức giả và thường được che đậy tinh vi, kín đáo.Điều đáng lo ngại nhất là tình trạng này dẫn tới những “giả chính trị”, “giảkhoa học”, “giả đạo đức”, cũng là “một thứ giả nhân cách” Nếu những thói
hư, tật xấu này không bị vạch trần, lên án, thì những cái giả, thứ giả nêu trên,
với mọi biểu hiện tinh vi của nó sẽ lộng hành, thao túng Hậu quả là dẫn tới
đảo lộn các giá trị, làm gay gắt thêm tình trạng suy đồi, làm suy yếu tổ chức,
làm mất tín nhiệm của tư tưởng và làm băng hoại phẩm giá, nhân cách
Kèn cựa địa vị, tranh chức tranh quyền, bằng mọi thủ đoạn để chạychọt các mối quan hệ, tìm kiếm những liên kết lợi ích nhóm bất chính “lợimình hại người”, dùng tiền bạc do tham nhũng mà có để mua chức, muadanh, bất chấp cả liêm sỉ, đạo lý Loại người này sống và hành xử theo mộttriết lý đáng phẫn nộ: “Cái gì cũng mua được bằng tiền”, “cái gì không muađược bằng tiền thì sẽ mua được bằng rất nhiều tiền” Họ chẳng những lànhững kẻ không có đạo đức mà còn phá hủy đạo đức trong Đảng Nạn thamnhũng tồn tại kéo dài, ngày càng diễn biến phức tạp và tinh vi, gây nên sựnhức nhối về đạo đức trong Đảng, sự phản cảm lớn nhất đối với nhân dân và
xã hội, v.v
Mảng tối phản diện này, nếu không được ngăn chặn và đẩy lùi nó, sẽlấn át cả mảng sáng trong đời sống đạo đức của Đảng Vì vậy, phải đặt xâydựng chỉnh đốn Đảng về đạo đức lên hàng đầu, nếu không, việc xây dựngĐảng về tư tưởng, chính trị, tổ chức chẳng những không thực hiện được, mà
Trang 11sức chiến đấu, năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng cũng sẽ bị ảnh hưởng
và yếu đi nghiêm trọng Tâm trạng xã hội và ý nguyện của nhân dân lúc này
là thiết tha mong muốn, cũng đồng thời nghiêm khắc đòi hỏi, Đảng phải trongsạch, vững mạnh bắt đầu từ đạo đức Cán bộ, đảng viên phải chứng tỏ trênthực tế, bằng việc làm, bằng ứng xử và hành xử là những người có đạo đức
1.3 Nguyên nhân của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên hiện nay
Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộphận không nhỏ cán bộ, đảng viên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân cả kháchquan lẫn chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan là chính
a) Nguyên nhân khách quan
Tác động từ khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới sau sự sụp
đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu; từ mặt trái của kinh
tế thị trường, những hoạt động lợi dụng sự phát triển của khoa học công nghệthông tin, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế
Những khó khăn, thách thức của các nước đi theo con đường xã hội chủnghĩa trong bối cảnh quốc tế hiện nay; nhiều vấn đề mới, phức tạp phát sinh
từ thực tiễn nhưng chưa được lý giải và xử lý kịp thời, hiệu quả
Các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh thực hiện chiến lược "diễnbiến hoà bình", lợi dụng các vấn đề "dân chủ", "nhân quyền", dân tộc, tôngiáo và những yếu kém, sơ hở, mất cảnh giác của ta để xuyên tạc, bóp méotình hình; cổ súy cho lối sống hưởng thụ, thực dụng, ích kỷ, cá nhân chủnghĩa;
Đồng thời, cấu kết với các phần tử cơ hội và bất mãn chính trị hoạtđộng ráo riết, chống phá cách mạng ngày càng tinh vi, nguy hiểm hơn
b) Nguyên nhân chủ quan
Nguyên nhân sâu xa, chủ yếu của tình trạng suy thoái ở một bộ phậncán bộ, đảng viên trước hết là do bản thân những cán bộ, đảng viên đó thiếu
tu dưỡng, rèn luyện; lập trường tư tưởng không vững vàng, hoang mang, dao
Trang 12động trước những tác động từ bên ngoài; sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, hẹphòi, bị cám dỗ bởi các lợi ích vật chất, không làm tròn trách nhiệm, bổn phậncủa mình trước Đảng, trước dân
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên về chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giảng dạy và học tập nghị quyếtcủa Đảng chưa được coi trọng đúng mức, kém hiệu quả, nội dung và phươngpháp giáo dục, truyền đạt chậm đổi mới; chưa tạo được sự thống nhất caotrong nhận thức về tình trạng suy thoái , những biểu hiện "tự diễn biến", "tựchuyển hóa" và những hậu quả gây ra
Sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ ở nhiều nơi còn hình thức, đơnđiệu Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận chưa có chiều sâu, khôngtheo kịp tình hình thực tế Chưa chú trọng xây dựng, tuyên truyền, nhân rộngnhững mô hình mới, điển hình tiên tiến, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực
Một số nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng có nội dung chưa sátthực tiễn, thiếu tính khả thi và thiếu chế tài xử lý
Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu các cấp chưa có quyết tâmchính trị cao; việc cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Ban Chấphành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thành chương trình, kế hoạch tổchức thực hiện ở một số địa phương, đơn vị còn chung chung, chỉ đạo thiếuquyết liệt, còn trông chờ, ỷ lại cấp trên; một số cán bộ lãnh đạo, quản lý cáccấp, trong đó có cả cán bộ cấp cao thiếu tiên phong, gương mẫu
Việc xử lý cán bộ, đảng viên vi phạm còn nương nhẹ, nể nang, thiếucương quyết Chưa có cơ chế khen thưởng những tập thể, cá nhân tổ chứcthực hiện nghị quyết sáng tạo, có hiệu quả và xử lý nghiêm những tập thể, cánhân không thực hiện hoặc thực hiện không nghiêm túc
Việc nghiên cứu, sửa đổi, ban hành cơ chế, chính sách, luật pháp thíchứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa kịp thời
Tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, chồng chéo, hoạt động kém hiệu lực,hiệu quả Cơ chế kiểm soát quyền lực chậm được hoàn thiện, còn nhiều sơ hở
Trang 13Thiếu cơ chế để xử lý, thay thế kịp thời những cán bộ lãnh đạo, quản lýyếu về năng lực, giảm sút uy tín, trì trệ trong công tác, kém hiệu quả trong phòngngừa, đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực Chậm ban hành quy định xử lý tổchức, cá nhân có biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"
Đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ còn nể nang, cục bộ Một số c ơ chế,chính sách trong đề bạt, bổ nhiệm cán bộ chưa công bằng; chính sách tiềnlương, nhà ở chưa tạo được động lực cống hiến cho cán bộ, công chức
Việc thực hiện kỷ cương, kỷ luật của Đảng chưa nghiêm, còn có biểu hiện
"nhẹ trên, nặng dưới" Công tác quản lý cán bộ, đảng viên còn thiếu chặt chẽ
Nguyên tắc tập trung dân chủ ở nhiều nơi bị buông lỏng; nguyên tắc tựphê bình và phê bình thực hiện không nghiêm, chưa có cơ chế để bảo vệngười đấu tranh phê bình
Sự phối hợp giữa công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với công tácthanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử chưa chặt chẽ, xử lý chưa đủnghiêm minh Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí chưađạt yêu cầu; việc kê khai tài sản, thu nhập còn hình thức
Chưa chủ động và thiếu giải pháp phù hợp để định hướng thông tintrong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và công nghệ thông tin, mạng xã hộiphát triển mạnh mẽ
Việc quản lý thông tin còn lỏng lẻo, thiếu giải pháp đủ mạnh để đấutranh có hiệu quả với các thông tin sai lệch, phản bác lại những luận điệuxuyên tạc của các thế lực thù địch , phản động, phần tử cơ hội và bất mãnchính trị
Việc phát huy vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thểchính trị - xã hội, các cơ quan truyền thông và nhân dân trong đấu tranh, ngănchặn suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong cán bộ, đảng viên cònhạn chế, hiệu quả chưa cao