MÔN CÔNG PHÁP QUỐC tế đề tài BÌNH LUẬN vụ US DIPLOMATIC AND CONSULAR STAFF IN TEHRAN CASE, ICJ REPORT 21, 1980

Vụ việc sau đó được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế và Tòa án đã đưa ra phán quyết rắng Iran vi phạm các nghĩa vụ mà nước này có đối với Hoa Kỳ theo các công ước có hiệu lực giữa hai nước

TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM

TRƯỜG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

KHOA LUẬT

BÁO CÁO MÔN: CÔNG PHÁP QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: BÌNH LUẬN VỤ US DIPLOMATIC AND CONSULAR STAFF IN

TEHRAN CASE, ICJ REPORT 21, 1980

 Giảng viên hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Phượng An.

 Nhóm thực hiện: Nhóm 9.

Tp Hồ Chí Minh, ngày… tháng … năm 2022

LỜI MỞ ĐẦU

1 Đề tài:

People's Mujahedin Khủng hoảng con tin Iran là một cuộc xung đột chính trị, ngoại giao giữa Iran và Hoa Kỳ 56 nhà ngoại giao và công dân Mỹ bị bắt làm con tin 444 ngày kể từ ngày 4 tháng 11 năm 1979 đến ngày 20 tháng 1 năm 1981 sau khi một nhóm sinh viên Iran thuộc Muslim Student Followers of the Imam's Line, hỗ trợ Cách mạng Hồi giáo, đã đánh chiếm Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tehran Cuộc khủng hoảng này giữ kỷ lục là cuộc khủng hoảng con tin dài nhất trong lịch sử Cuộc khủng hoảng đã được các phương tiện truyền thông phương Tây miêu tả như

là một "sự vướng mắc" của "sự trả thù và hiểu lầm lẫn nhau" Trong khuôn khổ môn Công pháp quốc tế nhóm chúng em xin được phép khái quát sự kiện lịch sử nổi tiếng này nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong thời đại ngày nay

2 Mục đích và đối tượng nghiên cứu:

- Mục đích nghiên cứu: Khái quát giúp mọi người hiểu rõ cũng như có cái nhìn đa phương về sự kiện lịch sử này và giúp rút kinh nghiệm đối với Việt Nam

- Đối tượng nghiên cứu: Toàn cảnh vụ việc cũng như các góc nhìn, quan điểm của các bên

3 Phạm vi nghiên cứu:

- Báo cáo chỉ tập trung nghiên cứu các lập luận, quan điểm của các bên trong sự việc và phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế ICJ

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Báo cáo sử dụng và kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu như: phương pháp logic lịch sử phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp nghiên cứu văn bản

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

MỤC LỤC 3

NỘI DUNG: 4

PHẦN 1: TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ VIỆC 4

1 Tóm tắt sự kiện: 4

2 Lập luận của các bên: 6

3 Lập luận và phán quyết của cơ quan tài phán: 6

3.1 Quan điểm và lập luận của cơ quan tài phán: 6

3.2 Phán quyết của cơ quan tài phán: 7

PHẦN 2: QUAN ĐIỂM CỦA NHÓM 8

1 Các kết luận của nhóm: 8

2 Cơ sở pháp lý: 8

3 Cơ sở lý luận: 8

3.1 Quan điểm của các học giả: 8

3.2 Quan điểm của Hoa Kỳ: 8

3.3 Quan điểm của Iran: 9

3.4 Quan điểm của nhóm: 10

KẾT LUẬN: 12

NỘI DUNG:

PHẦN 1: TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ VIỆC.

1 Tóm tắt sự kiện:

Sáng 4/11/1979, hàng trăm sinh viên Hồi giáo xông vào đại sứ quán Mỹ ở trung tâm thủ đô Tehran, Iran, trèo qua tường bao và hàng rào bảo vệ Tự nhận mình là tín đồ của giáo sĩ bất đồng chính kiến Ayatollah Khomeini, nhóm sinh viên yêu cầu dẫn độ nhà vua bị lật đổ Mohammad Reza Pahlavi từ Mỹ trở về Iran Các sinh viên này giận dữ vì Washington cho phép vua Pahlavi đến Mỹ để điều trị y tế

"Mang theo gậy gộc, các sinh viên chiếm được văn phòng đại sứ sau ba tiếng, dù thủy quân lục chiến Mỹ đã ra sức chống trả bằng lựu đạn hơi cay trước khi bị bắt làm con tin", phóng viên AFP tại hiện trường lúc bấy giờ đưa tin.

Hơn 60 người Mỹ bị bắt làm con tin, tay bị trói chặt và mắt bị bịt kín Một

số người nhanh chóng được thả tự do nhưng vẫn còn 52 người bị bắt Những sinh viên Hồi giáo dựng một giá treo cổ phía trước đại sứ quán, ở phía cuối sợi dây treo một tấm biển ghi dòng chữ: "Vì đức vua" Bên cạnh giá treo cổ, cờ Mỹ bị đốt trước nắm đấm đang giơ cao của hàng trăm người đang tụ tập để thể hiện sự ủng hộ đối với những người chiếm đóng đại sứ quán Cờ Mỹ được thay thế bằng một áp-phích màu xanh lá cây ghi dòng chữ "Allahu Akbar" (Thánh Allah vĩ đại) Một chiếc loa phóng thanh liên tục phát ra các câu khẩu hiệu chống Mỹ bên cạnh những lời răn dạy trong kinh Koran cùng các bài hát cách mạng Phía trước đại

sứ quán, cảnh sát và binh sĩ Vệ binh Cách mạng Iran được triển khai Những sinh viên nam để râu rậm mang theo gậy gộc cùng các sinh viên nữ mặc áo choàng cầm tranh chân dung của vua Khomeini thay phiên nhau đi vòng quanh những khu vườn trong khuôn viên đại sứ quán

"Bánh mỳ và bánh sandwich được chuyển tới cho họ qua hàng rào", một

nhân chứng kể lại

Cuộc tấn công tự phát nhằm vào đại sứ quán Mỹ được châm ngòi bởi tâm lý nhiệt thành hưởng ứng một phong trào cách mạng Hồi giáo Những lãnh đạo tôn giáo cứng rắn không đồng tình với thủ tướng lâm thời Iran theo chủ trương ôn hòa Mehdi Bazargan, người được cho là sẽ đàm phán với Mỹ Bazargan từ chức vào ngày 6/11 và một Hội đồng Cách mạng với các giáo sĩ chiếm đa số đứng lên tiếp quản chính phủ Iran từ chối bán dầu cho Mỹ Đáp lại, Washington bàn hành lệnh cấm vận đối với hàng tiêu dùng nhập khẩu vào Iran đồng thời đóng băng tài sản tài chính của nước này

Vụ việc sau đó được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế và Tòa án đã đưa ra phán quyết rắng Iran vi phạm các nghĩa vụ mà nước này có đối với Hoa Kỳ theo các công ước có hiệu lực giữa hai nước và các quy tắc của luật pháp quốc tế chung, việc vi phạm các nghĩa vụ này có liên quan đến trách nhiệm của Iran và Chính phủ Iran bắt buộc phải đảm bảo việc thả con tin ngay lập tức, khôi phục lại

cơ sở của Đại sứ quán, và thực hiện việc sửa chữa tổn thất đã gây ra cho Chính phủ Hoa Kỳ, tuy nhiên về phía Iran đã phớt lờ

Mãi đến khi có sự hỗ trợ của các trung gian người Algeria, Hoa Kỳ và Iran

đã bắt đầu đạt được các cuộc đàm phán thành công Vào ngày diễn ra lễ nhậm chức của Reagan, Mỹ đã giải phóng gần 8 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran Ngày Ronald Reagan nhậm chức 20/1/1981, các con tin được trả tự do sau 444 ngày Ngày hôm sau, cựu Tổng thống Jimmy Carter đã bay sang Tây Đức để chào đón những người Mỹ trên đường trở về nhà

2 Lập luận của các bên:

1.1 Lập luận của Hoa Kỳ:

Chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố đã tìm thấy trách nhiệm của Iran ở Công ước Viên về Quan hệ ngoại giao năm 1961 và Điều 1 của Nghị định thư không bắt buộc liên quan đến việc giải quyết bắt buộc các tranh chấp; Công ước Viên về Quan hệ Lãnh sự năm 1963 và Điều 1 của Nghị định thư tùy chọn liên quan đến việc giải quyết tranh chấp một cách bắt buộc; Điều XXI, khoản 2, của Hiệp ước

Thân thiện, Quan hệ Kinh tế và Quyền Lãnh sự năm 1955 giữa Hoa Kỳ Amcrica

và Iran; và Điều 13, khoản 1, Công ước năm 1973 về Ngăn ngừa và Trừng phạt Tội phạm đối với Những Người được Bảo vệ Quốc tế, bao gồm cả các Đại lý Ngoại giao

Sau đó, Hoa Kỳ đã bỏ qua một chuỗi các sự kiện bắt đầu vào ngày 4 tháng

11 năm 1979 trong và xung quanh Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tehran, liên quan nhân viên ngoại giao và lãnh sự Hoa Kỳ

Trên cơ sở những cáo buộc này, Hoa Kỳ đã đưa ra một số yêu cầu pháp lý

và yêu cầu Tòa án xét xử và tuyên bố rằng Chính phủ Iran, khi dung túng, khuyến khích và không ngăn chặn và trừng phạt hành vi được mô tả trong Đơn, thì đã vi phạm các nghĩa vụ pháp lý quốc tế của mình đến Hoa Kỳ theo quy định của một số hiệp ước và công ước quốc tế; Bên này cho rằng Chính phủ Iran có nghĩa vụ cụ thể là bắt buộc phải trả tự do cho tất cả các công dân Hoa Kỳ hiện đang bị giam giữ và đảm bảo rằng họ được phép rời khỏi Iran một cách an toàn; rằng Chính phủ Iran phải bồi thường cho những vi phạm không đáng có đối với các nghĩa vụ pháp lý quốc tế của Iran; và rằng Chính phủ Iran nên đệ trình các cơ quan có thẩm quyền của mình nhằm mục đích truy tố những người chịu trách nhiệm về những tội ác đã gây ra đối với cơ sở và nhân viên của Ernbassy và Lãnh sự quán Hoa Kỳ

1.2 Lập luận của Iran:

Iran cho rằng những cáo buộc và báo cáo của Hoa Kỳ với Tòa án bị giới hạn trong những chủ đề về 'con tin của Đại sứ quán Mỹ tại Tehran’ Tuy nhiên, Chính phủ Iran cho rằng vụ việc này chỉ là "khía cạnh bên lề và thứ yếu của một vấn đề tổng thể" Theo ông, vụ việc này chỉ là phần nhỏ trong "liên quan đến hơn 25 năm liên tục can thiệp của Hoa Kỳ vào công việc nội bộ của Iran, sự bóc lột vô liêm sỉ đối với đất nước Iran, và nhiều tội ác đã gây ra đối với người dân Iran, trái ngược với và trong xung đột với mọi chuẩn mực quốc tế và nhân đạo” Ngoài

ra Iran còn đưa ra nhiều vụ việc khác đặc biệt cuộc đảo chính năm 1953 do CIA

khuấy động và tiến hành, lật đổ chính phủ quốc gia hợp pháp của Tiến sĩ Mossadegh, sự phục hồi của Shah và lý lịch của ông được kiểm soát dưới lợi ích của người Mỹ, các lập luận của Iran cho thấy họ chỉ muốn phản khán và đề nghị ICJ không nên can thiệp vì ICJ vẫn chưa nhận thức được đầy đủ về vấn đề

3 Lập luận và phán quyết của cơ quan tài phán:

3.1 Quan điểm và lập luận của cơ quan tài phán:

Theo yêu cầu của Hoa Kỳ về việc chỉ định các biện pháp tạm thời, Tòa án cho rằng không có điều kiện tiên quyết cơ bản nào cho quan hệ giữa các Quốc gia ngoài quyền bất khả xâm phạm của các đặc phái viên ngoại giao và đại sứ quán, và nó chỉ ra các biện pháp tạm thời để đảm bảo khôi phục ngay lập tức cho Hoa Kỳ trong khuôn viên Đại sứ quán và việc thả con tin Trong quyết định về giá trị của vụ việc, tại thời điểm mà tình hình bị khiếu nại vẫn còn kéo dài, Tòa

án, trong Phán quyết ngày 24 tháng 5 năm 1980, nhận thấy rằng Iran đã vi phạm

và vẫn đang vi phạm các nghĩa vụ mà nước này phải gánh chịu đối với Hoa Kỳ theo các công ước có hiệu lực giữa hai nước và các quy tắc của luật pháp quốc tế chung, rằng việc vi phạm các nghĩa vụ này sẽ quy trách nhiệm của mình và Chính phủ Iran có nghĩa vụ đảm bảo việc thả con tin ngay lập tức, khôi phục lại

cơ sở của Đại sứ quán và thực hiện việc sửa chữa vì thương tích gây ra cho Chính phủ Hoa Kỳ Tòa tái khẳng định tầm quan trọng cơ bản của các nguyên tắc luật quốc tế điều chỉnh quan hệ ngoại giao và lãnh sự Nó chỉ ra rằng, trong khi trong các sự kiện ngày 4 tháng 11 năm 1979, hành động của các chiến binh không thể được quy trực tiếp cho Nhà nước Iran vì thiếu thông tin đầy đủ -nhưng Nhà nước đã không làm gì để ngăn chặn cuộc tấn công, hãy ngăn chặn nó trước khi nó đạt được hoàn thành hoặc buộc các chiến binh phải rút khỏi cơ sở và thả các con tin

Tòa án lưu ý rằng, sau ngày 4 tháng 11 năm 1979, một số cơ quan của Nhà nước Iran đã tán thành các hành vi bị khiếu nại và quyết định tiếp tục các hành vi

đó, để những hành vi đó được chuyển thành hành vi của Nhà nước Iran Tòa án

đã đưa ra phán quyết, bất chấp sự vắng mặt của Chính phủ Iran và sau khi bác bỏ

các lý do mà Iran đưa ra trong hai thông báo gửi tới Tòa án để ủng hộ khẳng định rằng Tòa án không thể và không nên giải quyết vụ việc

3.2 Phán quyết của cơ quan tài phán:

Trong Phán quyết của mình về vụ việc liên quan đến Nhân viên Ngoại giao và Lãnh sự của Hoa Kỳ tại Tehran, Tòa án đã quyết định :

1 Iran đã vi phạm và vẫn đang vi phạm các mối liên hệ giữa nước này với Hoa Kỳ

2 Những vi phạm này có liên quan đến trách nhiệm của Iran

3 Chính phủ Iran phải trả tự do ngay lập tức cho những người Hoa Kỳ bị bắt làm con tin và đặt các cơ sở của họ vào tay của quyền lực bảo vệ

4 không một thành viên nào của nhân viên ngoại giao hoặc lãnh sự Hoa Kỳ

có thể bị giữ lại Iran để chịu bất kỳ hình thức tố tụng tư pháp nào hoặc tham gia vào họ với tư cách là nhân chứng

5 Iran có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại đã gây ra cho Hoa Kỳ

6 Hình thức và số lượng của việc bồi thường đó, không đạt được thỏa thuận giữa các bên, sẽ do Tòa án giải quyết

Hoa Kỳ đã đệ trình một công văn lên tòa án vào ngày 18,19,20 tháng 3 năm

1980 Tòa án đã mở một phiên tòa công khai và tuyên bố Chính phủ Iran đã vi phạm các nghĩa vụ hợp pháp quốc tế đối với Hoa Kỳ Iran đã không tham gia vào phiên tòa và Bộ trường bộ ngoại giao Iran đã gửi hai bức thư khẳng định không công nhận vụ việc Việc Iran vắng mặt trong quá trình tố tụng có hiệu lực Điều

53 của Quy chế, theo đó Tòa án được yêu cầu, trước khi có lợi cho Người nộp đơn, phải tự thỏa mãn rằng các cáo buộc thực tế mà khiếu nại dựa trên đó là có

cơ sở Thông tin này, Tòa lưu ý, hoàn toàn phù hợp với các sự kiện chính và tất

cả đã được thông báo cho Iran mà không đưa ra bất kỳ sự phủ nhận nào Theo đó, Tòa án hài lòng rằng các cáo buộc về thực tế mà Hoa Kỳ dựa trên tuyên bố của mình là có cơ sở Tổng thư ký Liên hợp quốc, với sự đồng ý của cả hai nước, một

Ủy ban được giao nhiệm vụ thực hiện một sứ mệnh tìm hiểu thực tế tại Iran, nghe

những lời than phiền của Iran và tạo điều kiện cho giải pháp cho cuộc khủng hoảng giữa hai nước

Iran đã vi phạm điều 22,24,25,26,27,29 Công ước viên 1961 về quan hệ ngoại giao, Điều 5 và 36 Công ước viên 1963 về quan hệ lãnh sự, Điều 111 Công ước viên 1955

Tòa nhất trí đưa ra Lệnh chỉ ra các biện pháp tạm thời có hiệu lực trong khi chờ Tòa án quyết định về tài chính trong vụ việc liên quan đến Nhân viên Ngoại giao

và Lãnh đạo Hoa Kỳ tại Tehran:

1 Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran cần ngay lập tức đảm bảo rằng quyền

sở hữu của Đại sứ quán, Thủ tướng và Lãnh sự quán Hoa Kỳ được khôi phục về quyền sở hữu của các cơ quan tự quyền Hoa Kỳ dưới sự kiểm soát độc quyền của họ, và phải đảm bảo quyền bất khả xâm phạm và sự bảo vệ hiệu quả như đã cung cấp vì các hiệp ước có hiệu lực giữa hai Quốc gia và luật pháp quốc tế chung

2 Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo I-ran cần đảm bảo trả tự do ngay lập tức, không có bất kỳ ngoại lệ nào, tất cả những người có quốc tịch Hoa Kỳ đang hoặc đã được giữ tại Đại sứ quán Hợp chủng quốc Hoa Kỳ hoặc trong Bộ Ngoại giao ở Tehfiin, hoặc đã bị bắt làm con tin ở nơi khác và được bảo vệ đầy đủ cho tất cả những người đó, phù hợp với các hiệp ước

có hiệu lực giữa hai Quốc gia và với luật pháp quốc tế chung

3 Kể từ thời điểm đó, Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran phải dành cho tất

cả các nhân viên ngoại giao và lãnh sự của Hoa Kỳ những đặc quyền và quyền lợi bảo vệ đầy đủ mà họ được hưởng theo các hiệp ước có hiệu lực giữa hai Hoa Kỳ và theo luật quốc tế chung, bao gồm quyền miễn trừ khỏi bất kỳ quyền tài phán hình sự nào và quyền tự do và cơ sở vật chất để rời khỏi lãnh thổ Iran

4 Chính phủ Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran không nên thực hiện bất kỳ hành động nào và cần đảm bảo rằng không có

hành động nào có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa hai nước hoặc khiến tranh chấp hiện có khó giải quyết hơn

PHẦN 2: QUAN ĐIỂM CỦA NHÓM.

1 Các kết luận của nhóm:

Theo pháp luật quốc tế Iran đã vi phạm nghiêm trọng các quyền và nghĩa vụ quốc tế, cụ thể là trong mối quan hệ đối với lãnh sự quán nước ngoài trên lãnh thổ của họ Iran có lý của họ nhưng dù bất kì lý do gì thì việc xâm phạm bất hợp pháp công dân nước ngoài cũng như lãnh sự quán cũng đã vi phạm các điều ước

và công ước quốc tế mà họ có tham gia

2 Cơ sở pháp lý:

 Công ước Viên về Quan hệ ngoại giao năm 1961;

 Điều 1 của Nghị định thư không bắt buộc liên quan đến việc giải quyết bắt buộc các tranh chấp;

 Công ước Viên về Quan hệ Lãnh sự năm 1963;

 Điều 1 của Nghị định thư tùy chọn liên quan đến việc giải quyết tranh chấp một cách bắt buộc;

 Điều XXI, khoản 2, của Hiệp ước Thân thiện, Quan hệ Kinh tế và Quyền Lãnh sự năm 1955 giữa Hoa Kỳ Amcrica và Iran;

 Điều 13, khoản 1, Công ước năm 1973 về Ngăn ngừa và Trừng phạt Tội phạm đối với Những Người được Bảo vệ Quốc tế, bao gồm cả các Đại lý Ngoại giao

3 Cơ sở lý luận:

3.1. Quan điểm của các học giả:

Ayatollah Khomeini - một học giả tôn giáo người Iran cho rằng nguồn gốc của sự việc do nhóm sinh viên Iran thực hiện vì khi có tin tức về sự xuất hiện của