Tóm tắt báo cáo nghiên cứu khoa học dành cho học sinh, đề tài, mười bài thuốc chữa ho dân gian hiệu quả

Tóm tắt báo cáo nghiên cứu khoa học dành cho học sinh, đề tài, mười bài thuốc chữa ho dân gian hiệu quả

PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ

TRƯỜNG THCS

BÁO CÁO TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA DỰ ÁN

Tªn dù ¸n dù thi

“ MƯỜI HAI BÀI THUỐC CHỮA HO TỪ THIÊN NHIÊN”

Lĩnh vực: Y SINH VÀ KHOA HỌC SỨC KHỎE

Học sinh thực hiện:

Giáo viên hướng dẫn:

NĂM HỌC: 2022- 2023

MỤC LỤC

B Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN 3

PHẦN I MỞ ĐẦU

A LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết trên thị trường hiện nay có rất nhiều thuốc trị ho từ kháng sinh Theo y khoa, kháng sinh là loại thuốc có chỉ định điều trị khi có dấu hiệu nhiễm trùng do các tác nhân xâm nhập là vi khuẩn Ngoài tác dụng điều trị, kháng sinh còn chứa đựng rất nhiều tác dụng phụ nguy hiểm, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ và người già đặc biệt người có các bệnh nền khác Chính vì thế, khi dùng kháng sinh, phải cân nhắc thật kỹ trước khi có chỉ định của Bác sỹ

Một số tác dụng phụ của các loại kháng sinh ảnh hưởng đến sức khỏe con người nếu như không được điều trị đúng liệu lượng như:

- Dị ứng các thành phần của thuốc Nhẹ thì có thể nổi mẩn, ngứa, nôn mửa… nhưng nặng thì có thể bị suy hô hấp, tử vong

- Gây viêm loét dạ dày

- Một số loại thuốc ức chế sự phát triển của xương, não bộ trẻ

- Gây đề kháng kháng sinh (hiện tượng nhờn thuốc, kháng thuốc) Điều này cực

kỳ nguy hiểm Nếu trẻ đề kháng hầu như các kháng sinh thì sau này khi trẻ bị một vấn đề nào đó, việc điều trị sẽ trở nên bế tắc

Bên Cạnh đó giá thành của các sản phẩm từ kháng sinh ở thị trường rất đắt, chi phí cao mà cho người tiêu dùng Sau dịch bệnh covid 19 số người bị ho nhiều và thường kéo dài ảnh hưởng lớn sức khỏe

Trị ho từ thiên nhiên hay nói cách khác là lựa chọn các nguyên liệu hoàn toàn từ thiên nhiên, kết hợp chúng lại với nhau để tạo nên bài thuốc điều trị ho Hiệu quả của những bài thuốc trị ho đã được chứng mình qua thực tiễn với sự công nhận của y khoa Trong y học cổ truyền, tất cả các loại thảo mộc liên nhiên đều là một vị thuốc với những công dụng riêng Thuốc ho từ thiên nhiên có các

ưu điểm sau:

- Nguyên liệu dễ tìm kiếm, đơn giản, rẻ tiền như gừng, mật ong, chanh đào, quất, lá hẹ, cây thiên niên kiện, cây mùi tàu, cây lược vàng

- Công thức tạo nên bài thuốc đơn giản, nhanh gọn

- Độ an toàn tuyệt đối cao với sức khỏe của con người.

- Ngoài tác dụng chữa ho còn có công dụng bổ sung dinh dưỡng, làm nước giải khát, món ăn cho gia đình

- Một số loại hoa quả như chanh, khế chua, quất cũng có thể sử dụng để làm nguyên liệu chữa ho

Vậy từ thực tế trên nhóm mạnh dạn nghiên cứu sản phẩm thuộc lĩnh vực Y sinh

và khoa học sức khỏe: “ Mười hai bài thuốc chữa ho từ thiên nhiên”

B Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN

- Đóng góp những kết quả về việc nghiên cứu theo hướng phát triển bền vững, để bảo vệ sức khỏe của người dân bằng việc sử dụng thuốc chữa ho từ vật nguyên liệu tự nhiên

- Đóng góp những kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe cho người dân

- Nâng cao mức độ linh động của thuốc thông qua việc nghiên cứu tác dụng của vật liệu có sẵn trong tự nhiên, để thuốc có thể sử dụng với nhiều đối tượng Ngoài ra, còn có thể ứng dụng với từng khả năng đầu tư khác nhau tùy thuộc vào sự chọn các hệ thống thiết bị

C MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Chữa trị ho khan, ho có đờm, kho lâu ngày chưa khỏi và có thể chữa đau họng, khàn tiếng

D GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU

- Tập trung nghiên cứu trị ho

- Nghiên cứu ở mức quy mô lớn (Trên nhiều đối tượng khác nhau )

E NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu tập trung vào các nội dung chính:

1) Nghiên cứu tìm hiểu nguyên liệu

2) Nghiên cứu thành phần của nguyên liệu với tác dụng cho điều trị ho 3) Nghiên cứu cách sơ chế bài thuốc

4) Nghiên cứu đánh giá bài thuốc: Sử dụng bài thuốc, sau đó đánh giá về chất lượng của của bài thuốc trên các đối tượng đã sử dụng, đánh giá về tác dụng của bài thuốc, đánh giá về hiệu quả khi sử dụng bài thuốc

Đề tài được thực hiện theo các bước ở hình 1

Xuất phát từ việc nghiên cứu trên nền tảng lý thuyết và thực tiễn, nội dung và đối tượng nghiên cứu được cụ thể hóa Với mỗi nội dung, phương pháp

và quá trình làm dự án Thông qua quá trình nghiên cứu thực nghiệm việc thiết

kế, lựa chọn các nguyên liệu của bài thuốc được thực hiện và thể hiện bằng các bản vẽ kỹ thuật, các thông số, đặc trưng của từng từng công đoạn nghiên cứu dự án

Từ bản vẽ thiết kế, quá trình chuẩn bị nguyên liệu, làm sản phẩm được thực hiện để tạo thành bài thuốc Bài thuốc được dung thử nghiệm, điều chỉnh và được hoàn thiện theo các yêu cầu về mục đích nghiên cứu Bài thuốc sau khi hoàn thiện được tiến hành sử dụng và ứng dụng đối với việc bảo về sức khỏe cho người tiêu dùng Các chỉ tiêu về trị ho, làm giảm cảm giác triệu chứng khàn

NỀN TẢNG LÝ THUYẾT VÀ

THỰC TIỄN

Nội dung và đối tượng

Nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu và thiết kế

Chuẩn bị nguyên liệu, làm sản phẩm

Thử nghiệm, đánh giá, hoàn thiện

SỬ DỤNG

Hình 1 Tiến trình nghiên cứu

tiếng đặc biệt là chữa ho han và ho có đờm và ngắt ngay con ho lâu ngày Khi sử dụng thử được theo dõi và đánh giá dựa vào khảo sát và lấy ý kiến của người tiêu dùng Từ những kết quả đánh giá, bài thuốc tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh và hoàn thiện trước khi được đưa đi sử dụng Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản, đó là:

(1) Phương pháp xác định tỷ lệ người bị ho

Sử dụng phương pháp nghiên cứu để xác định số người bị ho Trên cơ sở thu thập thông tin trên từng hộ gia đính đại địa phương, các tài liệu liên quan đến vấn đề về bệnh ho và các bệnh liên quan để chuẩn bị các nguyên liệu

(2) Phương pháp xác định tỷ lệ khối lượng các nguyên liệu

Tỷ lệ khối lượng các nguyên liệu được xác định dựa vào đặc điểm cấu tạo của đường hô hấp Nghiên cứu này được sử dụng thử để điều chế bài thuốc với quy mô nhỏ đối với một hộ gia đinh Vì vậy, tùy thuộc vào khả năng sử dụng phù hợp với các tình trạng bệnh và độ tuổi khac nhau để lựa chọn nguyên liệu tốt nhất

(3) Phương pháp xác định hiệu quả của bài thuốc:

Hiệu quả của bài thuốc được xác định bằng theo dõi và lấy ý kiến của người sử dụng Vì vậy, trong nghiên cứu

này, hiệu quả của bài thuốc được kiểm

chứng bằng ý kiến của người sử dụng và

kết quả sử dụng sau hai đến ba lần sử

dụng của người sử dụng trên nhiều đối

tượng khác nhau

(4) Phương pháp nghiên cứu, tìm

hiểu thông tin

Để thực hiện quá trình điều chế

thuốc, chuổn bị nguyên liệu, cần phải tìm

hiểu nghiên cứu hoạt chất của các nguyên liệu Từ các kiến thức nghiên cứu được các nguyên liệu sẽ được lựa chọn cho bài thuốc Nguyên liệu được nghiên cứu:

1) Nghiên cứu tìm hiểu nguyên liệu - Nghiên cứu thành phần của nguyên

liệu với tác dụng cho điều trị ho.

+ Quả Chanh đào: Chanh đào là một giống chanh có nguồn gốc xuất các tỉnh

phía Bắc và Đà Lạt được thu hoạch vào khoảng thời gian tháng 8, 9 hàng năm Chanh đào có lớp vỏ rất mỏng, màu vàng đẹp mắt chứa nhiều tinh dầu, phần ruột màu hồng đào bắt mắt và rất thơm Giống như các loại chanh khác, chanh

đào giàu vitamin C, axit ascorbic giúp

kháng viêm, thường được dùng điều trị

hen suyễn, các bệnh liên quan đến hô hấp

như cảm lạnh, cảm cúm, long đờm hạn chế

vi khuẩn gây hại

+ Mật ong: Mật ong là một chất lỏng ngọt

ngào được tạo ra bởi những con ong sử

dụng mật hoa từ hoa Mật ong chứa thành

phần chủ yếu là đường, cũng như hỗn hợp

các axit amin, vitamin, khoáng chất, sắt, kẽm và chất chống oxy hóa Nó thường được sử dụng như một chất làm ngọt trong

thực phẩm cũng như sử dụng như một loại

thuốc

+ Củ tỏi: Tỏi rất giàu chất dinh dưỡng.

Theo nghiên cứu, trong 100g tỏi có chứa

6,36g protein, 33g carbohydrates, 150g calo

và các dưỡng chất như vitamin nhóm B (B1,

B2, B3, B6), sắt, canxi, kali, mangan,

magie, photpho,

Thành phần công hiệu chính trong tỏi là hợp

chất hữu cơ sulfur và glycosides Ngoài ra, trong tỏi còn có hàm lượng cao germanium và selen Đặc biệt, hàm lượng germanium trong tỏi cao hơn so với các dược liệu như nhân sâm, trà xanh, trà đỏ,

+ Cây quýt: Theo Đông y, cây quýt tính ấm, có tác dụng chữa ho do phong

hàn, các bệnh đường tiêu hoá (đầy tức vùng thượng vị, đau dạ dày, nôn mửa, chán ăn), đau bụng hoặc sa dạ con sau sinh Các bộ phận khác của cây quất như lá, rễ, hạt cũng được dùng làm thuốc Lá

quất vị cay đắng, tính lạnh, có tác dụng thư

can (điều hoà, cải thiện chức năng gan), khai

vị khí (kích thích tiêu hoá), thông phế khí,

chống nôn, nấc, tiêu hạch

+ Hoa đu đủ đực: Hoa có màu trắng, đài nhỏ, nhuỵ vàng và có 5 cánh Cuống

hoa dài và thường mọc thành chùm, có mùi thơm Trong các bộ phận có thể làm thuốc được bao gồm: quả, hoa, lá và cành thì hoa đu đủ đực được dùng phổ biến hơn cả Thành phần dinh dưỡng của hoa đu đủ đực bao gồm: Axit gallic, beta carotene, canxi, đạm, carbohydrate,

phenol, phosphorus, vitamin

A, vitamin B1, vitamin C, vitamin

E và tannin Hoa đu đủ đực có tác

dụng chống oxy hóa, ngăn ngừa

cholesterol: Trong hoa đu đủ đực

có chứa vitamin A, vitamin C,

vitamin E và folate (vitamin B9) có

đặc tính chống oxy hóa, ngăn

ngừa cholesterol và quá trình oxy

hoá Ngoài ra, các hoạt chất chống

oxy hoá trong hoa đu đủ như beta carotene, phenol, axit gallic góp phần hạn chế

sự phát triển của các tế bào ung thư trong cơ thể người bệnh Beta carotene trong hoa còn có công dụng bổ máu, thông mạch giúp điều hoà tim mạch và góp phần giữ sức khỏe trái tim

+ Củ gừng: Theo y học hiện đại phát hiện thêm nhiều tác dụng quý của gừng

trong việc ngăn ngừa một số bệnh Trong củ gừng vàng có trên 400 chất khác nhau, bao gồm tinh dầu, chất béo, các vitamin B1, B2, B6, C và nhiều chất khoáng như kali, canxi, sắt, kẽm…Trong Y học hiện đại, gừng mang trong mình một lượng lớn tinh dầu Bên trong tinh dầu chứa những hoạt chất có lợi mang tên: Phellandrene, borneol, zingiberol,

chavicol, capsaicin, nonanal, citral,

zingiberene, methyheptenone… Những

hoạt chất này có tác dụng điều trị ho, cảm

lạnh, tăng cường tuần hoàn tiết dịch, chống

buồn nôn và nôn ói Ngoài ra những hoạt

chất này còn có tác dụng tăng cường sức đề

kháng, cải thiện hệ miễn dịch, giúp người

bệnh mau chóng khỏe mạnh Đồng thời

giúp người bệnh giảm đau rát họng, giảm

ngứa họng và một số vấn đề khác liên quan đến bệnh ho và bệnh viêm họng

+ Cây rau hẹ: Cây rau hẹ có chiều cao

khoảng 20 - 40cm, có mùi thơm rất đặc

trưng Cây lá hẹ rất dễ trồng và ít phải

chăm sóc Bạn chỉ cần gieo hoặc trồng

bằng cây con một lần, là đã có thể thu

hoạch nhiều lứa, nhiều năm Cây lá hẹ

phát triển tốt quanh năm, vừa có thể dùng

làm rau ăn, vừa có thể dùng làm thuốc

chữa bệnh những khi cần thiết

Ngoài ra, trong lá hẹ còn có các chất

allicin ( tương tự như trong tỏi ), adorin, sulfit,…đây là những chất có hoạt tính

ức chế vi khuẩn mạnh mẽ, công dụng tương tự như một loại kháng sinh tự nhiên, do vậy dùng để điều trị trong các trường hợp hen suyễn, ho có đờm, ho

do nhiễm khuẩn trong các bệnh viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi,…

+ Quả khế chua: Lượng axít hữu cơ được tìm thấy trong quả khế có tác dụng

tiêu đờm, giảm ho, khắc phục tình trạng đau rát và ngứa ngáy cổ họng Bên cạnh

đó các axít hữu cơ còn có tác dụng kháng viêm, chống khuẩn, đào thải độc tố và các tác nhân gây hại ra khỏi cơ thể Hơn thế bên trong quả khế còn chứa một số khoáng chất quan trọng Đó là: Kẽm, Kali, Phốt pho, Sắt, Magiê Những khoáng chất này có tác dụng cải thiện sức khỏe cho người bệnh, giúp tăng cường hệ tiêu hóa và miễn dịch Nhờ đó, người bệnh không chỉ khắc phục tốt tình trạng ho mà còn phòng ngừa một số bệnh lý liên

quan đến đường hô hấp Không chỉ thịt

quả mà ngay cả vỏ quả cũng chứa chất

xơ Lượng chất xơ sẽ giúp người bệnh

cải thiện và thúc đẩy hệ tiêu hóa khỏe

mạnh Đồng thời ngăn ngừa sự hấp thụ

cholesterol lipoprotein (LDL), phòng

ngừa những tổn thương trong đường

ruột của bạn Lượng vitamin C trong

quả khế có khả năng sát khuẩn, chống

viêm, ức chế hoạt động và tiêu diệt các

tác nhân gây hại đang tồn tại bên trong

cổ họng Từ đó giúp người bệnh cắt

giảm cơn ho, điều trị bệnh viêm họng và một số bệnh về viêm nhiễm đường hô hấp khác Lượng vitamin C trong quả khế còn hoạt động mạnh mẽ như một chất chống oxy hóa tự nhiên Điều này giúp người bệnh kích thích và hỗ trợ hệ thống miễn dịch nhằm chống lại các gốc tự do – nguyên nhân gây viêm tế bào Ngoài

ra quả khế còn có mang một số tác dụng chữa bệnh khác Đó là: Sốt rét và ho do sốt rét, trẻ em bị kinh giản, kiết lỵ, cảm sốt, khát nước, giải độc tiêu viêm, vết thương chảy máu, ngộ độc rượu, khát nước…

+ Củ nghệ: Nghệ là loại gia vị phổ biến

của người Việt, được sử dụng trong nhiều

món ăn khác nhau Từ thời xa xưa, nghệ

đã là nguyên liệu quen thuộc trong các bài

thuốc chữa bệnh và làm đẹp Cả nghệ tươi

và bột nghệ đều có côngdụng kháng

khuẩn, kháng viêm, giúp giảm tình trạng

ho và chữa cảm hiệu quả.Theo nhiều nghiên cứu, thành phần chính bên trong nghệ là Curcumin có công dụng chống viêm, kháng khuẩn, chống oxy hóa, kháng Virus và là loại dược liệu tốt cho phổi Điều này khiến loại dược liệu này được sử dụng nhiều trong cả y học cổ truyền lẫn Tây y

+ Cây mùi tàu: Mùi tàu còn có tên gọi khác là mùi gai, ngò gai hoặc ngò tây, là

loại rau thơm góp phần tạo nên món ăn hấp dẫn và nhiều hương vị Bên cạnh đó, loại rau thơm này còn có công dụng chữa một số bệnh hiệu quả Các thành phần

có trong mùi tàu như protid, glucid, cellulose, calcium, phosphor, sắt, vitamin B1 và vitamin C… Theo Đông y mùi tàu có tác dụng kiện tỳ, sơ phong thanh nhiệt; hành khí tiêu thũng, chỉ thống; thông khí, giải nhiệt, giải độc; kích thích tiêu hóa, khử mùi hôi Mùi tàu có công dụng chữa một số chứng, bệnh như: Cảm cúm, ho có đờm, hôi miệng, lở loét miệng, kiết lỵ, đái dầm ở trẻ, trị mụn nhọt, viêm kết mạc, tăng cholesterol máu…

+ Cây rẻ quạt hay còn gọi là lưỡi đồng, xạ can, là thực vật thuộc họ Diên Vĩ có nguồn gốc từ Nhật Bản và Trung Quốc Rẻ quạt là loại thân thảo cao khoảng 0,5m với lá mảnh dẻ dài khoảng 30cm, rộng

khoảng 2cm xen lẫn nhanh thành mặt phẳng

và xòe ra như một chiếc quạt Hoa mọc

thường mọc theo cụm, bao hoa có 6 mảnh

màu cam, vàng xem với đốm đỏ Quả có

hình dáng giống với trứng chim sẻ, màu đen

bóng

Cây rẻ quạt và tác dụng hỗ trợ chữa viêm

họng tuyệt vời

Rẻ quạt là thực vật sống hoang dại nhiều ở

các vùng đồi núi trung du, ven suối, sườn núi,

ven sông Tại Việt Nam, rẻ quạt được tìm thấy nhiều tại Lào Cao, Hòa Bình, Lạng Sơn, Nghệ An, Cần Thơ, một số vùng núi tại Hà Nội,…

Hình dáng mảnh dẻ, hoa và quả đẹp nên rẻ quạt được nuôi trồng như một cây kiểng trong vườn Ngoài ra, rẻ quạt còn được y học cổ truyền nghiên cứu và ứng dụng làm thuốc hỗ trợ chữa bệnh Theo đông y, rẻ quạt mang tính hàn, vị đắng,

có tác dụng thanh nhiệt giải độc, chỉ khái hóa đàm, tán kết tiêu viêm, lợi tiêu hóa, có thể hỗ trợ chữa được nhiều bệnh về họng Thân và rễ có chứa thành phần

belamcandin, tectoridin, irisfloretin, shekanin có tác dụng hỗ trợ chữa viêm

vọng, ho đờm, đau nhức tai, đau amidan, rối loạn tiêu hóa và một số lợi ích

hỗ trợ chữa vết thương ngoài da

+ Lá húng chanh

Lá húng chanh còn được biết đến với tên

gọi là tần dày lá, rau thơm lùn, rau thơm

lông, dương tử tô Tên khoa học của lá

húng chanh là Plectranthus amboinicus

(Lour.) Spreng (Coleus amboinicus Lour.),

thuộc họ Lamieaceae

Húng chanh có dạng thân thảo, lá mọc dày

cứng, mép khía, đường gân chạy đối xứng

hai bên Toàn cây có lông nhỏ, có mùi

thơm gần giống chanh nên được gọi là

làm thuốc và làm cảnh, có thể thu hái

quanh năm và sử dụng ở dạng tươi là phần lớn

Theo đông y, húng chanh có mùi thơm, hơi chua, vị the cay, tính ấm Húng

viêm họng cấp tính, Ngoài ra, húng chanh còn có thể giải độc, thanh nhiệt, chữa vết côn trùng cắn và các bệnh về đường tiết niệu rất tốt

Khi nghiên cứu lá húng chanh, người ta tìm thấy trong húng có chứa tinh dầu có salicylat, thymol, carvacrol, eugenol,… có khả năng ức chế các vi khuẩn Không chỉ vậy, húng chanh còn tác dụng ức chế các trực khuẩn ecoli, liên cầu khuẩn, trực khuẩn bạch hầu, phế cầu khuẩn, vốn là các nguyên nhân gây ra bệnh về hô hấp

Trong y học hiện đại, nhiều sản phẩm chữa ho trị cảm đã sử dụng chiết xuất thành phần của lá húng chanh Đồng thời, húng chanh xuất hiện nhiều trong các mẹo dùng lá húng chanh trị viêm họng dân gian Người dùng có thể hoàn toàn

an tâm khi sử dụng Sức đề kháng, hệ miễn dịch của cơ thể cũng được cải thiện