NGỮ văn 10 CHƯƠNG TRÌNH mới chủ điểm 3 GIAO cảm với THIÊN NHIÊN tiết 28 thực hành tiếng việt

Tổ chức hoạt động * Giao nhiệm vụ học tập: Phát hiện, sửa lỗi trong các câu văn, chỉ ra nhưng lỗi dùng từ thường gặp và nêu cách sửa.. - HS thực hiện đầy đủ trình tự các bước của nhiệm v

Trang 1

Chủ điểm 3: GIAO CẢM VỚI THIÊN NHIÊN

Tiết 28: Thực hành tiếng Việt LỖI DÙNG TỪ VÀ CÁCH SỬA

I MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài này, học sinh có thể:

1 Mức độ/ yêu cầu cần đạt

- Lỗi dùng từ trong hoạt động viết và nói

- Cách sửa lỗi dùng từ

2 Năng lực

2.1 Năng lực đặc thù: Nhận biết được một số lỗi dùng từ trong nói và viết

2.2 Năng lực chung: Phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề,

năng lực hợp tác

3 Phẩm chất: Có thái độ nghiêm túc trong việc sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp.

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- Máy tính, máy chiếu/ ti vi, phiếu học tập, phấn/bút lông

- SGK, kế hoạch bài dạy

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A MỞ ĐẦU

1 Khởi động

a Mục tiêu: Xác định được lỗi dùng từ

b Sản phẩm: Câu trả lời của HS nhiệm vụ học tập cần thực hiện

c Tổ chức hoạt động:

* Giao nhiệm vụ học tập: Phát hiện và sửa lỗi.

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: 2 – 3 HS lên bảng.

* Báo cáo thảo luận: HS nhận xét và nêu cách sửa

* Giáo viên : kết luận nhận định

Trang 2

03

02

AI NHANH HƠN: Phát hiện và sửa lỗi trong các câu sau:

Nếu được, em xin cảm ơn ( trích: Đơn xin nghỉ học)

Không giặc quần áo ở đây.

Cô ơi, tiền quí lớp hết bao nhiêu để em măng xuống nồi cho cô.

GV dẫn dắt vào bài: Như chúng ta đã biết, tiếng Việt rất giàu và đẹp Khi sử dụng phải tuân theo những quy tắc nhất định: Quy tắc về chính tả, phát âm, dùng từ, đặt câu ….Tuy nhiên, thực tế sử dụng ta thường hay mắc phải một số lỗi trong đó có lỗi dùng từ Để giúp các em sử dụng đúng hơn trong quá trình giao tiếp, trong giờ học

hôm nay cô trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài Lỗi dùng từ và cách sửa.

2 Xác định nhiệm vụ học tập tiếng Việt

a Mục tiêu: Xác định nhiệm vụ học tập cần thực hiện trong bài học

b Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nhiệm vụ học tập cần thực hiện trong tiết học

* Giao nhiệm vụ học tập: Có mấy nội dung cần tìm hiểu? Hãy kể tên những nội dung

đó?

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS đọc thông tin trong phần Tri thức tiếng Việt (SGK/

tr 64) và phần Thực hành tiếng Việt (SGK/tr 1) để trả lời câu hỏi

* Báo cáo, thảo luận: Gọi học sinh trình bày

* GV kết luận, nhận định: GV chốt lại theo qua bảng chiếu

Lỗi dùng từ và cách sửa

Phân loại trong

lỗi dùng từ.

Sửa lỗi dùng từ;

Đặt câu với từ.

Với những từ ngữ gợi cảm xúc thể hiện niềm giao cảm với thiên nhiên

và con người.

Trang 3

B HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI VÀTHỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

I LÝ THUYẾT: Phân loại lỗi dùng từ

a Mục tiêu: - Phát hiện và sửa lỗi trong một số câu văn

- Nêu được một số lỗi dùng từ

b Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh về lỗi dùng từ.

c Tổ chức hoạt động

* Giao nhiệm vụ học tập: Phát hiện, sửa lỗi trong các câu văn, chỉ ra nhưng lỗi dùng từ

thường gặp và nêu cách sửa

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân.

* Báo cáo thảo luận: HS trả lời, HS khác bổ sung.

* Kết luận, nhận định: GV chữa và chốt qua bảng chiếu.

Phát hiện lỗi và sửa lỗi trong các câu sau:

1 Anh ấy giữ gìn cây bút của anh ấy như

báu vật.

2 Cô ấy rất thích ăn cơm lếp.

3 Khi ra pháp trường, anh ấy vẫn hiên

ngang đến phút chót lọt.

4 Chúng tôi rất quan tâm vấn đề ô nhiễm

môi trường.

5 “Truyện Kiều ”của ND đã nêu cao một

tư tưởng nhân đạo hết sức là cao đẹp.

(Trong một bài văn nghị luận)

- Lặp từ: anh ấy - mình

-Không đúng hình thức

ngữ âm: cơm lếp - cơm nếp

-Dùng từ không đúng

nghĩa: chót lọt - chót, cuối cùng

-Không phù hợp với khả năng liên kết: quan tâm vấn đề

- Thêm từ “ đến ” hoặc “ tới ” sau

từ quan tâm

- Không phù hợp với văn bản: hết sức là - Vô cùng

Một số lỗi dùng từ và cách sửa

Trang 4

STT Tên lỗi Cách sửa

ngữ bị lặp

2 Dùng từ không đúng

hình thức ngữ âm

Sửa lại từ đúng với hình thức ngữ âm

3 Dùng từ không đúng nghĩa Thay thế từ đúng nghĩa

4 Dùng từ không phù hợp

với khả năng kết hợp

Thêm, bớt, thay thế từ ngữ cho phù hợp

5 Dùng từ không phù hợp

với kiểu văn bản

Thay thế từ ngữ phù hợp

II THỰC HÀNH

1 Sửa lỗi dùng từ

a Mục tiêu - Nhận biết được lỗi dùng từ trong những ngữ cảnh cụ thể.

- Nêu được cách sửa chữa lỗi dùng từ trong những ngữ cảnh cụ thể

b Sản phẩm: Nội dung trả lời bài tập 1,2 trong SGK/tr.71.

* Giao nhiệm vụ học tập:

Bài tập 1/SGK/71: Học sinh làm việc theo nhóm bàn hoàn thành PHT số 1.

(Phần c học sinh về nhà làm)

Bài tập 2/SGK/71: HS cá nhân

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân

* Báo cáo, thảo luận:

Bài tập 1: HS đổi chéo kết quả PHT số 1 để đánh giá bài của bạn HS tả lời câu hỏi

Bài tập 2: Hai HS lên bảng trình bày sản phẩm HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).

* Kết luận, nhận định:

Trang 5

Bài 1: Tìm và sửa lỗi dùng từ trong các trường hợp sau:

a Thời cơ đã chín mùi nhưng họ lại

không biết nắm bắt.

b Nó không giấu giếm với ba mẹ chuyện

gì.

d Những bài hát bất tử ấy sẽ còn lại mãi

với thời gian.

đ Tôi rất thích bài “thơ duyên” của XD

vì bài “Thơ duyên” của XD rất hay.

e Tôi xin phiền Ban giám hiệu xem xét

và giải quyết vấn đề này giúp tôi (Trích

Đơn đề nghị)

Không đúng hình thức ngữ âm: Chín mùi

Không phù hợp với khả năng liên kết: với

Dùng từ không đúng nghĩa: bất tử

Lặp từ :“thơ duyên” của Xuân Diệu

Không phù hợp với kiểu văn bản: Tôi xin phiền

chín muồi

Bỏ từ “với”

Bỏ từ “bất tử”

bài thơ này, hoặc

tác phẩm này

Kính mong

Bài tập 2/ sgk- 71 Lựa chọn từ ngữ tương ứng ở cột A với nghĩa của từ cột B

C HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

2 Đặt câu với từ:

Bài tập 3/ SGK/tr.71

a Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức về lỗi dùng từ đã học để giải quyết tình huống

ngôn ngữ cụ thể

b Sản phẩm: PHT có câu trả lời phần a nội dung bài tập 3/ sgk.tr 71 Phần b, c (học

sinh về nhà làm).

c Tổ chức hoạt động

Trang 6

* Giao nhiệm vụ học tập: Đọc và giải thích nghĩa của từ trong phần a của bài tập 3 và

đặt câu có chứa từ đó

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân – đặt câu với các từ (phần a)

* Báo cáo, thảo luận: HS trao đổi, đánh giá sản phẩm của bạn qua PHT số 2 Học sinh

trình bày kết quả, HS khác nhận xét và bổ sung

* Kết luận nhận định: GV chữa, nhận xét sản phẩm của HS

Bài tập 3: Đặt câu với từ

làm bộ

-làm dáng

làm cao

Làm ra vẻ khác người bằng dáng

điệu, cử chỉ, thái độ không được tự

nhiên;Làm ra vẻ như là

-Vừa mới được khen đãlàm bộ

- Cô ấy làm bộnhư không quen biết tôi

Làm cho hình thức bên ngoài trở

nên đẹp hơn (bằng trang điểm, chải

chuốt hay điệu bộ)

- Nó càng lớn càng thíchlàm dáng

- Cô ấy buộc tóc kiểulàm dáng

Làm ra vẻ có giá trị cao, không cần

đến

- Bộ bàn ghế được giá thế mà cô ấy còn làm caokhông bán

- Ông ấy làm cao mãi mới nhận lời.

.

III VIẾT NGẮN

a Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức về lỗi dùng từ để tạo lập văn bản, trong một

tình huống giao tiếp cụ thể

b Sản phẩm: Đoạn văn có sử dụng từ ngữ phù hợp với chủ đề : Niềm giao cảm giữa

thiên nhiên và con người.

* Giao nhiệm vụ học tập: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) thể hiện niềm giao cảm giữa

thiên nhiên và con người

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

- Đúng hình thức của một đoạn văn

- Dung lượng đoạn văn (200 chữ) – khoảng 15 đến 20 dòng.

Gợi ý nội dung

+ Niềm giao cảm giữa thiên nhiên và con người là gì?

Trang 7

+ Nêu những biểu hiện của niềm giao cảm giữa thiên nhiên và con người trong cuộc sống

+ Ý nghĩa và bài học rút ra cho bản thân

- Sử dụng từ ngữ bộc lộ cảm xúc thể hiện niềm giao cảm giữa TN và con người

- Viết đoạn văn -> đọc lại -> chỉnh sửa

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS chuẩn bị trước đoạn văn theo hướng dẫn của GV ở

nhà

* Báo cáo thảo luận: GV chọn 1 đến 2 bài của HS trình bày kết quả trước lớp HS khác

lắng nghe và xác định lỗi dùng từ, nhận xét, góp ý, nêu cách sửa chữa

* Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá qua các tiêu chí

đạt

Mở đoạn Dẫn dắt, nêu định hướng của đoạn văn.

Thân đoạn Niềm giao cảm giữa thiên nhiên và con người là gì?

Những biểu hiện của niềm giao cảm giữa thiên nhiên và con người trong cuộc sống

Kết đoạn Nêu khái quát ý nghĩa của niềm giao cảm giữa thiên nhiên và con

người Bài học rút ra cho bản thân.

Kĩ năng

trình bày,

diễn đạt

Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng khoảng 200 chữ.

Sử dụng các từ ngữ gợi cảm khi diễn đạt (từ láy, tính từ, từ tượng thanh, từ tượng hình,…)

Đoạn văn đảm bảo tính liên kết, mạch lạc.

Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ ngữ, ngữ pháp.

* Khái quát nội dung bài học

a Mục tiêu: Rút ra được những lưu ý khi sử dụng từ ngữ.

b Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những lưu ý khi dùng từ.

* Giao nhiệm vụ học tập: Khi dùng từ cần phải lưu ý điều gì?

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân

* Báo cáo, thảo luận: HS trả lời, HS khác nhận xét và bổ sung

* Kết luận, nhận định: GV nhận xét và khái quát lại

Trang 8

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

-Hoàn thiện các bài tập phần Thực hành tiếng Việt, viết ngắn

- Đọc lại các bài kiểm tra môn Ngữ văn, tìm và sửa các lỗi dùng từ trong các đoạn văn, bài văn đã viết

- Chuẩn bị bài: Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một bài thơ

RUBRIC ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG SO SÁNH VĂN BẢN TRUYỆN

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG VÀ KỊCH BẢN CHUYỂN THỂ

Nội dung

đánh giá

Mức độ đánh giá

Quá trình

tham gia

hoạt động

- HS đọc VB đúng ngữ điệu và tâm trạng nhân vật và lắng nghe nghiêm túc

- HS đọc VB tương đối đúng ngữ điệu

và tâm trạng nhân vật và lắng nghe khá

- HS đọc VB chưa tốt và lắng nghe chưa nghiêm túc.-

HS chưa thực hiện

Trang 9

- HS thực hiện đầy đủ trình tự các bước của nhiệm vụ

- HS có thái độ tích cực thảo luận, hòa nhã, tôn trọng bạn cùng nhóm

nghiêm túc

- HS thực hiện đầy

đủ trình tự các bước của nhiệm vụ

- HS có thái độ tôn trọng bạn cùng nhóm

đầy đủ trình tự các bước của nhiệm vụ

- HS thiếu hợp tác/ chưa tôn trọng bạn cùng nhóm

Sản phẩm

PHT số 4

HS hoàn thành đầy đủ, đúng khoảng 80%

HS hoàn thành, đúng khoảng 60%

HS chưa hoàn thành đầy đủ phiếu, trả lời đúng dưới 50%

BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM VIẾT LẠI MÀN KẾT KHÁC (NHIỆM

VỤ 4)

Kịch bản có đầy đủ nhân vật nhân vật (Vũ Nương, Trương

Sinh, Phan Lang)

Kịch bản có chỉ dẫn sân khấu

Kịch bản có lời thoại các nhân vật, ngôn ngữ kịch phù hợp

Kịch bản có bám sát văn bản truyện

Nội dung

đánh giá

Quá trình

tham gia

hoạt động

và tâm trạng nhân vật và lắng nghe khá nghiêm túc

HS chưa thực hiện đầy đủ trình tự các bước của nhiệm vụ

Sản phẩm

PHT số 4

VỤ 4)

Trang 10

Sinh, Phan Lang)

Nội dung

đánh giá

Quá trình

tham gia

hoạt động

và tâm trạng nhân vật và lắng nghe khá nghiêm túc

HS chưa thực hiện đầy đủ trình tự các bước của nhiệm vụ

Sản phẩm

PHT số 4

VỤ 4)

Sinh, Phan Lang)

Nội dung

đánh giá

Quá trình

tham gia

hoạt động

và tâm trạng nhân vật và lắng nghe khá

HS chưa thực hiện

Trang 11

nghiêm túc

đầy đủ trình tự các bước của nhiệm vụ

Sản phẩm

PHT số 4

VỤ 4)

Sinh, Phan Lang)

Tiêu đề	Ngữ Văn 10 Chủ Điểm 3 Giao Cảm Với Thiên Nhiên Tiết 28 Thực Hành Tiếng Việt
Người hướng dẫn	P. P. Nguyễn Thị Lan
Trường học	Trường Trung học Phổ Thông Nguyễn Trãi
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài giảng giáo dục
Năm xuất bản	2023
Thành phố	TP. Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	869,81 KB