7әQJ VҧQ SKҭP trong QѭӟF GDP Gross domestic product ³7ͭQJ V̻Q SḰP trong Q́ͳF GDP là giá WUӏ WKӏ WUѭӡQJ FӫD WҩW Fҧ các hàng hóa và GӏFK Yө FXӕL cùng ÿѭӧF VҧQ [XҩW ra trong PӝW QѭӟF tr
Trang 2C+ѬѪ1* II:
Ĉ2/ѬӠ1*&È&%,ӂ16Ӕ.,1+7ӂ9Ƭ0Ð
Trang 3ĈO /ѬӠ1* THU 1+Ұ3 &Ӫ$ 0Ӝ7 48Ӕ& GIA
| Kinh WӃ KӑF Yƭ mô WUҧ OӡL các câu KӓL:
- 7ҥL sao thu QKұS TB FӫD PӝW Vӕ QѭӟF UҩW cao trong khi các QѭӟF khác OҥL WKҩS?
- 7ҥL sao PӭF giá WăQJ nhanh trong PӝW Vӕ WKӡL NǤ và
әQ ÿӏQK trong các WKӡL NǤ khác?
- 7ҥL sao VҧQ [XҩW và YLӋF làm Pӣ UӝQJ trong PӝW Vӕ QăP và thu KҽS trong các QăP khác?
Trang 4THU 1+Ұ3 VÀ CHI TIÊU &Ӫ$ 0Ӝ7 1ӄ1 KINH 7ӂ
| ĈӇ ÿiQK giá KRҥW ÿӝQJ FӫD QӅQ kinh WӃ có KLӋX TXҧ hay không, FҫQ nhìn vào WәQJ thu QKұS mà QJѭӡL dân WҥR ra trong QӅQ kinh WӃ
Trang 5C+ѬѪ1* II: Ĉ2 /ѬӠ1* CÁC %,ӂ1 6Ӕ KINH 7ӂ 9Ƭ MÔ
I. 7әQJ VҧQ SKҭP trong QѭӟF (GDP) Gross
domestic product
³7ͭQJ V̻Q SḰP trong Q́ͳF (GDP) là giá WUӏ WKӏ
WUѭӡQJ FӫD WҩW Fҧ các hàng hóa và GӏFK Yө FXӕL cùng ÿѭӧF VҧQ [XҩW ra trong PӝW QѭӟF trong PӝW WKӡL NǤ QKҩW ÿӏQK.´
Trang 6KHÁI 1,ӊ0 GDP
| ³Giá WUͣ WKͣ WÚ͵QJ´: PӑL hàng hóa và GӏFK Yө WҥR ra trong
QӅQ kinh WӃ ÿӅX ÿѭӧF quy YӅ giá WUӏ tính EҵQJ WLӅQ hay tính theo giá Fҧ FӫD hàng hóa ÿѭӧF QJѭӡL mua và QJѭӡL bán FKҩS QKұQ trên WKӏ WUѭӡQJ
| ³7̽W F̻ các hàng hóa và GͣFK Yͽ´: GDP ÿR OѭӡQJ PӑL
VҧQ SKҭP ÿѭӧF VҧQ [XҩW ra trong QӅQ kinh WӃ và ÿѭӧF bán KӧS pháp trên WKӏ WUѭӡQJ,
9 Bao JӗP: VҧQ SKҭP KӳX hình QKѭ TXҫQ áo, giày dép« + các VҧQ SKҭP GӏFK Yө QKѭ du OӏFK, phim ҧQK, giáo GөF,
y WӃ«
9 Notes: GDP không tính WӟL giá WUӏ FӫD các VҧQ SKҭP Wӵ VҧQ Wӵ tiêu trong Kӝ gia ÿuQK + VҧQ SKҭP OѭX thông EҩW
Trang 7KHÁI 1,ӊ0 GDP
| ³&XͩL cùng´:
Hàng hóa FXͩL cùng là QKӳQJ VҧQ SKҭP FXӕL cùng
FӫD quá trình VҧQ [XҩW, ÿѭӧF bán cho QJѭӡL Vӱ GөQJ FXӕL cùng và chúng ÿѭӧF QJѭӡL mua Vӱ GөQJ GѭӟL GҥQJ VҧQ SKҭP hoàn FKӍQK VD: áo
Hàng hóa trung gian là QKӳQJ hàng hóa QKѭ YұW OLӋX
và các Eӝ SKұQ ÿѭӧF dùng trong quá trình VҧQ [XҩW
ra QKӳQJ hàng hóa khác VD: YҧL
9LӋF FKӍ tính hàng hóa và GӏFK Yө FXӕL cùng tránh ÿѭӧF YLӋF tính QKLӅX OҫQ giá WUӏ FӫD các KRҥW ÿӝQJ VҧQ [XҩW trung gian
Trang 8
KHÁI 1,ӊ0 GDP
| ³Hàng hóa và GͣFK Yͽ´ : GDP tính Fҧ hàng hóa KӳX
hình QKѭ OѭѫQJ WKӵF WKӵF SKҭP, máy móc WKLӃW Eӏ« WӟL các VҧQ SKҭP GӏFK Yө vô hình QKѭ GӏFK Yө
Wѭ YҩQ OXұW FӫD OXұW Vѭ, GӏFK Yө khám FKӳD EӋQK«
| ³Ĉ́ͻF V̻Q [X̽W ra´ QJKƭD là chúng ta FKӍ tính giá WUӏ
VҧQ [XҩW KLӋQ WҥL, GDP không bao JͫP hàng hóa ÿm
qua V΅ GͽQJ
Trang 11THU 1+Ұ3, CHI TIÊU VÀ /8Ӗ1* CHU &+8<ӆ1
| Xem xét QӅQ KT GѭӟL góc ÿӝ WәQJ WKӇ, WәQJ thu QKұS luôn EҵQJ WәQJ chi tiêu vì:
- 0ӑL giao GӏFK ÿӅX có QJѭӡL bán và QJѭӡL mua
- Chi tiêu FӫD QJѭӡL mua chính là thu QKұS FӫD QJѭӡL bán
Trang 12THU 1+Ұ3, CHI TIÊU VÀ /8Ӗ1* CHU &+8<ӆ1
| Xét hai WKӏ WUѭӡQJ trong QӅQ KT JLҧQ ÿѫQ: TT hàng hóa và GӏFK Yө, TT nhân Wӕ VҧQ [XҩW
Trang 13THU 1+Ұ3, CHI TIÊU VÀ /8Ӗ1* CHU &+8<ӆ1
Trang 14THU 1+Ұ3, CHI TIÊU VÀ /8Ӗ1* CHU &+8<ӆ1
Trang 16P+ѬѪ1* PHÁP CHI TIÊU
| Thành SK̿Q FͿD GDP:
9 Tiêu dùng FӫD +*Ĉ&± Consumption)
9 ĈҫX Wѭ Wѭ nhân (I ± Gross Private Domestic Investment)
9 Chi tiêu FӫD chính SKӫ (G ± Government
Expenditure)
9 ;XҩW NKҭX ròng (NX ± Net Export)
GDP ÿѭӧF ký KLӋX là Y, ta có:
Y = C + I + G + NX
Trang 20P+ѬѪ1* PHÁP CHI TIÊU
Trang 23P+ѬѪ1* PHÁP THU 1+Ұ3
| 6ӱ GөQJ thông tin trên TT nhân Wӕ sx
| GDP = WәQJ thu QKұS +*Ĉ thu ÿѭӧF Wӯ YLӋF cung FҩS cho DN các \ӃX Wӕ ÿҫX vào sx QKѭ: lao ÿӝQJ, YӕQ, ÿҩW ÿDL và các tài VҧQ ÿҫX vào cho thuê khác = WәQJ chi tiêu FӫD DN cho các nhân Wӕ sx
Trang 24P+ѬѪ1* PHÁP THU 1+Ұ3
| GDP = W + R + i + Te + Pr + Dep
9 W (wage): /ѭѫQJ
9 R (rental income): Thu QKұS Wӯ cho thuê TS
9 i (net interest): 7LӅQ lãi ròng
9 Te (WKXӃ gián thu ròng):
Te = Ti ± 7Uӧ FҩS Ti: indirect tax VD: WKXӃ VAT, WKXӃ tiêu WKө ÿһF ELӋW, WKXӃ xnk
7Uӧ FҩS (Subsidy) VD: WUӧ giá trong nông QJKLӋS, xe EXV«
Trang 25P+ѬѪ1* PHÁP THU 1+Ұ3
| PR (Profit): là toàn Eӝ OӧL QKXұQ doanh QJKLӋS NLӃP
ÿѭӧF /ӧL QKXұQ này PӝW SKҫQ ÿѭӧF WUҧ cho các Kӝ gia ÿuQK GѭӟL GҥQJ Fә WӭF, PӝW SKҫQ doanh QJKLӋS JLӳ OҥL ÿӇ WLӃS WөF ÿҫX Wѭ
| Dep: K̽X hao (Depreciation)
Trang 26P+ѬѪ1* PHÁP 6Ҧ1 ;8Ҩ7 (PP GIÁ 75ӎ GIA 7Ă1*)
VAi: GTGT WҥR ra EӣL ngành i
VA (value added) = giá WUӏ WәQJ VҧQ OѭӧQJ FӫD doanh QJKLӋS WUӯ ÿL giá WUӏ FӫD WҩW Fҧ các hàng hóa trung gian mua Wӯ doanh QJKLӋS khác
*'3 VAi (i=1,2,3, ,n)
Trang 283 CÁC &+ӌ TIÊU Ĉ2 /ѬӠ1* KHÁC 9ӄ THU 1+Ұ3
48Ӕ& DÂN
product-NNP)
NNP = GNP ± Dep
WUӯ WKXӃ gián thu ròng
NI = NNP ± Te
thu QKұS mà các Kӝ gia ÿuQK QKұQ ÿѭӧF Wӯ các doanh QJKLӋS Wӯ YLӋF cung FҩS các GӏFK Yө và Wӯ các FKѭѫQJ trình WUӧ FҩS FӫD chính SKӫ YӅ phúc OӧL và EҧR KLӇP xã KӝL
thu QKұS WUӯ WKXӃ thu QKұS cá nhân và các NKRҧQ ngoài
Trang 30GDP DANH 1*+Ƭ$, GDP 7+Ӵ& 7ӂ VÀ
&+ӌ 6Ӕ Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ GDP
| 7KӵF WӃ cho WKҩ\ GDPn WKѭӡQJ WăQJ Wӯ QăP này qua QăP khác 1ӃX FKӍ quan sát GDPn, ta VӁ không WKӇ NӃW OXұQ GDP WăQJ là do VҧQ OѭӧQJ hay PӭF giá WăQJ
Trang 31GDP DANH 1*+Ƭ$, GDP 7+Ӵ& 7ӂ VÀ
&+ӌ 6Ӕ Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ GDP
| GDP WKΉF W͗ là giá WUӏ VҧQ OѭӧQJ hàng hóa và GӏFK
Yө tính theo PӭF giá trong QăP Fѫ Vӣ (PӭF giá Fӕ ÿӏQK) Nó EҵQJ WәQJ OѭӧQJ hàng hóa và GӏFK Yө VҧQ [XҩW ra trong PӝW QăP nhân YӟL giá hàng hóa và GӏFK Yө ҩ\ trong QăP Fѫ Vӣ (QăP JӕF)
Trang 32GDP DANH 1*+Ƭ$, GDP 7+Ӵ& 7ӂ VÀ
&+ӌ 6Ӕ Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ GDP
| Nhìn vào Vӵ ELӃQ ÿӝQJ FӫD GDP WKӵF WӃ, ta có WKӇ ELӃW ÿѭӧF VҧQ OѭӧQJ hàng hóa và GӏFK Yө thay ÿәL QKѭ WKӃ nào theo WKӡL gian vì VҧQ OѭӧQJ trong PӛL QăP cùng ÿѭӧF tính theo giá Fӕ ÿӏQK FӫD QăP Fѫ
Vӣ
=> GDPr dùng ÿӇ ÿR OѭӡQJ WăQJ WUѭӣQJ KT
Trang 33GDP u100
Trang 34GDP DANH 1*+Ƭ$, GDP 7+Ӵ& 7ӂ VÀ
&+ӌ 6Ӕ Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ GDP
| ?FK͡ Vͩ ÿL͙X FK͡QK GDP FK͡ SK̻Q ánh giá F̻ FK không SK̻Q ánh V̻Q ÓͻQJ:
9 Xét WUѭӡQJ KӧS 1: q WăQJ, p không ÿәL => GDPn và GDPr ÿӅX WăQJ YӟL Wӹ OӋ QKѭ nhau => FKӍ Vӕ ÿLӅX FKӍQK GDP không ÿәL
9 Xét WUѭӡQJ KӧS 2: q không ÿәL, p WăQJ => GDPn WăQJ, GDPr không ÿәL => FKӍ Vӕ ÿLӅX FKӍQK GDP WăQJ
Trang 39GDP DANH 1*+Ƭ$, GDP 7+Ӵ& 7ӂ VÀ
&+ӌ 6Ӕ Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ GDP
/ҥP phát QăP 2012 = (124 ± 100)/100 = 24%
/ҥP phát QăP 2013 = (148 ± 124)/124 = 19.35%
Trang 41*'39¬3+Ò&/Ӧ,.,1+7ӂ
| M͡t s͙ y͇u t͙ thu͡c v͉ phúc lͫi kinh t͇ nh˱ng không ā˱ͫc ph̫n ánh trong GDP:
9 Sӵ cҧi thiӋn chҩt lѭӧng hàng hóa và dӏch vө
9 Kinh tӃ phө gia āuQK
Trang 42| http://www.bbc.co.uk/vietnamese/multimedia/2014/01/140103_gdp_80_years_analysis.shtml
Trang 43GDP BÌNH QUÂN TRÊN ĈҪ8 1*ѬӠ, &Ӫ$
0Ӝ7 6Ӕ 48Ӕ& GIA 2012
Trang 44SӴ CHÊNH /ӊ&+ GDP TRÊN 7+ӂ *,Ӟ, VÀ
&+Ҩ7 /ѬӦ1* &8Ӝ& 6Ӕ1*
Trang 45ĈO /ѬӠ1* &+ӌ 6Ӕ GIÁ TIÊU DÙNG
CONSUMER PRICE INDEX - CPI
Trang 46CPI
&K͡ Vͩ giá tiêu dùng (Consumer Price Index-CPI)
ÿR OѭӡQJ PӭF giá trung bình FӫD JLӓ hàng hóa và GӏFK Yө mà PӝW QJѭӡL tiêu dùng ÿLӇQ hình mua
CPI hàng tháng ÿѭӧF tính toán EӣL 7әQJ FөF 7KӕQJ
kê
Trang 47G,Ӓ HÀNG HÓA TÍNH CPI &Ӫ$ V,ӊ7 NAM
Trang 48QăP: CP t =
2010: 3 x 10kg JҥR + 15 x 5kg cá = 105 2011: 4 x 10kg JҥR + 17 x 5kg cá = 125 2012: 5 x 10kg JҥR + 22 x 5kg cá = 160
B4: Tính FK͡ Vͩ giá tiêu dùng cho các
QăP
2010: = (105/105) X 100 = 100 2011: = (125/105) X 100 = 119 2012: = (160/105) X 100 = 152.4
B5: Tính Wӹ OӋ OҥP phát 7ӹOӋ OҥP phát QăP 2011:
Trang 511+Ӳ1*9Ҩ1Ĉӄ PHÁT SINH .+,Ĉ2/ѬӠ1*&+,3+Ë6,1++2Ҥ7
| CPI ÿѭӧF dùng ÿӇ tính toán Wӹ OӋ OҥP phát FӫD QӅQ kinh WӃ,
9 chính SKӫ Vӱ GөQJ CPI ÿӇ xác ÿӏQK KѭӟQJ ÿLӅX FKӍQK chi phí sinh KRҥW,
9 ngân hàng Vӱ GөQJ CPI ÿӇ ÿLӅX FKӍQK lãi VXҩW WLӅQ JӱL và WLӅQ cho vay
| 1KѭQJ CPI ÿ{L khi SKҧQ ánh sai OӋFK Wӹ OӋ OҥP phát
Trang 52N+Ӳ1* 9Ҩ1 Ĉӄ PHÁT SINH
KHI Ĉ2 /ѬӠ1* CHI PHÍ SINH +2Ҥ7
| Nguyên nhân sai O͟FK:
/͟FK thay WK͗:
9 CPI Vӱ GөQJ JLӓ hhdv Fӕ ÿӏQK nên không SKҧQ ánh ÿѭӧF Vӵ SKҧQ ӭQJ FӫD QJѭӡL tiêu dùng khi có Vӵ thay ÿәL FӫD giá WѭѫQJ ÿӕL
9 1JѭӡL tiêu dùng có xu KѭӟQJ FKX\ӇQ sang sd hàng hóa
có giá Uҿ KѫQ
CPI có xu KѭӟQJ SKҧQ ánh OҥP phát cao KѫQ so YӟL WKӵF WӃ
Trang 53NGUYÊN NHÂN SAI /ӊ&+
Trang 54NGUYÊN NHÂN SAI /ӊ&+
| L͏ch do ch̭t l˱ͫng hh thay ā͝i:
CPI FKӍ SKҧQ ánh Vӵ thay ÿәL trong PӭF giá, QKѭQJ QӃX PӭF giá WăQJ ÿL kèm YӟL FKҩW OѭӧQJ VҧQ SKҭP WăQJ thì OҥP phát không cao QKѭ PӭF CPI tính
Trang 559 &KӍ Vӕ ÿLӅX FKӍQK GDP: ĈR OѭӡQJ Vӵ ELӃQ ÿӝQJ
giá FӫD WҩW Fҧ các hàng hóa và GӏFK Yө ÿѭӧF V̻Q
[X̽W ra trong Q́ͳF
9 CPI: Phán ánh ELӃQ ÿӝQJ giá FӫD PӑL hàng hóa
và GӏFK Yө mà QJ́͵L tiêu dùng mua
=> Có hàng hóa là Eӝ SKұQ FӫD GDP QKѭQJ OҥL không WKXӝF JLӓ hàng hóa ÿӇ tính CPI và QJѭӧF OҥL
Trang 57VҰ1 'Ө1* CPI TRONG 7+Ӵ& 7,ӈ1:
Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ CÁC %,ӂ1 6Ӕ KINH 7ӂ THEO /Ҥ0 PHÁT
| CPI dùng ÿӇ ÿLӅX FKӍQK ҧQK KѭӣQJ FӫD OҥP phát khi so sánh QKӳQJ con Vӕ tính EҵQJ WLӅQ ӣ các giai ÿRҥQ khác nhau
Trang 58N+Ӳ1* CON 6Ӕ Ӣ CÁC 7+Ӡ, Ĉ,ӆ0 KHÁC NHAU
Trang 59VҰ1 'Ө1* CPI TRONG 7+Ӵ& 7,ӈ1:
Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ CÁC %,ӂ1 6Ӕ KINH 7ӂ THEO /Ҥ0 PHÁT
| Tr˱ͫt giá:
9 Khi theo luұt āӏnh hay hӧp āӗng, giá trӏ tính bҵng
ā͛ng āѭӧc āLӅu chӍnh tӵ āӝng āӇ loҥi trӯ ҧnh hѭӣng
cӫa lҥm phát, ngѭӡi ta nói āy là tr˱ͫt giá
9 VD: tiӅn lѭѫng, trӧ cҩp xã hӝi«āѭӧc tính trѭӧt giá
theo lҥm phát FĆQ cӭ vào % thay āәi cӫa CPI
9 Trѭӧt giá có tác dөng āҧm bҧo cho mӭc sӕng cӫa ngѭӡi tiêu dùng āѭӧc әn āӏnh
Trang 60VҰ1 'Ө1* CPI TRONG 7+Ӵ& 7,ӈ1:
Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ CÁC %,ӂ1 6Ӕ KINH 7ӂ THEO /Ҥ0 PHÁT
| Lãi VX̽W WKΉF W͗ và lãi VX̽W danh QJKƭD
Lãi VX̽W chính là NKR̻Q thanh toán trong Ẃ˿QJ lai cho NKR̻Q WL͙Q ÿm FKX\͛Q giao trong quá NK
=> Nó luôn JҳQ YӟL YLӋF so sánh giá WUӏ FӫD WLӅQ WҥL các WKӡL ÿLӇP khác nhau
Trang 61VҰ1 'Ө1* CPI TRONG 7+Ӵ& 7,ӈ1:
Ĉ,ӄ8 &+ӌ1+ CÁC %,ӂ1 6Ӕ KINH 7ӂ THEO /Ҥ0 PHÁT
| Lãi VX̽W danh QJKƭD (i ± nominal interest rate): lãi VXҩW
ÿѭӧF công Eӕ EӣL các ngân hàng, SKҧQ ánh Vӵ thay ÿәL trong Vӕ OѭӧQJ WLӅQ
| Lãi VX̽W WKΉF W͗ (r ± real interest rate): SKҧQ ánh Vӵ
thay ÿәL trong VӭF mua FӫD ÿӗQJ WLӅQ Là lãi VXҩW danh QJKƭD ORҥL WUӯ ҧQK KѭӣQJ FӫD OҥP phát
Lãi VXҩW WKӵF WӃ = Lãi VXҩW danh QJKƭD ± 7ӹOӋ OҥP phát
Trang 63y %ӕ Pҽ EҥQ mua PӝW chai UѭӧX vang Pháp
y Hãng Honda Pӣ UӝQJ nhà máy FӫD mình