PHÂN TÍCH NGUYÊN LÝ VỀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀ SỰ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN CỦA HỌC VIÊN

Phát triển là gì? Quan điểm về phát triển trong quan niệm bện chứng và siêu hình Nguyên lý về sự phát triển của phép duy vật biện chứng Ý nghĩa phương pháp luận của nguyên lý về sự phát triển Vận dụng quan điểm phát triển trong hoạt động thực tiễn

KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN

TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC

PHÂN TÍCH NGUYÊN LÝ VỀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHÉP

BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀ SỰ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM PHÁT

TRIỂN TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN CỦA HỌC VIÊN

Đề tài:

NỘI DUNG

• Xây dựng quan điểm về

sự phát triển

• Rèn luyện tư duy

• Khả năng thực thi

• Khái niệm, tính chất, đặc điểm

•Rút ra sự đúng đắn trong quan điểm về phát triển của phép biện

chứng duy vật Phát triển là

gì? Quan điểm về phát triển trong quan niệm bện chứng và siêu hình

Nguyên lý

về sự phát triển của phép duy vật biện chứng

Ý nghĩa phương pháp luận của nguyên

lý về sự phát triển

Vận dụng quan điểm phát triển trong hoạt động thực tiễn

Phát triển là gì?

 Khái niệm về sự phát triển phụ thuộc vào quan điểm

 Có nhiều quan điểm về “phát triển”.

Quan điểm siêu hình

• Phát triển chỉ là sự tăng lên, giảm thuần túy về lượng

• Nếu có sự thay đổi nhất định về chất thì sự thay đổi ấy cũng chỉ diễn ra theo một vòng khép kín, chứ không có sự sinh thành ra cái mới

• Xem sự phát triển như là một quá trình tiến lên liên tục, không có bước quanh co, phức tạp

Quan điểm biện chứng

• ?

Nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Nguyên

lý 01

hóa lẫn nhau

Nguyên lý về sự phát triển

Nguyên

lý 02

Nguyên lý về sự phát triển của phép duy vật biện chứng

Khái niệm về phát triển:

 Quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn

 Nguồn gốc của sự phát triển là mâu thuẫn giữa các mặt đối lập bên trong sự vật, hiện tượng và giải quyết

mâu thuẫn đó là động lực của sự phát triển

 Phát triển vừa diễn ra dần dần, vừa nhảy vọt đi theo đường xoáy ốc

 Thể hiện tính quanh co, phức tạp, có thể có những bước thụt lùi tương đối trong sự phát triển

Tính chất:

Biến đổi về chất

 Tính khách quan

 Tính phổ biến

 Tính đa dạng

 Tính kế thừa

Nguyên lý về sự phát triển của phép duy vật biện chứng

Tính khách quan

 Biểu hiện trong nguồn gốc của sự vận động và phát triển Đó là quá trình bắt nguồn từ bản thân sự vật,

hiện tượng; là quá trình giải quyết mâu thuẫn trong sự vật, hiện tượng đó

 Không phụ thuộc vào con người

Quá trình phát triển của cây

Nguyên lý về sự phát triển của phép duy vật biện chứng

 Sự phát triển được thể hiện ở các quá trình phát triển diễn ra trong mọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy

 Trong tất cả mọi sự vật, hiện tượng và mọi quá trình, mọi giai đoạn phát triển của sự vật, hiện tượng đó

 Trong mỗi quá trình biến đổi đã có thể bao hàm khả năng dẫn đến sự ra đời của cái mới, phù hợp với

quy luật khách quan

Tính phổ biến

Ví dụ:  Người châu Âu chịu lạnh tốt hơn người Việt Nam.

 Mức sống của xã hội sau cao hơn xã hội trước.

 Nhận thức ngày càng đúng đắn và sâu sắc.

Nguyên lý về sự phát triển của phép duy vật biện chứng

 Phát triển là khuynh hướng chung của mọi sự vật, hiện tượng

 Mỗi sự vật, mỗi hiện tượng, mỗi lĩnh vực hiện thực lại có quá trình phát triển không hoàn toàn giống nhau

 Tồn tại ở những không gian và thời gian khác nhau sự vật, hiện tượng sẽ phát triển khác nhau

 Trong quá trình phát triển của mình, sự vật, hiện tượng còn chịu nhiều sự tác động của các sự vật, hiện tượng hay quá trình khác, của rất nhiều yếu tố và điều kiện lịch sử cụ thể

Tính đa dạng

Ví dụ:  Trẻ em ngày nay cao lớn hơn, khỏe mạnh hơn trẻ em ngày xưa.

 Cây sống ở bờ biển cao to hơn cây sống trong đất liền.

 Người chịu nhiều áp lực trưởng thành hơn.

Nguyên lý về sự phát triển của phép duy vật biện chứng

Tính kế thừa

 Sự vật, hiện tượng mới ra đời từ sự phủ định có tính kế thừa

 Sự vật, hiện tượng mới ra đời từ sự vật, hiện tượng cũ, vì vậy trong sự vật, hiện tượng mới còn giữ lại,

có chọn lọc và cải tạo những mặt còn thích hợp của sự vật, hiện tượng cũ, chuyển sang sự vật, hiện tượng mới, gạt bỏ những mặt tiêu đã lỗi thời, lạc hậu của sự vật, hiện tượng cũ cản trở sự phát triển

Ví dụ:  Tính kế thừa trong việc thay đổi chương trình học.

 Thế hệ đi sau tiến bộ hơn nhưng phải dựa trên nền tảng của thế hiện trước.

 “Đứng trên vai người khổng lồ”.

Ý nghĩa phương pháp luận của nguyên lý về sự phát triển

 Rút ra nguyên tắc phát triển trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn

 Nhận thức được rằng, muốn nắm được bản chất của sự vật, hiện tượng, nắm được khuynh hướng

phát triển của chúng thì phải xét sự vật trong sự phát triển, trong sự tự vận động, trong sự biến đổi của nó

 Xây dựng cho mình quan điểm về sự phát triển

Đặt sự vật, hiện tượng trong sự vận động, phát triển của nó để không chỉ nhận thức sự vật, hiện tượng ở trạng thái hiện tại, mà còn dự báo được khuynh hướng phát triển Cần chỉ ra nguồn gốc của sự phát triển là mâu thuẫn , và động lực của sự phát triển.

Thứ nhất

Nhận thức sự phát triển là quá trình trải qua nhiều giai đoạn , từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn

Mỗi giai đoạn phát triển có những đặc điểm, tính chất, hình thức khác nhau nên cần tìm ra những hình thức, phương pháp tác động phù hợp để hoặc, thúc đẩy, hoặc kìm hãm sự phát triển đó.

Thứ hai

Trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn phải nhạy cảm, sớm phát hiện và ủng hộ cái mới hợp quy luật, tạo điều kiện cho cái mới phát triển ; phải chống lại quan điểm bảo thủ, trì trệ, định kiến Trong quá trình thay thế cái cũ bằng cái mới phải biết kế thừa những yếu tố tích cực

đã đạt được từ cái cũ và phát triển sáng tạo chúng trong điều kiện mới

Thứ ba

Vận dụng quan điểm phát triển trong hoạt động thực tiễn

Dự báo khuynh hướng phát triển

Khung hướng phát triển của Vật liệu

 Bền, đẹp

 Chi phí thấp (dễ chế tạo, hiệu năng cao)

 Có xu hướng thu nhỏ ( vật liệu nano )

Vận dụng quan điểm phát triển trong hoạt động thực tiễn

Tạo điều kiện cho cái mới phát triển, chống quan điểm bảo thủ, trì trệ, định kiến

Hình thành trong tư duy và nhận thức của việc học

Cao học

 Sách vở

 Thầy cô

 Bạn bè

 Internet

 Thất bại

 Học mọi lúc

 Mọi nơi

 Từ mọi người

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Chính trị quốc gia, Hà Nội , 2005, V.I Lênin: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

[2] Bộ giáo dục và đào tạo, 2019, Giáo trình Triết học Mác – Lênin, nhà xuất bản chính trị quốc gia.