GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP 2 NGHỀ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP

1 SỞ LAO ĐỘNG TBXH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP 2 NGHỀ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số 285QĐ CĐN ngày 21 thán.giáo trình học tập, tài liệu cao đẳng đại học, luận văn tiến sỹ, thạc sỹ

SỞ LAO ĐỘNG TB&XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM

GIÁO TRÌNH

MÔ ĐUN: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP 2 NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP

TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG

Ban hành kèm theo Quyết định số: 285/QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017

của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề Hà Nam

Hà Nam, năm 2017

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Để đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho giảng viên và sinh viên nghề Kế toán doanh nghiệp trường Cao đẳng nghề Hà Nam Chúng tôi đã thực hiện biên soạn cuốn giáo trình Kế toán doanh nghiệp 2

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

LỜI GIỚI THIỆU

Hiện nay, trước sự hội nhập kinh tế thế giới và khu vực, sự đổi mới trong lĩnh vực quản l kinh tế nói chung và lĩnh vực kế toán nói riêng, để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá trong giai đoạn mới, Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam biên soạn giáo trình Kế toán doanh nghiệp 2 giảng dạy cho hệ Cao đẳng nhằm đáp ứng yêu cầu về tài liệu trong giảng dạy và học tập cho giáo viên và học sinh chuyên ngành kế toán Giáo trình Kế toán doanh nghiệp 2 không những là nguồn tài liệu quý báu phục vụ công tác giảng dạy, học tập của giáo viên

và học sinh trong Nhà trường, mà còn là tài liệu thiết thực đối với cán bộ tài chính - kế toán trong các lĩnh vực của nền kinh tế

Trong quá trình biên soạn chúng tôi đã nhận được nhiều kiến đóng góp của các thành viên trong Hội đồng khoa học Nhà trường, của các đồng nghiệp trong và ngoài trường Giáo trình Kế toán doanh nghiệp hoàn thành

là kết quả của quá trình lao động, nghiên cứu khoa học nghiêm túc của tập thể tác giả Mặc dù đã rất cố gắng để giáo trình đạt được sự hợp lý, khoa học và phù hợp với quy trình đào tạo cán bộ kế toán trong giai đoạn mới, song do sự phát triển không ngừng của nền kinh tế trong cơ chế thị trường nên giáo trình không tránh khỏi những khiếm khuyết nhất định Nhà trường và tác giả rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp chân thành của bạn đọc để giáo trình hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nam, ngày… tháng… năm 2017

Người biên soạn

TRẦN THỊ THU PHƯƠNG

MỤC LỤC

LỜI GIỚI THIỆU……….3

Bài 1: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm………6

1 Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm………….… 6

2 Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kê khai thường xuyên……… …….15

3 Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ……… ……….26

4 Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm ở các loại hình doanh nghiệp chủ yếu……… … ……27

Bài 2: Kế toán thành phẩm, hàng hóa, bán hàng và xác định KQKD…………30

1.Kế toán thành phẩm, hàng hoá ……… ……… …… 30

2 Kế toán bán hàng ……….……….…… 36

3 Kế toán doanh thu và chi phí hoạt động tài chính……… …… 40

4 Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp……… … 44

5 Kế toán chi phí khác và thu nhập khác……… ……….50

6 Kế toán chi phí thuế TNDN……… ……….51

7 Kế toán xác định kết quả kinh doanh ……… ……… …….55

Bài 3: Kế toán Nguồn vốn chủ sở hữu và Nợ phải trả………58

1.Kế toán nguồn vốn chủ sở hữu……….58

2 Kế toán các khoản nợ phải trả………93

Bài 4: Kế toán hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu……… ……124

1.Nhữngvấn đề chung về hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu……… 124

2.Kế toán nghiệp vụ xuất khẩu hàng hoá……… 131

3.Kế toán nghiệp vụ nhập khẩu………139

Bài 5: Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp……… 142

1 Khái niệm,tác dụng, yêu cầu báo cáo tài chính……….….142

2 Hệ thống báo cáo tài chính……….……… 144

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 195

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Kế toán doanh nghiệp 2

Mã số mô đun: MĐ 20

I Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:

- Vị trí: Mô đun kế toán doanh nghiệp 2 được học sau các mô đun kế toán doanh

nghiệp 1; là cơ sở để học mô đun thực hành trong doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp sản xuất, kế toán quản trị và thực tập tốt nghiệp

- Tính chất: Mô đun kế toán doanh nghiệp 2 là môn chuyên ngành bắt buộc Mô đun là một trong các mô đun chuyên ngành chính của nghề kế toán doanh nghiệp

- Ý nghĩa: Cung cấp cho người học những kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực

kế toán như: lập, xử lý và sử dụng chứng từ kế toán, ứng dụng các phần mềm kế toán…

II Mục tiêu mô đun:

+ Lập được chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán;

+ Sử dụng được chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp;

+ Ứng dụng được phần mền kế toán liên quan đến từng phần hành kế toán + Kiểm tra được công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp theo từng phần hành

+ Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nước ban hành

Bài 1: KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT

VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

Mã bài: 2001

Mục tiêu bài:

- Phân loại được chi phí sản xuất

- Trình bày được đối tượng và phương pháp xác định giá thành sản phẩm

- Lập và phân loại được chứng từ kế tna về tập hợp chi phí và giá thành sản phẩm

- Thực hiện được các nghiệp vụ kế toán chi tiết và kế toán tổng họp của

kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

- Vận dụng kiến làm được bài thực hành ứng dụng

- Xác định được các chứng từ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm lương

Nội dung bài

1 Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1.1 Chi phí sản xuất

a Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi

phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm, loại dịch vụ trong một thời kỳ nhất định

Chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về

lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý , năm)

b Phân loại chi phí sản xuất

* Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế (yếu tố chi phí)

– Để phục vụ cho việc tập hợp, quản l chi phí theo nội dung kinh tế địa điểm phát sinh, chi phí được phân theo yếu tố Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng

và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự

toán chi phí.Theo quy định hiện hành ở Việt Nam, toàn bộ chi phí được chi làm

7 yếu tố sau:+ Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu

chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… sử dụng vào sản xuất kinh doanh (loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại

và phế liệu thu hồi cùng với nhiên liệu, động lực).+ Yếu tố nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ (trừ số dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi).+ Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lượng phải trả cho người lao động.+ Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ trích theo tỷ lệ qui định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả lao động.+ Yếu tố khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ.+ Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh.+ Yếu tố chi phí khác bằng tiền: phản ánh toàn

bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí (khoản mục chi phí)

* Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi phí (khoản mục chi phí)

Căn cứ vào nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm và để thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân theo khoản mục cách phân loại này dựa

vào công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng.Giá thành toàn bộ của sản phẩm bao gồm 5 khoản mục chi phí sau:

– Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

– Chi phí nhân công trực tiếp

– Chi phí sản xuất chung

– Chi phí bán hàng

– Chi phí quản l doanh nghiệp

+ Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu được sử

dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất chế tạo sản phẩm, lao vụ, dịch vụ

+ Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương và các khoản phải trả trực

tiếp cho công nhân sản xuất, các khoản trích theo tiền lương của công nhân sản xuất như kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế…

+ Chi phí sản xuất chung: là các khoản chi phí liên quan đến việc phục vụ và

quản l sản xuất trong phạm vi các phân xưởng đội sản xuất, chi phí sản xuất chung bao gồm các yếu tố sau

 Chi phí nhân viên phân xưởng bao gồm chi phí tiền lương, các khoản

phải trả, các khoản trích theo lương của nhân viên phân xưởng và đội sản xuất

 Chi phí vật liệu: bao gồm chi phí vật liệu dùng chung cho phân xưởng

sản xuất với mục đích là phục vụ quản l sản xuất

Chi phí dụng cụ: bao gồm về chi phí công cụ, dụng cụ ở phân xưởng để phục vụ sản

xuất và quản l sản xuất

 Chi phí khấu hao TSCĐ: bao gồm toàn bộ chi phí khấu hao của TSCĐ

thuộc các phân xưởng sản xuất quản l sử dụng

 Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài dùng

cho hoạt động phục vụ và quản l sản xuất của phân xưởng và đội sản xuất

 Chi phí khác bằng tiền: là các khoản trực tiếp bằng tiền dùng cho việc

phục vụ và quản l và sản xuất ở phân xưởng sản xuất

+ Chi phí bán hàng: là chi phí lưu thông và chi phí tiếp thị phát sinh trong quá

trình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, lao vụ, dịch vụ loại chi phí này có: chi phí quảng cáo, giao hàng, giao dịch, hoa hồng bán hàng, chi phí nhân viên bán hàng và chi phí khác gắn liền đến bảo quản và tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa…

+ Chi phí quản lý doanh nghiệp: là các khoản chi phí liên quan đến việc phục vụ

và quản l sản xuất kinh doanh có tính chất chung của toàn doanh nghiệp Chi phí quản l doanh nghiệp bao gồm:

 Chi phí nhân viên quản l chi phí vật liệu quản l ,

 Chi phí đồ dùng văn phòng, khấu hao TSCĐ dùng chung toàn bộ doanh nghiệp,

 Các loại thuế, phí có tính chất chi phí,

 Chi phí tiếp khách, hội nghị

yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ

* Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng chi phí:

– Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là chi phí nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ trực tiếp để chế tạo ra sản phẩm

– Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm toàn bộ các khoản tiền lương, các khoản trích lương, phụ cấp mang tính chất lương của công nhân trực tiếp sản xuất

– Chi phí sản xuất chung: bao gồm toàn bộ những chi phí liên quan tới hoạt động quản l phục vụ sản xuất trong phạm vi phân xưởng, tổ đội (chi phí nhân viên phân xưởng, nguyên vật liệu, chi phí công cụ, dụng cụ; chi phí khấu hao thiết bị sản xuất, nhà xưởng; dịch vụ mua ngoài; chi phí bằng tiền khác)

* Phân loại theo nội dung của chi phí:

– Chi phí nguyên vật liệu: bao gồm các khoản chi phí phát sinh trong kì kinh doanh – Chi phí nhân công: bao gồm các khoản tiền lương, thưởng, khoản trích lương tính vào chi phí trong kỳ phục vụ cho quá trình sản xuất

– Chi phí khấu hao tài sản cố định: là giá trị hao mòn của tài sản cố định được sử dụng trong kỳ sản xuất của doanh nghiệp

– Chi phí dịch vụ mua ngoài

– Chi phí bằng tiền

* Phân loại chi phí theo mối quan hệ với sản lượng sản xuất:

– Chi phí cố định: là những chi phí mà tổng số không thay đổi khi có sự thay đổi về mức độ hoạt động của đơn vị

– Chi phí biến đổi: là những chi phí thay đổi tỷ lệ với mức độ hoạt động sản xuất của đơn vị

* Phân loại chi phí theo mối quan hệ với lợi nhuận:

– Chi phí thời kỳ: là chi phí phát sinh sẽ làm giảm lợi nhuận kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp, bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản l doanh nghiệp

– Chi phí sản phẩm: là các khoản chi phí phát sinh tạo thành giá trị của vật tư, tài sản hoặc thành phẩm và nó được coi là một loại tài sản lưu động của doanh nghiệp

và chỉ trở thành phí tổn khi sản phẩm được tiêu thụ

* Phân loại chi phí theo đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tập hợp chi phí:

– Chi phí trực tiếp: là những khoản chi phí phát sinh được tập hợp trực tiếp cho một đối tượng tập hợp chi phí

– Chi phí gián tiếp: là loại chi phí liên quan đến nhiều đối tượng, do đó người ta phải tập hợp sau đó tiến hành phân bổ theo những tiêu thức thích hợp

c Đối tượng và phương pháp kế toán chi phí sản xuất

Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất là xác định giới hạn tập hợp chi phí mà thực

chất là xác định nơi phát sinh chi phí và nơi chịu chi phí

- Nơi phát sinh chi phí như: Các bộ phận sản xuất, các giai đoạn công nghệ

- Nơi chịu chi phí sản phẩm: Nhóm sản phẩm, sản phẩm ,chi tiết sản phẩm, đơn đặt hàng Tuỳ thuộc vào quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm, yêu cầu công tác tính giá thành mà đối tượng hạch toán chi phí có thể là sản phẩm từng bộ phận sản xuất, nhóm sản phẩm, đơn đặt hàng Xác định đúng đối tượng hạch toán chi phí

có tác dụng phục vụ cho việc tăng cường quản l chi phí sản xuất và phục vụ cho công tác tính giá thành sản phẩm được kịp thời đúng đắn

Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất

Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất là một phương pháp hay hệ thống các phương pháp được sử dụng để tập hợp và phân loại các chi phi sản xuất trong phạm vi giới hạn của đối tượng hạch toán chi phí

Tuỳ theo từng loại chi phí và điều kiện cụ thể kế toán có thể vận dụng các phương pháp hạch toán tập hợp chi phí thích hợp

Có hai phương pháp tập hợp chi phí sản xuất mà các doanh nghiệp sản xuất thường áp dụng Phương pháp tập hợp trực tiếp: Áp dụng trong trường hợp chi phí sản xuất phát sinh có liên quan trực tiếp đến từng đối tượng kế toán chi phí sản xuất riêng biệt Do đó có thể căn cứ vào chứng từ ban đầu để hạch toán trực tiếp cho từng đối tượng riêng biệt

Đây là phương pháp tập hợp trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí nên đảm bảo độ chính xác cao, nó cũng có nghĩa lớn đối với kế toán quản trị doanh nghiệp

Thông thường chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chi phí nhân công trực tiếp thường

áp dụng phương pháp này

Tuy nhiên không phải lúc nào cũng áp dụng phương pháp này được trên thực tế có rất nhiều chi phí liên quan đến các đối tượng và không thể theo dõi trực tiếp được trường hợp tập hợp chi phí theo pp trực tiếp tốn nhiều thời gian công sức nhưng không chính xác hiệu quả

Phương pháp phân bổ gián tiếp: Áp dụng trong trường hợp chi phí sản xuất phát sinh

có liên quan đến nhiều đối tượng kế toán chi phí, không tổ chức ghi chép ban đầu riêng cho từng đối tượng được Trong trường hợp đó phải tập hợp chung cho nhiều đối tượng sau đó lựa chọn tiêu chuẩn phân bổ, thích hợp để phân bổ khoản cp này cho từng đối tượng kế toán chi phí

Việc tổ chức được tiến hành theo

trình tự Xác định hệ số phân bổ

Hệ số phân bổ = Tổng chi phí cần phân bổ / Tổng các tiêu thức dùng để phân bổ

- Xác định chi phí phân bổ cho từng đối tượng

C i = T i x H

Ci: Là chi phí phân bổ cho từng đối tượng

thứ i Ti: Là tiêu thức phân bổ cho từng

đối tượng thứ i H: Là hệ số phân bổ

Tiêu thức phân bổ hợp l giữ vai trò quan trọng trong khi tập hợp chi phí gián tiếp Bởi vậy việc lựa chọn tiêu thức phân bổ phải tuỳ thuộc vào loại chi phí sản xuất và các điều kiện cho

1.2 Giá thành sản phẩm

a Khái niệm và đối tượng giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền các chi phí tính cho một khối lượng

sản phẩm nhất định đã hoàn thành

Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết quả của việc sử dụng tài sản, vật tư, lao động và tiền vốn trong quá trình sản xuất, kinh doanh Giá thành còn là căn cứ quan trọng để định giá bán và xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh

b Phương pháp tính giá thành sản phẩm

* Phương pháp tính giá thành giản đơn (trực tiếp)

- Phương pháp này thường được áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc loại hình sản xuất giản đơn với số lượng mặt hàng ít và sản xuất với số lượng lớn Những doanh nghiệp với quy trình sản xuất phức tạp cũng có thể áp dụng phương pháp này, nhưng cần phải sản xuất ít loại sản phẩm với số lượng lớn

- Công thức: Tổng giá thành sản xuất sản phẩm = Chi phí sản xuất kinh doanh

dở dang đầu kỳ + Chi phí sản xuất trong kỳ – Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang cuối kỳ

* Phương pháp tính giá thành theo hệ số

- Phương pháp này phù hợp với những doanh nghiệp sử dụng cùng một quy trình sản xuất, cùng một nguyên vật liệu và lượng lao động nhưng sản xuất ra nhiều sản phẩm khác nhau Các loại hình doanh nghiệp điển hình là doanh nghiệp sản xuất

quần áo, giày dép; doanh nghiệp đóng gói bao bì; doanh nghiệp chế biến nông sản;…

- Công thức:

Z đơn vị SP tiêu chuẩn = Tổng giá thành của tất cả các loại SP / Tổng số

SP gốc Số sản phẩm tiêu chuẩn = Số sản phẩm từng loại * Hệ số quy đổi từng loại

( Hệ số quy đổi cần phải được xác định cho từng loại sản phẩm khác nhau trên một loại sản phẩm tiêu chuẩn được quy ước là hệ số 1)

Tổng giá thành sản xuất sản phẩm = Số sản phẩm tiêu chuẩn * Giá thành đơn vị sản phẩm tiêu chuẩn* Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ (định mức)

Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ được áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm với các quy cách, phẩm chất khác nhau Chính vì vậy, khi hạch toán, kế toán sẽ tập hợp chi phí theo các nhóm sản phẩm

Công thức

Tổng giá thành SP chính = Giá trị SP chính dở dang đầu kỳ + Tổng chi phí phát sinh trong kỳ- Giá trị sp phụ thu hồi ước tính – Giá trị sản phẩm chính dở dang cuối kỳ

* Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng

Với việc xác định giá thành trên từng đơn hàng, phương pháp này phù hợp với các công ty xây dựng, các công ty sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ cho từng dự án hay các công ty xuất nhập khẩu theo đơn hàng

Giá thành của từng đơn hàng bao gồm: chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phi SXC phát sinh từ lúc bắt đầu cho tới lúc kết thúc đơn đặt hàng

* Phương pháp tính giá thành phân bước

Phương pháp tính giá thành phân bước được áp dụng cho các doanh nghiệp có

quy trình công nghệ phức tạp theo kiểu chế biến liên tục, có nhiều công đoạn nối

tiếp nhau Mỗi công đoạn của quy trình có một thành phẩm riêng biệt và thành

phẩm của công đoạn trước là đối tượng của công đoạn sau Các loại hình doanh

nghiệp điển hình là doanh nghiệp chế biến đồ hộp, đồ gia dụng hay quần áo thời

trang,…

Doanh nghiệp tiến hành tập hợp chi phí trên từng công đoạn, tính giá trên các

công đoạn trung gian, từ đó tính ra giá thành của thành phẩm cuối cùng của quy

trình

1.3 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chi phí sx và tính giá thành sản phẩm là hai mặt biểu hiện của quá trình sản xuất

có mối quan hệ với nhau và giống nhau về chất Chúng đều là các hao phí về lao

động và các khoản

chi tiêu khác của doanh nghiệp Tuy vậy chúng vẫn có sự khác nhau trên các

phương diện sau:

- Về mặt phạm vi: Chi phí sản xuất bao gồm cả chi phí chi sản xuất sản phẩm và

chi phí cho quản l doanh nghiệp và tiêu thụ sản phẩm Còn giá thành sản

phẩm chỉ bao gồm chi phí sản xuất ra sản phẩm ( chi phí sản xuất trực tiếp và

chi phí sản xuất chung)

Mặt khác chi phí sản xuất chỉ tính những chi phí phát sinh trong mỗi kỳ nhất

định (tháng, qu , năm) không tính đến chi phí liên quan đến số lượng sản phẩm

đã hoàn thành hay chưa Còn giá thành sản phẩm là giới hạn số chi phí sản xuất

liên quan đến khối lượng sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành

-Về mặt lượng: Nói đến chi phí sản xuất là xét đến các hao phí trong một thời

kỳ còn giá thành sản phẩm liên quan đến chi phí của cả kỳ trước chuyển

sang và số chi phí kỳ này chuyển sang kỳ sau Sự khác nhau về mặt lượng và

mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm thể hiện ở công thức

tính giá thành sản phẩm tổng quát sau:

Như vậy, chi phí sản xuất là cơ sở để xây dựng giá thành sản phẩm còn giá thành

là cơ sở để xây dựng giá bán Trong điều kiện nếu giá bán không thay đổi thì sự

tiết kiệm hoặc lãng phí của doanh nghiệp về chi phí sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành thấp hoặc cao từ đó sẽ tác động tới lợi nhuận của doanh nghiệp Do đó tiết kiệm chi phí, hạ thấp giá thành là nhiệm vụ quan trọng và thường xuyên của công tác quản l kinh tế Nó giúp cho doanh nghiệp cạnh tranh có hiệu quả trên thị trường

1.4 Phương pháp xác định giá trị sản phẩm dở dang

1.4.1 Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳtheo chi phí nguyên vật liệu ( nguyên vật liệu chính hoặc nguyên vật liệu trực tiếp)

Theo phương pháp này giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ tính chi phí

nguyên vật liệu chính hoặc nguyên vật liệu trực tiếp Còn các chi phí khác tính toàn bộ cho sản phẩm hoàn thành trong kỳ phải chịu (kế toán phải theo dõi chi tiết khoản chi phí này)

Cách tính

1.4.2 Phương pháp đánh giá theo sản lượng hoàn thành tương đương

Theo phương pháp này sản phẩm dở dang cuối kỳ phải chịu toàn bộ các khoản chi phí

phát sinh theo mức độ hoàn thành của sản phẩm Do vậy khi kiểm kê phải xác định mức độ hoàn thành dở dang (%) Sau đó tính ra sản lượng tương đương như sau:

(2)

Ví dụ minh họa

Tại một doanh nghiệp sản xuất 1 loại sản phẩm A có tình hình như sau:

Sản lượng hoàn thành tương đương là: Qtđ = 20 x 50% = 10 sản phẩm

Vậy giá trị của 20 sản phẩm A dở dang cuối tháng là: 10.000.000đ

Điều kiện áp dụng

Phương pháp này được áp dụng đối với các doanh nghiệp có quy trình sản xuất phức tạp, sản phẩm dở nhiều và không đều nhau Chi phí chế biến cũng chiếm tỷ trọng lớn

Ưu điểm

Đánh giá chính xác vì tính hết mọi khoản chi phí cho sản phẩm dở dang

Nhược điểm

Tính toán khá phức tạp vì phải xác định mức độ hoàn thành của sản phẩm dở dang

1.4.3 Phương pháp đánh giá 50% chi phí chế biến (Theo mức độ hoàn thành chung )

Thực chất của phương pháp này là phương pháp ước lượng sản phẩm tương đương, nhưng

để giảm bớt khối lượng tính toán giả định mức độ hoàn thành của sản phẩm dở tính bình quân là 50% Áp dụng các doanh nghiệp có lượng sản phẩm dở tương đối đều nhau trên các giai đoạn sản xuất Cách tính như phương pháp 2

1.4.4 Phương pháp tính theo chi phí sản xuất định mức

Theo phưong pháp này căn cứ vào định mức các loại chi phí cho thành phẩm, nửa thành phẩm và sản phẩm làm dở để tính ra giá trị sản phẩm làm dở Công thức như sau:

D c = Q d x định mức chi phí Điều kiện áp dụng

Phương pháp này được áp dụng cho các doanh nghiệp đã xây dựng được hệ thống định mức tiên tiến chính xác

Ưu điểm

Phương pháp này tính toán đơn giản

Nhược điểm

Mức độ chính xác không cao vì chi phí không thể đúng bằng chi phí định mức được

2 Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kê khai thường xuyên

2.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

- Phiếu xuất kho

- Giấy đề nghị tạm ứng

- Phiếu chi tiền

- Giấy báo nợ

c Phương pháp hạch toán

1 Khi xuất kho nhiên liệu sử dụng cho phương tiện vận tải, kế toán ghi:

- Trường hợp đơn vị hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường

xuyên Nợ TK 621 (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp) (chi tiết theo từng hoạt động)

Có TK 152.4: (Nhiên liệu )

-Trường hợp đơn vị hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ

Cuối kỳ kế toán tính trị giá nhiên liệu xuất dùng theo công thức :

Trị giá vật liệu xuất = Trị giá vật liệu + trị giá vật liệu - trị giá vật

liệu dùng trong kỳ tồn đầu kỳ nhập cùng kỳ tồn cuối

kỳ Kế toán ghi: Nợ TK 621

Có TK 611 (mua hàng)

2 Trường hợp đơn vị tạm ứng tiền cho lái xe tự mua nhiên liệu

- Khi ứng trước tiền cho lái xe thì căn cứ vào phiếu chi tạm

ứng Nợ TK 141

Có TK 111 -Sau khi hoàn thành chuyến vận tải hoặc cuối tháng lái xe thanh toán tiền tạm ứng kế toán ghi:

Nợ TK 621

Có TK 141

Có TK 133 (nếu có) Cuối tháng kế toán tính toán, kết chuyển chí phí nhiên vật liệu trực tiếp theo từng hoạt động vận tải

Chi phí nhiên liệu = Chi phí nhiên liệu còn + Chi phí nhiên liệu đưa – Chi phí nhiên liệu tiêu hao ở phương tiện đầu kỳ vào sử dụng trong kỳ cuối kỳ + Theo phương pháp kê khai thường xuyên

Nợ TK 154 (chi tiết theo từng hoạt động) Có TK 621

+ Theo phương phấp kiểm kê định kỳ

Nợ TK 631 (tài khoản giá thành sản xuất)

Có TK 621

2.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK

622) a, Chứng từ kế toán và tài khoản sử dụng

-Chi phí nhân công trực tiếp trong dịch vụ vận tải bao gồm : tiền lương,tiền công.các loại, bảo hiểm xã hội,bảo hiểm y tế,kinh phí công đoàn.bảo hiểm thất nghiệp của lái xe và phụ xe

- Chứng từ kế toán : bảng cấm công , bảng thanh toán tiền lương, phiếu chi, giấy báo nợ … + Kế toán sử dụng TK 622 (chi phí nhân công trực tiếp) : TK này dùng để tập hợp tiền lương, tiền công và các khoản phải nộp theo lương của lái xe và phụ xe, kết chuyển chi phí nhân công để tính giá thành

Nội dung :

- Bên Nợ : tập hợp chi phí nhân công trực tiếp phát sinh trong kỳ

- Bên Có : kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp để tính giá thành sản phẩm

b, Phương pháp hạch toán chi phí nhân công trực tiếp

1 Căn cứ vào Bảng phân bổ tiền lương, ghi nhận số tiền lương, tiền công và các

khoản khác phải trả cho nhân công trực tiếp sản xuất sản phẩm, thực hiện dịch vụ, ghi:

Nợ TK 622 – Chi phí nhân công trực

tiếp Có TK 334 – Phải trả người lao

động

2 Tính, trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp, các khoản hỗ trợ (như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện…) của công nhân trực

tiếp sản xuất sản phẩm, thực hiện dịch vụ (phần tính vào chi phí doanh nghiệp phải chịu) trên số tiền lương, tiền công phải trả theo chế độ quy định, ghi:

Nợ TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 338 – Phải trả, phải nộp khác (3382, 3383, 3384, 3386)

3 Khi trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất,

ghi: Nợ TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 335 – Chi phí phải trả

4 Khi công nhân sản xuất thực tế nghỉ phép, kế toán phản ánh số phải trả về tiền lương

nghỉ phép của công nhân sản xuất, ghi:

Nợ TK 335 – Chi phí phải trả

Có TK 334 – Phải trả người lao động

5 Đối với chi phí nhân công sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh

– Khi phát sinh chi phí nhân công sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh, căn

cứ hoá đơn và các chứng từ liên quan, ghi:

Nợ TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp (chi tiết cho từng hợp

đồng) Có các TK 111, 112, 334…

– Định kỳ, kế toán lập Bảng phân bổ chi phí chung (có sự xác nhận của các bên) và xuất hoá đơn GTGT để phân bổ chi phí nhân công sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh cho các bên, ghi:

Nợ TK 138 – Phải thu khác (chi tiết cho từng đối

tác) Có TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp

Trường hợp khi phân bổ chi phí không phải xuất hóa đơn GTGT, kế toán ghi giảm thuế GTGT đầu vào bằng cách ghi Có TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ

6 Cuối kỳ kế toán, tính phân bổ và kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào bên Nợ

TK 154 hoặc bên Nợ TK 631 theo đối tượng tập hợp chi phí, ghi:

Nợ TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang, hoặc

Nợ TK 631 – Giá thành sản xuất (phương pháp kiểm kê định

kỳ) Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán (phần vượt trên mức bình

thường) Có TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

2.3 Kế toán các khoản thiệt hại trong sản xuất

2.3.1 Thiệt hại về sản phẩm hỏng

Sản phẩm hỏng là sản phẩm không thoả mãn các tiêu chuẩn chất lượng và đặc điểm kỹ thuật của sản xuất về màu sắc, kích cỡ, trọng lượng, cách thức lắp ráp

Tuy nhiên sản phẩm hỏng chúng ta cần phân biệt 2 trường hợp :

+ Sản phẩm hỏng có thể sửa chữa được là sản phẩm có thể sửa chữa được về mặt kỹ thuật và sửa chữa có lợi về mặt kinh tế

+ Sản phẩm hỏng không sửa chữa được là sản phẩm không thể sửa chữa được về mặt

kỹ thuật hoặc sửa chữa không có lợi về mặt kinh tế

Đối với sản phẩm hỏng sửa chữa được :

Tùy sản phẩm hỏng nằm trong định mức hoặc ngoài định mức mà chi phí sửa chữa được hạch toán vào những khoản mục chi phí sản xuất phù hợp với nội dung từng khoản chi phí sửa chữa để cuối kỳ kết chuyển vào giá thành cuat sản phẩm hoàn thành trong kỳ, Trong quan hệ với công tác kế hoạch sản xuất thì loại sản phẩm hỏng trên lại được chi tiết thành sản phẩm hỏng trong định mức (doanh nghiệp dự kiến sẽ xảy ra trong sản xuất)

và sản phẩm hỏng ngoài định mức (sản phẩm hỏng ngoài dự kiến của nhà sản xuất)

Nội dung và trình tự hạch toán

a Tập hợp chi phí sửa chữa phát sinh:

Có TK 627 - > Nếu có phân bổ chi phí sản xuất chung

c Căn cứ vào kết quả xử lý để phản ánh:

Nợ TK 154 ( sản phẩm được chế tạo ) > tính vào giá

thành Nợ TK 1388 và Bắt bồi thường

Nợ 811à Tính vào chi phí khác

Có TK 154 ( sản phẩm hỏng ) > chi phí sửa chữa được

Đối với sản phẩm hỏng không sửa chữa được :

a Căn cứ vào giá thành hỏng không sửa chữa được :

c Căn cứ vào kết quả xử lý khoản thiệt hại ghi

Nợ TK 154

Nợ TK 1388 ( Bắt bồi thường)

Nợ Tk 811 (Tính vào chi phí khác)

Có 154 ( khoản thiệt hại về sản phẩm hỏng)

2.3.2 Kế toán thiệt hại ngừng sản xuất

Trong thời gian ngừng sản xuất vì những nguyên nhân chủ quan hoặc khách quan (thiên tai dịch hoạ, thiếu nguyên vật liệu.) các doanh nghiệp vẫn phải bỏ ra một số khoản chi phí để duy trì hoạt động như tiền công lao động, khấu hao TSCĐ chi phí bảo dưỡng đó được coi là những thiệt hại khi ngừng sản xuất

Những thiệt hại ngừng sản xuất theo kế hoạch dự kiến và ngừng sản xuất bất thường

Trường hợp ngừng sản xuất theo kế hoạch có tính chất tạm thời ( do tính thời vụ, do bảo dưỡng, sửa chữa máy móc) và doanh nghiệp có lập dự toán chi phí của thời gian ngững sản xuất thì kế toán căn cứ vào dự toán để trích trước tính chi phí sản xuất kinh doanh:

* Trường hợp ngừng sản xuất phát sinh bất thường ngoài dự

kiến Các khoản chi phí phát sinh trong thời gian ngừng sản

xuất ghi : Nợ Tk 811

Có TK 334, 338, 152

Các khoản thu được do bắt bồi thường thiệt hại

Nợ 111, 112, 1388

Có 711

2.4 Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627)

a Nội dung chi phí sản xuất chung

- Chi phí sản xuất chung là các khoản chi phí liên quan đến việc phục vụ quản l quá trình sản xuất sản phẩm hoặc thực hiện các dịch vụ lao vụ trong phạm vi các phân xưởng, đội, sản xuất, chi phí sản xuất chung bao gồm: Chi phi săm lốp chi phí vật liệu, chi phí khấu hao phương tiện vận tải, chi phí sửa chữa phương tiện, chi phí tiền lương cho nhân viên quản l đội,chi phí bồi thường thiệt hại, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí dịch vụ mua ngoài , và các chi phí khác bằng tiền

b Chứng từ kế toán và tài khoản sử dụng

- Phiếu xuất kho ,bảng thanh toán tiền lương,bảng khấu hao tài sản cố định.hóa đơn mua hàng,hóa đơn GTGT…

* TK sử dụng

- TK 627 : Tài khoản này dùng để tập hợp chi phí sản xuất

chung Kết cấu:

- Bên nợ : Tập hợp chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh trong kì

- Bên có : Phân bổ và kết chuyển chi phí sản xuất chung để tính giá thành sản

phẩm TK chi tiết: Có 6 TK cấp 2

Tập hợp chi phí nhân viên (Tài khoản 6271 – Chi phí nhân viên phân xưởng):

– Khi tính tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp phải trả cho nhân viên của phân

xưởng; tiền ăn giữa ca của nhân viên quản l phân xưởng, bộ phận, tổ, đội sản xuất, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

(6271) Có TK 334 – Phải trả người lao

động

– Khi trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp, các khoản hỗ trợ người lao động (như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện) được tính theo tỷ lệ quy định hiện hành trên tiền lương phải trả cho nhân viên phân xưởng, bộ phận sản xuất, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6271)

Có TK 338 – Phải trả, phải nộp khác (3382, 3383, 3384, 3386)

Tập hợp chi phí vật liệu (Tài khoản 6272 – Chi phí vật liệu):

Kế toán chi phí nguyên liệu, vật liệu xuất dùng cho phân xưởng (trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên):

Khi xuất vật liệu dùng chung cho phân xưởng, như sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ dùng cho quản l điều hành hoạt động của phân xưởng, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

(6272) Có TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu

Tập hợp chi phí dụng cụ sản xuất (Tài khoản 6273 – Chi phí dụng cụ sản xuất):

– Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có tổng giá trị nhỏ sử dụng cho phân xưởng, bộ phận, tổ, đội sản xuất, căn cứ vào phiếu xuất kho, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

– Khi phân bổ giá trị công cụ, dụng cụ vào chi phí sản xuất chung,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6273)

Có TK 242 – Chi phí trả trước

Tập hợp chi phí khấu hao (Tài khoản 6274 – Chi phí khấu hao TSCĐ):

Căn cứ vào bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6274)

Có TK 214 – Hao mòn TSCĐ

Tập hợp chi phí dịch vụ mua ngoài (Tài khoản 6277 – Chi phí dịch vụ mua ngoài):

Căn cứ vào chứng từ gốc và các chứng từ có liên quan: Chi phí sửa chữa, chi phí thuê ngoài, chi phí điện, nước, điện thoại, tiền thuê TSCĐ, chi phí trả cho nhà thầu phụ (đối với doanh nghiệp xây lắp), ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6277) (giá chưa có thuế GTGT)

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (nếu được khấu trừ thuế GTGT)

Có các TK 111, 112, 331,…

Lưu ý: Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ thì, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6277) (giá bao gồm thuế

GTGT) Có các TK 111, 112, 331,…

Tập hợp chi phí bằng tiền khác (Tài khoản 6278 – Chi phí bằng tiền khác):

Các chi phí bằng tiền ngoài các chi phí đã kể trên phục vụ cho hoạt động của phân xưởng, bộ phận, tổ, đội sản xuất như: Tiếp khách, công tác phí, … Căn cứ vào chứng từ gốc và các chứng từ có liên quan, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6278) (giá chưa có thuế GTGT)

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (nếu được khấu trừ thuế GTGT)

Có các TK 111, 112, 331,…

Lưu ý: Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ thì, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6278) (giá bao gồm thuế

GTGT) Có các TK 111, 112, 331,…

Chi phí sửa chữa lớn TSCĐ thuộc phân xưởng, tổ, đội, công trường, …

Trường hợp doanh nghiệp sử dụng phương pháp trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ:

– Khi trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

(6277)

Có TK 335 – Chi phí phải trả (nếu việc sửa chữa đã thực hiện trong kỳ nhưng chưa

nghiệm thu hoặc chưa có hóa đơn)

Có TK 352 – Dự phòng phải trả (nếu đơn vị trích trước chi phí sửa chữa cho TSCĐ theo yêu cầu kỹ thuật phải bảo dưỡng, duy tu định kỳ)

– Khi phát sinh chi phí sửa chữa TSCĐ,

ghi: Nợ TK 2413 – Sửa chữa lớn TSCĐ

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ ( 1331) ( nếu

– Khi phát sinh chi phí sửa chữa TSCĐ,

ghi: Nợ TK 2413 – Sửa chữa lớn TSCĐ

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (1331) ( nếu có)

Có các TK 331, 111, 112, …

– Kết chuyển chi phí sửa chữa lớn TSCĐ khi hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng, ghi: Nợ TK 242 – Chi phí trả trước

Có TK 2413 – Sửa chữa lớn TSCĐ

– Định kỳ, phân bổ chi phí sửa chữa lớn TSCĐ vào chi phí sản xuất chung,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6277)

Có TK 242 – Chi phí trả trước

Trường hợp doanh nghiệp có TSCĐ cho thuê hoạt động, khi phát sinh chi phí liên quan đến TSCĐ cho thuê hoạt động:

– Khi phát sinh các chi phí trực tiếp ban đầu liên quan đến cho thuê hoạt động,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (chi tiết tiểu khoản)

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (nếu

có) Có các TK 111, 112, 331,…

– Định kỳ, tính, trích khấu hao TSCĐ cho thuê hoạt động vào chi phí SXKD,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (6274)

Có TK 214 – Hao mòn TSCĐ (hao mòn TSCĐ cho thuê hoạt động)

Ở doanh nghiệp xây lắp:

– Khi xác định số dự phòng phải trả về bảo hành công trình xây lắp,

ghi: Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (chi tiết tiểu khoản)

Có TK 352 – Dự phòng phải trả

– Khi phát sinh chi phí sửa chữa, bảo hành công trình xây lắp,

ghi: Nợ các TK 621, 622, 623, 627

Có các TK 111, 112, 152, 214, 334,…

– Cuối kỳ, kết chuyển chi phí sửa chữa, bảo hành công trình xây lắp,

ghi: Nợ TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Có các TK 621, 622, 623, 627

– Khi sửa chữa, bảo hành công trình xây lắp hoàn thành,

ghi: Nợ TK 352 – Dự phòng phải trả

Có TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Cuối kỳ kế toán, xác định lãi tiền vay phải trả, đã trả được vốn hoá cho tài sản sản xuất dở dang, khi trả lãi tiền vay, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (tài sản đang sản xuất dở

dang) Có các TK 111, 112

Có TK 242 – Chi phí trả trước (nếu trả trước lãi vay)

Có TK 335 – Chi phí phải trả (lãi tiền vay phải trả)

Có TK 343 – Trái phiếu phát hành (chi phí phát hành trái phiếu và số chênh lệch giữa số lãi trái phiếu phải trả tính theo lãi suất thực tế cao hơn số lãi phải trả tính theo lãi suất danh nghĩa được ghi tăng gốc trái phiếu)

Nếu phát sinh các khoản giảm chi phí sản xuất chung, ghi:

Nợ các TK 111, 112, 138,…

Có TK 627 – Chi phí sản xuất chung (chi tiết tiểu khoản)

Đối với chi phí sản xuất chung sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh

– Khi phát sinh chi phí sản xuất chung sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh, căn cứ hoá đơn và các chứng từ liên quan, ghi:

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung (chi tiết cho từng hợp

đồng) Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ

Có các TK 111, 112, 331…

– Định kỳ, kế toán lập Bảng phân bổ chi phí chung (có sự xác nhận của các bên) và xuất hoá đơn GTGT để phân bổ chi phí sản xuất chung sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh cho các bên, ghi:

Nợ TK 138 – Phải thu khác (chi tiết cho từng đối tác)

Có các TK 627 – Chi phí sản xuất chung

Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp

Trường hợp khi phân bổ chi phí không phải xuất hóa đơn GTGT, kế toán ghi giảm thuế GTGT đầu vào bằng cách ghi Có TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ

2.5 Tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và đán giá sản phẩm dở dang

Cuối kỳ kế toán, căn cứ vào Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung để kết chuyển hoặc phân bổ chi phí sản xuất chung vào các tài khoản có liên quan cho từng sản phẩm, nhóm sản phẩm, dịch vụ theo tiêu thức phù hợp:

– Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, cuối kỳ kết chuyển chi phí sản xuất chung, ghi:

Nợ TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán (chi phí SXC cố định không phân bổ)

Có TK 627 – Chi phí sản xuất chung (chi tiết tiểu khoản)

– Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ, cuối kỳ kết chuyển chi phí sản xuất chung, ghi

Nợ TK 631 – Giá thành sản xuất

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán (chi phí SXC cố định không phân

bổ) Có TK 627 – Chi phí sản xuất chung (chi tiết tiểu khoản)

3 Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ

Khác với những doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, trong các doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho không được ghi sổ liên tục Bởi vậy, cuối kỳ phải tiến hành kiểm kê tất cả các loại NVL, thành phẩm trong kho

và tại các phân xưởng

Cùng với bộ phận sản phẩm dở dang để xác định chi phí cho sản phẩm hoàn thành của hàng đã bán Vì vậy việc hạch toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp này cũng

có những khác biệt :

3.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

Để phản ánh các chi phí NVL xuất dùng cho sản xuất sản phẩm, kế toán cũng dùng TK

621 không ghi theo chứng từ xuất dùng NVL mà ghi một lần vào cuối kỳ hạch toán sau khi tiến hành kiểm kê và xác định được giá trị NVL tồn kho và đang đi đường Nội dung phản ánh của TK 621 giống như phương pháp kê khai thường xưyên

Cuối kỳ sau khi tính tổng giá trị vật liệu đã dùng cho trực tiếp sản

xuất Nợ TK 621 - Trị giá NVL xuất dùng

Có TK 6111- Giá trị NVL sử dụng trong

kỳ Cuối kỳ kết chuyển chi phí NVL

Nợ TK 631- Tổng hợp chi phí NVLTT cho từng đối

tượng Có TK 621 - Trị giá NVL

3.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)

Tập hợp chi phí

NCTT

Nợ TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 334 - Lương phải trả cho công nhân (chi tiết đối

tượng) Có TK 338 - Các khoản phải trả khác cho công nhân

Cuối kỳ kết chuyển chi phí NCTT

Nợ TK 631 - Tổng hợp chi phí nhân công trực tiếp theo từng đối tượng chi phí

Có TK 622 - Chi tiết theo từng đối tượng hạch toán chi phí

3.3 Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627)

Tập hợp chi phí SXC

Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung

Có TK 111, 112, 331, 214, 242, 142, 6111 - Tập hợp chi phí SXC

Cuối kỳ kết chuyển chi phí SXC

Nợ TK 631 - Tổng hợp chi phí sản xuất chung theo từng đối

tượng Có TK 627 - Kết chuyển chi phí SXC theo từng đối tượng

3.4 Tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê, đánh giá sản phẩm dở dang

Tài khoản sử dụng: TK 631 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang:

Bên Nợ: Phản ánh giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ và các chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ liên quan tới việc chế tạo sản phẩm, thực hiện lao vụ, dịch vụ

Bên có: Kết chuyển giá trị san phẩm dở dang cuối kỳ vào TK

154 Giá thành sản phẩm, lao vụ hoàn thành

Dư cuối kỳ: Cuối kỳ không có số dư và nó được hạch toán chi tiết theo từng đối tượng chịu chi phí

4 Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm ở các loại hình doanh nghiệp chủ yếu

4.1 Doanh nghiệp xản xuất giản đơn

Cách tính giá thành sản phẩm theo phương pháp giản đơn Căn cứ theo thông tư 200/2014/TT-BTC quy định về 4 phương pháp tính giá thành sản phẩm bao gồm: – Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp

– Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp giản đơn

– Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp hệ số

- Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp định mức

Phương pháp tính giá thành sản phẩm theo phương pháp giản đơn hay là phương pháp trực tiếp là hình thức tính phù hợp cho những doanh nghiệp có quy trình sản xuất giản đơn, có số lượng mặt hàng ít, sản xuất với số lượng lớn và chu kỳ sản xuất ngắn

4.2 Doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng

Sản xuất theo đơn đặt hàng (MTO) là một chiến lược sản xuất kinh doanh cho phép

người tiêu dùng mua những sản phẩm được tùy chỉnh theo thông số kĩ thuật mà họ mong muốn Trong qui trình sản xuất này, việc sản xuất một mặt hàng chỉ bắt đầu được tiến hành sau khi nhận được đơn đặt hàng của khách hàng

Loại chiến lược sản xuất này được gọi là hoạt động chuỗi cung ứng kiểu kéo type supply chain operation) vì sản phẩm chỉ được chế tạo khi đã xác định được chắc chắn cầu của khách hàng

(pull-Mô hình sản xuất kiểu kéo được sử dụng bởi ngành lắp ráp trong đó chỉ có số lượng sản phẩm cần sản xuất tùy theo mỗi đặc điểm kĩ thuật chỉ là một hoặc vài ba sản phẩm; ví dụ như sản phẩm trong các ngành công nghiệp chuyên ngành như xây dựng, sản xuất máy bay; tàu thủy, v.v

4.3 Doanh nghiệp có tổ chức bộ phận sản xuất, kinh doanh phụ

Hoạt động sản xuất kinh doanh phụ là hoạt động SX kinh doanh mà DN tiến hành thêm ngoài nhiệm vụ SX kinh doanh chính được giao hoặc đã đăng ký SX kinh doanh khi thanh lập DN hoạt động kinh doanh phụ cũng tạo ra sản phẩm , lao vụ để tiêu thụ Hoạt động kinh doanh cũng có quá trình kinh doanh như SX kinh doanh nên

kế toán kinh doanh phụ cũng tiến hành trình tự kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành SX của sản phẩm như hoạt động kinh doanh chính và cũng sử dụng các tài khoản kế toán cấp 1 với hoạt động SX kinh doanh mở tài khoản chi tiết

4.4 Doanh nghiệp hạch toán chi phí sản xuất và giá thành theo định mức

Bất kỳ một doanh nghiệp nào, để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải có đủ ba yếu tố cơ bản đó là: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp ba yếu tố đó để tạo ra các loại sản phẩm lao vụ và dịch vụ Sự tiêu hao các yếu tố này trong quá trình sản xuất kinh doanh đã tạo ra các chi phí tương ứng

Trên góc độ của Kế toán Tài chính: Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp để đạt được một sản phẩm, lao

vụ, dịch vụ nhất định Chi phí được xác định bằng tiền của những hao phí về lao động sống, lao động vật hóa trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng chứng chắc chắn 4.5 Doanh nghiệp sản xuất phức tạp theo kiểu chế biến liên tục

Doanh nghiệp sản xuất phức tạp theo kiểu chế biến liên tục là doanh nghiệp có quy trình công nghệ chế tạo sản phẩm bao gồm nhiều bước giai đoạn nối tiếp nhau theo một trình tự nhất định, mỗi bước tạo ra một loại bán thành phẩm của bước trước

là đối tượng hay nguyên liệu chế biến của bước sau Trong những doanh nghiệp này phương pháp hạch toán toán chi phí thích hợp là hạch toán theo bước chế biến giai đoạn công nghệ Theo phương pháp này chi phí sản xuất phát sinh thuộc giai đoạn

nào sẽ được tập hợp cho giai đoạn đó Riêng với chi phí sản xuất chung sau khi được tập hợp theo phân xưởng sẽ được phân bổ cho các bước tiếp theo tiêu thức phù hợp

Tuỳ theo tính chất hàng hoá của bán thành phẩm và nhu cầu công tác quản lý, chi phí sản xuất có thể được tập hợp theo phương án có bán thành phẩm và phương

án không có bán thành phẩm

BÀI TẬP

Bài tập 1 : Tài liệu tại một doanh nghiệp chuyên sản xuất sản phẩm A trong tháng

3/N (1.000đ):

I Giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ: 30.000

II Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ:

1 Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp (VLC): 350.000

2 Chi phí nhân công trực tiếp: 50.000

3 Chi phí sản xuất chung: 30.000

III Giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ: 35.000

Yêu cầu

Tính tổng giá thành và đối tượng đơn vị sản phẩm A trong các trường hợp sau:

- Trường hợp 1: Cuối kỳ doanh nghiệp hoàn thành nhập kho 1.000 sản phẩm A và

Giá trị SP dở dang cuối kỳ

Cuối kỳ, hoàn thành nhập kho 30.000 sản phẩm

Yêu cầu: Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp thích hợp

Bài 2: Kế toán thành phẩm, hàng hoá, bán hàng và xác định kết

quả hoạt động kinh doanh

Mã bài: 2002

Mục tiêu của bài:

- Phân biệt được các hình thức bán hàng trong doanh nghiệp

- Trình bày được phương pháp kế toán thành phẩm, bán hàng và kết quả hoạt động;

- Vận dụng kiến thức làm được bài thực hành ứng dụng về kế toán thành phẩm, bán hàng và kết quả hoạt động;

- Xác định được các chứng từ kế toán thành phẩm, bán hàng và kết quả hoạt động;

- Ghi được sổ chi tiết, bảng tổng hợp chi tiết và sổ tổng hợp theo bài thực hành ứng dụng;

- Vận dụng ghi sổ kế toán thành phẩm, bán hàng và kết quả hoạt động theo các hình thức nhật ký chung; nhật ký chứng từ và chứng từ ghi sổ;

- Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nước ban hành

Nội dung:

1 Kế toán thành phẩm, hàng hoá

1.1 Nhiệm vụ của kế toán

- Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại thành phẩm, hàng hóa theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị

- Phản ảnh và ghi chép kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp

- Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết qur hoạt động

- Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối lợi nhuận

1.2 Tính giá thành phẩm

+ Đối với thành phẩm nhập kho

heo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) – Hàng tồn kho, thành phẩm nhập kho được tính theo giá gốc Giá thực tế thành phẩm nhập kho bao gồm toàn bộ chi phí sản xuất thực tế có liên quan trực tiếp đến quá trình sản xuất ra sản phẩm và được xác định tùy thuộc vào từng nguồn thu nhập

+ Đối với thành phẩm nhập kho do các bộ phận sản xuất của đơn vị sản xuất ra: giá thực

tế thành phẩm nhập kho chính là giá thành sản xuất thực tế, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung

+ Đối với thành phẩm thuê ngoài gia công chế biến: giá thành thực tế bao gồm toàn bộ các chi phí liên quan đến việc gia công, gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí thuê gia công và các chi phí khác như vận chuyển, bốc dỡ, hao hụt…

Tùy theo đơn vị tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ hay trực tiếp mà trong giá thành thực tế của thành phẩm sẽ không có VAT đầu vào (nếu đơn vị tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ) hoặc có VAT đầu vào (nếu đơn vị tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp)

+ Đối với thành phẩm xuất kho

Trên thực tế phải căn cứ vào hoạt động của DN kế toán có thể lựa chọn các phương pháp tính giá sao cho thuận lợi trong quá trình tính toán và phỉa sử dụng đúng nguyên tắc nhất quán trong hạch toán Trường hợp nếu có thay đổi phương pháp phải có giải thích rõ ràng bằng văn bản để gửi về cơ quan thuế nhưng phải thực hiện tối thiểu là 6 tháng

1.3 Kế toán chi tiết thành phẩm Chứng từ kế toán

Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh và thực sự hoàn thành đều phải được lập chứng từ để làm cơ sở pháp l cho mọi số liệu trên tài khoản kế toán, đồng thời đó chính là tài liệu lịch sử của doanh nghiệp Chứng từ kế toán phải được lập kịp thời, đúng nội dung và phương pháp lập

Chứng từ chủ yếu gồm: Phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, hoá đơn giá trị gia tăng (GTGT), hoá đơn bán hàng vận chuyển thẳng, thẻ kho, biên bản kiểm kê hàng hoá, hoá đơn kiêm phiếu xuất kho, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ…

Các phương pháp kế toán chi tiết thành phẩm

Kế toán chi tiết thành phẩm được thực hiện ở kho thành phẩm và ở phòng kế toán, được liên hệ mật thiết với nhau Bởi vậy, doanh nghiệp phải lựa chọn những phương pháp hạch toán chi tiết phù hợp với yêu cầu và trình độ của đội ngũ kế toán trong doanh nghiệp Tuỳ theo đặc điểm riêng của mình mà doanh nghiệp có thể áp dụng một trong ba phương

pháp sau: Phương pháp thẻ song song

Nguyên tắc: Ở kho phải mở thẻ kho để ghi chép về mặt số lượng còn ở phòng kế toán

mở thẻ (sổ) chi tiết theo dõi cả về mặt số lượng và giá trị nhằm phản ánh tình hình hiện

có và biến động của thành phẩm

– Ở kho thì việc ghi chép tình hình nhập xuất tồn kho do thủ kho tiến hành trên thẻ kho

và chi ghi theo chỉ tiêu số lượng Khi nhận chứng từ nhập, xuất thành phẩm thủ kho phải kiểm tra tính hợp l , hợp pháp của chứng từ rồi tiến hành ghi số thực nhập, thực xuất trên chứng từ

vào thẻ kho Định kỳ, thủ kho gửi phòng kế toán hoặc kế toán xuống kho nhận các chứng

từ nhập, xuất đã được phân loại theo từng loại thành phẩm

– Ở phòng kế toán: Kế toán sử dụng sổ (thẻ) chi tiết thành phẩm căn cứ để ghi chép trên

sổ chi tiết thành phẩm là các chứng từ nhập, xuất kho do thủ kho cung cấp, sau khi đã được kiểm tra hoàn chỉnh, đầy đủ Sổ chi tiết thành phẩm cũng giống như thẻ kho nhưng

có thêm cột theo dõi giá trị thành phẩm

Sơ đồ kế toán chi tiết thành phẩm theo phương pháp thẻ song song

=> Cuối tháng, kế toán cộng sổ chi tiết và tiến hành kiểm tra đối chiếu với thẻ kho Ngoài ra, để có số liệu đối chiếu với kế toán tổng hợp còn phải tổng hợp số liệu chi tiết

từ các sổ chi

tiết thành phẩm và các bảng kê tổng hợp nhập, xuất, tồn kho thành phẩm theo từng loại thành phẩm

Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Nguyên tắc: Ở kho phải mở thẻ kho để theo dõi, ghi chép về mặt số lượng còn ở phòng

kế toán mở thẻ (sổ) chi tiết theo dõi cả về số lượng và giá trị

– Ở kho: theo phương thức này thì việc ghi chép của thủ kho cũng được thực hiện trên thẻ kho như phương pháp thẻ song song

– Ở phòng kế toán: Theo phương pháp này kế toán mở sổ đối chiếu luân chuyển để ghi chép tình hình nhập – xuất – tồn của từng loại thành phẩm theo từng kho và dùng cho cả năm Sổ đối chiếu luân chuyển chỉ ghi mỗi tháng một lần vào thời điểm cuối thang Để có

số liệu ghi vào sổ đối chiếu luân chuyển kế toán phải lập các bảng kê nhập, bảng kê xuất

theo từng loại sản phẩm trên cơ sở các chứng từ nhập xuất do thủ kho định kỳ gửi lên Sổ đối chiếu cũng được theo dõi trên cả chỉ tiêu số lượng và giá trị Cuối tháng tiến hành kiểm tra đối chiểu sổ luân chuyển với thẻ kho và số liệu kế toán tổng hợp

Sơ đồ kế toán kế toán chi tiết thành phẩm theo phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Phương pháp sổ số dư

Nguyên tắc: Ở kho phải theo dõi về mặt số lượng cho từng loại thành phẩm Còn ở phòng

kế toán theo dõi về chỉ tiêu giá trị

– Ở kho: thủ kho vẫn dùng thẻ kho để ghi chép tình hình nhập – xuất – tồn kho thành phẩm về mặt số lượng Cuối tháng ghi số tồn kho đã tính được trên thẻ kho (về số lượng)

và sổ số dư – cột số lượng

– Ở phòng kế toán: Kế toán mở sổ số dư theo từng kho, dùng ghi cả năm để ghi số thành phẩm vào cuối tháng theo chỉ tiêu giá trị

Sơ đồ kế toán chi tiết thành phẩm theo phương pháp sổ số dư

Trước hết căn cứ vào các chứng từ nhập, xuất kế toán lập bảng kê nhập, bảng kê xuất để ghi chép tình hình nhập xuất hàng ngày hoặc định kỳ Từ bảng kê nhập, bảng kê xuất

kế toán lập các bảng luỹ kế nhập, luỹ kế xuất rồi từ các bảng này lập các bảng nhập – xuất

– tồn kho theo từng loại thành phẩm theo chỉ tiêu giá trị

Hàng tháng sổ số dư do thủ kho gửi lên, kế toán kiểm tra làm căn cứ vào số tồn kho về

số lượng mà thủ kho đã ghi ở sổ số dư và đơn giá để tính ra số tồn kho của từng loại thành phẩm theo chỉ tiêu giá trị để ghi vào cột số tiền để ghi vào sổ số dư

Việc kiểm tra đối chiếu được tiến hành vào cuối tháng Căn cứ vào cột số tiền tồn kho cuối tháng trên sổ số dư để đối chiếu với cột số tiền tồn kho trên bảng tổng hợp nhập – xuất – tồn và số liệu của kế toán tổng hợp

1.4 Kế toán tổng hợp thành phẩm, hàng hoá

Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 155 - Thành phẩm

Bên Nợ:

- Trị giá của thành phẩm nhập kho;

- Trị giá của thành phẩm thừa khi kiểm kê;

- Kết chuyển giá trị của thành phẩm tồn kho cuối kỳ (trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ)

Bên Có:

- Trị giá thực tế của thành phẩm xuất kho;

- Trị giá của thành phẩm thiếu hụt khi kiểm kê;

- Kết chuyển trị giá thực tế của thành phẩm tồn kho đầu kỳ (trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ)

Số dư bên Nợ:

- Trị giá thực tế của thành phẩm tồn kho cuối

kỳ Tài khoản 155 - Thành phẩm có 2 tài khoản

cấp 2:

Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu

1 Trường hợp doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên 1.1 Nhập kho thành phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra hoặc thuê ngoài gia công,

ghi: Nợ TK 155 - Thành phẩm

Có TK 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

1.2 Xuất kho thành phẩm để bán cho khách hàng, kế toán phản ánh giá vốn của thành phẩm xuất bán, ghi:

Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán

Có TK 155 - Thành

- Trường hợp đơn vị hạch toán phụ thuộc được phân cấp ghi nhận doanh thu, giá vốn,

kế toán ghi nhận giá vốn thành phẩm xuất bán, ghi:

Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán

Có TK 155 - Thành phẩm

- Trường hợp đơn vị hạch toán phụ thuộc không được phân cấp ghi nhận doanh thu, giá vốn, kế toán ghi nhận giá trị sản phẩm luân chuyển giữa các khâu trong nội bộ doanh nghiệp là khoản phải thu nội bộ, ghi:

Nợ TK 136 - Phải thu nội bộ

Có TK 155 - Thành phẩm

Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (chi tiết từng loại thuế) 1.6 Xuất kho thành phẩm đưa đi góp vốn vào công ty con, công ty liên doanh, liên kết,

ghi: Nợ các TK 221, 222 (theo giá đánh giá lại)

Nợ TK 811 - Chi phí khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại nhỏ hơn giá trị ghi sổ của thành phẩm)

Có TK 155 - Thành phẩm

Có TK 711 - Thu nhập khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại lớn hơn giá trị ghi sổ của thành phẩm)

1.7 Mọi trường hợp phát hiện thừa, thiếu khi kiểm kê

- Trường hợp chưa xác định được nguyên nhân thừa, thiếu phải chờ xử l :

+ Nếu thừa, ghi:

Nợ TK 155 - Thành phẩm (theo giá trị hợp l )

Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3381)

Khi có quyết định xử l của cấp có thẩm quyền, ghi:

Nợ TK 338 - Phải trả, phải nộp khác

Có các tài khoản liên quan

+ Nếu thiếu, ghi:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1381 - Tài sản thiếu chờ xử l

) Có TK 155 - Thành phẩm

Khi có quyết định xử l của cấp có thẩm quyền, kế toán ghi:

Nợ các TK 111, 112, (nếu cá nhân phạm lỗi bồi thường bằng tiền)

Nợ TK 334 - Phải trả người lao động (trừ vào lương của cá nhân phạm lỗi)

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388) (phải thu bồi thường của người phạm

lỗi)

Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán (phần giá trị hao hụt, mất mát còn lại sau khi trừ

số thu bồi thường)

Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán

Có TK 155 - Thành phẩm

b) Cuối kỳ kế toán, căn cứ vào kết quả kiểm kê thành phẩm tồn kho, kết chuyển giá trị thành phẩm tồn kho cuối kỳ, ghi:

- Hóa đơn giá trị gia tăng,hợp đồng kinh tế,hóa đơn bán hàng thông thường

- Phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ

b, Tài khoản sử dụng

- TK 511 : Doanh thu bán hàng cung cấp dịch vụ.Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất kinh doanh

* Kết cấu TK:

- Bên nợ: Các khoản ghi giảm doanh thu

Kết chuyển doanh thu thuần để xác định kết quả kinh doanh

- Bên có : Phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ thực tế phát sinh trong

kỳ TK 5111: Doanh thu bán hàng hóa

TK 5112: Doanh thu bán sản phẩm

TK 5113: Doanh thu cung cáp dịch

vụ TK 5117: Doanh thu bán bất

động sản

- Tài khoản 3331: Thuế GTGT phải nộp

TK này dùng để phản ánh số thuế GTGT đầu ra phải nô[j cho ngân sách nhà nước

+ Bên nợ: Phản ánh giá vốn hàng bán, dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ

+ Bên có : Kết chuyển giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh

2.2 Phương pháp hạch toán doanh thu bán hàng

TH1: Khi khách hang chấp nhận dịch vụ vận tải do doanh nghiệp cung cấp,căn cứ vào các hóa đơn chứng từ, kế toán ghi:

+ Phản ánh doanh thu cung cấp dịch vụ (TH nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ)

Nợ TK 111,112 (nếu khách hàng đã thanh toán)

Nợ TK 131(nếu khách hàng chưa thanh toán)

Có TK 5113(doanh thu cung cấp dịch

vụ ) Có TK 3331 (nếu có )

+T H doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

Nợ TK 111,112,131

Có TK 5113 + Giá vốn của dịch vụ đã tiêu thụ

Nợ TK 632

Có TK 154

2.3 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu

Tài khoản 521 - Các khoản giảm trừ doanh

thu Bên Nợ:

- Số chiết khấu thương mại đã chấp nhận thanh toán cho khách hàng;

- Số giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho người mua hàng;

- Doanh thu của hàng bán bị trả lại, đã trả lại tiền cho người mua hoặc tính trừ vào khoản phải thu khách hàng về số sản phẩm, hàng hóa đã bán

Bên Có:

- Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn bộ số chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu của hàng bán bị trả lại sang tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” để xác định doanh thu thuần của kỳ báo cáo

Tài khoản 521 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch không có số dư cuối kỳ

Tài khoản 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu có 3 tài khoản cấp 2:

b, Phương pháp hạch toán

a) Phản ánh số chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán thực tế phát sinh trong kỳ, ghi:

- Trường hợp sản phẩm, hàng hoá đã bán phải giảm giá, chiết khấu thương mại cho người mua thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, và doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, ghi:

Nợ TK 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu (5211, 5213)

Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (thuế GTGT đầu ra được giảm)

Có các TK 111, 112, 131,

- Trường hợp sản phẩm, hàng hoá đã bán phải giảm giá, chiết khấu thương mại cho người mua không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp thì khoản giảm giá hàng bán cho người mua, ghi:

Nợ TK 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu (5211, 5213)

Có các TK 111, 112, 131,