BÀI THUYẾT TRÌNH CHƯƠNG 2 các kỹ NĂNG GIAO TIẾP cơ bản chủ đề kỹ NĂNG sử DỤNG PHƯƠNG TIỆN GIAO TIẾP PHI NGÔN NGỮ

Bài tiếu luận của chúng tui muốn đem đến cho các bạn một góc nhìn mới về kĩ năng giao tiếp Ngôn ngữ dùng để biểu lộ suy nghĩ, ý định hay trạng thái của mỗi người và cũng có thể dùng để c

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA THƯƠNG MẠI DU LỊCH

BÀI THUYẾT TRÌNH CHƯƠNG 2: CÁC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CƠ BẢN Chủ đề: KỸ NĂNG SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN GIAO TIẾP

PHI NGÔN NGỮ

Giảng viên: Lê Thị Kim Oanh

Nhóm: 2 Lớp: DHMK17GTT - 422000380305

Tháng 9/2022

Lời mở đầu :

Lời nói có thể không phải là tất cả.…!!!

Trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong công việc kinh doanh,chúng ta luôn có nhiều cơ hội gặp gỡ mọi người và đối tác.Vậy nên việc giao tiếp trở thành kĩ năng tối thiếu.Nhưng không phải ai cũng có một kĩ năng giao tiếp tốt Bài tiếu luận của chúng tui muốn đem đến cho các bạn một góc nhìn mới về kĩ năng giao tiếp

Ngôn ngữ dùng để biểu lộ suy nghĩ, ý định hay trạng thái của mỗi người và cũng có thể dùng để che dấu, đánh lạc hướng người khác Vì ngôn ngữ gắn liền với ý thức, nó được sử dụng một cách chủ định của ý thức Chúng ta không thể phủ nhận tầm quan trọng của giao tiếp bằng lời nhưng không phải lúc nào con người ta cũng có thể dùng lời nói để diễn đạt suy nghĩ của mình

Những buổi diễn thuyết, buổi tiệc hay đơn thuần chỉ là một buổi nói chuyện giữa những người bạn sẽ trở nên thật kém hấp dẫn nếu như không có giao tiếp bằng cử chỉ Trong giao tiếp con người không chỉ dùng lời nói mà còn dùng một loại “ngôn ngữ” khác ít hay không gắn liền với ý thức, nó có thể được biểu lộ bằng một cách tự động, máy móc mà người khác chưa chắc đã hiểu ra Đó được gọi là giao tiếp phi ngôn ngữ hay còn được gọi là giao tiếp bằng ngôn ngữ cơ thể, được thể hiện bằng sự gần gũi, nét mặt, nụ cười, ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, diện mạo… trong quá trình giao tiếp và có

hệ mã riêng để thể hiện thái độ, cảm xúc và phản ứng của con người, do đó đòi hỏi người giao tiếp cần có sự quan sát nhạy bén, tế nhị

Lý do chọn đề tài :

Trong xã hội hiện đại , giao tiếp phi ngôn ngữ có tầm quan trọng rất lớn Nó giúp c

ho mỗi người trở nên tinh tế hơn, biết tự kiềm chế cảm xúc, tự ý thức và điều khiển đư

ợc ngôn ngữ cơ thể Giao tiếp phi ngôn ngữ còn có tầm quan trọng khi ta tiếp xúc lần đầu với một người khác Chúng ta không chỉ để ý đến các điệu bộ , cử chỉ của người đối diện mà còn phải học cách đọc và hiểu ý nghĩa của chúng Từ đó, chúng ta sẽ có đ ược kinh nghiệm, giúp nhận biết được người đối diện đang muốn nói gì với chúng ta

Vì thế nhóm chúng ta đã chọn đề tài này

Danh sách thành viên:

Trần Lê Anh Bảo 21087601 Làm ppt 100% Nguyễn Thị Đức Bình 21053571 Làm word 100% Phạm Kiều Diễm 21055901 Làm nội dung (1,2,3) +

lời mở đầu

100%

Lê Thị Thùy Dung 21057931 Làm nội dung (4,5,6,7) +

lý do chọn đề tài + làm bìa

100%

MỤC LỤC 2.2 MỘT SỐ KỸ NĂNG CƠ BẢN TRONG GIAO TIẾP : 5 2.2.1.Kỹ năng sử dụng các phương tiện giao tiếp 5

Chương 2 : CÁC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CƠ BẢN

2.2 MỘT SỐ KỸ NĂNG CƠ BẢN TRONG GIAO TIẾP :

2.2.1.Kỹ năng sử dụng các phương tiện giao tiếp

2.2.1.2 Kỹ năng sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ :

+ Khái niệm

Kỹ năng giao tiếp phi ngôn ngữ là kỹ năng thể hiện thông qua sự vận động của cơ t

hể như cử chỉ, tư thế, nét mặt, giọng nói, thông qua cách trang phục hoặc tạo ra khoảng không gian nhất định trong giao tiếp

+ Phân loại giao tiếp phi ngôn ngữ

Theo giác quan thì giao tiếp phi ngôn ngữ được chia thành :

- Giao tiếp thông qua thị giác: các chủ thể sẽ tiếp nhận thông tin của nhau thông qua nét mặt, ánh mắt, nụ cười, điệu bộ, cử chỉ, diện mạo, phục trang đi kèm, khoảng cách…

- Giao tiếp thông qua thính giác: thông tin được tiếp nhận qua giọng nói, tốc độ nói,

âm thanh điệm theo…

- Giao tiếp thông qua khứu giác: các mùi hương trong môi trường giao tiếp, mùi của

cơ thể có thể tác động đến đối tác, tạo nên những phản hồi trong giao tiếp

- Giao tiếp thông qua xúc giác: bắt tay, đụng chạm, ôm hôn… những thông tin được truyền qua xúc giác chịu sự chi phối chặt chẽ bởi đặc trưng của từng nền văn hóa Sự đụng chạm như thế này ở xứ sở này là phép xã giao lịch sự nhưng ở xứ sở kia lại là sự

sỉ nhục, xúc phạm Muốn sử dụng hình thức giao tiếp thông qua xúc giác cần phải nghiên cứu đặc trưng của nền văn hóa để tránh những hiểu lầm đáng tiếc

- Giao tiếp thông qua giao tiếp: văn hóa ẩm thực cũng là yếu tố quan trọng trong giao tiếp Thông qua các món ăn, thức uống… người giao tiếp chuyển tải thái độ, tình cảm

Theo mục đích giao tiếp phi ngôn ngữ có hai loại

- Giao tiếp phi ngôn ngữ không chủ định: là những biểu hiện mang tính bản năng của các hành vi, tư thế, nét mặt… xuất hiện theo phản xạ, tự động diễn ra không có sự kiểm soát của ý thức

- Giao tiếp phi ngôn ngữ có chủ định: đó là những biểu hiện của các hành vi, cử chỉ, các biểu cảm nét mặt có ý thức, có mục đích với sự cố gắng của ý chí

+ Đặc điểm của giao tiếp phi ngôn ngữ

Giao tiếp phi ngôn ngữ luôn luôn tồn tại trong giao tiếp một cách có ý thức lẫn vô thức

Giao tiếp phi ngôn ngữ phụ thuộc vào khung cảnh giao tiếp như thời điểm, thời tiết, không gian, bối cảnh chung quanh… một bức ảnh không phù hợp sẽ gây một sự đáp ứng và phản hồi ngược lại mong muốn của chủ thể

Giao tiếp phi ngôn ngữ mang tính đa nghĩa Cùng một thông điệp đưa ra, chủ thể này có thể hiểu khác chủ thể kia và có thể khác cả với chủ thể phát ra tín hiệu Cũng

có khi, chỉ một tính hiệu như người Pháp muốn gửi gắm nhiều ý nghĩa đến đối tác của mình Do đó khi Pháp hay nhận những thông điệp không lời cần phải hết sức cân nhắc

để tránh những ngộ nhận đáng tiếc

Giao tiếp phi ngôn ngữ chịu sự chi phối chặt chẽ bởi đặc trưng của nền văn hóa Đối với văn hóa phương Đông, người ta coi trọng sự tế nhị, kín đáo, nhẹ nhàng trong khi văn hóa phương tây, với nhịp sống gấp gáp của phong cách công nghiệp, người ta mong muốn một kết quả nhanh chóng nên ngôn ngữ không lời của họ thường rõ ràng,

cụ thể, mạnh mẽ hơn người phương Đông Bên cạnh đó, các tín hiệu cũng có thể có những ý nghĩa khác nhau ở từng quốc gia cụ thể Vì thế, cần phải nhập gia tùy tục trong giao tiếp, đặc biệt là khi sử dụng ngôn ngữ không lời

Giao tiếp phi ngôn ngữ còn có sự khác biệt rõ rệt giữa nam và nữ Luôn có ranh giới trong việc sử dụng phi ngôn ngữ trong giao tiếp đối với những chủ thể khác nhau

về giới tín Giao tiếp phi ngôn ngữ giữa nam-nam khác với giao tiếp không lời giữa nữ-nữ và càng có sự khác biệt khi chủ thể giao tiếp với nhau là nam-nữ

+ Vai trò của giao tiếp phi ngôn ngữ

Phi ngôn ngữ bổ trợ, đôi khi thay thế cả lời nói “Không ai giữ được bí mật cả Nếu miệng không nói thì ngón tay, ngón chân cũng động đậy” (S Freud)

Phi ngôn ngữ tạo nên sự sinh động, cuốn hút trong giao tiếp Một câu nói ví von dân đã thể hiện rõ vai trò của phi ngôn ngữ: “Nói không điệu bộ, cử chỉ, như ăn không muối”

Phi ngôn ngữ còn có khả năng gửi thông điệp “tế nhị” Nó giúp cho người ta nói được những điều khó nói Nó còn như những “mật mã” giúp con người có những giao tiếp rất riêng tư, kín đáo ngay giữa một thế giới rất đông người

Phi ngôn ngữ nếu được sử dụng phù hợp, đúng cách sẽ tạo cho chủ thể một sự duyên dáng, đáng yêu, gây được thiện cảm gần gũi trong giao tiếp

Phi ngôn ngữ nếu được phát ra, tiếp nhận chính xác, đầy đủ thì những thông điệp

đó rất đáng tin cậy Dễ dàng nhận thấy trong thế giới thiền, ngôn ngữ không lời trở nên đắc dụng bởi chỉ có nó mới có thể truyền tải đầy đủ, chính xác những thông điệp

mà chủ thể muốn truyền tải

Như vậy, bên cạnh việc giao tiếp bằng lời nói, chữ viết, ngôn ngữ không lời đã góp phần đắc lực trong việc truyền tải và tiếp nhận thông tin Vấn đề chính là các chủ thể phải biết vận dụng phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ và chính xác các phương tiện giao tiếp này để đạt hiệu quả cao nhất trong giao tiếp Tất nhiên, cách vận dụng các phương tiện giao tiếp này như thế nào phụ thuộc vào kiến thức nhiều mặt của chủ thể

Nghiên cứu phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ rất quan trọng, nó giúp ta nhạy cảm hơn trong giao tiếp

+ Chức năng của giao tiếp phi ngôn ngữ:

- Chức năng biểu hiện trạng thái cảm xúc nhất thời

- Chức năng biểu hiện các đặc trưng cá nhân

Các kênh giao tiếp phi ngôn ngữ:

 Giao tiếp qua giọng nói (âm điệu, ngữ điệu, nhịp độ của giọng nói)

- Thông qua giọng nói biết được tâm trạng hoặc cảm xúc của người giao tiếp

Ví dụ: trạng thái vui mừng, ngữ điệu trở nên nhiệt thành, tiếng nói trong trẻo, hồ hởi, nhiệm nó nhanh hơn, to hơn và diễn cảm hơn Trạng thái buồn, lời nói nhỏ, chậm, ngắt quãng

- Thông qua giọng nói biết được tính cách con người:

Người hướng ngoại, giọng nói to, rõ ràng, hồ hởi hoặc năm thép Người hướng nội, giọng nói rất nhẹ nhàng, nhịp độ từ tốn, thích nói nhỏ

- Qua giọng nói hiểu được tính quan trọng hay khẩn cấp của thông tin (ví dụ: chiến tranh biên giới…)

- Qua giọng nói xác định được tình trạng sức khỏe của người khác

Một giọng nói tốt phải có ba điều kiện sau:

- Phải có cường độ: tiếng nói càng khoẻ, càng mạnh dễ tác động đến người nghe -Phải có âm vực rộng (tức là có thể phát ra những âm thật trầm đến âm thật bồng) + Giọng trầm, ngập ngừng: tỏ ra sợ sệt

+ Giọng trầm, đều: gợi sự buồn bã, chán nản

+ Giọng cao, nhầm: có tính chất giục giã

- Phải có nhiều âm sắc: cùng một giọng, một cường độ nhưng người thì phát ra tiếng trong trẻo, mềm mại, dễ nghe Người thì phát ra tiếng the thé, cứng đờ, khó nghe

+ Nét mặt

Ciceron: "Khuôn mặt là cái gương của tâm hồn"

- Mỗi người có một khuôn mặt riêng, không ai giống ai, người ta ước tính có khoảng hơn 20.000 nét mặt khác nhau

- Charles Dawin làm thí nghiệm và đi đến kết luận rằng nét mặt có thể biểu lộ 6 loại t ình cảm khác nhau: vui buồn, tức giận, ngạc nhiên, ghê tởm, sợ hãi, quan tâm

- Paul Ekman đã chỉ ra có sáu nét mặt phổ biến tương ứng với các trạng thái cảm xúc: vui, buồn, ngạc nhiên, sợ hãi, căm ghét/coi thường và giận dữ

- Ngoài tính biểu cảm, nét mặt còn cho ta biết ít nhiều về cá tính con người Người c

ó nét mặt căng thẳng thường là người dứt khoát trực tính; người có nét mặt mềm mại

ở vùng miệng thì hòa nhã, thân mật, biết vui đùa và dễ thích nghi trong giao tiếp Nhướng mày thường là dấu hiệu cho biết người ta không hiểu và muốn lặp lại thông tin Đôi khi nó chỉ sự không tin tưởng mấy Nhăn trán, cau mày là dấu hiệu phổ biến của sự lúng túng và sự lo lắng và đôi khi là biểu hiện của sự giận dữ

Sự biến đổi của vẻ mặt con người lúc giao tiếp, thể hiện rất rõ ở 3 vùng của bộ mặt: mắt, mũi, miệng Qua nét mặt có thể biết trạng thái cảm xúc và các đặc điểm tính khí của họ

Nét mặt mang giá trị giao tiếp đa dạng và phong phú, khả năng "đọc" nét mặt người khác phụ thuộc phần nhiều vào kinh nghiệm sống

+ Ánh mắt

Theo Ang ghen: "Mắt con chim đại bàng có sức nhìn xa hơn mắt con người, nhưng mắt con người nhìn thấy trong mỗi vật nhiều thứ hơn mắt đại bàng" Mắt con người nhìn với toàn bộ sức sống của con người và khi người ta nhìn là cả trí tuệ thông minh

cả sự yêu ghét Mọi hoạt động của thân thể và tâm hồn dồn vào đôi mắt Phineas Fletcher: "Ngôn ngữ của ái tình nằm trong đôi mắt"

- Dân gian có câu “đôi mắt là cửa sổ tâm hồn”, bởi lẽ cặp mắt là điểm khởi đầu cho tất cả mọi nghiên cứu, quan sát tìm hiểu, qua ánh mắt con người có thể nói lên rất nhiều thứ ánh mắt phản ánh trạng thái cảm xúc, bộc lộ tình cảm, tâm trạng và ước nguyện của con người ra bên ngoài

- Trong giao tiếp ánh mắt còn đóng vai trò “đồng bộ hóa” câu chuyện, biểu hiện sự chú ý, tôn trọng, sự đồng tình hay là phản đối Ánh mắt trong giao tiếp cũng phụ thuộc vào vị trí xã hội của mỗi bên Người có địa vị xã hội cao hơn (hay tự cho mình là có vai trò cao hơn) thường nhìn vào mắt của người kia nhiều hơn, kể cả khi nói lẫn khi nghe

Ánh mắt của một người còn phản ánh cá tính của người đó: người có óc thực tế thường có cái nhìn lạnh lùng, người ngay thẳng nhân hậu có cái nhìn thẳng và trực diện, người nham hiểm đa nghi có cái nhìn xoi mói, lục lọi, người có ý gian không chân thành thường hay nhìn láo liên, lầm lét Hình thái mắt biểu hiện tâm tính con người: mắt tròn: dễ nổi nóng; mắt sâu: có đời sống nội tâm dồi dào, sâu kín, hay suy tư; mắt lim dim: ích kỷ, phản bội; mắt luôn mở lớn: dễ hốt hoảng, lo sợ vô căn cứ

Ánh mắt thực hiện các chức năng giao tiếp sau:

- Tín hiệu về sự đồng ý hay không đồng ý (đúng hay sai)

- Tín hiểu về tình cảm (yêu, thích hoặc ghét)

- Tín hiệu về mức độ nhận thức (hiều hay không hiểu)

- Tín hiệu về nhu cầu, lòng mong muốn

- Tín hiệu điều chỉnh hành vi, thái độ của 2 bên

+ Nụ cười

Trong giao tiếp người ta có thể dùng nụ cười để biểu lộ tình cảm thái độ của mình N

ếu ánh mắt được gọi là “ cửa sổ tâm hồn “ thì nụ cười nên được hiểu là trái tim tình cả

m của con người Thực chất cười là một loại tác dụng phản xạ thần kinh phức tạp về tâ

m trạng, tình cảm của con người với đời sống tâm lý, tình cảm của cá nhân và xã hội Con người có bao nhiêu kiểu cười thì có bấy nhiêu cá tính Có cái cười tươi tắn, hồn n hiên, đôn hậu, có cái cười chua chát, miễn cưỡng, danh ác, có cái cười đồng tình, thôn

g cảm, nhưng cũng có cái cười chế giễu, cười khinh bỉ Mỗi điệu cười đều biểu hiện một thái độ nào đó, cho nên trong giao tiếp, chúng ta phải tinh nhạy quan sát nụ cười c

ủa đối tượng giao tiếp để biết được lòng dạ của họ

Ví dụ: cười mỉm: người kín đáo, ý tứ, nụ cười nhếch mép, khinh thường: thường là n gười ích kỷ, lăm mưu mẹo, phản trắc; nụ cười rộng rãi: nụ cười của người tử tế, rộng l ượng, thành thật, nụ cười thoáng qua: là nụ cười xã giao, thường dấu diếm không muố

n ai biết tâm sự của họ

Ngoài ra còn chú ý tiếng cười: cười êm ái, hiền hoà, tiếng cười giòn tan (sôi nổi, vui vẻ), cười gằn (khó chịu), cười phải đúng lúc (“vô duyên chưa nói đã cười”)

+ Các cử chỉ

Các cử chỉ gồm các chuyển động của đầu (gật đầu, lắc đầu,…), của bàn tay (vẫy, chà

o, khua tay), của cánh tay Vận động của chúng có ý nghĩa nhất định trong giao tiếp

Người ta cũng có thể dùng cử chỉ để điều khiển cuộc giao tiếp chẳng hạn như một số vận động của tay và đầu có ý nhắc người đối thoại nói nhanh, chậm, dừng lại hãy giải thích thêm

Mũi cũng là phương tiện truyền thông, bởi vì khi nhìn người khác với cái vẻ coi khinh người ta thường nhìn xuống mũi của mình Khi động tác này đi kèm theo một cái hít vào khinh khỉnh thì thái độ phủ nhận lại cũng được gia tăng

Ngoài cái cử chỉ le lưỡi thiếu tôn kính ra, lưỡi cũng được dùng trong truyền thông không chủ định Chúng ta liếm môi khi chúng ta căng thẳng hoặc đứng trước một điều khích động, và chúng ta lúng búng lưỡi trong miệng khi chúng ta nói một điều gì mà chúng ta không thực sự muốn nói hoặc không tin tưởng cho lắm

Một cái cằm hích lên thường biểu hiện thái độ gây gổ Khi buồn chán người ta thường chống cằm bằng cả bàn tay Việc vuốt cằm thường cho thấy là người ta đang suy nghĩ cân nhắc gì đó và đang chuẩn bị đưa ra một quyết định

Thường thường cử chỉ của bàn tay cũng nói lên nhiều điều Các ngón tay chụm lại thành hình tháp chuông trống với cầm chứng tỏ sự nghi ngờ Đưa bàn tay lên mũi biểu

lộ sự sợ hãi Đưa bàn tay lên môi chứng tỏ có sự xấu hổ Khi ngồi mà hai bàn tay để

mở lủng lẳng giữa hai chân chứng tỏ đang thất vọng

Vị trí của đôi bàn chân khi đứng hay khi ngồi nói chuyện sẽ cho chúng ta biết đối tượng đang có thái độ, trạng thái như thế nào Nếu hai đôi bàn chân hướng vào nhau, tức là hai người không muốn sự tham gia của người thứ ba Khi đôi bàn chân đặt chếch nhau hoặc hay hơn nữa, có một bàn chân hướng về phía bạn, thì bạn hãy tự tin rằng mình đã được chấp nhận tham gia câu chuyện Trong một đám đông nói chuyện với nhau, thường chúng ta hướng bàn chân tới người mà mình có cảm tình hơn Khi đang đứng nói chuyện với bạn mà hai bàn chân của đối tượng quay về phía cửa, thì chứng tỏ anh ta đang rất vội muốn đi