quản lý giáo dục quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận hải an đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018 (klv02681)

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH ở các trường tiểu

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay CSVC - TBDH được xem như một trong những điều kiện quan trọng

để thực hiện thành công nhiệm vụ giáo dục và đào tạo Sự phát triển nhanh chóng của CSVC - TBDH đã và đang tạo ra tiềm năng sư phạm to lớn cho việc dạy học hiệu quả Thực tế, các phương tiện dạy học hiện đại đã đem lại chất lượng mới cho các PPDH

Thiết bị, đồ dùng dạy học là một trong những phương tiện quan trọng giúp GV nâng cao chất lượng giảng dạy và giúp HS nâng cao chất lượng học tập, có tác dụng lớn đối với việc thực hiện mục tiêu giáo của nhà trường TBDH vừa là phương tiện của việc giảng dạy, là công cụ của luyện tập vừa là đối tượng của nhận thức Nó là một nhân tố không thể thiếu được trong cấu trúc toàn vẹn của quá trình giáo dục Đặc biệt, đối với chương trình giáo dục phổ thông 2018, để đáp ứng điều kiện phát triển năng lực cho HS, ngoài nội dung chương trình, sách giáo khoa, thiết bị dạy

và học tối thiểu đóng vai trò hết sức quan trọng Yêu cầu chương trình GDPT 2018, đổi mới nội dung và PPDH tất yếu kéo theo việc đổi mới về CSVC nói chung và TBDH nói riêng TBDH có ý nghĩa quan trọng ở chỗ: nếu sử dụng TBDH có hiệu quả sẽ không chỉ góp phần hình thành tư duy khoa học cho HS mà còn góp phần phát triển kỹ năng nghề nghiệp của chính GV Song, cần nhận thức rằng, đổi mới chương

trình không có nghĩa là đổi mới CSVC-TBDH

Bên cạnh đó, thực tiễn công tác quản lí và sử dụng trang TBDH trong các nhà trường nói chung và trường tiểu học đã chỉ ra rằng, hoạt động này còn đang tồn tại nhiều vấn đề từ phương diện quản lý, cần được các cấp lãnh đạo ngành giáo dục hết sức quan tâm Để đạt mục tiêu quản lí hiệu quả đối với các trang thiết bị đã được cung cấp, tài sản đã được xây dựng để tránh thất thoát, hỏng hóc, lãng phí hay sử dụng sai mục đích thì công tác quản lí trang TBDH trong các nhà trường nói chung đóng một vai trò rất quan trọng Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài

nghiên cứu: “Quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An đáp ứng

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT 2018 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An đáp ứng yêu cầu

chương trình GDPT 2018

4 Giả thuyết khoa học

Nếu các biện pháp quản lý TBDH được nghiên cứu, xây dựng trên cơ sở khoa học, phù hợp với các điều kiện thực tế của trường tiểu học, sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An, đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT 2018

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý TBDH ở trường tiểu học;

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải

An đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT 2018;

- Đề xuất biện pháp quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT 2018;

6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Chỉ nghiên cứu quản lý TBDH ở các trường tiểu học quận Hải An đáp ứng yêu cầu giáo dục theo chương trình GDPT 2018

- Giới hạn về khách thể nghiên cứu: Tiến hành khảo sát 70 CBQL và GV trong

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể là tài liệu tham khảo cho GV, CBQL các cơ sở giáo dục phổ thông và giảng viên giảng dạy các lớp bồi dưỡng cán bộ quản

lý giáo dục

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, phụ lục, tài liệu tham khảo, phần nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp

ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương 2: Thực trạng việc quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận

Hải An đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải

An đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH

GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 1.1 Tổng quan các nghiên cứu về quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

1.2.1.1 Khái niệm quản lý

1.2.1.2 Chức năng quản lý

1.2.2 Thiết bị dạy học

1.2.3 Quản lý thiết bị dạy học

1.2.4 Chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.3 Vai trò của thiết bị dạy học và quản lý thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.3.1 Vai trò của thiết bị dạy học trong việc đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.3.2 Yêu cầu sử dụng thiết bị dạy học trong thực hiện chương trình giáo dục

2018

1.3.2 Quy trình sử dụng thiết bị dạy học

Giai đoạn chuẩn bị

Giai đoạn thực hiện

1.4 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.4.1 Xây dựng kế hoạch quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp ứng

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp ứng yêu

cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.4.4 Kiểm tra thực hiện quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp ứng

yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.4.5 Các nguồn lực bảo đảm cho quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học

đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.5 Các yếu tố tác động tới quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học đáp

ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018

1.5.1 Năng lực, kỹ năng của giáo viên, học sinh và cán bộ quản lý

1.5.2 Quy định, quy trình quản lý của nhà trường

1.5.3 Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường

1.5.4 Đặc điểm của học sinh

Kết luận chương 1

TBDH là thành tố cơ bản của quá trình dạy học, có vai trò quan trọng trong

việc thể hiện nội dung, phương pháp và đổi mới phương pháp dạy học TBDH vừa là

công cụ lao động sư phạm của GV vừa là phương tiện giúp HS tiếp thu tri thức một

cách tích cực, chủ động nhằm đáp ứng mục tiêu dạy học và giáo dục

Chính vì vậy, việc nắm vững những lý luận về TBDH và quản lý TBDH là một yêu

cầu không thể thiếu giúp CBQL nhà trường, viên chức quản lý thiết bị và các đối tượng

trực tiếp sử dụng TBDH hiểu được vai trò của TBDH, hiểu được yêu cầu của TBDH

trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay Từ đó đưa ra những biện pháp quản lý TBDH

hiệu quả, hỗ trợ cho hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục theo

chương trình GDPT 2018 Quản lý TBDH bao gồm mua sắm, sử dụng và bảo quản

TBDH Những hoạt động này có mối quan hệ trực tiếp với nhau và hỗ trợ cho nhau, góp

phần đạt được mục tiêu sử dụng TBDH

Quản lý TBDH ở trường TH có nhiều cách tiếp cận, nhưng trong nghiên cứu

luận văn này chọn tiếp cận theo chức năng quản lý để tìm hiểu thực trạng cũng như

đề xuất biện pháp hoàn thiện hơn việc quản lý sử dụng TBDH ở các trường TH

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 2.1 Khái quát về các trường tiểu học thuộc quận Hải An, thành phố Hải Phòng

2.1.1 Điều kiện kinh tế, xã hội, dân cư quận Hải An, thành phố Hải Phòng

2.1.2 Khái quát Giáo dục và Đào tạo quận Hải An

2.1.3 Tình hình giáo dục tiểu học quận Hải An

2.2 Tổ chức khảo sát

2.2.1 Mục tiêu khảo sát

2.2.2 Nội dung khảo sát

2.2.3 Phạm vi và đối tượng khảo sát

2.2.4 Phương pháp và xử lí số liệu khảo sát

2.3 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của thiết bị dạy học

Bảng 2.3 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về thiết bị dạy học

1 Đó là điều kiện cần để thực hiện dạy học theo hướng phát

2 Thiết bị dạy học giúp cho các giờ học trở nên sinh động hơn,

hứng thú, học sinh dễ tiếp thu bài học 34 48,6%

3 Thiết bị dạy học có thể được sử dụng hoặc không 9 12,9%

4 Không cần thiết đưa thiết bị dạy học vào dạy học 2 2,8%

2.3.2 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học tại các trường tiểu học quận Hải An, thành phố Hải Phòng

2.3.2.1 Thực trạng thiết bị dạy học của các trường tiểu học

Bảng 2.4 Thống kê thiết bị dạy học của 3 trường tiểu học quận Hải An

Stt Loại hình thiết bị dạy học Tiểu học

Thành Tô

Tiểu học Đằng Hải

Tiểu học Cát Bi

A Các loại hình thiết bị dạy học được trang bị

3 Mô hình giáo khoa, mẫu vật dạy học 48 51 54

B Các loại thiết bị dạy học tự làm

C Phương tiện kĩ thuật dạy học

11 Thiết bị âm thanh: loa, đài, tăng âm 5 3 4

D Thiết bị giáo dục dùng chung:

Đánh giá về số lượng thiết bị dạy

chuẩn tối thiểu

Đảm bảo mức 2 của chuẩn tối thiểu

Biểu đồ 2.1: Đánh giá về số lượng của thiết bị dạy học so với chuẩn thiết bị dạy học

Đánh giá về chất lượng thiết bị dạy học

Đánh giá về mức độ đồng bộ của thiết bị dạy học

Biểu đồ 2.3 Ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên về mức độ đồng bộ của TBDH

2.3.2.2 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

Bảng 2.5 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học

Số lượng

Tỷ lệ

%

1 Thiết bị dạy học là một bộ phận của nội dung và

2 Thiết bị dạy học đảm bảo tính trực quan trong dạy

học, giúp học sinh rèn luyện các kĩ năng 70 100

3 Thiết bị dạy học là công cụ hỗ trợ, giúp tiết dạy trở

4 Thiết bị dạy học giúp giáo viên nâng cao năng lực

sáng tạo trong công tác giảng dạy 45 64.3

5

Thiết bị dạy học làm tăng hiệu quả hoạt động nhận

thức của học sinh, giúp học sinh nhớ kiến thức sâu

sắc hơn

65 92.9

6 Giáo viên và học sinh sử dụng phương tiện dạy học tạo tương tác trong quá trình học tập 38 54.3

2.3.3 Thực trạng quy trình sử dụng thiết bị dạy học ở trường tiểu học

2.3.3.1 Việc tuân thủ quy chế sử dụng thiết bị dạy học

Bảng 2.6 Thực trạng việc tuân thủ quy chế sử dụng thiết bị dạy học

Stt Nội dung

Mức độ đồng ý

X

Thứ bậc

Yếu Trung

SL % SL % SL % SL %

1 Tiêu chuẩn, định mức

trang thiết bị làm việc 17 24.3 37 52.9 7 10.0 9 12.9 2.11 8

2 Trang bị, mua sắm trang

thiết bị 18 25.7 27 38.6 11 15.7 14 20.0 2.30 5

3 Tiếp nhận trang thiết bị 21 30.0 32 45.7 2 2.9 15 21.4 2.16 6

4 Quản lý, sử dụng trang thiết

2.3.3.2 Thực trạng việc thực hiện quy trình sử dụng thiết bị dạy học

Bảng 2.7 Đánh giá về những khó khăn khi thực hiện quy trình sử dụng

2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018

2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

Bảng 2.8 Ý kiến đánh giá về mức độ thực hiện của công tác lập kế hoạch về

2.4.2 Thực trạng tổ chức quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải

Xác định nhu cầu về bồi

dưỡng sử dụng thiết bị dạy

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo việc quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

Bảng 2.10 Mức độ thực hiện công tác chỉ đạo mua sắm, bảo quản và sử dụng thiết

SL % SL % SL % SL %

1 Quán triệt về tầm quan

trọng của thiết bị dạy học 13 18.6 36 51.4 19 27.1 2 2.9 2.14 8

2 Hướng dẫn mua sắm thiết

6 Theo dõi hoạt động bảo

quản thiết bị dạy học 12 17.1 34 48.6 20 28.6 4 5.7 2.23 7

7 Theo dõi hoạt động sử

2.4.4 Thực trạng kiểm tra việc quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

Bảng 2.11 Đánh giá về công tác kiểm tra, đánh giá mua sắm, bảo quản và sử dụng

SL % SL % SL % SL %

1 Xây dựng các tiêu chuẩn

kiểm tra, đánh giá 27 38.6 33 47.1 9 12.9 1 1.4 1.77 10

2 Tiêu chuẩn về cơ sở vật

chất 22 31.4 31 44.3 16 22.9 1 1.4 1.94 9

3 Tiêu chuẩn về thiết bị dạy

học 1 1.4 29 41.4 26 37.1 14 20.0 2.76 2

4 Tiêu chuẩn về nghiệp vụ 36 51.4 7 10.0 20 28.6 7 10.0 1.97 8

5 Tiêu chuẩn về quản lý sử

dụng TBDH 29 41.4 17 24.3 13 18.6 11 15.7 2.09 7

6 Xây dựng kế hoạch kiểm

tra, đánh giá 1 1.4 16 22.9 33 47.1 20 28.6 3.03 1

7 Kiểm tra thường kỳ 21 30.0 23 32.9 20 28.6 6 8.6 2.16 6

8 Kiểm tra đột xuất 4 5.7 37 52.9 24 34.3 5 7.1 2.43 3

2.4.5 Thực trạng các nguồn lực bảo đảm cho quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

Bảng 2.12 Thực trạng các nguồn lực bảo đảm cho quản lý thiết bị dạy học ở các

trường tiểu học quận Hải An

Stt Các nguồn lực

Mức độ

X Thứ bậc

4 Chỉ đạo thống kê, đánh giá

chất lượng thiết bị dạy học 29 41.4 17 24.3 13 18.6 11 15.7 2.09 5

Bảng 2.13 Đánh giá về các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sử dụng thiết bị dạy học

Stt Các yếu tố ảnh hưởng

Mức độ ảnh hưởng

X Thứ bậc

Không ảnh hưởng

Ít ảnh hưởng

ảnh hưởng

Rất ảnh hưởng

Ngân sách đầu tư của Nhà

nước cho giáo dục và đào

dạy học của giáo viên 4 5.7 9 12.9 23 32.9 34 48.6 3.11 8

8 Năng lực tài chính của nhà

trường 14 20.0 31 44.3 19 27.1 6 8.6 2.24 3

9 Năng lực xã hội hóa của

nhà trường 14 20.0 33 47.1 17 24.3 6 8.6 2.21 4

2.6 Nhận xét chung về quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học quận Hải An

2.6.1 Ưu điểm đạt được

2.6.3.1 Nguyên nhân khách quan

2.6.3.2 Nguyên nhân chủ quan

Kết luận chương 2

Quận Hải An, thành phố Hải Phòng trong những năm qua đã chú trọng phát triển giáo dục, nhất là bậc Tiểu học Việc đầu tư CSVC, TBDH đã được quan tâm; số lượng TBDH tương đối đầy đủ, hiện đại, phù hợp với đổi mới nội dung chương trình

và sách giáo khoa hiện nay

Một số nội dung quản lí TBDH như kế hoạch theo dõi việc sắp xếp, ghi chép những TBDH mua mới hoặc thanh lý, việc khai thác, sử dụng TBDH của GV, phát huy tinh thần làm đồ dùng dạy học, việc kiểm tra, đánh giá về tần suất sử dụng, về chất lượng TBDH đã được hiệu trưởng quan tâm Tuy nhiên, những mặt hạn chế cũng còn bộc lộ như:

Việc tổ chức mua sắm cũng còn bất cập về quy trình; tổ chức nghiệm thu thiết

bị khi được mua về chưa đảm bảo, chưa có cán bộ có chuyên môn kiểm tra các thông

số kĩ thuật, vận hành, làm thử để đánh giá chất lượng thiết bị Số lượng TBDH hiện đại chưa đáp ứng được nhu cầu của đa số GV Quản lý sử dụng TBDH mới chủ yếu mang tính vận động, chưa có kế hoạch; tập huấn cho CBTB, GV về kỹ năng sử dụng TBDH còn chưa thật chất lượng Việc đánh giá hiệu quả, tần suất, chất lượng TBDH

ít được thực hiện

Bên cạnh đó, kết quả khảo sát cho thấy quy trình và các chức năng quản lý TBDH từ lập kế hoạch mua sắm, kế hoạch sử dụng thiết bị đến sử dụng và bảo quản sửa chữa TBDH ở các trường TH còn nhiều hạn chế Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng TBDH ở các trường TH

Trong các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý TBDH, thì năng lực của viên chức quản

lý thiết bị, năng lực sử dụng TBDH của GV có tác động lớn, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến quản lý TBDH ở các trường TH trong quận

Thực trạng về quản lí TBDH ở các trường TH quận Hải An là một trong những

cơ sở quan trọng để tác giả luận văn đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả