MÔN: KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHỦ ĐỀ: NHỮNG ĐẶC TRƯNG NỔI BẬT VỀ GIAO TIẾP CỦA NGƯỜI VIỆT NAM VÀ ĐẶC THÙ GIAO TIẾP CỦA MỘT VÀI QUỐC GIA Ở CHÂU ÂU GV hướng dẫn: TS... Lý do chọn chủ đề Văn hóa
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM KHOA THƯƠNG MẠI - DU LỊCH
… o0o…
MÔN: KỸ NĂNG GIAO TIẾP
CHỦ ĐỀ: NHỮNG ĐẶC TRƯNG NỔI BẬT VỀ GIAO TIẾP CỦA NGƯỜI VIỆT NAM VÀ ĐẶC THÙ GIAO TIẾP CỦA MỘT VÀI QUỐC
GIA Ở CHÂU ÂU
GV hướng dẫn: TS Lê Thị Hương Nhóm thực hiện: Nhóm 3
Lớp học phần: 420300348016-DHTMDT17D
TP.HCM, ngày 28 tháng 09 năm 2022
Trang 2DANH SÁCH, NHIỆM VỤ PHÂN CÔNG VÀ KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN THEO NHÓM:
STT Họ và tên MSSV Nôi dung phân
công
Thời gian thực hiện
Kết quả thực hiện
THANG ĐIỂM
10 của nhóm
1 Nguyễn Ngọc Kiều Oanh 21069141 Thuyết trình,
Nguyên nhân
07/09/2022
- 28/09/2022 Tốt 10
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Kính chào cô!
Lời đầu tiên, chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Lê ThịHương giảng viên bộ môn Kĩ năng giao tiếp lớp 420300348016-DHTMDT17D.Trong suốt quá trình học tập, cô đã rất tâm huyết dạy và hướng dẫn cho chúng emnhiều điều bổ ích trong môn học và các kĩ năng để chúng em có đủ kiến thức thựchiện bài tiểu luận này
Tuy nhiên vì kiến thức bản thân còn nhiều hạn chế và sự tìm hiểu chưa sâusắc nên không tránh khỏi những thiếu sót Mong cô sẽ châm chước và cho chúng
em những lời góp ý để bài tiểu luận của chúng em sẽ hoàn thiện hơn
Một lần nữa, chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô và chúc cô luônmạnh khỏe, hạnh phúc và thành công trong sự nghiệp
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 28 tháng 09 năm 2022
Trang 4MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 5
1 Lý do chọn chủ đề 5
2 Mục đích 6
PHẦN II: NỘI DUNG 7
1.Cơ sở lý luận 7
1.1 Khái niệm 7
1.2 Vai trò của giao tiếp 7
1.3 Đặc trưng giao tiếp của người Việt Nam 9
2 Hiện trạng giao tiếp trong gia đình 12
2.1 Giữa cha mẹ và con cái 12
2.2 Giữa vợ và chồng 13
3 Nguyên nhân 14
3.1 Thiếu hiểu biết về kiến thức và kỹ năng trong văn hóa giao tiếp 14
3.2 Tự ti 16
3.3 Nguyên nhân về bản thân, gia đình và xã hội 16
4.Đặc thù giao tiếp của một vài quốc gia ở Châu Âu 17
4.1 Điểm chung trong giao tiếp của một số quốc gia ở Châu Âu 17
Một số nét khác biệt trong văn hóa giao tiếp giữa Châu Á và Châu Âu 20
4.2 Biện pháp và kiến nghị 22
Phần III: KẾT LUẬN 25
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
Trang 5PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn chủ đề
Văn hóa giao tiếp là một phần không thể thiếu trong cuộc sống vì nó chính lànhững mắc xích gắn kết các mối quan hệ giữa con người với con người Phongcách sống của mỗi con người sẽ khác nhau và điều đó thể hiện qua văn hóa giaotiếp ứng xử của chính những con người đó, bởi vì giao tiếp là một nghệ thuật Vàtrong thời đại ngày nay, khi khoảng cách địa lý đã không thể ngăn nổi con ngườixích lại gần nhau hơn thì giao tiếp là một cầu nối rất quan trọng để các quốc gia,các nền văn hóa có thể hội nhập cùng nhau Do đó, việc tìm hiểu về chủ đề: “Đặctrưng nổi bật trong giao tiếp của người Việt Nam và đặc thù giao tiếp của một vàiquốc gia Châu Âu” là một việc hết sức cần thiết Khi đó, ta có thể phát huy nhữnggiá trị bản sắc dân tộc, thay đổi một số nét không phù hợp với thời đại và cùng hòanhập với văn hóa giao tiếp của nhân loại
Nhà ngôn ngữ học Gumperz từng chia sẻ: “Người ở những nền văn hóa khác
có cách giao tiếp khác nhau Những khác biệt về văn hóa có thể gây nên khó khăndẫn đến thất bại trong giao tiếp” Vì vậy, để tránh xảy ra những sai xót không đáng
có, mỗi chúng ta cần tìm hiểu trước đặc trưng giao tiếp ở quốc gia của người đốidiện Một khi đã tạo được ấn tượng tốt trong lần đầu gặp mặt thì mọi chuyện vềsau mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn cho đôi bên
Để có thể phát triển và hòa nhập dễ dàng trong thời đại ngày nay thì mỗingười trong chúng ta nhất thiết phải có sự nghiên cứu, tìm hiểu các giải pháp đểnâng cao hiểu biết về những đặc trưng giao tiếp của nước ta và nước bạn
Ví dụ như một số nước ở Châu Âu, nhằm không ngừng cải thiện vấn đề giaotiếp giúp thu nhỏ khoảng cách của bản thân với những người bạn mới ở cả tronglẫn ngoài nước Bên cạnh đó còn đem lại sự hài lòng, tạo cảm giác gần gũi và thú
vị cho người đối diện ngay từ lần giao tiếp đầu tiên Từ đó, làm cho bản thân ngàymột tự tin, giao tiếp có hiệu quả hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu hiểu thêm về văn
Trang 6hóa giao tiếp của từng quốc gia Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nêu trên, việc tìmhiểu đề tài: “Đặc trưng nổi bật về giao tiếp của người Việt Nam, đặc thù giao tiếpcủa một vài quốc gia ở Châu Âu” Đề xuất các giải pháp giúp nâng cao kiến thức
và hiểu biết của mọi người về đặc trưng giao tiếp là hết sức cần thiết
2 Mục đích
Đề tài đặt ra mục đích là tìm hiểu một cách hệ thống những đặc trưng nổi bật
về giao tiếp của người Việt Nam và đặc thù giao tiếp của một vài quốc gia ở Châu
Âu Tìm hiểu tập trung về những đặc trưng ngôn ngữ và văn hóa giao tiếp ở một sốquốc gia Châu Âu, từ đó đối chiếu với những cách giao tiếp tương đương có ở ViệtNam, nêu ra những nét giống nhau và những điểm khác biệt trên bình diện ngônngữ, ngữ dụng và bình diện liên văn hóa
Đề tài cũng đặt ra mục đích giúp sinh viên nắm được những đặc trưng ngônngữ, tâm lý, xã hội, văn hóa… của hành động giao tiếp ở từng quốc gia khác nhau,
từ đó nâng cao năng lực và hiệu quả giao tiếp để nhận rõ cái đúng, cái hay tronggiao tiếp Kết quả tìm hiểu góp phần làm phong phú thêm vốn hiểu biết về văn hóagiao tiếp ở Việt Nam và một số quốc gia ở Châu Âu, qua đó giúp tiếp nhận và ápdụng đúng phong cách, văn hóa giao tiếp một cách hiệu quả
Trang 7PHẦN II: NỘI DUNG
Đặc trưng là nét riêng biệt và tiêu biểu, được xem là dấu hiệu để phân biệt vớinhững sự vật khác
1.1.2 Giao tiếp là gì?
Theo Tuyển tập Tâm lý học, NXB Giáo dục, tác giả Phạm Minh Hạc : “Giao
tiếp là hoạt động xác lập và vận hành các mối quan hệ xã hội giữa người và người,hoặc giữa người và các yếu tố xã hội nhằm thỏa mãn những nhu cầu nhất định”
Trích từ Tuyển tập nghiên cứu tâm lý-Giáo dục, NXB Đại học Sư Phạm, tác giả Nguyễn Quang Uẩn : “Giao tiếp là hình thức đặc trưng cho mối quan hệ giữa
con người với con người mà qua đó nảy sinh sự tiếp xúc tâm lý và được biểu hiện
ở các quá trình thông tin, hiểu biết, rung cảm, ảnh hưởng và tác động qua lại lẫnnhau”
1.1.3 Đặc thù là gì?
Đặc thù là nét riêng biệt làm cho sự vật này khác với sự vật cùng loại khác,tính chất của đặc thù là những đặc tính, đặc điểm nổi bật của sự vật, hiện tượng,dùng để phân biệt giữa sự vật, hiện tượng này với sự vật, hiện tượng khác
1.2 Vai trò của giao tiếp
Có thể khẳng định rằng giao tiếp có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự pháttriển của cá nhân mỗi người nói riêng và xã hội nói chung
Giao tiếp là điều kiện tồn tại của xã hội.
Trang 8Mỗi người khi sinh ra chúng ta đều phải tập nói những câu từ đầu tiên Dầndần trong quá trình lớn lên chúng ta phải giao tiếp để truyền đạt thông tin đếnngười khác.
Đối với xã hội là một cộng đồng có sự ràng buộc, liên kết với nhau Ở đó, conngười kết nối với nhau thông qua giao tiếp Giao tiếp là cơ thể của sự tồn tại, pháttriển của con người trong học tập, công việc và cuộc sống
Giao tiếp giúp con người gia nhập vào các mối quan hệ, lĩnh hội nền văn hóa, đạo đức, chuẩn mực xã hội.
Cùng với hoạt động giao tiếp con người tiếp thu nền văn hóa, xã hội, lịch sửbiến những kinh nghiệm đó thành vốn sống Kinh nghiệm của bản thân hình thành
và phát triển trong đời sống tâm lý Đồng thời góp phần vào sự phát triển của xãhội Nếu cá nhân không giao tiếp với xã hội thì cá nhân đó sẽ không biết phải làmnhững gì để cho phù hợp với chuẩn mực xã hội, cá nhân đó sẽ rơi vào tình trạng côđơn, cô lập về tinh thần và đời sống sẽ gặp rất nhiều khó khăn
Giao tiếp giúp con người hình thành năng lực tự ý thức.
Con người nhận thức đánh giá bản thân mình trên cơ sở nhận thức đánh giángười khác thông qua giao tiếp Từ đó nâng cao khả năng tự giáo dục và tự hoànthiện mình, nỗ lực và phấn đấu, phát huy những mặt tích cực và hạn chế nhữngmặt yếu kém
Giao tiếp tốt giúp con người thành công trong cuộc sống và sự nghiệp.
Bởi trong thực tế, một người lãnh đạo có khả năng giao tiếp tốt và giải quyếthài hòa các mối quan hệ thường tạo ra tâm lý thoải mái, khai thác tối đa được tàinăng của cấp dưới Mặt khác, nâng cao uy tín của bản thân để tạo nên tiếng nói củabản thân Từ đó, giúp cho quá trình lãnh đạo thuận lợi, đem lại hiệu quả công việccao
1.3 Đặc trưng giao tiếp của người Việt Nam
Theo khảo sát ta thấy được sinh viện hiện nay đã tìm hiểu đến các đặc trưng giao tiếp của người Việt Nam:
Trang 91.3.1 Sự tự tin
Tự tin là yếu tố quan trọng cho việc thể hiện một ý tưởng mới như phát biểu,đóng góp ý kiến tại cuộc họp Sự tự tin được thể hiện qua tương tác bằng mắt, ngồithẳng và mở rộng vai khi trao đổi thông tin Bên cạnh đó, sự tự tin dễ dàng giúpbạn thành công trong việc thuyết phục các nhà tuyển dụng trong cuộc phỏng vấnvào vị trí mà bạn mong ước
1.3.2 Vừa thích giao tiếp, vừa rụt rè
Ở Việt Nam đa số người dân sống bằng nghề nông nghiệp do vậy mọi ngườiđều sống phụ thuộc lẫn nhau và rất coi trọng việc giữ gìn các mối quan hệ tốt mọingười trong cộng đồng Chính vì tính cộng đồng này là nguyên nhân khiến ngườiViệt Nam đặc biệt coi trọng việc giao tiếp và rất thích giao tiếp 65,6% điểm nổi
Trang 10bật khác trong thái độ giao tiếp của người Việt Nam là khá rụt rè và nhút nhátnhưng lại thích giao tiếp, tính rụt rè trong á h giao tiếp bởi đa phần người Việt ѕợᴄ ᴄlàm rạn nứt những mối quan hệ mà mình đã хâу dựng.
Người Việt Nam có tính thích thăm hỏi nhau Một khi đã thân nhau, thì cho
dù hàng ngày có gặp nhau bao nhiêu lần thì những lúc rảnh rỗi họ vẫn tới thămnhau Đây không còn là nhu cầu của công việc mà là biểu hiện của tình cảm, có tácdụng gắn kết thêm quan hệ
Người Việt Nam có tính hiếu khách Khi khách đến nhà, dù quen hay lạ, dùgiàu hay nghèo thì người Việt cũng cố gắng tiếp đón chu đáo và tiếp đãi thịnh tình,dành cho khách các tiện nghi tốt nhất, đồ ăn ngon nhất
Còn khi ở ngoài cộng đồng, trước những người lạ, nơi tính tự trị phát huy tácdụng thì người Việt Nam sẽ tỏ ra rụt rè Hai tính cách tưởng như trái ngược nhau
ấy không hề mâu thuẫn với nhau vì chúng bộc lộ trong những môi trường khácnhau, chúng chính là hai mặt của cùng một bản chất, là biểu hiện cho cách ứng xửlinh hoạt của người Việt Nam
1.3.3 Ưa tìm hiểu, quan sát, đánh giá
Trang 11Theo quá trình khảo sát 25% người Việt Nam thích tìm hiểu về tuổi tác, giađình, nghề nghiệp, trình độ học vấn…của đối tượng giao tiếp Thói quen ưa tìmhiểu này khiến cho người nước ngoài có nhận xét là người Việt Nam hay tò mò.Đặc tính này cũng là một sản phẩm nữa của tính cộng đồng làng xã mà ra Do tínhcộng đồng, người Việt thấy mình tự có trách nhiệm quan tâm tới người khác,nhưng muốn quan tâm hay thể hiện sự quan tâm đúng mực thì phải biết rõ hoàncảnh vì vậy dẫn tới việc hỏi quá nhiều về cuộc sống riêng tư của người khác Dolối sống trọng tình cảm, mỗi cặp giao tiếp đều có những cách xưng hô riêng, nênnếu không có đủ thông tin thì không thể lựa chọn từ xưng hô cho thích hợp được.Việc tìm hiểu này cho biết tính cách, biết người để lựa chọn những từ ngữ xưng hôphù hợp cho hoàn cảnh giao tiếp.
1.3.4 Xem trọng danh dự
Tính cộng đồng còn khiến người Việt Nam, dưới góc độ chủ thể giao tiếp, cóđặc điểm là trọng danh dự Chính vì quá coi trọng danh dự mà người Việt mắcbệnh sĩ diện Ở nông thôn, thói sĩ diện thể hiện càng rõ ràng, trầm trọng, nhất là tụcchia phần (một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp) Lối sống trọng danh dựdẫn đến cơ chế tạo tin đồn, tạo nên dư luận như một thứ vũ khí lợi hại bậc nhất củacộng đồng để duy trì sự ổn định của làng xã
1.3.5 Ưa sự tế nhị, ý tứ và trọng sự hòa thuận
Trong quá trình khảo sát có 15,6% người Việt Nam có tính tế nhị khiến chocuộc đối thoại “vòng vo tam quốc”, không bao giờ mở đầu trực tiếp, đi thẳng vào
đề như người phương Tây Khi bắt đầu một câu chuyện nào đó người Việt Namthường có truyền thống hỏi thăm vòng vo về mọi thứ trước khi đi vào trọng tâmcủa câu chuyện
Trang 12Lối giao tiếp ưa sự tế nhị, ý tứ là thói quen của lối sống trọng tình và lối tưduy trong các mối quan hệ, nó tạo thói quen đắn đo cân nhắc kỹ càng khi nói năng.Chính sự đắn đo cân nhắc này khiến cho người Việt Nam có nhược điểm chính làthiếu tính quyết đoán nhưng cũng giữ được sự hòa thuận, không làm mất lòng ai.
2 Hiện trạng giao tiếp trong gia đình
2.1 Giữa cha mẹ và con cái
Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về hình thức bề ngoài của con cái: Con tuổidậy thì đang trong giai đoạn hình thành cá tính của riêng mình; và con có xu hướngthể hiện đặc điểm đó thông qua vẻ bề ngoài Những cách thức như đeo khuyên tai,cắt tỉa tóc theo xu hướng, trang điểm đậm hoặc mặc váy ngắn là công cụ giúp conbộc lộ tính cá nhân của mình Nhưng đây là cách dễ gây tranh cãi với bậc cha mẹ;đặc biệt là những ai coi trọng vẻ ngoài truyền thống, giản dị
Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về vấn đề học tập của con: Cha mẹ sử dụngđiểm như một thang đo đánh giá sự trưởng thành, sự châm chỉ trong học tập vàtính kỷ luật của con Mặc dù điểm số không thực sự phản ánh hai đặc điểm đó;nhưng lại là một cơ sở để đánh giá con mỗi khi nhìn bảng điểm Mâu thuẫn giữacon cái và cha mẹ thường xảy ra khi con không đáp ứng được kỳ vọng điểm củacha mẹ
Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về quan hệ bạn bè của con: Bạn bè là mộttrong những yếu tố quan trọng nhất đối với trẻ trong độ tuổi dậy thì Con thích mởrộng quan hệ với những bạn đồng trang lứa Giao tiếp với bạn bè là cần thiết đemlại sự thỏa mãn về nhu cầu giao tiếp giúp các em phát triển nhân cách Các hoạt
Trang 13động kết bạn, đi chơi, mời bạn đến nhà, kết bạn khác giới đã đánh dấu sự phát triển
và hình thành kỹ năng xã hội ở con Mâu thuẫn giữa con cái và cha mẹ xảy ra khicha mẹ muốn con kết bạn theo tiêu chuẩn của mình; trong khi đó con lại khôngchịu từ bỏ những người bạn do con chọn
Xung đột về sở thích, hứng thú của con: Sở thích hứng thú ở tuổi dậy thì làmột nhu cầu có khuynh hướng phát triển mạnh Con say mê tìm hiểu, khám phácác loại hình: sách báo, tập san, âm nhạc, thể thao, thời trang, phim ảnh, điện tử …Nhu cầu này giúp con nâng cao nhận thức về bản thân, tìm ra hứng thú và năngkhiếu của mình Sự hiểu biết, khám phá, sự yêu thích một loại hình nào đó cũng làmột giá trị để các em phấn đấu Tuy nhiên, vì khả năng tự kiềm chế chưa tốt, khisay sưa quá nên các em không điều chỉnh được thời gian, không biết dành thờigian cho học tập và các công việc khác một cách phù hợp Ngược lại, trong nhậnthức của cha mẹ, học tập vẫn là nhiệm vụ hàng đầu của con Việc con dành nhiềuthời gian vào những sở thích, hứng thú khác đã đi ngược lại quan niệm của cha mẹ.Thế là cha mẹ tìm mọi cách đưa con vào “nề nếp” bằng cách nhắc nhở, giám sát,kiểm tra, đôi khi còn la mắng và áp dụng những hình phạt
2.2 Giữa vợ và chồng
Trong cuộc sống hàng ngày, những áp lực công việc cộng với thời gian chungsống đã lâu làm họ bớt đi những mối quan tâm với người bạn đời của mình Quakhảo sát 9,4% các cặp vợ chồng hiện nay không còn quan tâm tới nhau sau khoảng
Trang 14thời gian kết hôn lâu dài Họ không còn đặt những câu hỏi thường xuyên “Cô(Anh) ấy đang làm gì?”, “Cô ấy có thích điều đó không?”, “Liệu mình có làm anh
ấy cảm thấy mệt mỏi không?”, 18.8% thường xảy ra những cuộc xung đột,những khác biệt nảy sinh biểu hiện trong những cuộc cãi vã, những phán xét cánhân, những nghi ngờ vô lý… đôi khi làm hai người cảm thấy không thể tiếp tụcđược nữa Những cuộc trò chuyện với nhau được thay bằng những cuộc tranh luận,những cuộc cãi nhau không có hồi kết với những lý do muôn thuở
Đa số giữa các cặp vợ chồng xảy ra mâu thuẫn là điều khó tránh khỏi tuynhiên qua quá trình khảo sát cho thấy gần 71,9% các đôi vợ chồng thường vui vẻthoải mái khi giao tiếp với nhau Họ chung sống trong cùng một mái nhà, sinh hoạttrong cùng một gia đình, ăn cùng mâm, ngủ cùng giường từ đó họ có sự tương tác
ăn ý với nhau Sự giao tiếp giúp gắn kết mối quan hệ vợ chồng, thường xuyên tâm
sự sẽ tránh xuất hiện các mối nghi ngờ làm tan vỡ cuộc hôn nhân
Lắng nghe là một kỹ năng trong giao tiếp, vì thế vợ chồng phải tìm hiểu, họchỏi và thực hành sao cho nó trở thành một thói quen tốt Nghe quan trọng hơn nói.Nghe nhiều nói ít Nhưng nghe không bằng lắng nghe Lắng nghe là cách dễ dànglôi kéo bạn đời vào câu chuyện hai người Trong giao tiếp chúng ta nên cố gắng tạo
ra trạng thái lắng nghe để đón nhận và hiểu đúng, để giao tiếp cởi mở, để chọn lọcthông tin Qua đó làm cho cuộc đối thoại thoải mái, lắng nghe sẽ giúp hòa hoãnnhững lúc tức giận, nghe để tìm được nút thắc tháo bỏ xung đột giữa vợ và chồng
3 Nguyên nhân
3.1 Thiếu hiểu biết về kiến thức và kỹ năng trong văn hóa giao tiếp
Giao tiếp của người Việt tùy từng vùng miền có kỹ năng và tập quán khácnhau bởi ngôn ngữ và giọng nói Có nơi giao tiếp với nhau rất tự nhiên, có nơigiao tiếp rất ý tứ, nhưng giao tiếp trong cộng đồng hiện nay dường như thiếu hụtnghiêm trọng những kỹ năng ấy
Nguyên nhân số 1 dẫn đến việc giao tiếp kém là thiếu kiến thức và hiểu biết.Những người thiếu kiến thức và hiểu biết thường không biết phải nói gì với người