Các bạn trẻ đã và đang có ý định trở thành những; Kỹ sư Công nghệ Thực phẩm trongtương lai, cần chú ý để rèn luyện phẩm chất , đạo đức cũng như trình độchuyên môn thật tốt để có thể hoàn
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNGTRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VIỆN CÔNG NGHỆ SINH HỌC VÀ THỰC PHẨM
TIỂU LUẬN MÔN
KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP KỸ SƯ
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH VAI TRÒ VÀ PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CẦN CÓ Ở KỸ SƯ CỘNG NGHỆ
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ CÔNG VIỆC
Tháng 12/Năm 2021
Nhóm 5
Học phần: kỹ sư công nghệ thực phẩm
Lớp: DHTP17D
Mục tiêu của nhóm: bài tiểu luận về vai trò và đạo đức cần có của
người kĩ sư công nghệ thực phẩm
Thời gian thực hiện: 2 tuần
1 21093081 Vũ Khánh Linh - Phân chia công - Kỹ năng tổ chức và
đóng góp chỉnh sửa cho từng cá nhân
bài tiểu luận hợp lý; tham gia xây
- Tìm hiểu những dựng nội dung, hỗ
vai trì của Công trợ cho các thành
2 21092341 Đỗ Hoài Thương - Soạn thảo Word,
chỉnh sửa và hoànthiện bài tiểu luận
-Gửi lời cảm ơn và
kết luận cho toàn bài
tiểu luận
- Soạn thảo Word
và chỉnh sửa bài luận đầy đủ, hợp lý, logic
và tiếp thu ý kiếncác thành viên nhómcao, nhạy bén
trong quá trình làm việc nhóm
2
Trang 3đức của người kĩ sưcông nghệ thực phẩm: kháiniệm của đạo đức nghề
nghiệp; những nhu cầu đạo
đức của nghề nghiệp; và thực
hành những nhiệm vụ trong
phạm vi quyền hạn
4 21105321 Đinh Mai - Soạn thảo Powerpoint, đóng
Linh góp chỉnh sửa bài tiểu luận
- Lời mở đầu cho bài luận vàtìm hiểu khái niệm Côngnghệ thực phẩm và kỹ sưcông nghệ thực phẩm
5 21092341 Tạ Nguyên -Soạn thảo và chỉnh sửa
-Tìm hiểu những phẩm chấtcủa người kĩ sư công nghệ
thực phẩm về an toàn đối với
người tiêu dùng; và không đặt
lợi ích cá nhân ảnh hưởngnhiệm vụ
sát và sàng lọc những
ý chính về luật pháp, đạo đức từ thư viện, nhiều nguồn khác nhau
- Kỹ năng học hỏi có
sự tham khảo ý kiến thành viên nhóm, tăngphong phú cho luận điểm
- Kỹ năng soạn và tìm Powerpoint bắt mắt, linh động, chỉnh chu, hợp chủ đề yêu cầu
- Kỹ năng ra ý kiến, thuyết phục và trình bày nội dung phù hợp với chủ
đề
- Kỹ năng tìm kiếm thông tin, hình ảnh chất lượng cao, định dạng rõ ràng kết hợp đơn giản tạo sự khác biệt
- Khảo sát ý kiến của cá nhân mỗi thànhviên nhóm và chắt lọc từng ý kiến
Trang 5viên trong nhóm 5 (trang 2)
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành đề tài “Phân tích vai trò và phẩm chất đạođức cần có ở kỹ sư Công Nghệ Thực Phẩm (CNTP)” một cách hoànchỉnh, bên cạnh sự nổ lực cố gắng của chúng em còn có sự hướng dẫnnhiệt tình của quý thầy cô, cũng như sự giúp đỡ tận tình của bạn bè trongsuốt thời gian học tập nghiên cứu và thực hiện bài tiểu luận này
Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến với cô Lê Hương Thủyngười đã hướng dẫn rất tận tình, tâm huyết và tạo điều kiện tốt nhất chochúng em hoàn thành bài tiểu luận này Bên cạnh đó, chúng em cũng biết
ơn đến toàn thể quý thầy cô trong Viện Công nghệ Sinh học và Thựcphẩm – Trường Đại Học Công Nghiệp TPHCM đã truyền đạt những kiếnthức quý báu, góp ý một cách trọn vẹn nhất
Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thuthực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưngchắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiềuchỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy cô xem xét và góp ý để bài tiểuluận của em được hoàn thiện hơn Em xin cảm ơn quý thầy cô!
Trang 7MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU 7
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG 8
2.1 Khái niệm CNTP và kỹ sư CNTP: 8
2.2 Vai trò của kỹ sư CNTP: 12
a Nhu cầu lợi ích đối với người tiêu dùng: 13
b Khảo sát người tiêu dùng: 14
2.3 Phẩm chất và đạo đức của kỹ sư CNTP: 16
a Khái niệm: 16
b Nhu cầu đạo đức nghề nghiệp: 16
c Thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi quyền hạn: 17
d An toàn đối với người tiêu dùng: 18
e Không để lợi ích cá nhân ảnh hưởng đến nghiệp vụ: 19
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN 23
3.1 Các phẩm chất cần thiết 24
3.2 Đào tạo đối với sinh viên 25
CHƯƠNG 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO 27
Trang 8PHÂN TÍCH VAI TRÒ VÀ PHẨM CHẤT CẦN CÓ CỦA
KỸ SƯ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU
Đồng hành cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền khoa học kỹ thuật
và công nghệ trên thế giới, nền khoa học kỹ thuật và công nghệ ở Việt Nam cónhững bước tiến khá nổi bật và vững chắc trong nhiều lĩnh vực khác nhau.Trong đó Công nghệ Thực Phẩm đang từng bước hoà nhập vào xu hướng pháttriển trên Để hoà mình với xu thế phát triển đó, chúng ta cần phải có nhữngkiến thức cơ bản và tay nghề vững chắc để đáp ứng nhu cầu nhân lực của xãhội Đồng thời, chúng ta đã nhận thấy rõ được tầm quan trọng của đạo đứccũng như vai trò của người kỹ sư ảnh hưởng quyết định đến sự phát triển củanền kinh tế đất nước Đây là một ngành công nghiệp tuy còn rất mới mẻ, song
đã khẳng định được vai trò to lớn của mình đối với nền kinh tế của đất nước
Theo xu hướng phát triển của các ngành nghề, kỹ sư hiện là một trongnhững ngành nghề được chú ý, trọng vọng nhất hiện nay góp phần quan trọng cho
sự nghiệp phát triển về xây dựng cũng như công việc của nhà nước Vì thế, vai tròcủa người kỹ sư ngày càng được nâng cao vì nó đòi hỏi sự am hiểu không chỉ ởcác môn khoa học tự nhiên, khả năng tư duy nhạy bén mà còn cả tâm hồn giàuđẹp và các quy tắc đạo đức ứng xử của người kỹ sư sao cho đúng đắn để đảmbảo chất lượng công việc cũng như sự an toàn của xã hội và mọi người
Theo một khảo sát đã được công bố, Công nghệ Thực phẩm là mộttrong những ngành được xếp hàng đầu trong số nhóm ngành dẫn đầu về nhucầu nguồn nhân lực cho đến nhiều năm sau Vậy nên, ở những trường đại học
có đào tạo ngành Công nghệ Thực phẩm luôn có một lượng lớn các bạn trẻđăng ký theo học ngành này và số lượng tăng lên theo từng năm Các bạn trẻ
đã và đang có ý định trở thành những; Kỹ sư Công nghệ Thực phẩm trongtương lai, cần chú ý để rèn luyện phẩm chất , đạo đức cũng như trình độchuyên môn thật tốt để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ và trở thành một người
kỹ sư tốt trong tương lai và có thể hòa nhập tốt với thế giới hiện nay
Trang 9CHƯƠNG 2: NỘI DUNG
2.1 Khái niệm CNTP và kỹ sư CNTP
Vậy công nghệ thực phẩm là gì?
Công nghệ thực phẩm (tên tiếng Anh là Food Technology) là mộtngành học chuyên về những lĩnh vực thực phẩm như bảo quản và chếbiến Ngành này được ứng dụng và thực hành trong nhiều thứ liên quanđến ăn uống và đảm bảo an toàn thực phẩm, tất cả đều đến hướng đếncông nghệ thực phẩm, nhằm tối ưu hóa dinh dưỡng trong việc phục vụnhu cầu ăn uống của mọi người và cộng đồng chúng ta
Dạo những năm gần đây, ứng dụng của công nghệ thực phẩm trong đờisống sản xuất vô cùng đa dạng Bao gồm những thực phẩm thiết yếu như đồ ăn,
đồ uống, thực phẩm chức năng, dược phẩm… Hơn hết là tầm quan trọng của nóđối với sức khỏe con người ngày càng được coi trọng và đề cao Vì thế, công nghệthực phẩm là ngành học liên quan đến mọi lĩnh vực về thực phẩm và chúng baogồm cả quá trình chế biến, bảo quản, đánh giá, nghiên cứu sản phẩm ,thực phẩm
Và một phần trong đó có bảo vệ sức khỏe cho mọi người
Ngành Công nghệ thực phẩm đào tạo kiến thức nền tảng và vô cùngchuyên sâu liên quan về hóa học, sinh học, vệ sinh an toàn thực phẩm, nguyênliệu chế biến và quy trình phân tích, đánh giá chất lượng thực phẩm, phươngpháp chế biến thực phẩm Thiết kế, nghiên cứu, lắp đặt, vận hành dây chuyềnsản xuất cũng như tổ chức, quản lý (công nghệ, kỹ thuật, chất lượng sản phẩm)
và điều hành sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp thực phẩm
Theo với nó, ngành học này thường xuyên thực hành trong phòngthí nghiệm, để làm quen với công việc phân tích và đánh giá mức độ vệsinh an toàn thực phẩm và thực hiện các quy trình công nghệ chế biến,sản xuất cũng như bảo quản thực phẩm
Khảo sát số liệu gần đây thì đây là ngành đạt trên 20% PIB (tổng sảnlượng nội địa), xếp thứ hai trong ba nhóm ngành dẫn đầu về nhu cầu nhân lựcgiai đoạn 2015-2020, từ đó ta có thể thấy ngành công nghệ thực phẩm đang
Trang 10khẳng định vị thế của mình trong nền kinh tế Việt Nam Đặc biệt, cùng với xuhướng hội nhập, ngành này đã mở rộng và đa dạng hóa quan hệ hợp tácvới các nước để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế Hiệnnay có khá nhiều công ty, doanh nghiệp thực phẩm liên tục được xây dựng,đầu tư để đầu tư đa dạng hóa chủng loại và chất lượng sản phẩm Vì vậy,thị trường lao động luôn có những vị trí tuyển dụng thích hợp để chào mời
và đáp ứng được yêu cầu về ngành nghề các kỹ sư công nghệ thực phẩm
Kỹ sư ngành công nghệ thực phẩm là gì? Và họ làm những gì?
Với sự phát triển của nền kinh tế và khoa học như hiện nay, lĩnhvực khoa học kỹ thuật ngày càng lớn mạnh và nhu cầu sử dụng lao độngcho những ngành nghề này cũng tăng lên rất vô cùng nhanh.Với mỗi ngànhđều có những nét đặc trưng riêng và tồn tại những ưu, nhược điểm Tuy thế,vẫn có những ngành nghề kỹ sư vô cùng “hot” và được nhiều người chú ýlựa chọn Với điều kiện của các ngành kỹ thuật, công nghiệp phát triển nhưhiện nay thì việc lựa chọn theo nghề kỹ sư là một quyết định được nhiềungười cho là vô cùng tốt cho sự phát triển tương lai
Vậy kỹ sư là gì? Các chuyên gia cho biết nếu giải thích theo cách phântích từ ngữ thì “kỹ” có nghĩa là kỹ thuật còn “sư” tức là thầy Như vậy kỹ sư cónghĩa là bậc thầy kỹ thuật hay những người làm kỹ thuật có chuyên môncao.Vậy kỹ sư công nghệ thực phẩm sẽ là những người có chuyên môn cao vềlĩnh vực bảo quản và chế biến nông sản, thực phẩm kiểm tra, đánh giá chấtlượng sản phẩm trong quá trình chế biến thực phẩm, nghiên cứu phát triển sảnphẩm mới, vận hành dây chuyền sản xuất và bảo quản, tạo nguyên liệu mớitrong lĩnh vực thực phẩm hoặc dược phẩm, hóa học… Các ứng dụng củangành này vô cùng đa dạng và gần gũi với đời sống hàng ngày của chúng ta
Trang 11Một trong những việc kỹ sư phải làm
1.Theo dõi và kiểm soát quá trình sản xuất thực phẩm
Vai trò của an toàn thực phẩm là một trong những yếu tố tiên quyết
để làm nên sự thành công của một thương hiệu Hiện nay, hầu hết cácdoanh nghiệp lớn đều đặt yếu tố vệ sinh và an toàn thực phẩm lên hàngđầu Và coi nó như là một “lời cam kết” với khách hàng của mình Các kỹ
sư CNTP sẽ có nhiệm vụ kiểm soát, theo dõi quá trình sản xuất từ khâuđầu tiên cho đến khâu cuối cùng của quá trình sản xuất thực phẩm
Họ sẽ là người kiểm tra, đánh giá nguyên liệu đầu vào theo quy chuẩncủa công ty Để làm được điều này, họ cần là người am hiểu và nắm vữngcác tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá…vệ sinh an toàn thực phẩm theo luật hiệnhành và quy chuẩn của công ty Quá trình kiểm tra nguyên liệu nếu pháthiện những dấu hiệu rủi ro hoặc không đáp ứng được theo yêu cầu, họ cũng
sẽ là người phụ trách báo cáo lên cho cấp trên để xin ý kiến chỉ đạo
Kiêm luôn trọng trách đảm bảo đầu ra, kỹ sư CNTP cũng là ngườtrực tiếp tham gia vào quá trình kiểm tra thành phẩm sau khi được sảnxuất Kết hợp vói hệ thống các tieu chuẩn về đảm bảo chất lượng thựcphẩm, các kỹ sư sẽ thực hiện các đối chiếu và so sánh để quyết định sảnphẩm đó đã đạt điều kiện phân phối và sử dụng hay chưa
2 Giám sát các khâu sản xuất đi đúng nguyên tắc
Một sản phẩm được ra đời mà lại là sản phẩm về thực phẩm thìkhông phải chỉ là công sức của một người mà nó là một tập thể, tập thểnhân sự trong bộ phận sản xuất Mỗi nhân sự sẽ có nhiệm vụ thực hiệntừng khâu, từng công đoạn và sẽ cần phải có người giám sát, theo dõi,
và hướng dẫn đội ngũ nhân sự sản xuất ấy
Nhiệm vụ này sẽ do kỹ sư công nghệ thực phẩm đảm nhiệm Họ thực hiệncác nghiên cứu và cho ra đời các công thức chế biến hoặc công thức sản xuất cụthể cho một mặt hàng nào đó, họ sẽ là người hướng dẫn chi tiết công việc cho
Trang 12những nhân sự khác như công nhân, kỹ thuật viên… trong từng khâu thực hiệnsản xuất(sơ chế, bóc tách nguyên liệu, chế biến, đóng gói, dán nhãn…).
Họ cũng sẽ là người thường xuyên kiểm tra và theo dõi năng suấtcông việc và kết quả làm việc của từng bộ phận trong dây truyền sảnxuất Đôn đốc, nhắc nhở nhân viên, đảm bảo tiến độ công việc và cáctiêu chí, tiêu chuẩn, quy định của công ty
Để sản xuất một lô hàng thực phẩm cần trải qua rất nhiều khâu Người
kỹ sư CNTP sẽ quản lý và giám sát tất cả các khâu đó Kiểm tra và điềuchỉnh các khâu nào bị lệch lạc Đảm bảo quá trình sản xuất đi đúng quy trình
đã thiết lập trước Cho ra thành phẩm chất lượng cao nhất
3 Giám sát chất lượng thành phẩm cuối cùng
Nhiệm vụ quan trọng nhất của một kỹ sư công nghệ thực phẩm đó làgiám sát và đảm bảo chất lượng thành phẩm cuối cùng Bởi chất lượng sảnphẩm có tác động trực tiếp tới sức khỏe của người tiêu dùng nên chất lượngđầu ra của sản phẩm luôn là vấn đề được quan tâm nhất trong các doanhnghiệp sản xuất Đó là những người sẽ đóng vai trò là những chuyên viên
QA và QC kiểm soát và đảm bảo chất lượng thành phẩm ở mức an toàn vàtối ưu nhất trong quá trình sản xuất Để làm được các công việc này, kỹ sưcông nghệ thực phẩm cũng cần nắm được công thức, công dụng, đặc tính,vai trò và những thông số liên quan đến sản phẩm
Kỹ sư công nghệ thực phẩm là người đảm nhận thực hiện và triểnkhai các hệ thống chất lượng từ các bước: Xây dựng và thiết kế, triểnkhai thực hiện, nghiệm thu, kiểm soát và đo lường, xem xét và cải tiến.Một số hệ thống quản lý chất lượng mà kỹ sư công nghệ thực phẩm cầnquản lý và kiểm soát như: Hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000, hệ thống toàndiện TQM, hệ thống HACCP, hệ thống Q-Base…
4 Quản lý tài liệu, hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp
Các kỹ sư Công nghệ Thực phẩm cần có năng lực quản lý chất lượng thựcphẩm, vận dụng các hệ thống quản lý chất lượng thực phẩm và các quy phạm
Trang 13pháp luật về thực phẩm trong sản xuất, vận chuyển, kinh doanh thực phẩm; cácnguyên tắc về an toàn trong chế biến thực phẩm, an toàn trong sản xuất côngnghiệp Thực hiện các phương pháp kiểm nghiệm và quy trình kiểm nghiệm,đánh giá chất lượng thực phẩm; cập nhật, tổng hợp và phân tích các vấn đềliên quan đến an toàn thực phẩm và hệ thống pháp luật có liên quan.
Chất lượng là một yếu tố tiên quyết làm nên thành công của sảnphẩm Do đó các kỹ sư CNTP phải là người am hiểu những tiêu chuẩnchất lượng của quốc tế như: ISO 9000, hệ thống chất lượng toàn diệnTQM, hệ thống HACCP, hệ thống Q-Base,… Họ sẽ quản lý các tài liệunày để tiến hành so sánh, đối chiếu với các sản phẩm của mình
2.2 Vai trò của kỹ sư CNTP:
Để có thể cạnh tranh được với những thương hiệu nổi tiếng trênthế giới thì điều tất yếu đặt ra là Việt Nam cần có những kỹ sư ngànhcông nghệ thực phẩm giỏi Vậy người kỹ sư công nghiệp thực phẩm đãmang lại lợi ích gì mà có tầm quan trọng đến giá trị sản phẩm, giá trị tiêuthụ và giá trị sức khoẻ của xã hội đến như vậy?
Khi phục vụ nhu cầu người tiêu dùng hiện nay thực phẩm được chế biếnthành nhiều chủng loại khác nhau để tiện dụng và đa dạng hơn trong quá trình sửdụng Các doanh nghiệp, tổ chức cần đảm bảo tiêu chí về an toàn vệ sinh thựcphẩm và các tiêu chí khác liên quan tới hàm lượng, dinh dưỡng, các chỉ số cụ thểcho sản phẩm trước khi ra mắt thị trường để có được sản phẩm chất lượng từ nhàmáy đến tay người dùng; quá trình phân phối công khai nên sẽ được các doanhnghiệp hết sức quan tâm và chú trọng Người được các doanh nghiệp tin tưởng,giao phó cho các nhiệm vụ quan trọng này chính là kỹ sư công nghệ thực phẩm;bởi các kỹ sư chính là người trực tiếp đảm bảo toàn bộ quy trình cho ra đời mộtsản phẩm thực phẩm Họ sẽ là người có nhiệm vụ tiếp nhận các đơn hàng nguyênliệu từ các nhà cung cấp và cũng là người xây dựng kế hoạch chi tiết về khối lượngnguyên liệu tạo ra sản phẩm thực phẩm này; yếu tố then chốt để các công ty tồn tại
và phát triển đó là việc chế biến, bảo quản thực phẩm
Trang 14không hư, giữ nguyên chất lượng và mùi vị như mong muốn; đó cũng làmột phần của mọi kỹ sư công nghiệp thực phẩm, một bậc thầy về kỹthuật hướng đến cho người tiêu dùng những thứ tiện lợi và an toàn nhất.
a Nhu cầu lợi ích đối với người tiêu dùng:
Kỹ sư công nghệ thực phẩm là người đảm nhận thực hiện và triểnkhai các hệ thống chất lượng từ các bước: Xây dựng và thiết kế, triểnkhai thực hiện, nghiệm thu, kiểm soát và đo lường, xem xét và cải tiến
Họ không được phép xảy ra sai sót trong quá trình vận hành từ nhà máyđến đóng gói; thông qua những quá trình sản xuất
Thực hiện quá trình kiểm soát nhận nguyên liệu: Nhờ có sự chọn lọc
kĩ càng đã gia tăng niềm tin của người tiêu dùng, có thêm nguồn khách hàngmới, duy trì và cải thiện vị trí doanh nghiệp trên thị trường trong và ngoàinước, giảm thiểu những rủi ro và cải thiện độ an toàn của sản phẩm
Giám sát, điều hành hoạt động sản xuất theo đúng quy trình, nguyêntắc cụ thể: Người kỹ sư công nghệ thực phẩm phải hạn chế những rủi roqua giám sát, lập ra mô hình quy trình đã định đảm bảo sự chặt chẽ, hợp lýnhất; không nên có để gây tổn hại cho người tiêu dùng sản phẩm; mang đến
sự an toàn, đảm bảo trong quá trình sản xuất chất lượng sản phẩm
Quản lý và kiểm soát mức độ vệ sinh an toàn thực phẩm: Nắm bắt được cáckiến thức liên quan đến tiêu chuẩn quốc tế về vấn đề an toàn thực phẩm nhưGMP,HACCP,ISO 22000, BRGCGS, IFS Food,.…; tiến hành quản lý sản xuất,
quản lý chất lượng sản phẩm, định giá sản phẩm và quản lý sau đóng gói sảnxuất đến tay người dùng Sản phẩm được xem là bộ mặt thương hiệu củadoanh nghiệp được sản xuất cả trong và ngoài nước, mang thêm cho ngườitiêu dùng sự tín nhiệm của nhà doanh nghiệp và chất lượng sản phẩm, rủi roxảy ra trong quá trình vận hành được giảm thiểu, đồng thời thông qua sảnphẩm giúp nền nông sản nước ta cạnh tranh với thị trường nước ngoài
Quản lý các tài liệu, văn bản và hồ sơ về hệ thống chất lượng sản phẩm:
Đảm bảo cho doanh nghiệp có thể vận hành dây chuyền sản xuất chặt chẽ, hiệu